Besluitenlijst raadsvergadering van 6 juli 2023

Gemeenteraad

XMOERDIJK Beslu itenlÍjst Raadsvergader¡n g 06 juli 2023 Burgemeester A.J. Moerkerke

Datum

Voorzitter Aanwezigen

Afwezigen

1

J. van Brenkelen (oM), B. Çiçek (pvdA), c.s.p. van Dijkhorst - Roderkerken (OM), A.C.M. Fens (OM), A. Huijzer (OM), A. Kavetaars (CDA), J.M.C.W. Koevoets (VVD), P.E.C. Koomans - Schreuders (VVD), J. Lems (OM), E.P.H.J. van der Linden (VVD), J.E.M. Nieuwkerk (OM), M.A. pas (pvdA), C. Punt (ML), H.M. den Ridder-van Oers (ML), C.p.M. Scheenaard (OM), J.G. Schreuders (BBM/BBB), L. Schreuders (CU), p. Stehouwer (BBM/BBB), M. Tolu (OM), C.L.F. Vermunt (CDA), G. Vos (VVD), G. Wiers (D66) en M.M.J. Willegers (ML) L. Ardon-Zagan (CDA) en C.A.M. Damen (BBM/BBB)

Opening De voorzitter opent de vergadering met een moment van bezinning. Hij heet de aanwezigen welkom. Bericht van verhindering is ontvangen dan de dames Ardon en Damen.

2

Vaststelling van de agenda van deze vergadering De gemeenteraad stelt de agenda ongewijzigd vast.

3

Benoeming burgerlid CDA De heer Stehouwer doet namens de commissie verslag van het onderzoek van de geloofsbrieven. Deze zijn onderzocht en in orde bevonden. Met algemene stemmen heeft de gemeenteraad besloten om de heer N.c. van Drimmelen te benoemen tot burgerlid van het CDA. De heer Van Drimmelen legt de eed af. De voorzitter heet hem welkom voor een nieuwe periode als burgerlid.

4

Spreekrecht inwoners Hiervoor zijn geen aanmeldingen

5

vaststelling besluitenlijst van de raadsvergadering van g juni 2023 De besluitenlijst van 8 juni 2023 wordt ongewijzigd vastgestetd.

6

Mededelingen Wethouder Dingemans doet een mededeling over expeditie Haringvliet. Deze zal de komende zomer toch niet gaan varen. De schipper heeft zich uiteindelijk teruggetrokken vanwege een verschil van inzicht over de steiger aan de kant van de Hoeksche waard. De gemeente Moerdijk heeft hierop dus invloed.

7

Vaststelling jaarverslag en jaarreke ning 2022 De heer Vos zegt dat de jaarrekening en het jaarverslag door de auditcommissie zijn besproken met de accountant. Dat was eigenlijk nogal saai, maar dat is tegelijk een groot compliment aan de ambtelijke organisatie.

Pagina 1

Gemeenteraad

X VOERDIJK De heer Willegers maakt ook een compliment richting de organisatie. Daarnaast geeft hij de capaciteitstekorten die in het jaarverslag worden genoemd als zorgpunt mee. Moerdijk Lokaal zal daar zeker nog op terugkomen. De heer L. Schreuders zegt dat hijtechnische vragen gesteld heeft, maar het antwoord daarop is niet juist. Het Havenbedrijf geeft gronden in erfpacht uit, zo heeft hij nog met de portefeuillehouder en de gemeentesecretaris besproken. De heer Van Brenkelen zegt dat personeelstekorten tegenwoordig een gegeven zijn, ook Onafhankelijk Moerdijk is benieuwd hoe dit in Moerdijk zalgaan. Wethouder Van Dorst neemt het aandachtspunt van personeelstekorten mee. Dit punt is zeker onderwerp van gesprek in het college. Voor wat betreft de gronduitgifte van het Havenbedrijf was een andere woordkeuze inderdaad beter geweest. Hij benadrukt dat er geen beleidswijziging is geweest. De voorzitter brengt het voorstel in stemming. De gemeenteraad heeft met algemene stemmen besloten: 1. Het jaarverslag 2022 en de jaarrekening 2022vasT te stellen; 2. ln te stemmen met de in de jaarrekening opgenomen lasten en baten en de mutaties van de diverse reserves in 2022; 3. De buffer binnen de algemene reserve voor het weerstandvermogen vast te stellen op een bedrag van € 13,9 miljoen; 4.

De omvang van de reserve gemeentegaranties af te romen met € 5.880 op basis van de vastgestelde risiconorm en dit bedrag toe te voegen aan de

algemene reserve;

5. De reserve LPM en de reserve projectorganisatie Haven op te heffen; 6. ln te stemmen met het ¡n de begroting 2023 verwerken van diverse 7. I

incidentele budgetten en deze conform eerdere raadsbesluíten te dekken uit de betreffende reserves; ln te stemmen met de geactualiseerde grondexploitaties.

Bestem m i n g jaarrekeni n gr esullaal 2022 De heer Van Brenkelen noemt het doorschuiven van de verschillende budgetten. Onafhankelijk Moerdijk kan instemmen met dit voorstel. Wethouder Van Dorst is blij met de instemming vanuit de raad. De voorzitter brengt het voorstel in stemming. De gemeenteraad heeft met algemene stemmen besloten:

1. Ten laste van het jaarrekeningresultaat 2022 de volgende bedragen (opnieuw) beschikbaar te stellen in 2023: a. € 633.000 voor besteding van de rijksmiddelen uit de decembercirculaire 2022 m.b.l. de energietoeslag 2023; b. € 355.000 voor het verlenen van energietoeslag in 2023 aan huishoudens met een inkomen tot 130%;

c. € 174.000 voor de versterking van de dienstverlening; d. € 167.000 voor de aanpassingen brandveiligheid fase 2 aan gemeentelijke eigendommen;

e. € 120.000 voor de verbetering van werkprocessen; f. € 100.000 voor het incidenteel onderhoud van objecten o.b.v. de inspecties;

g. € 100.000 voor het onderhoud aan bruggen; h. € 100.000 voor de digitalisering van HRM-processen en het ontwikkelen i.

en uitvoeren van een arbeidsmarktstrategie; € 80.000 voor het bewerken en digitaliseren van archieven;

Pagina2

Gemeenteraad

j. k. l.

X VOERD¡JK € 60.000 voor het opstellen van de nota kostenverhaal en nieuw beleid omtrent snippergroen, volkstuinen en jacht/visrechten; € 57.000 voor het vergoeden van de inrichting van een thuiswerkplek; € 50.000 voor de aanpak van de huisvestíngsproblematiek arbeidsmigranten;

m. € 50.000 voor de uitvoering van de verkeersmaatregelen Zevenbergschen Hoek;

n. € 46.000 voor de implementatie van activiteitgericht werken; o. € 44.000 voor de uitvoering van de energietoeslag 2023 via vroegsignalering en bijzondere bijstand;

p. € 34.000 voor de invoering van de rekenkamer; q. € 30.000 voor de verdere uitvoering van Kansrijke Start; r. € 30.000 voor de inspecties van diverse objecten t.b.v. het opstellen van een MJOP;

s. € 28.000 voor onderzoek naar het beleid van de MFA's en gemeenschapshuizen;

t. € 26.000 voor het versterken van de sociale basis; u. € 25.000 voor de verstedelijkingsopgave van de regio's WBW en SRBT; v. € 25.000 voor de inspectie van de monumentale objecten; w. € 65.000 voor de voorbereiding van de realisatie van het klimaatbos

2. o

417 en dit voor € 49.000 te dekken uit de nog te ontvangen bijdragen van de overige partijen; x. € 264.000 voor de aanpak van de energiearmoede en dit volledig te dekken uit de ontvangen specifieke uitkering energiearmoede. Het restant van het jaarrekeningresultaat 2022 van € 5.840.000 toe te voegen aan de algemene reserve.

Kadernota 2024-2027 De verschillende fracties geven hun algemene beschouwingen. Deze zijn als bijlage bij de besluitenlijst gevoegd. De heer Lems noemt de opvang van vluchtelingen in Nederland, die op humanitaire gronden noodzakelijk is. Belangrijk is voor de fractie het bouwen van betaalbare woningen, het anticiperen op de vergrijzing, klimaatverandering, de wijk-GGZer, extra formatie voor schuldhulpverlening en Wmo. Onafhankelijk Moerdijk is positief over de Kadernota. Punt van zorg is de algemene uitkering na 2025. De heer Lems stelt de volgende vragen: - Wat gebeurt er met de CDOKE gelden als deze niet worden opgebruikt? - Kan de coördinator Buitengebied niet aangenomen worden als'coördinator buitengebied en stikstofproblematiek', zodat deze uit dit budget betaald kan worden?

