CConstaterende datMoerdijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Begroting 2027-2030 - Presentatie informatieavond 5 oktober 2026

Raadsvergadering 5 november 2026, gemeente MoerdijkBij agendapunt: Meerjarenbegroting 2027-2030 gemeente Moerdijk2.723 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Begroting 2027-2030 Van ambitie naar doen Informatieavond 5 oktober 2026 Informatieavond Doel van vanavond: • Raad meenemen in de financiële aspecten van de begroting 2027–2030 • Ruimte voor financiële vragen en toelichting • Ter voorbereiding op begrotingsbehandeling 5 november

Agenda 1. Waar komen we vandaan? Korte terugblik en financiële context 2. Waar staan we nu? Begroting 2027–2030 • Hoe is de begroting opgebouwd? • Hoe is de begroting tot stand gekomen? • Wat zijn de financiële uitkomsten? • Hoe staat de gemeente er financieel voor? • Wat zijn de belangrijkste aandachtspunten? 3. Hoe verder? Naar een gezonde financiële balans vanaf 2028 4. Begrotingsbehandeling november Stukken t.b.v. raadsvergadering 5 november 2026 5. Vragen

1. Waar komen we vandaan? Korte terugblik en financiële context 2025: Rapport structurele begrotingsruimte Doel • Vanuit breed perspectief mogelijkheden onderzoeken • ’ Aan welke knoppen kan worden gedraaid?’ Algehele beeld • Gemeenten staan landelijk voor een financieel uitdagende periode • Uitdagingen op het gebied van Jeugd, Wmo, wegbeheer en fysieke leefomgeving • Diverse maatregelen benoemd, met behoud van huidige ambities en dienstverlening • Zonder aanvullende middelen van het Rijk zijn maatregelen nodig om de begroting de komende jaren sluitend te houden

1e helft 2026: Van verkiezingen naar begroting Verkiezingen Bestuursakkoord Begroting • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we daarvoor doen? • Wat mag het kosten? Kadernota Raadsvergadering 9 juli 2026 Kadernota 2027-2030 • Uitgangspunten voor de begroting vastgesteld • Ontwikkelingen vanuit bestaand beleid verwerkt • Beleidsarm: geen nieuw beleid • Nieuwe ambities via het bestuursakkoord Financiële vertaling bestuursakkoord ’Financiële effecten verwerken in de begroting 2027–2030’ Betrokkenheid gemeenteraad: • 12 mei 2026 Informatiebijeenkomst • 10 juni 2026 Commissie • 9 juli 2026 Raad, inclusief algemene beschouwingen

Wat was het beeld ten tijde van de kadernota? Structurele tekorten 2027 t/m 2030 | Verder oplopend tekort vanaf 2031 Grote investeringsopgaven (o.a. scholen en infraprojecten) 5.000 | Structureel begrotingsresultaat (x € 1.000) 4.000 3.000 2.000 1.000 0 -1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 | 2032 | 2033 | 2034 -2.000 -3.000 | -2.767 | -2.842 -4.000 | -3.231 -5.000 | -4.561 -6.000 -7.000 -8.000 -9.000 -10.000 Welk vervolgtraject hebben we afgesproken? Uitgangspunt: ‘’Richting het opstellen van de begroting wordt ingezet op een | sluitende begroting voor het jaar 2027 | .’’ 5.000 | Structureel begrotingsresultaat (x € 1.000) 4.000 3.000 2.000 1.000 0 -1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 | 2032 | 2033 | 2034 -2.000 -3.000 | -2.767 | -2.842 -4.000 | -3.231 -5.000 | -4.561 -6.000 -7.000 | Actie 1: -8.000 | Actie 2: -9.000 | Maatregelen sluitende | Structurelere maatregelen -10.000 | begroting 2027 2. Waar staan we nu? Begroting 2027-2030 Begroting 2027-2030 Uitwerking van het bestuursakkoord en de kadernota in concrete plannen • Wat willen we bereiken? (Doelen) • Wat gaan we daarvoor doen? (Prestaties) • Wat mag het kosten? (Beschikbare budgetten) Per begrotingsprogramma worden de doelen, prestaties en budgetten voor het komende jaar vastgesteld, met een doorkijk naar de drie jaren daarna.

