Beantwoording technische vragen CDA - Meerjarenbegroting 2027-2030 gemeente Moerdijk
Tekst van het document
Technische vragen CDA De heer N.C. van Drimmelen Kenmerk 01331 TV Vergadering 5 november 2026 Datum 27 oktober 2026 Onderwerp Meerjarenbegroting 2027-2030 gemeente Moerdijk Geachte heer Van Drimmelen, Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Moerdijk biedt u hierbij de beantwoording van de volgende technische vragen aan. Er wordt in Den Haag gesproken over een aanpassing van het gemeentefonds die juist gemeenten zoals Moerdijk kan raken. De Raad voor het Openbaar Bestuur adviseert om de huidige bescherming voor gemeenten met veel industrie nader te onderzoeken. Daardoor bestaat het risico dat Moerdijk in de toekomst minder geld uit het gemeentefonds ontvangt. 1. Is het college bekend met het Briefadvies herverdeling gemeentefonds 2027 en het daarin opgenomen advies om de aftopping van de WOZ-verevening voor niet-woningen nader te onderzoeken? 2. Is het college zich bewust van de mogelijke financiële gevolgen hiervan voor een gemeente als Moerdijk, met relatief veel industriële en logistieke bedrijvigheid, en ziet het college aanleiding deze ontwikkeling actief te volgen? Antwoord Het college is bekend met dit advies en is zich bewust van de mogelijke financiële gevolgen. Daarom volgen we de landelijke ontwikkelingen rondom het onderzoek naar een nieuwe verdeling van het Gemeentefonds nauwgezet.
Ook in de voorliggende begrotingsstukken gaan we op verschillende plekken in op deze onzekerheden. Zo wordt het onderzoek naar de verdeling van het gemeentefonds benoemd in de aanbiedingsnota (pagina 12) en de begroting (pagina 81). Daarnaast worden de financiële risico’s die samenhangen met de grillige ontwikkeling van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds, waaronder mogelijke positieve of negatieve bijstellingen achteraf, meegenomen in de berekening van het benodigde weerstandsvermogen. Hiervoor is een bedrag van € 1.600.000 opgenomen. U leest hierover meer in de paragraaf Weerstandsvermogen. De gemeente stort in 2027, 2028, 2029 en 2030 ieder jaar €1 miljoen in de reserve Vitale Centra. Die reserve is bedoeld voor de vier vitale centra Fijnaart, Klundert, Willemstad en Zevenbergen. 3. Welke verdeelsleutel hanteert het college bij de jaarlijkse €1 miljoen voor Vitale Centra en welk bedrag is voor 2027 voorzien voor Fijnaart, Klundert, Willemstad en Zevenbergen afzonderlijk? Antwoord Een specifieke verdeelsleutel wordt op dit moment niet gehanteerd. Dit komt door het feit dat de ontwikkelingen in de centrumgebieden meerjarig zijn en hun eigen aanpak en planning kennen. Hierbij geldt dat voor de daadwerkelijke inzet van de middelen uit de reserve te allen tijde een afzonderlijk raadsvoorstel zal worden voorgelegd.
Met de reserve vitale centra verwachten we de volgende zaken per centrum op te pakken: Fijnaart • Herinrichting Voorstraat en Kerktuin • Herinrichting evenemententerrein Klundert • Openbaar maken stadhuis Klundert • Herinrichting westerstraat (koppelkans met riolering) Willemstad • Autoluw maken vesting Zevenbergen • Integrale kwaliteitsimpuls Haven, Horecaplein en Markt. • Autoluw maken centrum Algemeen • Inzet centrummanager en werkbudget. Via onder andere de reguliere planning- en control cyclus wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de voortgang en stand van zaken en zoals gezegd zal de daadwerkelijke inzet van de reserve Vitale Centra alleen plaatsvinden op basis van een afzonderlijk raadsbesluit. Regionale samenwerking – €120.000 4. Voor meer regie op regionale samenwerking wordt structureel €120.000 per jaar beschikbaar gesteld. De toelichting noemt onder andere meer invloed, betere lobby, toegang tot rijksmiddelen en betere resultaten voor inwoners en ondernemers. Kan het college aangeven welke concrete resultaten of financiële voordelen met deze investering worden beoogd, en of daarbij ook een besparing of extra inkomsten voor de gemeente worden verwacht? Zo ja, hoe worden deze effecten gemeten? Antwoord Afspraken met Rijk en Provincie, inclusief de toewijzing van middelen, worden steeds vaker op het niveau van de regio gemaakt.
