Beantwoording Technische Vragen CU - Kadernota aanvullende vragen

Technische vragen Christen Unie Mevrouw N.A. Tolenaars-Den Braber Kenmerk Vergadering Datum

01270 TV, aanvullende vragen Raadsvergadering kadernota van 9 juli 2026 18 juni 2026

Onderwerp

Kadernota 2027

Geachte mevrouw Tolenaars, Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Moerdijk biedt u hierbij de beantwoording van de volgende technische vragen aan. De fractie van de ChristenUnie heeft de volgende aanvullende technische vragen over de Kadernota. 1. De meicirculaire 2026 is inmiddels beschikbaar. Welke consequenties heeft deze voor de door het college in de Kadernota 2027 gepresenteerde cijfers? Antwoord De meicirculaire 2026 is op vrijdag 29 mei 2026 door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) gepubliceerd. Op maandag 1 juni kwam vanuit BZK de mededeling dat er fouten zaten in de Meicirculaire. Onlangs is de aangepaste versie gepubliceerd. Op dit moment wordt doorgerekend wat dit betekent voor de gemeente Moerdijk. U wordt hierover uiteraard zo spoedig mogelijk geïnformeerd. De effecten hiervan op 2026 zullen verwerkt worden in de 2e bestuursrapportage 2026. De effecten op 2027 en verdere jaren zullen verwerkt worden in de begroting 2027-2030. 2. Tijdens de behandeling van de Kadernota 2027-2030 heeft het college aangegeven dat in het kader van het thema ‘weerbaarheid’ in de (veiligheids)regio allerlei initiatieven worden ontplooid. Wij ontvangen graag inzicht welke concrete initiatieven dit betreft en op welk aspect van het thema ‘weerbaarheid’ elk van deze initiatieven betrekking heeft.

Antwoord Enkele concrete initiatieven die dit betreft zijn: • Pilot noodsteunpunten. In onze veiligheidsregio doen 4 gemeenten mee met de pilot noodsteunpunten (Roosendaal, Woensdrecht, Oosterhout en Tilburg). In het district werken we veel samen op het thema weerbaarheid en kijken we mee met de pilots in Roosendaal en Woensdrecht. Uiteraard zijn wij op de achtergrond ook al bezig met het uitzoeken van geschikte locaties etc. • Presentaties buurttafels. Door de gemeente zijn bij diverse buurttafels presentaties gegeven aan inwoners over weerbaarheid. Hierbij wordt toelichting gegeven over de Denk Vooruit campagne en voor welke uitdagingen wij als samenleving staan.

•

Verder zijn we bezig met de 41 punten uit de VNG-handreiking weerbaarheid en veerkracht op lokaal niveau. Denk aan oefenen, trainen en opleiden, bedrijfscontinuïteitsplan, communicatiecampagnes etc.

3. Door de wethouder is aangegeven dat het budget op het sociaal domein tekort schiet mede doordat het Rijk niet met voldoende middelen over de brug komt. Landelijk zijn de uitgaven van gemeenten vrijwel verdubbeld sinds de decentralisatie. Kan het college inzicht geven in: a. De kosten voor jeugdhulp in de afgelopen jaren (liefst sinds 2015, maar anders in ieder geval de laatste 4 jaar) b. De wijze waarop het rijk hieraan tegemoet is gekomen door bijvoorbeeld: i. Een verhoging van gemeentefonds ii. Tijdelijke middelen Antwoord a) In de raadsvergadering van 29 januari 2026 is de rapportage van de Rekenkamer naar de kostenontwikkelingen Jeugdhulp in de gemeenteraad besproken. Een belangrijk doel van dit onderzoek was om inzicht te verkrijgen in de kostenontwikkeling van de jeugdhulp in de gemeente Moerdijk. Voor nader inzicht in de kostenontwikkelingen over de afgelopen jaren wordt dan ook verwezen naar de betreffende rapportage. Daarnaast is de gemeenteraad via een raadsinformatiebrief d.d. 5-3-2026 geïnformeerd over de kostenontwikkelingen over 2025. Daarin is onderstaande figuur opgenomen met de kostenontwikkeling over de afgelopen jaren.