Hoe is de begroting opgebouwd? Begrotingsprogramma’s Paragrafen Bijlagen Samen aan de slag voor het klimaat Lokale heffingen Beleidsindicatoren Prettig en veilig wonen en leven Financiering Incidentele baten en lasten Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk Weerstandsvermogen & risicobeheersing Geprognosticeerde begin- en eindbalans Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben Onderhoud kapitaalgoederen Meerjarig overzicht reserves en voorzieningen Partnerschap in een veranderende samenleving Wet open overheid (Woo) Overzicht structurele reservemutaties Grondbeleid Overzicht taakvelden Bedrijfsvoering Verbonden partijen Subsidies Per programma: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we daarvoor doen? • Wat mag het kosten? Nader inzicht in diverse onderwerpen Nader (financieel) inzicht Hoe is de begroting tot stand gekomen? De afgelopen maanden o.a.: • Uitgangspunten Kadernota verwerkt • Financiële effecten bestuursakkoord verwerkt • Beleidsteksten en paragrafen opgesteld • Budgetten geactualiseerd en onderbouwd • Rente-, afschrijvings- en investeringsplanningen geactualiseerd • Meicirculaire 2026 gemeentefonds verwerkt Welke effecten heeft dit gehad? Belangrijkste voordelen: Meicirculaire gemeentefonds 5.000 | (Informatiebrief 30 juni 2026) 4.000 | Structureel begrotingsresultaat (x € 1.000) Afgesproken actie: Realistisch begroten: 3.000 | Actualisatie budgetten

en investeringen 2.000 1.000 0 -1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 | 2032 | 2033 | 2034 -2.000 -3.000 -4.000 -5.000 -6.000 -7.000 | Actie 1: -8.000 | Actie 2: -9.000 | Maatregelen sluitende | Structurelere maatregelen | Begroting 2027-2030 (incl. 1e wijziging) -10.000 | begroting 2027 | Raadsvergadering juli 2026 Hoe staat de gemeente er financieel voor? Diverse aspecten in samenhang bekijken Structureel begrotings- resultaat Meerjarige ontwikkeling kapitaallasten Reserves en voorzieningen Weerstands- vermogen en risicobeheersing Ontwikkeling financiële kengetallen

Hoe staat de gemeente er financieel voor? Structureel begrotings- resultaat Meerjarige ontwikkeling kapitaallasten Reserves en voorzieningen Weerstands- vermogen en risicobeheersing Ontwikkeling financiële kengetallen

Hoe is het begrotingsresultaat opgebouwd? -5.000 45.000 95.000 145.000 195.000 2027 2028 2029 2030 Totaal resultaat Totale lasten (incl reserves) Totale baten (incl. reserves) Hoe zijn de baten opgebouwd? (x € 1.000) 200.000 | Grondexploitaties: Samenkracht en burgerpart. | Dynamisch karakter zorgt voor jaarlijkse 180.000 | Afval | Samenkracht en burgerpart. | fluctuaties Riolering | Afval | Samenkracht en burgerpart. | Samenkracht en burgerpart. Inkomensregelingen | Riolering | Afval | Afval | (Incidentele baten en lasten) 160.000 | Inkomensregelingen | Riolering | Riolering Grondexploitatie | Inkomensregelingen | Inkomensregelingen 140.000 | Grondexploitatie | Grondexploitatie | Grondexploitatie 120.000 | OZB | OZB | OZB OZB | OZB: 100.000 | Merendeel (82%) betrekking op niet woningen (bedrijfspanden etc.) 80.000 60.000 | Gemeentefonds | Gemeentefonds | Gemeentefonds | Gemeentefonds | Gemeentefonds: 40.000 | Onzekerheden vanaf 2028 o.a. jeugdzorg, wmo, btw compensatiefonds en onderzoek naar nieuwe verdeling 20.000 Overig | Overig | Overig | Overig - 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Overig Overig Overig Overig Overhead Overhead Overhead Overhead Inkomensregelingen Inkomensregelingen Inkomensregelingen Inkomensregelingen Jeugd Jeugd Jeugd Jeugd Wmo Wmo Wmo Wmo Verkeer en vervoer Verkeer en vervoer Verkeer en vervoer Verkeer en vervoer Samenkracht en burgerpart.