Denk daarbij bijvoorbeeld aan de arbeidsmarktregio’s en de toewijzing van middelen voor een inclusieve arbeidsmarkt en stedelijke regio’s als schaalniveau waarop de provincie afspraken maakt en middelen verdeelt (bijvoorbeeld voor bedrijventerreinen en infrastructuur). Inwoners en ondernemers hebben baat bij een goed op elkaar afgestemd wegennetwerk, goed openbaar vervoer, voldoende energievoorzieningen maar ook bij regionale afspraken over zorg en veiligheid. Al deze onderwerpen kunnen wij als individuele gemeente niet realiseren zonder afstemming met andere gemeenten in de regio en met het Rijk en de provincie: soms omdat de vraagstukken nu eenmaal bovenlokaal zijn (bijvoorbeeld regionale mobiliteit) en soms omdat wet- en regelgeving dat van ons vragen (bijvoorbeeld jeugdzorg). Doordat steeds meer afspraken op regionaal niveau worden gemaakt, is er meer overleg en is meer ambtelijke voorbereiding nodig. Op dit moment laten we ons in regionale samenwerking vaker dan we willen leiden door datgeen dat nú moet en nú aandacht vraagt. Meer regie betekent voor ons dat er meer integraal overzicht is van alle agenda’s, we verder vooruitkijken én beter in staat zijn keuzes te maken over waar we hard (en soms juist niet) op lopen. Integraal Huisvestingsplan onderwijs 5.
In de begrotingsbijlage bij het Integraal Huisvestingsplan lijken kosten voor onder andere onderzoek, sloop en tijdelijke huisvesting slechts bij een deel van de scholen te zijn opgenomen. Kan het college aangeven of bij alle schoolprojecten alle benodigde werkzaamheden en bijbehorende kosten volledig zijn meegenomen? Antwoord Voor iedere nieuwbouw is een stelpost van € 50.000 opgenomen voor onderzoekskosten. Sloopkosten en kosten voor tijdelijke huisvesting zijn niet bij iedere school opgenomen, omdat deze kosten niet in alle situaties aan de orde zijn. Zo is tijdelijke huisvesting bijvoorbeeld niet altijd nodig wanneer de nieuwbouw op een andere locatie plaatsvindt. In de financiële bijlage van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) is een zo volledig mogelijk beeld gegeven van de kosten, op basis van de inschattingen ten tijde van het opstellen van het plan. Afhankelijk van de situatie en eventuele toekomstige keuzes kunnen deze kosten wijzigen. Het IHP wordt iedere vier jaar geactualiseerd, waarbij ook de financiële uitgangspunten en ramingen opnieuw worden beoordeeld en bijgewerkt. 6. Kan daarnaast worden toegelicht of de gehanteerde ramingen aansluiten bij het huidige prijsniveau? De bouwbudgetten worden geïndexeerd, terwijl dit bij onderzoek, sloop en tijdelijke huisvesting niet zichtbaar lijkt te gebeuren.
Wat is hiervoor de reden en welk financieel risico ontstaat wanneer deze kosten hoger uitvallen? Antwoord De bedragen die genoemd zijn in de financiële bijlage van het IHP zijn gebaseerd op het prijspeil van 2025. Zoals vermeld in het raadsvoorstel bij het IHP zal indexering van de bedragen jaarlijks plaatsvinden bij de kadernota door aanpassing van de geraamde investeringsbedragen en hieruit voortvloeiende kapitaallasten. Dit gebeurt ook voor de verwachte sloopkosten en tijdelijke huisvesting. De onderzoekskosten van € 50.000 betreffen een stelpost. Jaarlijkse indexering van deze stelpost zou een mate van nauwkeurigheid suggereren die op dit moment niet aanwezig is. Dit neemt niet weg dat we jaarlijks bij de kadernota beoordelen in hoeverre deze stelposten op basis van actuele ontwikkelingen aangepast dienen te worden. Toeristenbelasting arbeidsmigranten 7. Onder welke omstandigheden is een hostel of andere verblijfsaccommodatie voor arbeidsmigranten toeristenbelasting verschuldigd? Indien voor bepaalde vormen van huisvesting geen toeristenbelasting wordt geheven, kan het college toelichten op welke juridische of beleidsmatige grond dit onderscheid wordt gemaakt? Antwoord Een hostel of andere verblijfsaccommodatie voor arbeidsmigranten is altijd toeristenbelasting verschuldigd, tenzij de personen die daar verblijven ingeschreven staan bij de gemeente.