b) Om gemeenten tegemoet te komen voor de toenemende kosten heeft het Rijk vanaf 2019 op verschillende momenten aanvullende middelen beschikbaar gesteld. Nadat uit onderzoeken bleek dat sprake was van een structureel financieel tekort, heeft de Commissie van Wijzen in 2021 geoordeeld dat gemeenten onvoldoende werden gecompenseerd voor de uitvoering van de Jeugdwet. Naar aanleiding daarvan zijn extra middelen toegevoegd aan het gemeentefonds en zijn afspraken gemaakt over hervormingen binnen de jeugdzorg. Voor een overzichtelijk tijdspad over deze periode wordt ook verwezen naar de ledenbrief d.d. 8-6-2021 die de VNG hier destijds over heeft verstuurd. De gemaakte afspraken zijn vastgelegd in de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028. Daarbij is afgesproken dat het Rijk aanvullende middelen beschikbaar stelt, terwijl gemeenten en andere partijen maatregelen treffen om de jeugdzorg beter beheersbaar, effectiever en financieel houdbaar te maken.

Op basis van de uitspraak van de commissie over de landelijke financiële tekorten en de besparingen die op basis van de hervormingsagenda werden verwacht, zijn destijds voor de jaren 2022 t/m 2025 door het Rijk aanvullende middelen voor de jeugdzorg toegevoegd aan het gemeentefonds. Om de voortgang en (structurele) opbrengsten van de te nemen maatregelen te monitoren is o.a. een onafhankelijke deskundigencommissie ingesteld met deskundigen op het gebied van jeugdzorg, openbare financiën en interbestuurlijke verhoudingen. Deze commissie brengt zwaarwegend advies uit aan het Rijk en de VNG ten aanzien van de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd. In januari 2025 heeft de onafhankelijke Deskundigencommissie Jeugd (commissie-Van Ark) haar eerste advies uitgebracht. De commissie concludeerde daarin dat de verwachte besparingen uit de Hervormingsagenda op korte termijn niet realistisch zijn en dat gemeenten de afgelopen jaren onvoldoende zijn gecompenseerd voor de stijgende kosten. Naar aanleiding van dit advies heeft het Rijk in 2025 aanvullende middelen beschikbaar gesteld voor de periode tot en met 2027. Over de financiële effecten hiervan voor de gemeente Moerdijk is de gemeenteraad via informatiebrieven over de Meicirculaire 2025 en Septembercirculaire 2025 geïnformeerd.

Voor de periode vanaf 2028 is nog geen definitieve besluitvorming genomen over de structurele financiering van de jeugdzorg. Het kabinet wacht hiervoor het tweede advies van de Deskundigencommissie Jeugd af, dat naar verwachting in 2027 wordt uitgebracht. Hierdoor bestaat op dit moment nog onzekerheid over de structurele compensatie van gemeenten op de langere termijn. Zoals in de kadernota hierover in hoofdstuk 5 is toegelicht: ‘’ Vooral vanaf 2028 heerst er nog steeds onduidelijkheid en blijven de extra middelen beperkt. Het Rijk verwacht dan namelijk dat de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd gerealiseerd gaan worden. Daarnaast wil het Rijk aanvullende maatregelen invoeren. Dit betreft de invoering van een eigen bijdrage voor Jeugdzorg vanaf 1 januari 2028 en nadere afspraken over hoe beter gestuurd kan worden op de trajectduur binnen de Jeugdzorg, wat vanaf 2028 tot lagere lasten moet leiden. Begin 2027 volgt een zwaarwegend advies van de Commissie Van Ark over de uitvoering en toekomstbestendigheid van het stelsel.’’ Met vriendelijke groet,

S. Elseman gemeentesecretaris