Samenkracht en burgerpart. Samenkracht en burgerpart. Samenkracht en burgerpart. Riolering Riolering Riolering Riolering Afval Afval Afval Afval Openbaar groen en recreatie Openbaar groen en recreatie Openbaar groen en recreatie Openbaar groen en recreatie Grondexploitatie Grondexploitatie Grondexploitatie Grondexploitatie - 20.000 40.000 60.000 80.000 100.000 120.000 140.000 160.000 180.000 200.000 2027 2028 2029 2030 Hoe zijn de lasten opgebouwd? Sociaal domein Kostenbeheersing Verkeer en vervoer Grote investeringsopgaven o.a. Zuidrandtunnel, fietspad Zevenbergen- Moerdijk, randweg Klundert, herinrichting Doelstraat-Molenstraat en vervangingsinvesteringen. Grondexploitaties: Dynamisch karakter zorgt voor jaarlijkse fluctuaties (Incidentele baten en lasten) (x € 1.000) Onderscheid Structureel <> Incidenteel Waarom maken we dit onderscheid? • Net als thuis: een eenmalige meevaller maakt het niet mogelijk om structureel meer uit te geven. • Ook de provincie kijkt als toezichthouder kritisch naar het structurele en reële begrotingsevenwicht. • Hebben we voldoende structurele inkomsten om onze structurele lasten te dekken? Structureel Incidenteel Komt ieder jaar terug Is eenmalig of tijdelijk Salarissen, onderhoud, kapitaallasten, etc. Verkoop grond, tijdelijke kosten, etc. Vergelijkbaar met vaste maandlasten Vergelijkbaar met een eenmalige meevaller of onverwachte uitgave

Hoe ziet het structurele begrotingsresultaat eruit? (Dit is het saldo van de structurele baten en lasten) 1.000 | -251 | Verwacht begrotingsresultaat (x € 1.000) 500 | Resterend tekort 2027: 0 -500 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | € 251.000 -1.000 -1.500 | -3.415 | -2.724 | -2.017 | Voorstel: -2.000 | Dekken uit algemene reserve (cf. kadernota) -2.500 -3.000 | Gemeenten mogen max. 10% van de vrije -3.500 | ruimte van de algemene reserve inzetten ter -4.000 | dekking van een structureel tekort. De -4.500 | onttrekking wordt aangemerkt als -5.000 | structurele baat. Waarvan structureel | Waarvan incidenteel Resultaat: Structureel sluitende begroting 2027 Vanaf 2028: Structurele tekorten (inzet algemene reserve geen structurele oplossing) Hoe ziet het incidentele begrotingsresultaat eruit? (Dit is het saldo van de incidentele baten en lasten) 1.000 | Verwacht begrotingsresultaat (x € 1.000) 500 | Resterend tekort 2027: 0 -500 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | € 1.928.000 -1.000 -1.500 | -1.928 | Nader inzicht -2.000 | -700 | • | Volledige specificatie in bijlage begroting -2.500 | • | O.a.