- Voorgesteld wordt 0,5 FTE voor een adviseur Landschap en Natuur -

beschikbaar te stellen. ls het niet beter de functie programmamanager Klimaat op te hogen naar 1 FTE en dit te dekken uit hetzelfde budget? Wat is de te verwachten frequentie van monitoring van de woonbehoefte? Voor wat betreft de extra inhuur, is dit tijdelijk? Gezien de blijvende taak voor de gemeente, wordt er iemand voor aangenomen? ls het, gezien de problematiek, niet beter om actief onderzoek te doen naar ongewenste uitheemse planten en dieren en hier budget voor vrijte maken? ls de ste¡ger bij Fort Sabina een initiatief van de gemeente of van Rijkswaterstaat? Wat gaat Rijkswaterstaat meebetalen?

Pagina 3

Gemeenteraad

XUOERDIJK - Wat houdt de'reserve nieuwkomers'precies in? Gaat het om budget van het rijk?

Kadervoorstel 1 is wat de fractie betreft geldverspilling. De fractíe staat zeker niet negatief tegenover kadervoorstel2, maar wil graag de reactie van de wethouder horen. Kadervoorstel 3 steunt de fractie niet, dit geldt ook voor kadervoorstel 4. Over kadervoorstel 5 zegt de heer Lems dat op 13 juli a.s. het voorstel 'afwegingskader instrumenten betaalbare woningen'voorligt ter besluitvorming, daarom steunt Onafhankelijk Moerdijk dit kadervoorstel niet. Kadervoorstel 6 is overbodig en kadervoorstel 7 steunt de fractie niet. Kadervoorstel I is overbodig, de gevraagde functionaris komt er al aan. Over kadervoorstel g zegt hij dat al eerder is aangegeven dat er afspraken met de horeca gemaakt zouden worden. Hij is benieuwd naar de stand van zaken maar Onafhankelijk Moerdijk steunt dit voorstel niet. Kadervoorstel 10 gaat over een bedrag van € 50.000 uit een budget voor bestrijding van armoede. Welke onderdelen gaan dan n¡et u¡tgevoerd worden? De heer Lems hoort graag de reactie van de wethouder. De heer Van der Linden vindt dat geinvesteerd mag worden in infrastructuur en voorzieningen in alle kernen. Dat mogen 'state of the art' voorzieningen zijn, als voorbeeld noemt hij de zwembaden, waarbij scenario 2 wat de VVD betreft het beste is. Hij noemt verder schoolgebouwen, brandweerkazernes, sportverenigingen.

Het cultureel erfgoed van de Stelling van Willemstad en de vesting Klundert hoort er netjes bijte liggen. De VVD is benieuwd naar het cultuurbeleid en kondigt een motie aan voor het afschaffen van de Welstandscommissie. De VVD ziet het evenwicht tussen voor- en nadelen van extra Fte's graag onderzocht. lnzet op verkeersveiligheid en openbaar vervoer en een opstoppingsvrije gemeente is voor de VVD ook belangrijk. Kadervoorstel 1 zal de VVD niet steunen, kadervoorstel 2 heeft geen dekking en steunt hij vooralsnog niet. Kadervoorstel 3 steunt de VVD niet, er is een verordening waarin een en ander beschreven is. Kadervoorstel 4 steunt hij niet. Over kadervoorstel 5 zegt hij dat dit beter een structurele uitgave kan zijn. Kadervoorstel 6: een evaluatie is gepland, daar zal de VVD kritisch naar kijken. KadervoorstelT steunt hijniet. Over kadervoorstel I zegt hij dat de VVD meer ziet in de voorzieníngenwijzer. Kadervoorstel 9 steunt hij niet en van kadervoorstel 10 wil hijgraag de dekking weten, híjvindt het nu verwarrend. Over de nieuwe ontwikkelingen van het college in de bijlage (tabel 5.1) zegt hij bij 4 dat hiermee hopelijk de overlast wordt opgelost. Bij 5 vraagt hij hoe zich dit verhoudt tot de wens van de KNVB om zoveel mogelijk af te stappen van het kunstgras. Bij 14 merkt hij op dat tijdelijke inhuur nogal eens structureelwordt.

Bij18 zegt hijdat dit niet ten koste mag gaan van de gymlessen. Mevrouw Den Ridder vraagt het college de lokale lasten n¡et te laten stijgen, buiten de inflatiecorrectie. Voor Moerdijk Lokaal is het belangrijk te luisteren naar en in gesprek te gaan en te blijven met inwoners. De fractie is blij met het voorstel over de regie op betaalbaarheid van woningen. Zij pleit voor woningbouw in alle kernen, ook de kleine, en verwijst naar het kadervoorstel. Behoud van voorzieningen in de kernen is belangrijk. Daarbij blijft de fractie alert op behoud van de scholen, met name die in Moerdijk. Mevrouw Den Ridder noemt het afvalbeleid en de duurzaamheidsambities en het werven en behouden van personeel. Kadervoorstel 1 is van Moerdijk Lokaal, kadervoorstel 2 heeft de fractie samen met de PvdA ingediend. Met kadervoorstel 3 gaat de fractie niet mee, dit is bestaand beleid, bij kadervoorstel 4 wacht zij de reactie van de wethouder af, dat geldt ook voor kadervoorstel 5. Kadervoorstel 6 is overbodig, met kadervoorstel 7 kan de fractie wel meegaan maar wil zijook even afwachten

Pagina 4

Gemeenteraad

X MOERDIJK wat eruit komt, kadervoorstel I is overbodig. Met kadervoorstel 9 gaat Moerdijk Lokaal niet mee, met kadervoorstel 10 wel. De heer Stehouwer zegt dat de maatregelen in het buitengebied in relatie tot de agrarische sector en stikstofproblematiek, energietransitie en klimaatadaptatie voor BBM/BBB belangrijk zijn. Hijvraagt waarom taken die de gemeente moet uitvoeren b¡jgrote ontwikkelingen van derde partijen, niet aan die partijen worden doorberekend. Moet reparatie aan wegen door droogte en inklinking niet door het Waterschap gedragen worden? Voor wat betreft verkeershinder vindt hij dat er strenger gehandhaafd moet worden en dat voetgangers en fietsers binnen de kernen voorrang moeten krijgen boven het gemotoriseerde verkeer. De verkeerssituatie in het centrum van Zevenbergen moet een gezond verstand oplossing krijgen. Hij vraagt aandacht voor het openbaar vervoer en voor openbare toiletten in de grote kernen. De evaluatie van het ondernemersfonds vindt hij goed, wat levert de inzet van middelen van de detaillisten nu eigenlijk op? Waarom wordt een steiger bij Fort Sabina niet direct geschikt gemaakt voor pleziervaart? BBM/BBB vindt dat de gemeente actief moet participeren in het voorstel over de QR-codes.

Er wordt om uitbreiding Fte's gevraagd: is het economisch of maatschappelijk nut hiervan meetbaar te maken? BBM/BBB wil de Kadernota niet vaststellen, maar voor kennisgeving aannemen. De kadervoorstellen 1, 5 en 8 steunt hij niet, de kadervoorstellen 2,3,4,6, 7 en 9 wel. Over kadervoorstel 10 wacht hij eerst de reactie van het college af. Mevrouw Vermunt zegt dat bouwen voor het CDA belangrijk is en dat de gemeente hier meer in moet gaan sturen. Dit vraagt innovatie en creativiteit. Aandacht voor verduurzaming is ook belangrijk. Het faciliteren van verenigingen is voor het CDA ook belangrijk, evenals waardering voor de vele vríjwilligers. Zij pleit voor een Jeugdpas, zodat jongeren laagdrempelig kennis kunnen maken met muziek, sport en cultuur. ledereen moet mee kunnen doen. Het CDA vraagt aandacht voor huisvesting van scholen en het lerarentekort. Voor wat betreft de formatie-uitbreiding zegT zij dat in het sturen op processen veel efficiency behaald kan worden. Zij pleit voor het scherper begroten zodat bij projecten bijstelling zoveel mogelijk voorkomen kan worden. Het CDA steunt de Kadernota en de daarin genoemde ontwikkelingen. Kadervoorstel 1 steunt de fractie niet, kadervoorstel 2 en 3 wel. Kadervoorstel 4 steunt zij niet, wel is een spoedige evaluatie belangrijk, voor kadervoorstel 5 wacht zij de reactie van het college af.