Arbeidsmigranten die binnen de gemeente Moerdijk verblijven, maar niet als ingezetene zijn ingeschreven in de Basisregistratie Personen, vallen namelijk onder dezelfde regels voor toeristenbelasting als andere personen die binnen de gemeente overnachten. Er wordt geen onderscheid gemaakt naar het doel van het verblijf, zoals recreatie of beroeps- of bedrijfsmatige werkzaamheden. De aanbieder van de accommodatie is belastingplichtig, zoals omschreven in de Verordening toeristenbelasting 2026. Voor de verblijfsaccomodaties voor arbeidsmigranten geldt géén afzonderlijke regeling. Personeelsontwikkeling en externe inhuur 8. Op bladzijde 167 staat dat het personeelsbestand naar verwachting de komende jaren blijft groeien. Hoe wordt hierbij uitvoering gegeven aan de aangenomen motie Optimaliseren organisatie gemeente Moerdijk en het koersdocument Koersvast bijsturen? Antwoord De motie 'Optimaliseren organisatie gemeente Moerdijk' is afgedaan. De motie verzocht het college om een gesprek te organiseren tussen college en gemeenteraad, waarin wordt bekeken hoe omvang en kwaliteit van de organisatie geoptimaliseerd kunnen worden in relatie tot zowel de wettelijke taken als de opgaven voortvloeiend uit de ambities van de gemeenteraad en hierbij aandacht te hebben voor zowel ziekteverzuim als span of control. Dit gesprek heeft in september 2025 plaatsgevonden.
De motie riep ook op om de raad jaarlijks duiding te geven bij de ontwikkeling en oorzaken van ziekteverzuim en hierbij aandacht te geven aan de verschillen ten opzichte van gemeenten met een vergelijkbare omvang. Deze informatie heeft u ontvangen via de informatiebrief ''Personeelsmonitor'' d.d. 14 juli 2026. Het college werkt aan een sterke en toekomstbestendige organisatie. De uitgangspunten uit het vorig jaar besproken Koersvast bijsturen zijn uitgewerkt naar het programma organisatieontwikkeling (Duidelijk, Moerdijk. Samen naar aandacht en ambitie). We richten ons op twee strategische doelen: • Een meer slagvaardige, wendbare, vitale organisatie die denkt en werkt vanuit opgaven met duidelijke sturing en eigenaarschap. • Een beter integraal samenwerkende organisatie verbonden met de omgeving, bestuur en elkaar. 9. Kan het college daarbij aangeven: a) Wat de verwachte formatie in fte is voor 2027, 2028, 2029 en 2030; b) Welke procentuele groei dit betekent ten opzichte van 2026; c) Welke functies of taakgebieden deze groei veroorzaken; d) In hoeverre de groei van de eigen formatie leidt tot een afname van externe inhuur? Antwoord Dit hangt samen met het ambitieniveau en de opgaven. Zoals u weet bekijken we de komende periode samen met uw raad welke mogelijkheden er zijn om de begroting ook op lange termijn gezond te houden.