incidentele middelen uit -3.000 | -680 | bestuursakkoord -3.500 | -714 -4.000 -4.500 | Voorstel: -5.000 | Dekken uit algemene reserve Waarvan structureel | Waarvan incidenteel | Ervaring afgelopen jaren: gedurende het jaar ontstaan incidentele voordelen, waardoor het uiteindelijke jaarrekeningresultaat doorgaans positief uitvalt. Nieuwbouw scholen Hoe ziet het beeld eruit als we nog iets verder vooruit kijken? 5.000 | Indicatie structureel begrotingsresultaat (x € 1.000) | Zevenbergen- Oost 4.000 3.000 2.000 1.000 0 -1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 | 2032 | 2033 | 2034 -2.000 -3.000 -4.000 -5.000 -6.000 | Overige gereserveerde -7.000 | middelen waar raad nog een -8.000 | Ontwikkelingen na 2030 | besluit over moet nemen -9.000 | Indicatie structureel begrotingsresultaat na 2030 -10.000 Structureel begrotingsresultaat 2027-2030 Diverse aspecten in samenhang bekijken Hoe staat de gemeente er financieel voor? Structureel begrotingsresultaat Meerjarige ontwikkeling kapitaallasten Reserves en voorzieningen Weerstands- vermogen en risicobeheersing Ontwikkeling financiële kengetallen

Wat zijn kapitaallasten? Afschrijvingen: Investeringen verliezen naar mate de tijd verstrijkt hun waarde. Deze waardevermindering noemen we ‘afschrijven’ . Rente: Ter financiering van de investeringen zijn in sommige gevallen geldleningen nodig, waar we rente op betalen. Voorbeeld: De gemeente legt een nieuwe weg aan voor € 2,5 miljoen. Deze gaat naar verwachting 25 jaar mee. Daaruit volgen de volgende lasten: Dus: De gemeente investeert nu € 2,5 miljoen, maar heeft daardoor 25 jaar lang structurele lasten in de begroting. Per jaar Afschrijving € 100.000 (€ 2,5 miljoen / 25 jaar) Rente € 62.500 (€ 2,5 miljoen* 2,5% rente) Totaal € 162.500 Afschrijvingslasten - 1.000 2.000 3.000 4.000 5.000 6.000 7.000 8.000 9.000 10.000 11.000 R2024 R2025 B2026 B2027 B2028 B2029 B2030 Overig Afval Economische havens en waterwegen Samenkracht en burgerparticipatie Riolering Onderwijshuisvesting Openbaar groen en (openlucht) recreatie Sportaccommodaties Overhead Verkeer en vervoer Verkeer en vervoer • Zevenbergen Oost - Verlengde Zuidrand • Zevenbergen Oost - Zuidrandtunnel • Randweg Klundert • Herinrichting Doelstraat-Molenstraat • Fietspad Zevenbergen-Moerdijk • Vervangingsinvesteringen Overhead • Verbouwing gemeentehuis Sportaccommodaties • Kogelvangers, • Gymzaal basisschool de Regenboog • De Niervaert Openbaar groen • Vergroeningsplannen Betreft reeds besloten investeringen Dus exclusief

investeringen waar de raad nog over moet besluiten (x 1.000) Riolering en afval • Doorberekening in tarieven (100% kostendekkendheid) Rentelasten Komende jaren leningen nodig ter financiering van investeringen Wat betekent dit voor de rentelasten? | Verwachte ontwikkeling €3.000.000 | leningen: 1-1-2027 €2.500.000 | € 58 miljoen 1-1-2028 €2.000.000 | € 82 miljoen 1-1-2029 €1.500.000 | € 99 miljoen €1.000.000 €500.000 €- B2026 | B2027 | B2028 | B2029 | B2030 Meerjarige ontwikkeling kapitaallasten (Bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Kapitaallasten | 8.447 | 10.717 | 12.204 | 13.250 Totale lasten begroting | 194.012 | 187.969 | 176.804 | 180.875 Aandeel in totale lasten | 4% | 6% | 7% | 7% Geen vaste norm: Investeren vraagt om balans • Investeren helpt voorzieningen op peil te houden en toekomstige kosten te voorkomen. • Tegelijkertijd leidt dit tot structurele lasten die jarenlang vastliggen en niet meer te beïnvloeden zijn. • Van belang om investeringen realistisch en uitvoerbaar te plannen, passend bij de beschikbare middelen. Diverse aspecten in samenhang bekijken Hoe staat de gemeente er financieel voor? Structureel begrotingsresultaat Meerjarige ontwikkeling kapitaallasten Reserves en voorzieningen Weerstands- vermogen en risicobeheersing Ontwikkeling financiële kengetallen