Voor kadervoorstel6 wacht zijde evaluatie af, bijkadervoorstelT ziel het CDA geen voortrekkersrol voor de gemeente. Kadervoorstellen I en 9 steunt zij niet en voor kadervoorstel 10 wacht zij de reactie van het college af. De heer Çiçek zegt dat de cijfers er goed uit zien. Met het vraagstuk rond de opvang van asielzoekers gaat de gemeente op uitstekende wijze om. Het is daarbij belangrijk om te luisteren naar de signalen van inwoners die moeite hebben om een woning te vinden. De PvdA pleit voor het realiseren van flexwoningen en díent hiervoor samen met Moerdijk Lokaal een kadervoorstel in. Voor de uitvoering van het voorstel 'afwegingskader instrumenten betaalbare woningen'is geen geld opgenomen in de kadernota, de PvdA dient híervoor daarom een kadervoorstel in. De kloof tussen rijk en arm wordt steeds groter, de PvdA wil daarom de inkomensgrens voor de bijstandsnorm ophogen naar 12O%. Dit kan de eerste stap zijn in de strijd tegen armoede. Voor wat betreft kadervoorstel 1 wacht hij de reactie van het college af. Kadervoorstel 2 heeft hij toegelicht en over kadervoorstel 3 zegt hij dat het eigen beleid en het initiatief voor Langeweg nog aan de orde zullen komen. Kadervoorstel 4: de evaluatie van

Pagina 5

Gemeenteraad

X Ì'IOERDIJK de verkeerssituatie komt eraan. Kadervoorstel 5 heeft hijtoegelicht en voor wat betreft kadervoorstel 6 wacht hij de reactie van het college af. Dit geldt ook voor kadervoorstel 7. Kadervoorstel 8: dit is wat de PvdA betreft niet de goede aanpak. Voor kadervoorstel 9 volgt hij de beantwoording van het college en kadervoorstel 10 heeft hij al toegelicht. De heer L. Schreuders vindt het hoog tijd het accommodat¡ebeleid te herijken. Voor 2025 neemt het college een bedrag op voor de verbetering van de entree van Klundert. De verbeteringen zullen pas in 2027 gerealiseerd worden na de voltooiing van het centrumplan, de randweg en de woningbouw op het Bolwerk. Hoe zit dit? De uitbreiding Fte's zit vooral in het sociaal domein, zijn deze mensen wel te vinden? Hij onderschrijft wel de urgentie. Weer worden meer dan 10 projecten doorgeschoven. Dat baart zorgen. Een projectenkalender is een must maar deze blijft uit ondanks eerdere afspraken. Voor wat betreft uitgaven voor Gemeenschappelijke Regelingen moet het college kritisch blijven. lncidentele gelden zouden ook uit de beschikbare ruimte in de algemene reserve kunnen worden gehaald als dit fiscaal mogelijk is. Het zou goed zijn langlopende projecten naar voren te halen, als hiervoor extra middelen ingezet moeten worden is dit voor de ChristenUnie zeker bespreekbaar.

Kadervoorstel 1 vindt hij niet nodig, kadervoorstel 2 is overbodig, kadervoorstel 3 steunt hij niet evenals kadervoorstel 4. Bij kadervoorstel 5 wacht hij de reactie van het college af, kadervoorstel 6 is overbodig, kadervoorstel 7 steunt hij niet. Kadervoorstel 8 zit in de kadernota opgesloten, kadervoorstel 9 steunt hij niet en als kadervoorstel 10 wordt aangepast, overweegt de ChristenUnie om daarin mee te gaan. De heer Wiers vindt dat de opvang van OekraTners en asielzoekers goed is en wordt geregeld. Ook als het gaat om arbeidsmigranten ¡s de volgorde van aanpak goed geweest. Ontwikkelingen rond woningbouw vindt hij positief. lnzake participatie zegt hij dat de aanpak in Fijnaart een voorbeeld is. Hij pleit voor het meer opzoeken van mensen buiten het gemeentehuis. Het openbaar vervoer is een aandachtspunt, hij noemt het initiatief Automaatjes van de ANWB of bijvoorbeeld deelauto's per kern voor vervoer naar trein en grotere buslijnen. Dit vraagt wel andere voorzieningen. Voor wat betreft armoede pleit hijvoor een andere aanpak, D66 heeft een kadervoorstel ingediend. Echter, het raadsvoorstel armoedebeleid benoemt zowel armoede als laaggeletterdheid. Ondanks twijfel aan de formulering geeft hij de organisatie het voordeel van de twijfel en trekt hij het kadervoorstel in.

Hij vraagt de wethouder wel een kwantitatief doel voor de bestrijding van laaggeletterdheid te definiëren. Voor wat betreft kadervoorstellen 2 en 10 wacht hijde reactie van het college af, de overige kadervoorstellen steunt hij niet.

De voorzitter schorst de vergadering om 2'1.00 uur. De voorzítter heropent de vergadering om 27.22 uur. Wethouder Van Dorst is blij met de waardering voor deze kadernota. Hij beantwoordt de vragen die over zijn portefeuille zijn gesteld. Voor de bestrijding van invasieve soorten is wel budget, maar de totale omvang is nog niet bekend. Dit wordt onderzocht. Voorlichting hierover is ook belangrijk. Over de kunstgrasvelden komt een raadsvoorstel, de vraag van de VVD wordt hierin meegenomen. Voor wat betreft de lokale lasten is het vertrekpunt het bestuursakkoord, dat is dus ook de lijn die Moerdijk Lokaal voorstaat. Bij afvalscheiding is de rol van de inwoners heel belangrijk. Op 20 juni is een raadsinformatiebrief met informatie over de regionale aanpak naar de raad verzonden. Over de entree van Klundert Pagina 6

Gemeenteraad

X MOERDIJK zegt hijdat hierover een raadsbesluit is genomen, dat wordt uitgewerkt. Todra het mogelijk is worden de vervolgstappen uit het raadsvoorstel gezet. Over het kadervoorstel van de openbare toiletten zegt hij dat in februari jl. vragen zijn beantwoord. ln de scan die gedaan wordt inzake inclusiviteit worden de toiletvoorzieningen meegenomen. Die scan is overigens voor de hele gemeente. Wethouder Dingemans is blij met de positieve reacties. Voor wat betreft woningbouw en economie voelt hij zeker de urgentie. Hij geeft een winstwaarschuwing af als het gaat om sneller uitvoeren van projecten: procedures zijn vaak ingewikkeld en er is regelmatig sprake van schurende belangen. Over het openbaar vervoer zegt hij dat waar de gemeente kansen ziet om de regie te pakken, dat ook zeker gedaan zal worden. Hij staat open voor mogelijkheden om de bereikbaarheid van de kernen te verbeteren. Voor wat betreft kadervoorstel 2, flexwoningen, zegt hij de opdracht voor drie startdocumenten al te hebben aangenomen, hij is al in gesprek met de woningbouw. Als er kansen zijn, zullen die gepakt worden. De heer Çiçek vraagt of de wethouder daar nu geld voor nodig heeft. Wethouder Dingemans antwoordt dat er vanuit de reserve strategische grondverwerving voldoende instrumenten zijn.

De verkeerssituatie in het centrum van Zevenbergen gaat bekeken worden en ook de Doelstraat / Molenstraat gaan aangepakt worden. Hij zegt dat het afsluiten ook de toegankelijkheid van de nooddiensten onder druk zet. Er loopt overigens al een handhavingscampagne. Over het kadervoorstel over regie op betaalbaarheid van woningen zegt hij dat het genoemde bedrag voor de komende vijf jaar structureel nodig zal zijn. Het ondernemersfonds gaat dit jaar geëvalueerd worden. Over de QR-codes zegt hij dat de gemeente zeker wilfaciliteren, maar dat het initiatief niet bijde gemeente vandaan moet komen. De steiger bij Fort Sabina zal er op tijd liggen, maar de vraag is of pleziervaart op de drukste scheepvaartroute van Europa wel zo'n goed idee is. Verder voegt hijtoe dat de dijken met lintbebouwing in onze gemeente veel last hebben van de klimaatveranderingen. Wethouder Joosten zegt over de uitbreiding van het aantal Fte's in het sociaal domein dat de problematiek in de gemeente groeit, daarmee groeien de werkzaamheden ook. Zij heeft gewacht op het Gezond Actief Langer leven Akkoord (GALA), waarbij wordt ingezet op kwetsbare ouderen, op het tekort van zorgpersoneel en mantelzorg, psychosociale en mentale gezondheid, leefstijl en kansen(on)gelijkheid, maar ook de druk op de eerstelijnszorg.

lnwoners moeten zich veilig genoeg voelen om hulp te vragen als dat nodig is, dit vraagt om een brede blik. Er wordt dus aan de voorkant hard aan gewerkt, voorstellen naar de raad zullen zeker gaan volgen. Zij benadrukt dat uitbreiding van de Fte's nodig is om minder werkdruk en meer werkplezier voor de werknemers te realiseren. Wethouder Blom zegt over de reserve nieuwkomers dat deze is ingesteld omdat de gelden vanuit het rijk specifiek voor de nieuwkomers bedoeld ziin. Deze is nog € 2 miljoen, in de kadernota zit een aantal voorstellen die hieruit gedekt worden en ook in het armoedebeleid wordt geld uit deze reserve gevraagd. Binnenkort komt er een voorstel over de verduurzaming van gebouwen, er komen namelijk rijksgelden beschikbaar voor isolatíematerialen. Ook komt er een subsídieregeling om de labels A t/m F te gaan verbeteren. De commissie Engbersen heeft een rapport uitgebracht dat er niet om liegt: veel mensen hebben het moeilijk. Over het kadervoorstel over het verhogen van de bijstandsnorm naar 12O% zegT hij dat het college dit kan omarmen, maar de dekking zou structureel moeten zijn. De heer Çiçek vraagt of, als in het kadervoorstel het bedrag van € 50.000 structureel wordt, het college daar mee zou kunnen leven. Pagina 7