Pas daarna kunnen we deze vraag goed beantwoorden. In de kadernota en begroting is, behoudens uitbreiding vanwege ambities uit het bestuursakkoord, alleen rekening gehouden met de uitvoering van bestaand beleid en taken. In de kadernota, begroting en het bestuursakkoord is per onderwerp/ taakveld toegelicht wat aanleiding is van de extra benodigde middelen. Voor de vergelijking tussen 2026 en 2027 wordt aangesloten bij de wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren zoals opgenomen in de begroting. Deze indicatoren bieden een eenduidige en vergelijkbare basis voor inzicht in de ontwikkeling van de organisatie. MeerMoerdijk / S&W 10. Kan het college voor de jaren 2027 tot en met 2030 aangeven welke gemeentelijke bijdrage aan MeerMoerdijk/S&W per jaar is begroot? Is het jaarlijkse bedrag van € 80.000 voor Jongerenwerk op School, dat door MeerMoerdijk gedurende 20 uur per week wordt uitgevoerd, inbegrepen in de begrote bijdrage voor 2027? Kan het college een overzicht verstrekken van de meetbare activiteiten en resultaten die tegenover de totale gemeentelijke bijdrage staan? Op welke wijze houdt de gemeente Moerdijk zicht op de uitvoering en de behaalde resultaten? Antwoord In de meerjarenbegroting is een structureel bedrag van €1.050.500 begroot voor de budgetsubsidie aan Sport en Welzijn Moerdijk (Meer Moerdijk).
Dit bedrag is als volgt opgebouwd: • € 866.000 voor uitvoering van de BRC-regeling (Brede Regeling combinatiefuncties); • € 153.000 voor Jongerenwerk/ KW op school, preventieprojecten en individuele begeleiding; • € 31.500 voor cultuurcoach (verenigingsondersteuning). Daar staat structureel € 171.000 aan Rijksmiddelen ten aanzien van de BRC-regeling tegenover. De netto gemeentelijke bijdrage komt daarmee op € 879.500. De activiteiten rondom jongerenwerk op school zitten in de opdracht aan Meer Moerdijk vanuit de toegekende subsidie. We sturen op doelen, uitgangspunten en randvoorwaarden. Er zijn nog geen effectindicatoren afgesproken. Het jongerenwerk is opgedeeld in: op straat, in de Tune (of andere locaties), preventieactiviteiten, individuele begeleiding, jongeren- en kindwerk op school en vraaggericht werken. Vooraf zijn afspraken gemaakt over de inzet over deze deelactiviteiten. Om grip te houden op de subsidieafspraken en de resultaten zijn de volgende werkafspraken gemaakt: • Er vindt eens per zes weken overleg plaats met de directeur-bestuurder over bestuurlijke en financiële ontwikkelingen. • Maandelijks is er overleg met de coördinator over de uitvoering van activiteiten en projecten. • Tweemaal per jaar wordt een halfjaarlijkse rapportage opgeleverd. • Ten minste eenmaal per jaar vindt bestuurlijk overleg plaats. Afvalscheiding en hergebruik 11.
De doelstelling om minder restafval te produceren en meer grondstoffen te hergebruiken is mede afhankelijk van het scheidingsgedrag van inwoners. Welke concrete maatregelen zet het college in om dit gedrag te verbeteren en welke meetbare doelstellingen worden daarbij gehanteerd? Antwoord Het college zet in op gerichte communicatie- en voorlichtingscampagnes om inwoners bewust te maken van het belang van afvalscheiding en afvalpreventie en hen te stimuleren hun afval beter te scheiden. Uit sorteeranalyses kan bijvoorbeeld naar voren komen dat in bepaalde wijken een aanzienlijk deel van het restafval bestaat uit GFT-afval. In dat geval kan een gerichte campagne gestart worden waarin inwoners worden geïnformeerd over wat er allemaal onder GFT-afval valt en waarom het belangrijk is dat dit niet bij het restafval terecht komt. Daarnaast wordt ook onderzocht of verbeteringen mogelijk zijn in het inzamelsysteem en of financiële prikkels kunnen bijdragen aan een beter scheidingsgedrag. Een van de systemen die onderzocht wordt, is het gedifferentieerd tariefsysteem (DIFTAR). In dit systeem moeten inwoners betalen voor de inzameling van hun restafval, terwijl de andere afvalstromen gratis worden ingezameld. Dit systeem moet inwoners stimuleren om meer te scheiden en minder restafval aan te bieden. Woningbouw senioren en Fijnaart 12.