Reserves en voorzieningen Voorzieningen | Verwachte standen per 1-1-2027 (x € 1.000) Verliezen grondexploitaties | 9.290 Riolering egalisatie | 7.299 Riolering sparen | 7.272 Pensioenverplichting wethouders | 4.082 | Voorzieningen € 32.701 | Weerstands- Tariefegalisatie rioolheffing | 1.386 Havenbedrijf | vermogen Overig | 3.372 | € 19.500 Bestemmingsreserves | Algemene Afschrijvingslasten investeringen | 28.179 | reserve Bestemmings- | € 42.279 | Vrij Strategische verwervingen | 5.726 | reserves | € 49.072 | besteedbaar Ruimtelijke ontwikkeling | 4.745 | € 22.779 Vitale Centra | 3.540 Bovenwijkse voorziening | 2.857 Grondexploitatie | 1.600 Meerjarige uitgaven incidentele | 1.085 aard Overig | 1.338 Nader inzicht in algemene reserve Ontwikkeling algemene reserve | NB: De stand per 1-1-2027 is gebaseerd op de inschattingen ten tijde van het opstellen van de begroting 2027-2030. Hoewel de onttrekking voor Prognose stand per 1-1-2027 (conform begroting 2027-2030) | € 42.279.000 | het Wegbeheerplan in 2026 plaatsvindt, was deze ten tijde van het opstellen van de begroting nog Wegenbeheerplan 2026-2030 | - € 4.000.000 | niet aan de raad voorgelegd. Na instemming van (raadsvergadering 29 oktober) | de raad komt deze onttrekking derhalve aanvullend ten laste van de stand per 1-1-2027.

Dekking structureel tekort 2027 | - € 251.000 (raadsvergadering 5 november) Dekking incidenteel tekort 2027 | - € 1.928.000 (raadsvergadering 5 november) Prognose stand per 1-1-2027 (na voorgestelde inzet) | € 36.100.000 Aan te houden weerstandsvermogen (i.v.m. risico’s) | - € 19.500.000 Prognose vrije ruimte per 1-1-2027 | €16.600.000 Ook na inzet blijft voldoende ruimte over om risico’s op te vangen. Tegelijkertijd laat de ontwikkeling zien dat de algemene reserve geen structurele oplossing is voor tekorten die ieder jaar terugkomen. Bij aanhoudende tekorten zal de reserve (snel) verder afnemen. Diverse aspecten in samenhang bekijken Hoe staat de gemeente er financieel voor? Structureel begrotingsresultaat Meerjarige ontwikkeling kapitaallasten Reserves en voorzieningen Weerstands- vermogen en risicobeheersing Ontwikkeling financiële kengetallen

Weerstandsvermogen | Welke buffers en risicobeheersing | hebben we? (algemene Positieve | reserve) jaarrekening- resultaten | Verhogen Meerjarige ontwikkeling weerstandsratio | algemene reserve (bedragen x € 1.000) | o.a. overheveling € 45.000 | Projecten, o.a: | andere reserves 2,5 • Zevenbergen oost € 40.000 | • Bedrijventerrein Zvb € 35.000 | Corona | LPM: Uitspraak | Noord | 2,0 Raad van State € 30.000 € 25.000 | 1,5Welke risico’s € 20.000 | 1,0 voorzien we? € 15.000 € 10.000 | 0,5 € 5.000 € - | 0,0 JR 2017 | JR 2018 | JR 2019 | JR 2020 | JR 2021 | JR 2022 | JR 2023 | JR 2024 | B 2026 | JR 2025 | B 2027 Benodigd weerstandsvermogen Beschikbaar weerstandsvermogen (algemene reserve) Weerstandsratio Diverse aspecten in samenhang bekijken Hoe staat de gemeente er financieel voor? Structureel begrotingsresultaat Meerjarige ontwikkeling kapitaallasten Reserves en voorzieningen Weerstands- vermogen en risicobeheersing Ontwikkeling financiële kengetallen

