Bijlage 1.1 - Beleidskaders Openbare Ruimte voor een stardocument

Beleidskaders OR voor het startdocument Stedelijk water en klimaat (Programma: Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk, thema Klimaatadaptatie) Document: Paraplunota Leefomgeving Klimaatstrategie Moerdijk Focusdocument, Samen naar een groen klimaatrobuuste leefomgeving in 2050 (incl. Gemeentelijk waterplan) Inhoud:

Paraplunota Leefomgeving, (onderdeel Helder water) Belangrijke uitgangspunten zijn: o iedereen zijn steentje bijdraagt; o water geen gevaar oplevert; o het watersysteem geschikt is voor de f uncties die het moet vervullen; o alle elementen van het watersysteem in samenhang worden beschouwd; o water een grotere rol krijgt in ruimtelijke ontwikkelingen.

Klimaatstrategie Het klimaat verandert, ook in Moerdijk. Het wordt warmer, droger, natter en de zeespiegel stijgt. En het gaat sneller dan we denken. De droge zomers van 2018 en 2019 drukken ons met de neus op de f eiten. De uitdaging, de komende decennia, is om klimaatproof te worden en te zorgen dat de maatschappelijke ef f ecten van klimaatverandering ten minste op een acceptabel niveau beheersbaar zijn. In de klimaatstrategie wordt ingegaan op wat nu en de komende jaren d e invloed van klimaatverandering op onze gemeente is? Hoe gaan we daarmee om; wat kunnen we als gemeente doen om te zorgen dat de risico’s op korte en langere termijn beheersbaar zijn? En wat kunnen onze partners doen en onze inwoners? De Klimaatstrategie geef t op hoof dlijnen een uitwerking aan de hoof dopgave ‘Moerdijk klimaatproof ’, we schetsen de breedte van de opgave, onze inzet en rol, de uitgangspunten en met wie we hierin zullen samenwerken. De uitwerking van de visie in een uitvoeringsplan volgt drie strategische lijnen van de Moerdijkse Klimaatdialoog die 30 juni 2020 digitaal werd gevoerd:

• • •

Gezond leef -, werk- en leerklimaat: We beschermen tegen de negatieve effecten van klimaatverandering en bevorderen en nemen initiatief bij de doorontwikkeling naar een gezond leef -, werk- en leerklimaat. Klimaat en het productielandschap 2.0: We f aciliteren en promoten een transitie naar een nieuwe toekomstgerichte en klimaatbestendig manier van produceren zonder negatieve invloed op de omgeving. Samen met de natuur: We herstellen het evenwicht met de natuurwaarden en creëren ruimte voor natuur en biodiversiteit op elke schaal.

Bron: https://www.moerdijk.nl/Docs/2021/Klimaatstrategie%202021.pdf

Focusdocument, Samen naar een groen klimaatrobuuste leefomgeving in 2050 (incl. Gemeentelijk waterplan 2024-2027) De gemeente Moerdijk stuurt samen met de regio, samenwerkingsverband Water en klimaatkring West (WKW) aan op een gelijkmatige opgave en aanpak van de lokale waterketen. Hiervoor is in het

Gemeentelijke Waterprogramma (GWP-Arcadis) een duidelijke gezamenlijke visie en ambitie opgesteld met algemeen geldende leidende principes, die de samenwerking en de aanpak van gezamenlijk opgaven versterken.[1] Om extra f ocus en duiding te geven aan de opgave in de lokale waterketen als gevolg van de in 2021 vastgestelde Klimaatstrategie Moerdijk is voor de opgave in de gemeente Moerdijk een f ocusdocument opgesteld. Hierin benoemen we concrete maatregelen en uitwerkingsprincipes om onze doelstelling op het gebied van water en klimaat te bereiken. Aanleiding voor deze f ocus:

• •

• •

De (beleids)ontwikkelingen op het gebied van klimaatadaptatie om ons heen maken dat we moeten stoppen met het aanpassen van de bodem- en watersituatie bij nieuwe ontwikkelingen: water en bodem worden sturend [2]. Wij gaan meer integraal aan de slag in onze openbare ruimte. We gaan de klimaatstrategie en de opgave in het stedelijk waterbeheer uitvoeren in samenhang met de opgave van andere beleidsvelden in de openbare ruimte, wegen en groen, en externe partijen zoal s woningbouwcorporaties. Door het vaststellen van de klimaatstrategie investeren we al in klimaatrobuuste maatregelen in de gemeente Moerdijk. Zo gaan we op zoek naar de beste manieren om water robuust vast te houden in een kleigemeente als Moerdijk. We delen steeds meer onze kennis met (regio -)partners en zetten in op subsidieregelingen. Het is balanceren tussen wat we willen en wat mogelijk is. [1] Zie hoofdstuk 3, GWP-Arcadis [2] https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2022/11/25/water -en-bodem-sturend