Gemeenteraad

X UOERDIJK Wethouder Blom zegt dat dat inderdaad zo is, maar geeft een winstwaarschuwing mee, het is een open einde regeling. Het accommodatiebeleid komt in de eerste helft van 2024 naar de raad. D66 trekt het kadervoorstel in, maar het is inderdaad waar dat de voorzieningen niet zo goed worden benut. ln de kadernota zit een aantal voorstellen om dat te verbeteren, waaronder de voorzieningenwijzer. Er is een beleidsmedewerker armoede, er komt een beleidsmedewerker taalen er is een beleidsmedewerker nieuwkomers. De genoemde 8-10% zijn landelijke cijfers, daar zíl de gemeente Moerdijk net iets onder. Vanuit de armoedenota zal een nulmeting gehouden worden. De voorzitter zegt over zijn portefeuille dat het aantal Fte's índerdaad is verhoogd. De oorzaak daarvan ligt in taken vanuit het rijk, de verschillende crises, de complexere samenleving en de ambities van deze gemeente. Die ambities en ontwikkelingen worden door de raad onderschreven. Tegelijk heeft hij het signaal om aan de voorkant in plaats van aan de achterkant te kijken ook gehoord. Door middel van een aantal webformulieren wordt geprobeerd zaken makkelijker te maken voor de ondernemers en inwoners. De zorgen over de arbeidsmarkt die zijn geuit deelt hij, maar Moerdijk doet het best goed. De gemeente heeft een aantal unieke uitdagingen en ook unique sellingpoints, dat maakt het mooiom voor zo'n organisatie te werken.

Die aspecten gaan daarom ook meer ingezet worden om mensen te werven maar ook om mensen te behouden. Over de opmerking van de heer Stehouwer dat BBM/BBB de kadernota voor kennisgeving aan zal nemen zegt hij dat dit niet mogelijk is. Er ligt een voorstel voor om de kadernota vast te stellen, daar kan iedere fractie voor of tegen stemmen. De heer Lems zegt dat z¡jn vraag over de coördinator buitengebied en de

programmamanager klimaat en de bekostiging uít het CDOKE-budget nog niet is beantwoord. Dat geldt ook voor de vraag over de frequentie en monitoring van de woningbehoefteonderzoeken in de toekomst. De heer Stehouwer zegt dat zijn vraag over de doorberekening van taken die we voor derden uitvoeren nog niet is beantwoord. Dat geldt ook voor de vraag over de wegen die door droogte inklinken: kan het Waterschap niet een deel van de kosten op zich nemen? Verder zegt hijdat hijde kadervoorstellen 3,4,6,7 en 9 intrekt. De heer Van der Linden heeft eerder verzuimd de ambtelijke organisatie te bedanken, hij doet dit alsnog. Hij vraagt het CDA waarom er over de jongerenpas

geen kadervoorstel is ingedíend. Mevrouw Vermunt zegt dat dit is opgenomen in het bestuursakkoord. De heer Van der Linden zegt over het kadervoorstel over de verhoging van de

bijstandsnorm dat de dekking hem niet duidelijk is. De heer Willegers zegt dat de kadernota structureel een plus laat zien, daar zou het dan u¡t bekostigd kunnen worden. De heer Van der Linden wijst erop dat er in het kadervoorstel iets anders staat. Verder zegt hij dat hij de Automaatjes kent, dat werkt heel goed. De VVD onderkent het probleem dat de heer Wiers in zijn kadervoorstel aandraagt. Mevrouw Den Ridder zegt dat Moerdijk Lokaal kadervoorstel 1 intrekt. De heer Çiçek zegt dat de € 50.000 uit zijn voorstel een indicatie is, hij wil die in de kadernota oormerken voor de bijzondere bijstand. De heer Van der Linden vindt het niet slim om dit bedrag uit een budget te halen wat al geoormerkt is. Dat geld is al voor andere dingen bedoeld.

Pagina I

Gemeenteraad

X UOERDIJK Wethouder Blom zegt dat die € 50.000 niet in de armoedenota zit, dit is een extra bijdrage die dan structureel in de begroting opgenomen moet worden. Wethouder Van Dorst zegt dat als het voorsteltekstueel wordt aangepast met een punt na het woord bijstandsnorm en het verwijderen van de rest van de zin, het college daarmee aan de slag kan. In de loop van dit jaar komt er een raadsvoorstel met onderbouwing voor de aanpak van de dijken, hij neemt de suggestie voor doorberekening aan het Waterschap daarin mee. Wethouder Dingemans zegt dat de gemeente kosten doorbelast aan derden, maar wilook kunnen doorpakken als dat nodig is zonder anderen eerst om toestemming te moeten vragen. Het project Automaatjes loopt al in Fijnaart. Als in het kadervoorstel regie op woningbouw de lasten structureel worden dan kan het college daarmee aan de slag. Wethouder Joosten zegt dat eerst de sociale basis op orde moet zijn en dat daarna met een krachtig en effectief beleid aan de slag wordt gegaan op preventie. Daarvoor is het GALA nodig, daar wordt de raad nog over bijgepraat. De jongerenpas komt zeker aan de orde als we verder gaan met wat er uit het lJslands model meegenomen gaat worden. De voorzÌtter schorst de vergadering 22.'15 uur.

De voorzitter heropent de vergadering om 22.20 uur De heer Çiçek zegt dat de kadervoorstellen 5 en 10 tekstueel aangepast worden Bij kadervoorstel 5 wordt het woord 'incidenteel'gewijzigd in 'structureel'. Bij kadervoorstel 10 wordt het besluit gewijzigd in: "ln de kadernota 2024 een

structureel bedrag van € 50.000 op te nemen voor de kosten van de verhoging van de bijstandsnorm uit de nog beschíkbare begrotingsruimte." De heer Çiçek verzoekt om hoofdelijke stemming bij de nog overgebleven kadervoorstellen. De voorzitter wijst als voorstemmer de nummer 6 van de presentielijst aan, de heer Fens. 9.1

Kadervoorstel 1 Moerdijk Lokaal - Extern integraal onderzoek naar onze du u rzaam heidsam bities

Het kadervoorstel is ingetrokken.

9.2

Kadervoorstel 2 PvdA en Moerdijk Lokaal - Flexwoningen voor starters, jongeren en spoedzoekers Over dit voorstel is hoofdelijk gestemd. De heer Fens is tegen, de heer Huijzer ís tegen, mevrouw Kavelaars is voor, mevrouw Koevoets is tegen, mevrouw Koomans is tegen, de heer Lems is tegen, de heer Van der Linden is tegen, mevrouw Nieuwkerk is tegen, mevrouw Pas is voor, de heer Punt is voor, mevrouw Den Ridder is voor, de heer Scheenaard is tegen, de heer J.G. Schreuders is voor, de heer L. Schreuders is tegen, de heer Stehouwer is voor, de heer Tolu is tegen, mevrouw Vermunt is voor, de heer Vos is tegen, de heer Wiers is voor, de heer Willegers is voor, de heer Van Brenkelen is tegen, de heer Çiçek is voor, mevrouw Van Dijkhorst is tegen. Het kadervoorstel ¡s met 13 stemmen tegen en 10 stemmen voor verworpen.

Pagina 9

Gemeenteraad

D( MOERDIJK 9.3

Kadervoorstel 3 BBM/BBB - Openbaar vervoer (scholen) Het kadervoorstel is ingetrokken.

9.4

Kadervoorstel 4 BBM/BBB - Verkeer en toegankelijkheid publieke ruimte centrum Zevenbergen Het kadervoorstel is ingetrokken.

9.5

Kadervoorstel 5 PvdA - extra capaciteit Regie op betaalbaarheid woningen Over dit voorstel is hoofdelijk gestemd. De heer Fens is voor, de heer Huijzer is voor, mevrouw Kavelaars ¡s voor, mevrouw Koevoets is voor, mevrouw Koomans is voor, de heer Lems is voor, de heer Van der Linden is voor, mevrouw Nieuwkerk is voor, mevrouw Pas is voor, de heer Punt is voor, mevrouw Den Ridder is voor, de heer Scheenaard is voor, de heer J.G. Schreuders is voor, de heer L. Schreuders is voor, de heer Stehouwer is voor, de heer Tolu is voor, mevrouw Vermunt is voor, de heer Vos is voor, de heer Wiers is voor, de heer Willegers is voor, de heer Van Brenkelen is voor, de heer Çiçek is voor, mevrouw Van Dijkhorst is voor. Het kadervoorstel is met algemene stemmen aangenomen.