Wat zeggen diverse financiële kengetallen? Hoe groot zijn onze schulden ten | Welk deel van ons bezit opzichte van onze inkomsten? | is van onszelf? 150% | Netto schuldquote | 90% | Solvabiliteit 120% 60% | Hoeveel ruimte hebben 90% | we jaarlijks over? 60% | 30% | 5% | Structurele exploitatieruimte 4% 30% | 3% 0% | 0% | 2% 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 | 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 | 1% 0% -1% | 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Hoe groot zijn onze | Hoe hoog zijn onze belastingen | -2% grondposities ten opzichte | ten opzichte van het landelijk | -3% van onze inkomsten? | gemiddelde? | -4% 50% | -5% Grondexploitatie | 120% Belastingcapaciteit 40% | 110% 30% 100% 20% 10% | 90% 0% | 80% 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 | 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Financiële positie: gezond, maar actie nodig om dit zo te houden • Sluitende begroting 2027 • € 16,6 mln. vrije ruimte in de algemene reserve • Voldoende ruimte om risico’s op te vangen, lage schulden en gezonde financiële basis Ontwikkeling komende jaren • Vanaf 2028 structurele tekorten die verder oplopen • Stijgende lasten en achterblijvende inkomsten zetten de financiële ruimte onder druk Belangrijkste aandachtspunten • Kostenbeheersing sociaal domein • Omvangrijke investeringsopgaven met toenemende kapitaallasten • Inkomsten vanuit het Rijk blijven onzeker Conclusie

3. Hoe verder? Naar een gezonde financiële balans vanaf 2028 Welk traject is in de kadernota afgesproken? -10.000 -9.000 -8.000 -7.000 -6.000 -5.000 -4.000 -3.000 -2.000 -1.000 0 1.000 2.000 3.000 4.000 5.000 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 Indicatie structureel begrotingsresultaat (x € 1.000) 1.Maatregelen sluitende begroting 2027: - Realistisch blijven ramen - Kostenbeheersing Sociaal domein - (Her)prioritering huidige stelpost nieuw beleid 2027 - Inzet vrije ruimte algemene reserve 2.Structurele maatregelen: Fundamentelere keuzes Zie rapport structurele begrotingsruimte Waar staan we nu en welke vervolgstappen nemen we? -10.000 -9.000 -8.000 -7.000 -6.000 -5.000 -4.000 -3.000 -2.000 -1.000 0 1.000 2.000 3.000 4.000 5.000 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 Indicatie structureel begrotingsresultaat (x € 1.000) 1.Maatregelen sluitende begroting 2027: - Realistisch blijven ramen - Kostenbeheersing Sociaal domein - (Her)prioritering huidige stelpost nieuw beleid 2027 - Inzet vrije ruimte algemene reserve 2.Structurele maatregelen: Fundamentelere keuzes Zie rapport structurele begrotingsruimte

Naar een gezonde financiële balans en een sluitende begroting 2028-2031 Uitgaven Inkomsten 4. Begrotingsbehandeling 5 november Raadsvergadering 5 november 2026 Beschikbare stukken: • Raadsvoorstel • Begroting 2027–2030 • Begeleidende aanbiedingsnota • Informatiebrief septembercirculaire gemeentefonds (financiële gevolgen Prinsjesdag) • Infographic begroting (volgt binnenkort)

5. Vervolgplanning Vervolgplanning begroting 2027-2030 Datum Wat Dinsdag 29 september College • Aanbieding begrotingstukken aan gemeenteraad Maandag 5 oktober Informatieavond • Financiële toelichting begroting Woensdag 29 september t/m Dinsdag 13 oktober Gemeenteraad • Indienen technische vragen Woensdag 14 oktober t/m Woensdag 21 oktober Ambtelijke organisatie • Beantwoording technische vragen Dinsdag 27 oktober College • Beantwoording technische vragen Donderdag 5 november Gemeenteraad • Behandeling begroting 2027-2030 Vragen?

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://moerdijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/2b4360f0-e3e3-4059-98da-ccd8478842bd?agendaItemId=ff0754eb-4e36-4804-aa65-c071901a0780