Wij stoppen met het aanpassen van de bodem- en watersituatie bij nieuwe ontwikkelingen: water en bodem worden sturend. Eeuwenlang hebben we geprobeerd de bodem en watersituatie naar onze hand te zetten, met wisselend succes. Het klimaat is de uitdaging met ons aangegaan. Stevigere maatregelen en duidelijkere keuzes zijn nodig om klimaatverandering en de gevolgen daarvan een goede plek te geven. Water zal steeds zichtbaarder worden in onze openbare en particuliere ruimte en de def inities van waterhinder en wateroverlast worden bepalend voor welke maatregelen we wel en niet (meer) nemen. Het beheersen van waterstromen werkt het beste als je het water laat gaan naar waar het op natuurlijke wijze al heen stroomt. We gaan gebruik maken van de natuurlijke eigenschappen van onze bodem. Door op deze manier nieuwe projecten te ontwerpen wordt wat er een element wat positief bijdraagt aan de leef omgeving. Om problemen in de toekomst te voorkomen gaan we voor nieuwe ontwikkelingen in plaats van een projectgebonden advies, uit van een (minimaal) vloerpeil van 0,30 m ten opzichte van het hoogste punt van de weg. Bron: https://www.moerdijk.nl/web/Moerdijksite/Inwoners/Duurzaamheid/Water -rondom-mijn-huistuin/Gemeentelijk-Waterplan.html

Analyse: Er gelden geen bijzondere bovenwettelijke eisen; Het plan moet worden voorzien van voldoende retentie, om te voldoen aan de waterbergingsopgave. Denk hierbij aan het aanleggen van groene daken, wadi’s of gelijk f unctionerende alternatieven, waardoor het water vertraagd naar het watersysteem kan worden af gevoerd.

Helder water (Af valwater) Document: Gemeentelijk waterplan 2024-2027 Inhoud:

De gemeente Moerdijk streef t naar een duurzame en doelmatige invulling van de rioleringszorg

Analyse:

De huidige panden zijn aangesloten op het bestaande rioleringsstelsel. Bij nieuwbouw is het uitgangspunt dat er een gescheiden stelsel wordt aangelegd wat aan de voorkant wordt ontsloten.

Focus voor de verwerking van hemelwater: 1. Hergebruik Wij gaan hergebruik stimuleren en aandacht geven aan de mogelijkheden. Van eenvoudig hergebruik (regenton) tot en met het spoelen van toiletten en het gebruik voor het wassen van kleding https://youtu.be/Qep_KWXcWyo. Er zijn veel mogelijkheden maar de aandacht of urgentie hiervoor ontbreekt. Dit vraag (deels) nationale wetgeving.

2. Bergen en inf iltreren De regen die op een perceel valt wordt daar ook opgeslagen en waar mogelijk terug gegeven aan de ondergrond. De regionaal gemaakte af spraak hierin is en blijf t het bergen van 60 mm per m2 verharding. Hier gaan we extra aandacht en duiding aan geven deze periode. 3. Af voeren op sloten of wegen met af waterf unctie Dit mag met een maximum van 1mm/m2/h. op deze manier is de berging in 60 uur weer volledig beschikbaar voor de volgende bui. 4. Hemelwaterriolering (bovengronds en daarna pas ondergronds) Indien aanwezig mag hierop worden af gevoerd volgens ontwerpeis hemelwateraf voer in dat gebied. In bestaande gescheiden stelsels zijn de regels anders dan in de af koppelmaatregelen in de bestaande gemengde rioolstelsels (eventueel met een bijdrage in de wat erbank). 5. Nooduitlaat Voor regenbuien > 60 mm is het noodzakelijk dat regenwater kan overlopen naar een locatie waar het geen schade veroorzaakt. Hier moet in de openbare ruimte naar gezocht worden. Op basis van de Systeemanalyse Stedelijk Water wordt duidelijk waar hierin nog een opgave zit. Het vraagt voornamelijk om af spraken met het waterschap om watergangen die zij in beheer hebben hiervoor te mogen aanpassen en of te benutten. Verwerking vuilwater: Aansluiten op nieuwe aansluiting gemengd stelsel in het verlengde van het bestaande stelsel.