9.6

Kadervoorstel 6 BBM/BBB - Ondernemersfonds, effectiviteit Het kadervoorstel ís ingetrokken.

9.7

Kadervoorstel 7 BBM/BBB - QR-code op routes Het kadervoorstel is ingetrokken.

9.8

Kadervoorstel 8 D66 - Functionaris voor hulpbehoevenden Het kadervoorstel is ingetrokken.

9.9

Kadervoorstel 9 BBM/BBB - Openbare toiletten Het kadervoorstel is ingetrokken.

9.10

Kadervoorstel 10 PvdA en Moerdijk Lokaal - Verhoging van de bijstandsnorm De heer Van der Linden legt een stemverklaring af: de VVD is níet tegen het verhogen van de norm naar 120%, maar wil dit niet doen voordat het armoedebeleid is vastgesteld, en dat gebeurt in de raadsvergadering van 13 juli aanstaande. Over dit voorstel is hoofdelijk gestemd. De heer Fens is voor, de heer Huijzer is voor, mevrouw Kavelaars is voor, mevrouw Koevoets is tegen, mevrouw Koomans is tegen, de heer Lems is voor, de heer Van der Linden ís tegen, mevrouw Nieuwkerk is voor, mevrouw Pas is voor, de heer Punt is voor, mevrouw Den Ridder is voor, de heer Scheenaard is voor, de heer J.G. Schreuders is voor, de heer L. Schreuders is voor, de heer Stehouwer ís voor, de heer Tolu is voor, mevrouw Vermunt is voor, de heer Vos is tegen, de heer Wiers is voor, de heer Willegers is voor, de heer Van Brenkelen is voor, de heer Çiçek is voor, mevrouw Van Dijkhorst is voor. Het kadervoorstel ¡s met 19 stemmen voor en 4 stemmen tegen aangenomen.

Pagina 10

Gemeenteraad

D( MOERDIJK Kadernota 2024-2027 De voorzitter brengt de kadernota ín stemming. De heer Stehouwer legt een stemverklaring af. BBM/BBB is het grotendeels eens met de kadernota en zal daarom voor de kadernota stemmen. Wel behoudt hij zich het recht voor om bij voorstellen die nog aan de raad voorgelegd worden, tegen te stemmen. De gemeenteraad heeft met algemene stemmen besloten de kadernota20242O27 vast te stellen en als basis te hanteren bij het verder opstellen van de meerjaren begrot¡n g 2024 -2027 .

Sluiting De voorzitter sluit de vergadering na een moment van bezinning om 22.30 uur

10

Vastgesteld in de raadsvergadering van 28 september 2023, De gr

De voorzitter,

onk-S

rkerke

Pagina 11

Alsemene beschouwingen Onafhankeliik Moerdiik 2023 Voorzitter, Va navond beha ndele n wij de kade r nota 2024-2027

.

Het lijkt al weer zo lang geleden dat we hier in de raadzaal zaten op grote afstand met gebruik van de binnenruimte. Het handen geven lijkt dan nu ook weer zo gewoon. Helaas hebben de problemen van de Corona Pandemie plaats gemaakt voor ander menselijk leed. De oorlog in Oekraïne duurt voort, wat voor de gemeente heeft geleid tot de opvang van 300

vluchtelingen uit dit land. Maar ook uit andere landen komen vluchtelingen naar Nederland. Om is positief over het plan tot Huisvesting van 200 asielzoekers aan de Schansdijk. Wel houden we vast aan het feit dat het asielzoekers moeten zijn met een grote kans op een verb lijfsstatus.

Ook willen we benadrukken dat we dit doen uit humanitaire gronden, het mag geen vrijbrief zijn voor het rijk om alle problemen maar naar de gemeentes door te schuiven.

Buiten de Oekraïners wordt er verwacht dat er dit jaar in totaal 70 duizend asielzoekers naar Nederland zullen komen. Dit aantal is dermate groot dat er iets moet gebeuren en wij hopen dan ook dat de landelijke politiek daar goede besluiten over gaat nemen. Maar laten we onze eigen burgers niet vergeten. De prijzen in de supermarkten zijn aanmerkelijk omhoog gegaan, net zoals de energie prijzen.

Geschikte woonruimte vinden is een probleem en voor velen zelfs onmogelijk. Gelukkig gaan we met de voorgenomen woningbouw projecten daar verbetering in aanbrengen. Wel wil O.M. nogmaals benadrukken dat we betaalbare woningen moeten bouwen, kijk naar

appartementen voor jeugd en senioren en dan ook in een gemixte vorm en natuurlijk flexwoningen en tinyhouses . Ook mogen we de vergrijzing niet vergeten, dit gaat in de komende jaren onder andere druk op de zorg en op de pensioenen veroorzaken. We zien dat zinloos en extreem geweld onder jongeren steeds vaker plaats vindt. En laten we ook de klimaat verandering niet vergeten, daar staan we niet alleen als gemeente maar wereldwijd voor een enorme opgave.

Maar laten we ook positief zijn , en die positiviteit vinden we gelukkig ook terug in voorliggende kadernota.

O.M. is zeer tevreden over deze kadernota , niet alleen over de leesbaarheid maar ook over de inhoud , wel hebben we nog een aantal vragen. Punt van zorg is wel de sterke terugval van de algemene uitkering na 2O25. We hebben wel de hoop dat er vanuit de VNG en de provincie met positief resultaat actie

ondernomen zal worden richting het r¡jk. Programma 1

O.M. kan zich vinden in de 4 ontwikkelingen voor de energietransitie en klimaatadaptatie. We zullen nu eenmaal stappen moeten nemen voor het behoud van onze leefbaarheid. Wel hebben we een paar vragen. Ontwikkeling L Uitbreiding met een coördinator buitengebied. De Coördinator Buitengebied heeft in algemene zin een coördinerende taak. Met name gekoppeld

aan ontwikkelingen in de agrarische sector en de stikstofproblematiek. Op pagina 8 staat dat het restant van het jaarlijkse budget dat het Rijk ons beschikbaar stelt , afgekort de CDOKE, to|2027 meer dan 450.000 euro per jaar is.

O.M. heeft de volgende vragen. Wat gebeurt er met het geld als we het budget niet opgebruiken ? Kunnen we de Coördinator Buitengebied niet aannemen als "Coördinator Buitengebied Stikstof problematiek" zodat we deze uit het beschikbare budget kunnen betalen ?

Ditzelfde geldt voor de in ontwikkeling 3 voorgestelde 0,5 FTE Adviseur Landschap en Natuur. ls het niet beter om de functie programmamanager Klimaat op te hogen van 0,5 naar 1 FTE en dit ook te dekken uit het restant budget ? Ontwikkeling 9 Bij het werkbudget wonen kunnen we lezen,

ln conceptwettekst word opgenomen dat gemeenten een urgentieregeling in een huisvestingsverordening vast moeten leggen. Wij zullen blij zijn met deze wet, want wij willen al meerdere raadsperiodes een hu isvestingsverordening,

We zullen dan meer grip krijgen op de beschikbare woningruimte in onze gemeente. Wel staat er dat ervoor de extra taken extra externe expertise ingeschakeld moet worden.

O.M. heeft de volgende vragen. De huidige woning behoefte onderzoeken worden om de 5 jaar uitgevoerd.

Wat is de verwachting van de frequentie van monitoring van de woonbehoefte en aanbod in de nieuwe situatie? is de lnhuur tijdelijk? En, gezien de blijvende taak van de gemeente, wordt er iemand voor aangenomen ?

Ontwikkeling 11 De Japanse Duizendknoop is op 1 locatie aanwezig.

Bestrijding hiervan is zeer moeilijk, Het huidige budget voor de aanpak van deze exoot is niet toereikend. Gezien de problemen in Nederland met deze Japanse Duizendknoop maar ook onder andere de Reuzenberenklauw en dieren zoals de Rode Amerikaanse rivierkreeft, de Aziatische tijgermug en de Aziatische hoornaaç vraagt O.M. zich af of het niet beter is om actief onderzoek te doen in onze

gemeente naar ongewenste uitheemse planten en dieren en daar budget voor vrij te maken ?

Ontwikkeling 13 Steiger fort Sabina. Rijkswaterstaat heeft aangegeven de pilotstatus langzaamaan om te willen zetten in een permanente voorziening.

O.M. Heeft hierover de volgende vragen, ls dit nu een gemeente in¡tiatief of van Rijkswaterstaat ?