Kan het college aangeven op welke wijze in de woningbouwprogrammering rekening wordt gehouden met de groeiende behoefte aan woningen voor senioren? Daarnaast: welke concrete mogelijkheden ziet het college voor toekomstige woningbouw in Fijnaart, mede gezien het ontbreken van gemeentelijke grondposities in deze kern? Antwoord In de huidige programmering zijn 25 woningen in Fijnaart opgenomen die (ook) geschikt zijn voor senioren. Periodiek wordt de programmering van woningbouwprojecten besproken. Wanneer daar aanleiding en mogelijkheid toe is, wordt de programmering bijgestuurd. Busverbinding Willemstad 13. Kan het college toelichten welke aandacht in de begroting en mobiliteitsagenda wordt besteed aan de busverbindingen van en naar Willemstad? Zijn verbeteringen voorzien en zo ja, welke? Antwoord In zowel onze omgevingsvisie als het programma mobiliteit is één van de doelstellingen om onze kernen zo goed mogelijk bereikbaar te houden, specifiek onze voorzieningenkernen. Willemstad is één van onze voorzieningenkernen. Wat we helaas zien, is dat het aanbod van regulier openbaar vervoer (ov) in kleinere kernen steeds verder af is genomen de loop der jaren. Wat hierbij ook speelt, is dat Willemstad (belangrijke) verbindingen heeft/had richting Zuid-Holland en dat dit een andere concessie van ov is dan in Noord-Brabant.
Wat wij hebben geconstateerd de afgelopen periode zijn 2 dingen: Enerzijds heeft de provincie Zuid-Holland (die verantwoordelijk is voor de rechtstreekse verbindingen in het verleden naar zowel Rotterdam als later naar Numansdorp), vanwege onvoldoende rendabiliteit ervoor gekozen om deze reguliere lijnen op te heffen. Wel is er nog ov beschikbaar op afroep richting Zuid-Holland sinds de nieuwe concessie van Zuid- Holland in 2025. Echter, als Noord-Brabantse gemeente zijn we geen gesprekspartner bij de Zuid-Hollandse concessie. We hebben dit wel geprobeerd via de provincie Noord- Brabant, maar hun invloed is ook zeer beperkt. Daarnaast hebben we er als gemeente, in samenspraak met Arriva en de Provincie Noord-Brabant, in ieder geval wel voor kunnen zorgen dat het aanbod van regulier ov in onze gemeente in de huidige concessie tot 2035 niet is afgenomen t.o.v. de vorige concessie. Dat geldt ook voor Willemstad. Dit gaat dan om de (streek)lijn richting Roosendaal. Het eerlijke verhaal is dat het niet direct in de lijn der verwachting ligt dat het aanbod van regulier ov in Willemstad (weer) toe gaat nemen, gelet op de trend de afgelopen jaren en vanuit een provinciale afweging op rendabiliteit van ov-lijnen.
Daarom is het goed om te wijzen op het ov-aanbod dat, naar verwachting, een steeds prominentere rol zal krijgen in de toekomst in gebieden waar regulier ov af is genomen of gaat nemen: ov op afroep. In Noord-Brabant is dat het geval met Bravoflex. Dat is ov op afroep van een opstaphalte (eigenlijk nagenoeg alle bestaande busstations) richting een overstaphalte (vaak ov- knooppunten of grotere bus- en treinstations. Dus niet van iedere willekeurige halte naar een andere willekeurige halte). Je kunt dan ov reserveren via de app van Bravoflex. Stelpost nieuw beleid 14. In de begroting wordt een stelpost nieuw beleid genoemd van € 4,518 miljoen, terwijl de specificatie in de aanbiedingsnota uitkomt op € 4,953 miljoen. Kan het college het verschil van € 435.000 verklaren en aangeven welke posten dit verschil veroorzaken? Antwoord U refereert waarschijnlijk naar het bedrag van € 4,518 miljoen wat in de tabel op pagina 91 van de begroting is opgenomen. Dat bedrag is echter niet de omvang van de stelpost nieuw beleid in 2027, maar betreft het verschil van de raming 2027 ten opzichte van 2026. Daarnaast heeft dit ook betrekking op meerdere stelposten. Dit bedrag is daardoor niet 1 op 1 te vergelijken met de stand van de stelpost nieuw beleid in 2027. Op pagina 96 van de begroting vindt u het overzicht met de in de begroting opgenomen stelposten.
