Beantwoording Technische vragen ChristenUnie over 1e Bestuursrapportage 2024

01156 TVTechnische vragen Christen Unie De heer L. Schreuders

Kenmerk Vergadering Datum

01156 TV Commissievergadering 13 juni 2024 13 juni 2024

Onderwerp

Technische vragen 1e Bestuursrapportage 2024

Geachte heer Schreuders, Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Moerdijk biedt u hierbij de beantwoording van de volgende technische vragen aan. Vraag 1: Wij ontvangen graag een overzicht per productgroep van deze forse overschrijding; Vraag 2: Wij ontvangen graag per productgroep een overzicht vanaf 2022 tot en met 2025 (begroting) van de kostenontwikkeling in deze productgroepen inclusief de verhogingen 2024 en 2025; Antwoord (vraag 1 en 2): In bijlage 1 is een overzicht opgenomen met de gevraagde gegevens.

Vraag 3: Waarom is de Raad niet eerder beter geïnformeerd door het college dan door de beperkte toelichting die u noemt in de 1ste BERAP? Vraag 4: Hoe kan het dat de Raad zo summier deze info vanuit het college ontvangt en waarom is de Raad niet eerder meegenomen in deze voor onze gemeente forse bijstelling die in 2025 nog verder oploopt en structureel is? Vraag 5: Volgens ons wijkt het college af van de financiële verordening. Is dit juist? Zo ja: waarom? Zo nee? Graag een toelichting waarom er niet wordt afgeweken van de financiële verordening.

Antwoord (vraag 3 t/m 5) De kostenontwikkelingen die nu in de 1 e bestuursrapportage 2024 zijn toegelicht staan niet op zichzelf. In deze periode worden drie P&C documenten aan de gemeenteraad aangeboden waarin deze kostenontwikkelingen naar voren komen. Zoals in de Jaarrekening 2023 (raadsvergadering 27 juni 2024) wordt toegelicht, wordt de zorg binnen de jeugdwet complexer en intensiever. Dit is een landelijke ontwikkeling waar ook wij als gemeente mee te maken hebben. In het laatste halfjaar van 2023 zijn er meer zorgaanvragen binnengekomen en tevens is er ook meer zwaardere (dus duurdere) zorg verleend. Op het moment dat de 2e bestuursrapportage 2023 werd opgesteld (september 2023) waren die kostenontwikkelingen nog niet bekend. Wat hierbij meespeelt is dat binnen de jeugdzorg veelal sprake is van open einde regelingen, waarbij de complexiteit en het feit dat individuele casussen tot omvangrijke kosten kunnen leiden, ervoor zorgt dat deze budgetten per definitie lastig(er) aan de voorkant zijn in te schatten en te beïnvloeden. In de financiële verordening is in artikel 6 opgenomen dat er voor afwijkingen groter dan € 100.000 altijd vooraf een raadsbesluit nodig is, tenzij het afwijkingen betreft waar de gemeente geen invloed op heeft.

Daarnaast is in artikel 12 opgenomen dat het uitgangspunt is dat iedere afwijking van de begroting als onrechtmatig wordt beschouwd, waarbij afwijkingen als acceptabel aangemerkt worden in de situatie dat er sprake is van een overschrijding op een open-einde regeling. Gezien bovenstaande is het college dan ook van mening dat conform de financiële verordening is gehandeld. Dat neemt niet weg dat we als college de gemeenteraad zo actueel mogelijk inzicht willen bieden in verwachte kostenontwikkelingen. Juist daarom hebben we op basis van de inzichten uit de realisatiecijfers 2023 de doorvertaling gemaakt naar wat dit naar verwachting voor de jaren vanaf 2024 betekent. Dat is dan ook de reden dat via deze 1e Bestuursrapportage 2024 voortijdig over de verwachte kostenontwikkelingen over 2024 wordt gerapporteerd. Naast de structurele doorwerking van de kostenontwikkelingen over 2023 (€ 1,5 miljoen), gaat het hierbij om diverse aanvullende (landelijke) ontwikkelingen (invoering landelijk tarief jeugdbescherming en afbouw jeugdzorgplus) waarover de gemeenteraad is geïnformeerd via raadsinformatiebrieven. Tot slot geldt dat het effect van bovenstaande ontwikkelingen voor de jaren vanaf 2025 zijn verwerkt in de cijfers van de Kadernota 2025-2028 (raadsvergadering 27 juni 2024).

Dit zodat de gemeenteraad een zo actueel mogelijk beeld heeft van de verwachte meerjarige financiële positie van de gemeente vanaf 2025 en dus ook de kostenontwikkelingen binnen de jeugdzorg. De ontwikkelingen binnen de jeugdzorg zijn in dat kader ook ter sprake gekomen in de informatiebijeenkomst van 7 mei 2024 en de commissievergadering van 4 juni 2024, waarin de Kadernota 2025-2028 is toegelicht en besproken.