Wat gaat Rijkswaterstaat mee betalen ? Ontwikkeling 15 en 16 tijdelijke formatie uitbreiding nieuwkomers. O.M. vraagt zich af wat de "Reserve nieuwkomers" is? ls d¡t budget vanuit het r¡jk ? Ontwikkeling 17 O.M vindt dat de wijk GGZ'er absoluut meerwaarde heeft voor Moerdijk en dat het een belangrijke schakel is in het totale palet van ambulante voorzieningen en klinische zorg

wij zijn daarom blij is dat deze inzet structureel gemaakt gaat worden. Ontwikkeling L9 Gezien de huidige inflatie vindt O.M. het verstandig dat we extra formatie krijgen voor de complexe

problematiek rondom de schuldhulpverlening zodat we een juiste mix van ondersteuning, begeleiding en producten kunnen aanbieden aan de mensen die dat nodig hebben. Ontwikkeling 20 Gezien de toename van het aantal voorzieningen, aanvragen en de eerder genoemde vergrijzing kan

O.M. instemmen met de uitbreiding van het WMO team. 0ntwikkeling 21 Jeugdbescherming heeft voor O.M. ook een hoge prioriteit. De extra inzet van jeugdprofessionals om de komende jaren tot een verbreding en een gezinsgerichte aanpak te komen kan dan ook onze goedkeuring wegdragen. Dit was natuurlijk maar een bloemlezing uit deze kadernota.

Maar O,M. is blij met de kadernota die hier voor ligt wil dan ook alle betrokken ambtenaren bedanken. Dank u voorzitter

1 Kadervoorstel "Extern integraal onderzoek naar onze duurzaamheidsambities"

We zijn bezig met de duurzaamheidsopgaves en een extern onderzoek lijkt on nu dan ook echt geld

verspilling 2 Kadervoorstel "Woonruimte"

Voor dit kadervoorstel willen wij de reactie van het college afwachten maar we staan hier zeker niet negatief tegenover 3 Kadervoorstel "Openbaar vervoer (scholen)" Volgens ons is de verantwoordelijke wethouder voortdurend in gesprek en si dit dur bestaand beleid We zullen hem niet steunen

4 Kadervoorstel "Verkeer en toegankelijkheid publieke ruimte centrum Zevenbergen. (Gedeelteli¡ke) afs lu itíng Molenstraat/M a rkt e n extra o ntslu iting N oord haven Zeven bergen" Er komt een evaluatie aan Om wil deze eerst afwachten.

5 Kadervoorstel "Extra capaciteit'Regie op betaalbaarheid woningen gemeente Moerdijk"' Aangezien L4 juli 2O23 het raadsvoorstel "Afwegingskader instrumenten betaalbare woningen" ter besluitvorming voorligt gaan we dit kadervoorstel niet steunen. Het college weet dat de wens van de raad is "meer betaalbare woningen" en als hier extra inzet voor

nodig is dan horen we dat te zijner tijd graag van het college 6 Ka d e rvoo rste l "O n d e rn e me rsfo n ds, effectiv¡te it" Er komt een evaluatie aan dus dit kadervoorstel is overbodig.

7 Kadervoorstel "QR-code op routes"

Wij vinden niet dat de gemeente hier een voortrekkers rol moet vervullen en zullen dit voorstel dus niet steunen.

8 Kade rvoorstel "fu nctio na ris voor h u lpbe hoevenden" Volgens ons komt deze er al aan, het kadervoorstel is dus overbodig

9 Kadervoorstel "Open bare toiletten"

ln het verleden is er door de toenmalige verantwoordelijke portefeuille houder gemeld dat er afspraken met de horeca gemaakt zouden worden en door middel van stickers aangegeven zou worden waar de mensen gebruik konden maken van de toilet. graag horen we de stand van zaken. Maar we zullen dit kadervoorstel niet steunen

9 Kadervoorstel "Verhoging van de bijstandsnorm"

ln de Kadernota2023 een structureel bedrag van € 50.000 op te nemen voor de kosten van de verhoging van de bijstandsnorm uit het budget van € 104.000 voor de bestr'rjding van armoede in de gemeente Moerdijk. Dit vinden we heel vreemd , want wat ga je dan niet doen ? , we hebben daar maar 25 K ruimte, we

moeten dus iets anders schrappen ? Maar we horen daarom graag de reactie van de portefeuillehouder.

2

Beschouwinsen WD b¡i de kadern ota 2024 - 2027 Voorzitter, Zei ik vorige jaren dat het een patroon begon te worden. Welnu we mogen nu echt spreken van een

patroon. Ruim 8 miljoen euro in de plus. Terwijlde kadernota2O2L-2024 nog een tekort aankondigde van dezelfde hoogte. Eerlijkheidshalve moet erbij gezegd worden dat e.e.a. ook een beetje komt door de grilligheid en onvoorspelbaarheid van de landelijke overheid. Zoals al eerder (ik meen zelfs in 3 voorgaande beschouwingen) vermeld is de gemeente Moerdijk een mooie kapitaalkrachtige gemeente. Het wordt nu tijd om dat ook te laten zien. Het wordt nu tijd om de inwoners te laten zien dat we dat geld ook aan de inwoners willen uitgeven. Het wordt nu tijd om eredivisie te gaan spelen. De WD Moerdijk vindt dat er flink geïnvesteerd mag worden in infrastructuur, ik kom daar later op terug, en voorzieningen in al onze kernen. Daarmee bedoelen we dat een financieel kerngezonde gemeente best state ofthe art voorzieníngen in haar kernen mag hebben. En geen keuze hoeft te maken om dingen niet te doen omdat er geen financiële ruimte voor is. Een mooi bruggetje over het water naar de zwembaden. Een mooi voorbeeld van zulke voorzieningen. Voor de WD is het bijvoorbeeld ondenkbaar de toegezegde vervanging van de Niervaert in Klundert te annuleren. Voorzitter en hetzelfde geldt eigenlijk ook voor de overige baden. Laten we al die zwembaden maar eens duidelijkheid en zekerheid geven. U hoort het goed. Het mag duidelijk zijn waar het vwb de VVD Moerdijk betreft naar toe gaat met de zwembaden.

lk spreek hier dan ook de wens uit dat het college "Toekomstperspectief 2" nader uitwerkt. Dat wil zeggen vervanging van de Niervaert en verduurzaming van de andere baden zodat ze weer 2O jaar mee kunnen. En dat omdat het kan. Er mag ook best geïnvesteerd worden in andere voorzieningen in alle kernen, te denken valt aan schoolgebouwen, brandweerkazernes, sportverenigingen etc. Overigens kunnen we zien dat er ook wat dat betreft diverse projecten op de rol staan. Heel blij zíjn we met het feit dat Fort de Hel weer een beheerder heeft weer toegankelijk is en we wensen Linda en Berry veel succes toe. Het volgende bruggetje naar ons cultureel erfgoed. Zoals de heer Schreuders in zijn vragen over de Stenen Poppen stelde...hoort ons erfgoed er altijd keurig bij te liggen.. Wat de VVD betreft geldt dat voor al het Erfgoed van de hele stelling van Willemstad en de vesting Klundert. Van cultureel erfgoed naar Cultuur. ln Postcorona tijd hebben we weer volop kunnen genieten van diverse culturele evenementen en uitingen. Zoals de kunst en cultuurroute, Lion King, Zevenpop, Graanpop, Lichtjesoptocht, Klundert op een kluitje, Dorpsweken en zo kan ik nog wel even doorgaan. We zijn toch wel erg benieuwd naar het cultuurbeleid wat er aan zit te komen. Want ook daarvoor geldt voor de VVD dat dat best state of the art mag zijn.