Daarin is ook de stand van de stelpost nieuw beleid opgenomen van € 4,953 in 2027 wat overeenkomst met de specificatie in bijlage 1 van de aanbiedingsnota. Achterstallig onderhoud MFA De Parel 15. De gemeente wordt geconfronteerd met extra onderhoudskosten omdat onderhoud in het verleden mogelijk niet volgens de gemeentelijke standaard is uitgevoerd. Heeft het college onderzocht of de voormalige beheerder hiervoor contractueel of juridisch aansprakelijk kan worden gesteld? Zo ja, wat is daarvan de uitkomst? Antwoord In het kader van de voortijdige beëindiging van de exploitatieovereenkomsten met De Parel Sports & Events B.V. en De Parel Horeca B.V. is een vaststellingsovereenkomst gesloten. Hierin zijn afspraken gemaakt over de beëindiging van de contractuele relatie, de financiële afwikkeling en de overdracht van de accommodatie. Met deze vaststellingsovereenkomst hebben partijen beoogd de bestaande contractuele relatie definitief af te wikkelen en toekomstige geschillen hierover te voorkomen. Daarbij is gekozen voor een integrale regeling, waarin de wederzijdse belangen en verplichtingen zijn meegewogen. Gelet op de gemaakte afspraken en het definitieve karakter van de vaststellingsovereenkomst acht het college het niet passend om de voormalige exploitant alsnog aansprakelijk te stellen voor eventueel achterstallig onderhoud uit de voorgaande exploitatieperiode.
Waardering en opbrengstenstijging grondbeleid 16. De accountant heeft bij de jaarrekening 2025 aanbevolen om bij de waardering rekening te houden met reeds gerealiseerde prijsstijgingen, terwijl het huidige gemeentelijke beleid dit niet doet. Kan het college toelichten waarom deze aanbeveling nog niet is overgenomen? Welke financiële gevolgen zou aanpassing van deze werkwijze hebben voor de waardering en het resultaat? Antwoord Het college heeft de aanbeveling van de accountant overgenomen en de Nota Grondbeleid hierop aangepast. Via het raadsvoorstel bij de 2e bestuursrapportage 2026 wordt aan de gemeenteraad voorgesteld om de geactualiseerde Nota Grondbeleid met terugwerkende kracht per 1 januari 2026 vast te stellen. De besluitvorming hierover vindt plaats tijdens de raadsvergadering van 3 december 2026. Ook de financiële effecten hiervan maken onderdeel uit van de 2e bestuursrapportage 2026. Subsidie Voedselbank 17. De Voedselbank ontvangt een subsidie van slechts €1.500.
Kan het college toelichten op welke grondslag dit bedrag is vastgesteld, welke activiteiten hiermee worden ondersteund en hoe deze bijdrage zich verhoudt tot subsidies aan vergelijkbare maatschappelijke organisaties? Antwoord Zoals in het raadsvoorstel is toegelicht mag de gemeente op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) slechts subsidie verstrekken op grond van een wettelijk voorschrift dat regelt voor welke activiteiten subsidie kan worden verstrekt. Het gaat hier om de Algemene Subsidie Verordening en de nadere regels die daaruit volgen. Indien er activiteiten zijn die niet vallen binnen een wettelijk voorschrift regelt de Awb dat subsidieverstrekking ook is toegestaan als in de gemeentebegroting de subsidieontvanger en het bedrag worden vermeld waarop de subsidie maximaal kan worden vastgesteld. Dit is dan ook de reden dat de het subsidiebedrag van € 1.500 t.b.v. de Voedselbank Moerdijk in de paragraaf subsidies is opgenomen. De bijdrage is bedoeld als ondersteuning van het (particuliere) initiatief en is niet gekoppeld aan specifieke activiteiten of prestatieafspraken. Het aantal huishoudens dat gebruikmaakt van de Voedselbank is gedaald van 65 in 2025 naar 41 in 2026. Op 3 december 2026 gaat het college met de Voedselbank in gesprek over de ontwikkeling van het aantal gebruikers, de toegankelijkheid van de voorziening en de jaarlijkse subsidie.
De uitkomsten worden betrokken bij de verdere beleidsontwikkeling op het gebied van bestaanszekerheid. Met vriendelijke groet, S. Elseman gemeentesecretaris