Kosten Jeugdhulp; samenhang in P&C producten

• • •

Jaarrekening 2023: +1.5 mln. e 1 Berap 2024: +2.2 mln. Kadernota 2025-2028: +2.2 mln

Vraag 6: Zijn alle mogelijkheden onderzocht om bijstelling van onze ambities te doen? Met andere worden: zit er nog een keuze in programma 4 zonder dat wij tekort schieten in onze wettelijke taken. Antwoord Er zijn al diverse mogelijkheden onderzocht om kosten te reduceren door een wijziging in de aanpak. Het meest concrete voorbeeld daarvan is de aanpak bij de Wmo door daar waar het passend is, lichtere ondersteuning in te zetten vanuit de re-ablement gedachte. Wat kan iemand nog zelf. Met deze aanpak is het grootste deel van de taakstelling Scan Mens en Maatschappij (€ 1.7 miljoen) gerealiseerd. Uit de Scan kwam een aantal rode draden naar voren om de beweging naar preventie en lichtere vormen van ondersteuning meer te kunnen maken. Zonder te kort te schieten in onze wettelijke taken. We zien specifiek kansen bij Jeugdhulp op het gebied van onderwijs (inclusief onderwijs naar meer thuis nabij zodat kinderen mogelijk eerder doorstromen naar regulier onderwijs), aanpak scheidingen (hulp aan ouders anders organiseren dan vanuit budget jeugd), goede doorstroming 18-. 18+, vervoer (nieuwe afspraken over bekostiging vervoer naar jeugdhulp) en toeleiding naar Wet Langdurige zorg, als jeugdhulp geen optie meer is. Dat neemt niet weg dat we de kostenontwikkelingen binnen jeugdhulp kritisch blijven monitoren.

Tijdens de commissievergadering van de Kadernota 2025-2028 (4 juni 2024) is vanuit dit oogpunt ook aan de gemeenteraad toegezegd om later dit jaar een bijeenkomst te organiseren waarin we nader in kunnen gaan op dit onderwerp. Vraag 7: Heeft het college al bij het Rijk kenbaar gemaakt dat de kosten in het sociale domein naast alle andere (verplichte) taken die wij vanuit het Rijk krijgen, in de toekomst niet meer betaalbaar zijn voor onze Gemeente? Antwoord: Via de regionale samenwerking in West-Brabant-West is er veel contact VNG en het Rijk. Landelijk is dan ook al veel aandacht voor dit onderwerp. Specifiek voor Jeugd blijkt de landelijke aandacht o.a. uit de afspraken die zijn gemaakt in de hervormingsagenda jeugd , wat een omvangrijk pakket afspraken bevat met als doel de jeugdhulp te verbeteren en financieel houdbaar te maken voor de toekomst. Daarnaast blijkt ook uit het zeer recent verschenen begrotingsadvies van de VNG dat de VNG onverminderd bij het Rijk de zorgen vanuit gemeenten onder de aandacht blijft brengen bij het Rijk. Daarbij blijft aandacht worden gevraagd voor het in balans brengen van de taken, middelen en ambities, waarbij de kostenontwikkelingen binnen het sociaal domein een prominente rol hebben. Met vriendelijke groet, de gemeentesecretaris,

drs. M.E. de Groot

Bijlage 1 Overzicht kostenontwikkeling per productgroep In onderstaand overzicht zijn voor de productgroepen waarvoor in de 1e bestuursrapportage 2024 budgetbijstellingen worden voorgesteld samengevat. Daarbij is ook inzichtelijk gemaakt wat de werkelijke kosten voor die productgroepen over 2022 en 2023 waren. Tot slot wordt ook inzicht gegeven in de wijze waarop dit is verwerkt in de cijfers van de Kadernota 2025-2028. Hierbij dient te worden opgemerkt dat de productindeling vanaf 2023 (conform wetgeving) verder is verfijnd. Daardoor zijn de werkelijke kosten over 2022 en 2023 op het product ''Niet vrij toegankelijke zorg'' niet 1 op 1 te vergelijken. (Bedragen x € 1.000) Product

Naam product

500303 / 43861 Team Jeugd (primair) 662002 Uitvoeringskosten jeugd regio 662006 Centrum Jeugd en Gezin 662008 Jeugd Expertteam 667200 Jeugd LTA 667201 Niet vrij toegankelijke zorg 667202 PGB Jeugd algemeen 667203 Gesloten jeugdzorg 667205 NVTZ- Jeugdhulp dagbesteding 667206 NVTZ-Jeugdhulp begeleiding 667207 NVTZ-Jeugdhulp zonder verblijf 667301 NVTZ-Pleegzorg 667302 NVTZ-Gezinsgericht 667303 NVTZ-Jeugdhulp met verblijf overig 667400 Gesloten plaatsing 667401 Crisis LTA deel met verblijf 667402 Jeugdbehandeling GGZ zonder verblijf 668200 Jeugd, veiligh, reclassering en opv. 668201 Jeugdreclassering Totaal

Werkelijke kosten 2022

Werkelijke kosten 2023

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

167 1.387 63 83 8.309 246 144 944 11.341

216 1.526 57 1.906 200 1.255 -1 814 609 3.056 1.525 399 457 98 710 35 12.861

Begroting 2024

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

50 197 1.543 58 1.850 258 800 52 950 638 2.490 1.250 296 380 114 527 70 11.523

Mutaties 1e berap 2024 € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

162 400 522 450 146 200 338 2.218

Budget 2024 na wijziging

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

50 197 1.705 58 1.850 258 1.200 52 950 638 3.012 1.700 442 580 114 865 70 13.741

Begroting 2025

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

197 1.543 58 1.850 258 800 52 950 638 2.490 1.250 296 380 114 527 70 11.473

Mutaties Kadernota 2025-2028

Budget 2025 na wijziging

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

120 162 400 522 450 266 338 2.258

120 197 1.705 58 1.850 258 1.200 52 950 638 3.012 1.700 296 646 114 865 70 13.731