Voorzitter we zijn blij om te zien dat de meeste woningbouwprojecten voortvarend worden opgepakt. De nieuwe aanpak van grondbeleid zal bijdragen aan meer woningbouw. Het verminderen van de administratieve lasten en het vereenvoudigen van procedures kan dat ook. Minimaliseer bureaucratische rompslomp en zorg voor duidelijke richtlijnen en voorschriften. Neem de welstandscommissie, zoals u genoegzaam bekend aljaren een doorn in het oog van de WD Moerdijk. lk ben dan ook blij u aan te kondigen dat we volgende week met een motie zullen komen om deze welstandscommissie af te schaffen. En vooruitlopend op die discussie: dit betekent niet dat we vinden dat er geen welstandsbeleid moet zijn. ln dit kader verdient de verbetering van het ondernemersklimaat ook aandacht. Ook het bevorderen van publiek-pr¡vate samenwerking kan een stimulans zijn voor de woningbouw, waarbij beide partijen investeren in ontwikkeling en realisatie van bouwprojecten. Waarbij ook gedacht kan worden aan transformatie van panden. Gelukkig merken we op diverse plaatsen dat er wat dat betreft meegedacht wordt. L

Genoeg ambtelijke capacite¡t bij Reo is dan natuurlijk wel een voorwaarde. En u voelt het bruggetje al aankomen. De FTE's. We tellen er dit jaar maar liefst 16,75. Dat is een toename van 8% En laten we eerlijk zijn, er is best aanleiding voor een groeiend aantal medewerkers. Want eigenlijk gaat de decentralisatie nog gewoon door, waardoor taken en verantwoordlijkheden toenemen en ook de complexiteit hiervan. Ook nieuwe wet en regelgeving op gebied van bijvoorbeeld privacy en duurzaamheid vraagt meer capaciteit. En uiteraard de bevolkingsgroei die we middels het

bouwbeleid trachten te bewerkstelligen, Dus er zijn best plausibele verklaringen voor de toename van medewerkers, maar er zitten ook heus enkele risico's aan. lk noem een paar belangrijke: Overlap van taken, bureaucratie, vergroten van de afstand tussen bestuur en gemeenschap en uiteraard de kosten. Dus laten we onszelf niet beperken in ambities maar wel zorgen dat er een evenwicht bestaat tussen de voor en nadelen van extra FTE's. Dat heeft ervoor gezorgd dat de VVD al gedachtes heeft over de eerste opdracht van de nog op te richten rekenkamer. We zouden dat evenwicht graag onderzocht zien. Dus een evaluatie / of het hippe woord tegenwoordig is geloof ik: " Scan" van de formatie van de gemeente. Met als onderzoeksvraag of de gemeente efficiënt en effectief functioneert en voldoet aan de behoefte van de gemeenschap. Voorzitter in de nabije toekomst staat er wat de VVD betreft een hoop te gebeuren. Binnenkort gaan we het hebben over samenwerking met het COA een belangrijk en beladen dossier, de WD vindt hier wel wat van. We zullen bij de inhoudelijke behandelingen hiervan met een amendement komen. Ook staan er nog wel infrastructurele uitdagingen. We merken nu aan den lijve waarom we moeten streven naar een congestievrije omgeving. Een opstoppingsvrije omgeving is goed voor klimaat, economie, persoonlijk welbevinden en veiligheid.

Wat de WD Moerdijk betreft een niet te vergeten aa ndachtsgebied.

Andere onderdelen van infrastructuur moeten eveneens niet vergeten worden. Laten we inzetten op verkeersveiligheid daar waar nodig en fors, wij zien ook wel iets in een digitaal meldpunt. Uitbreiding en vergroten van bekendheid van de buiten beter app zou hiervoor prima een mogelijkheid zijn. Openbaarvervoer moeten we goed bekijken en daar waar nodig proberen te verbeteren, daar waar we invloed op hebben uiteraard. Uitbreiding van Bravoflex diensten zou wat ons betreft best wat waard zijn. Evenals fietsroutes, alsjeblieft alsjeblieft laten we afspreken dat fietspad Moerdijk Zevenbergen snel te realiseren. Voorzitter ik kom tot een afronding en zal daarna nog de kadervoorstellen doorlopen. Er staat ons een hoop te doen. Laten we dat dan ook doen, want Ja het kan!

Voorzitter ik loop nog even de kadervoorstellen af: Kv l-: Onderzoek duurzaamheidsambities. Er zijn wat ons betreft al heel veel onderzoeken, visies en andere documenten aangaande de duurzaamheidsambities. De WD Moerdijk is van mening dat we n¡et altíjd voorop hoeven te lopen, volgen mag ook wel eens een keer Kv 2: Woonruimte De VVD zou dit best kunnen steunen als er dekking voor zou zijn, maar wellicht dat u de € 50.000 kunt gebruiken die de PVDA vraagt bij het kadervoorstel extra capaciteit regie betaalbare woningen Bovendien besluit u om zelf dingen te gaan onderzoeken. Vooralsnog niet dus, maar wellicht bij een beter voorstel. Na een schorsing. Kv 3: Schoolvervoer

U kunt besluiten dat u iets onderzocht wilt hebben, maar u kunt niet besluiten dat u wilt dat er iets gevonden wordt. Belangrijkste argument om dit voorstel niet te steunen is dat er een verordening voor is waarin e.e.a. beschreven is. Kv 4: extra ontsluiting centrum Zevenbergen

2

Eerlijk gezegd verbaasde de WD zich over het feit dat na de behandeling in de commissie dit kaderidee toch wordt ingebracht dat geldt overigens voor meer voorstellen. Er is een evaluatie aangekondigd en als daaruit blijkt dat er act¡e nodig is gaat dat gebeuren. W'rj z'rjn het eens met het college. Bovendien ontbreekt de dekking. Kv 5: Extra capaciteit regie betaalbaarheid woningen Zoals gezegd, als u dat laat dienen als dekking voor Kv 2. Maar als u het in de kadernota en begroting wil opnemen verdient het aanbeveling om het geen incidentele uitgave te laten zijn, maar een structu rele. Kv 6: ondernemersfonds. De evaluatie is gepland en is dus staand beleid. Wat onverlet laat dat de WD net als BBM kritisch zal kijken naar deze evaluatie. Kv 7: QR codes Project loopt al, maar je kunt niet van de gemeente verwachten dat ze een voortrekkersrol gaat

vervullen. Kv 8: Functionaris voor hulpbehoevenden.

Door ons omgedoopt tot Misère-inspecteur. Opsporen is geen doel op zich wat ons betreft. ln de commissie hebben we al aangegeven dat we vooral heelveel moeite hebben met de kwantitatieve taakstelling, Het voorstel verweeft nu een beetje de aanstelling van een functionaris en het extra beschikbaar stellen van gelden voor het doel. Want de WD snapt heel goed het doel. Maar wat ons betreft zit er meer slagingskans in de voorzieningenwijzer. Maak duidelijk waar mensen terecht kunnen, welke voorzieningen er voor ze zijn. GelukkigwordtdhrWiersopzijnwenken bediend daardevoorstellen t9t/m22van hetcollege. Kv 9: openbare toiletten Voorzitter al een aantal malen besproken. De VVD deelt de mening van het college. Bovendien kan ik u vertellen dat er op de markt in Zevenbergen ooit een openbaar toilet was en om eerlijk te zijn was dat op zijn zachtst gezegd geen visitekaartje. Kv L0: verhoging bijstandsnorm.

Voorzitter ik raakte verward. Want ik snapte de dekking niet helemaal. Of helemaal niet. Begrijp ik het goed dat dhr. Cicek € 50000 weg wil halen uit de structurele budgetten armoedebeleid (de genoemde € 104.000. Als dat zo is moet dhr Cicek wel even aangeven of hij dat weg wil halen bij Stichting Leergeld, Jeugdeducatiefonds, jeugdfonds sport en cultuur of de voedselbank. Maar ik hoop dat ik het verkeerd begrijp. Bovendien zijn er al een aantal regelingen waarbij de al L2O% norm wordt gehanteerd. We komen er bij de bespreking van het armoedebeleid nog over te spreken.

Dan nog het lijstje met kadervoorstellen van het college: Het college noemt dat overigens " ontwikkelingen " lk zal alleen de voorstellen benoemen waar wij enige opmerkingen bij hebben: 4. we hopen dat hiermee eindelijk de overlast zal worden opgelost 5. Hoe verklaren we het aanleggen van een kunstgrasveld met de door de KNVB uitgesproken wens om zoveel mogelijk af te stappen van kunstgras. Hoor me goed, de WD is hier niet op tegen maar de vraag kwam bij ons op. 14. Daar is hij. lk heb de winstwaarschuwing wel eens gegeven. Tijdelijke inhuur wordt nog al eens structureel. Jeugdzorg is een dossier waar we wel eens hoofdpijn van krijgen. Want de cijfers in Moerdijk blijven hoog. Al is er een hele lichte daling te zien. Het structureel maken van tijdelijke inhuur zien we op meer plaatsen en ik durf te voorspellen dat dat in de toekomst niet anders zalzijn. Deels ook logisch te verklaren overigens Ontwikkeling L6 is hier een voorbeeld van. 17 als gebleken effectief

3

18 zolang dit niet ten koste gaat van bv gymlessen, dus dat er een soort van verdringing plaats vindt. Ook hadden we nog wel vragen over "op School" wordt daarmee bedoeld " voor schoolgaande jeugd" want een school is slechts 40 weken open en dan klopt de kostenbereking niet helemaal. Maar van ondergeschikt belang.