In de volgende f ase zal er een rioleringsplan worden opgesteld. Bron: https://www.moerdijk.nl/web/Moerdijksite/Inwoners/Duurzaamheid/Water -rondom-mijn-huistuin/Gemeentelijk-Waterplan.html

Gevarieerde natuur Document: Paraplunota Leef omgeving Groenstructuurplan Klimaatstrategie Moerdijk Inhoud:

Biodiversiteit is een belangrijke graadmeter voor de kwaliteit van de natuur en onze leef omgeving. Hoe hoger de biodiversiteit, des te hoger de belevingswaarde van het stedelijke groen, natuur en het landschap. Het groen in de openbare ruimte krijgt diverse f uncties. Het zorgt voor samenhang en geef t identiteit aan de wijk. Groen wordt gebruikt om zich te kunnen oriënteren, zorgt voor natuurbeleving, beleving van de seizoenen, versterken van de biodiversiteit en biedt ruimte voor f lora en f auna om zich te vestigen. Het groen dient van hoogwaardige kwaliteit te zijn waarbij het toekomstig beheer evenzo belangrijk is als de aanleg. Geef groen ruimte zowel bovengronds als ondergronds.

Analyse:

Een gevarieerde groen omlijsting van deze ontwikkeling is noodzakelijk voor het realiseren van een gevarieerde natuur en goede kwalitatieve leef omgeving. De aanwezigheid van groen in de directe leef omgeving is belangrijk voor een gezonde leef omgeving. Het hanteren van de richtlijn 3-30-300 is een must.

Wensen en voorwaarden Opbouw en invulling van het plangebied voor een ambitieuze biodiversiteit ▪ In de basis natuurinclusief bouwen, wat zijn de potenties van dit gebied: in beeld te brengen met een quickscan. In elk geval aandacht voor: o Vleermuizen o Huismus o (Gier)zwaluw ▪ Belangrijk zijn aaneengesloten groene structuren met een gevarieerde inrichting. Hierbij dient rekening gehouden te worden met diversiteit, maar ook is de beschikbare ruimte ( boven en ondergronds) van groot belang. Wat is het wenselijke toekomstbeeld en hoe staat dit in verhouding met bijvoorbeeld andere duurzame maatregelen zoals zonnepanelen. Vanuit de klimaatstrategie wordt er op een andere wijze gekeken naar de groene invulling van onze openbare ruimte. Het Groenstructuurplan 2017 is momenteel nog van kracht, maar moet hierop herzien worden. De basis van waaruit het plan wordt opgesteld is gelegen in de paraplunota Leef omgeving. De wens voor ruimte voor openbaar groen, de noodzaak tot biodiversiteit en een goede beheersbaarheid zullen bouwstenen zijn voor de herziening. Met nieuwe inzichten vanuit onze klimaatopgave en de basis vanuit het Groenstructuurplan zal invulling gegeven moeten worden aan dit plan. Gelet op de nieuwe schets van de buitenruimte; geen bomen direct tussen parkeerplaatsen maar in plantvakken van voldoende ruimte en onderbeplanting.

Verspreid over de ruimte om zo voor voldoende schaduwwerking te zorgen ( tegengaan hittestress). Bomenaantal dient gelijk of met minimaal 80 % terug gebracht te worden. Woonomgeving (verkeer) Document: Paraplunota Maatschappij Inhoud:

Bij de inrichting van de openbare (verkeers)ruimte dient uitgegaan te worden van de in het plan vastgestelde categorisering van wegen en bijbehorende maximumsnelheden en rekening gehouden te worden met de verwachte verkeersintensiteiten.

Analyse:

Voor het inrichten van de verkeersinf rastructuur is het Handboek Aanbevelingen Stedelijke Verkeers- en Vervoersvoorzieningen (ASVV) 2021 van toepassing.

Woonomgeving (parkeren)

Document: Beleidsregels Parkeerbeleid 2021 Gemeente Moerdijk en Beleidsregels Nota Parkeernormen 2021 Gemeente Moerdijk Inhoud:

Voor de bepaling van de te realiseren parkeercapaciteit zijn de Beleidsregels Parkeerbeleid 2021 Gemeente Moerdijk en Beleidsregels Nota Parkeernormen 2021 Gemeente Moerdijk van toepassing.

Analyse:

Bij de vaststelling van de parkeerbalans wordt er uitgegaan van de beleidsregels van 2021. Bij de vaststelling van de parkeerbalans kan het zijn dat er dan actuelere regels van kracht zijn. In dat geval zal een motivatie worden toegevoegd in welke mate inhoudelijk van de nieuwere beleidsregels wordt af geweken

Openbare ruimte Document: Handboek inrichting openbare ruimte (HIOR) Inhoud:

Voor de technische doorvertaling richting uitvoering is de HIOR van belang. We weten dat deze basis het komende jaar/jaren uitgebreid zal worden met nieuwe input vanuit de gedacht de ambitie van vandaag is de standaard voor de openbare ruimte van morgen. Uitgangspunt is ruimte voor openbare ruimte. Dit vraagt om f lexibiliteit, om verder in het proces tot def initievere keuzes en af spraken te komen.