4

Alseme ne beschouwineen Moerdiik Lokaal

Voorzitter, Voor ons ligt de kadernota 2024, Vandaag maken we dus afspraken met elkaar waar de focus van 2024 en daarna komt te liggen. Moerdijk Lokaal kijkt met een positief gevoel naar de begrotingsbehandeling later d it jaar. De inflatie is enorm gestegen en dat merken we allemaal. Alles wordt duurder en voor veel mensen stijgen de lonen nog n¡et mee. Moerdijk Lokaal roept het college wederom op mits het kan om volgende jaar de lokale lasten niet te laten stijgen m.u.v. de gebruikelijke inflatiecorrectie. Gelukkig

zijn er ook veel mensen in de gemeente Moerd¡jk waar het goed mee gaat en die tevreden zijn. En dat is ook goed om te benoemen.

Voorzitter, Het is belangrijk om onze inwoners te blijven betrekken, dit kan alleen als je luistert en in gesprek gaat met deze inwoners. Door naar buiten te gaan en mensen te ontmoeten in de kernen, maar ook

wanneer er iets speelt het gesprek aan te gaan of duidelijk te communiceren. Gelukkig zien we dat er steeds meer informatie gedeeld wordt via de socials. Moerdijk Lokaal blijft alert en blijft vragen om verbeteringen indien dat nodig is. Moerdíjk Lokaal vindt woningbouw naar behoefte erg belangrijk, maar ook met visie op de toekomst. Het zou mooi zijn als we de jeugd kunnen betrekken in deze plannen, daarnaast moeten we ons blijven inzetten op het voorkomen van beleggingen in onze huizen. ledereen heeft recht op een woning. Er zijn andere manieren om geld te verdienen. Moerdijk Lokaal is blij dat het college nu aan ons voorlegt om daar een verdere uitwerking op te starten. Namelijk de 'Regie op betaalbaarheid van woningen in de gemeente Moerdijk'. Deze zal inhouden dat we instrumenten per bouwproject kunnen inzetten, om de betaalbaarheid in de gemeente Moerdijk te vergroten. Dit gebeurt door bijvoorbeeld het inzetten van een zelfbewoningsplicht, anti speculatiebeding en boetebeding, het onderzoek naar de mogelijke inzet van koopgarant of koopstart. En het opstellen van een regionale huisvestingsverordening om gerichter toe te kunnen wijzen aan bijvoorbeeld eigen inwoners en jeugd.

Daar is Moerdijk Lokaalontzettend blij mee! We hebben nog steeds met elkaar een flinke woningbouwopgave en Moerdijk Lokaal wil nog steeds woningbouw in elke kern ! Dus ook de kleine kernen ! Maar voor dit jaar komen we met een kadervoorstel om jongeren, starters en spoedzoekers te helpen met een flex-woon initiatief. De locatie aan de Schansdijk in Zevenbergen bewijst dat deze bouwvorm kansrijk is en Moerdijk Lokaal ziet graag een soortgelijk initiatief op een andere locatie voor jongeren, starters en spoedzoeker. Voorzitter, Verder zullen we ons in blijven zetten om de voorzieningen die er zijn in de kernen, zoveel mogelijk te behouden. Vooral in de kleíne kernen staan deze onder druk. Helaas draagt een sluiting van een kleine school niet bij aan dit doel. Langeweg is definitief gesloten en voor Heijníngen moeten we nog even afwachten wat er gaat gebeuren. Garanties zijn er niet. Maar we weten wel dat onze wethouder haar stinkende best doet om alle partijen aan tafel te houden. Ondanks dat de gemeente hier eigenlijk geen rol in heeft. Maar er is nog een kleine school waar Moerdijk Lokaal aandacht voor blijft vragen. De school in Moerdijk. Volgens de laatste cijfers die wij hebben gezien heeft deze school nog 60 leerlingen. Wij vinden het belangrijk voor de kern Moerdijk dat deze school open blijft. Wij

hopen dat de woningbouwprojecten die we de afgelopen maanden voorbij hebben zien komen, gaan bijdragen aan het behoud van de school in Moerdijk. U mag van ons verwachten dat w¡ daar alert op zullen blijven.

Voorzitter, Zo hebben we ook nog een opgave om te komen tot maximaal 100kg restafual per persoon per jaar. Op dit moment zitten we nog ruim boven die norm, Een groot aandeel van het restafual bestaat

bijvoorbeeld nu nog uit GFT afual. We roepen inwoners op om nog bewuster om te gaan met afualscheiding. We zien op dit gebied nog onvoldoende voortuitgang en z'rjn dan ook benieuwd naar de visie en plannen van de wethouder om dit de komende jaren wel te gaan bereiken. Moerdijk Lokaal is er in ieder geval voorstander van om de 100 1-00 100 actie opnieuw u¡t te rollen. Bij deze actie laten inwoners zien dat het mogelijk is om veel minder afual te produceren. Dat doen zij door goed afval te scheiden en na te denken bij de aankoop van producten. Ze laten dus zien dat het mogelijk is, en hopelijk kunnen inwoners elkaar zo inspireren om hetzelfde te doen. En als we dan toch afual hebben en naar de container moeten, zet je afualzak dan niet naast de

container weg! Gelukkig zien we dat dat al iets beter gaat, maar er blijft altijd nog ruimte voor verbetering. Toen Moerdijk Lokaal het had over de sticker op de ondergrondse containers, bedoelde we niet de sticker die er nu op zit. Want wat er nu staat, is allemaal al bekend en veroordeeld niet om je afual naast de container te zetten. Moerdijk Lokaal heeft meerder keren opgeroepen om op deze sticker

duidelijk te maken wat de boete is op het achterlaten van je afual. Een gemiste kans. Verder vinden we het belangrijk om zicht te houden op onze duurzaamheidsambities. Vanavond dient Moerdijk Lokaal een kadervoorstel in om integraal, als een soort paraplu over alles wat de

gemeente doet inzichtelijk te maken waar we staan, waar we heen willen en wat we nog missen om dat te bereiken. We snappen dat dit een brede vraagstelling is. Maar duurzaamheid gaat verder dan een windmolen plaatsen. Het gaat ook over, hoe je als gemeente inkoopt, welke regelingen je aanbiedt voor je ondernemers en inwoners, en waar je je aan committeert of niet. Tot slot, zien we ook dat de gemeente Moerdijk zo zijn uitdaging heeft met het werven en behouden van personeel. De begroting van 2023 en nu ook de kadernotavan 2024 staat immers vol met leuzen zoals, "capaciteitstekort", "onvoldoende arbeidskrachten op de markt" en "hoog ziekteverzuim".

Daarom komt Moerdijk Lokaal dan ook met het kadervoorstel om in te zetten op het uitzetten van meer stageplaatsen en daarbij het beschikbaar maken van begeleidingstijd. Om zo, starters op de

arbeidsmarkt aan hun eerste baan bij de gemeente Moerdijk te binden. Tot zover voorz¡tter

Aleemene bescho

ngen BBM/BBB

Collega's

We hebben wederom een redelijk turbulente periode achter de rug en het einde is helaas voorlopig nog niet in zicht. Komende uit de Coronacrises, zijn allerlei andere crisissen nog volop gaande. Denk aan de effecten van crisissen op het gebied van asiel, klimaat, energie, stikstof, toeslagen, Groningen, kaderrichtlijnen water, etc. Je gaat soms wel eens denken dat het bijna een wedstrijd lijkt. Welke is het crisiste? Gelukkig heeft onze wakkere regering in Den Haag de meeste crisissen zelf veroorzaakt of in de hand gewerkt en zijn ze uitermate voortvarend bezig om al die fouten en missers te herstellen en op te lossen. Dus niet. Dat laten ze liever aan ons, de gemeenten. Laat ik t.a.v. de kadernota beginnen met een compliment. Deze voorliggende kadernota is overzichtelijk opgesteld in tekstueel heldere taal. Wij kunnen ons ook grotendeels vinden in de voorstellen van het college en ook dat is wel eens anders geweest. Het zal u niet verbazen dat direct al het eerste het beste voorstel onze hartelijke ondersteuning geniet. Maatregelen in het buitengebied in relatie tot agrarische sector en

stikstofproblematiek, energie transitie en klimaatadaptatie zijn ook wat ons betreft broodnodig en juichen we dus toe. Dat betekent ook coördinatie van die acties, maatregelen en ontwikkelingen. Dus een extra formatieplaats is dan evident ook nodig. De overige genoemde acties en investeringen in Programma 1 kunnen eveneens onze goedkeuring genieten. We hebben bij ontwikkeling 7 nog een vraag. We worden in toenemende mate betrokken bij grote ontwikkelingen van derde partijen. We vragen ons dan wel af waarom we taken die wij daartoe intern moeten uitvoeren en dan m.n. de kosten daarvan, niet bij die derden in rekening brengen. Daarnaast wordt tussen neus en lippen melding gemaakt datT,5Toin de genoemde bedragen is opgenomen om extra benodigde capaciteit te financieren. Dat is dan wel 320k, ofwel zo'n 4 fte! Bij ontwikkeling L0 vragen wij ons af of reparatie aan door droogte en inklinking