Algemene opmerkingen

Algemene opmerkingen ten aanzien van de procedure. De openstelling van de burgemeestersvacature in de gemeente Moerdijk wordt gepubliceerd in de Nederlandse Staatscourant van dinsdag 19 januari. De advertentietekst wordt opgesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Er worden geen bijzonderheden uit de profielschets meegenomen. Het is een neutrale standaard-advertentie, waarin onder meer vermelding van gemeente, gemeentegrootte en bezoldiging. Ook wordt vermeld of een assessment deel uitmaakt van de procedure. Dat horen kandidaten te weten, zodat ze er niet onverwachts mee worden geconfronteerd. Een assessment kan onderdeel uit maken van de procedure. De advertentie wordt meestal door verschillende andere media overgenomen, in ieder geval door Binnenlands Bestuur (blad en website). Als reflectietermijn geldt drie weken. De sluitingsdatum wordt dan dinsdag 9 februari. Men stuurt de brieven weliswaar naar de CdK, maar men dient zich te richten tot de Koning. Gemiddeld dienen zich rond de 25 kandidaten aan. Soms wat minder, soms wat meer. Medio februari stuurt het kabinet van de CdK een cijfermatig overzicht naar de gemeente en naar de pers, waarin het aantal kandidaten, de man/ vrouwverhouding en een duiding van de achtergrond (wel of geen (werk)ervaring in het openbaar bestuur) wordt gemeld.

Inlichtingen over de sollicitanten worden zo spoedig mogelijk na ontvangst van hun brief opgevraagd bij hun eigen provincie en gemeente. Omdat kandidaten vaak vanuit diverse windstreken komen, moeten deze gegevens uit het hele land vandaan komen. Het verzamelen van deze informatie kost ongeveer een maand.

Tegelijkertijd wordt justitiële informatie opgevraagd bij het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Bij eventuele antecedenten wordt een strenge norm gehanteerd, Brabant wil alleen brandschone burgemeesters. Om die reden zal de uiteindelijk voorgedragen kandidaat aan het eind van de procedure ook nog worden onderworpen aan een onderzoek van de AIVD en een fiscaal onderzoek door de belastingdienst. Maar dat geldt dus alleen voor de uiteindelijke kandidaat. Belangstellenden kunnen, vóórdat zij eventueel besluiten om te solliciteren, bij het Kabinet van de CdK de profielschets + een exemplaar van de notulen van deze vergadering opvragen. Dit zal ook worden vermeld in de advertentietekst. SOLLICITANTEN ontvangen een schriftelijke bevestiging van hun sollicitatie, met daarbij een aantal bijlagen: · een zeer indicatief tijdschema voor het verloop van de procedure; · een set documentatie, samengesteld door de gemeente, waarin tevens opgenomen de profielschets; de notulen van deze profielschetsvergadering; het besluit tot instelling van de vertrouwenscommissie en de verordening op en samenstelling van de vertrouwenscommissie. Vervolgens worden er sollicitatiegesprekken gevoerd. Deze gesprekken vinden plaats in maart.

De daarvoor in aanmerking komende sollicitanten worden óf door de commissaris van de Koning - óf door de kabinetschef, maar meestal door beiden ontvangen om een oordeel te vormen over de kandidaten. Daarna is de vertrouwenscommissie aan zet. De vertrouwenscommissie komt dan een dag of dagdeel naar het Provinciehuis, krijgt inzage in alle sollicitatiebrieven en kan op basis daarvan een eigen oordeel vormen. Aan het einde van deze dag voert de CdK overleg met de VC over het sollicitantenbestand en de opvattingen over de kandidaten. Uiteindelijk is het de bedoeling dat er in een goede dialoog een gezamenlijke selectie tot stand komt. Dit gesprek zal eind maart plaatsvinden.

Nadat het selectiegesprek heeft plaatsgevonden krijgt de griffier het dossier met de definitief geselecteerde sollicitanten mee. De vertrouwenscommissie kan daarna de gesprekken met de geselecteerde kandidaten gaan voeren. Omdat de sollicitanten al zeer in het begin door de CdK op de hoogte worden gebracht van de data die de VC daarvoor gereserveerd heeft, kunnen die gesprekken zeer spoedig na het selectiegesprek plaatsvinden. De CdK ontvangt graag zo spoedig mogelijk daarna (schriftelijk) verslag van de vertrouwenscommissie over haar bevindingen en standpunten. De vertrouwenscommissie beveelt de raad in een besloten raadsvergadering een nummer 1 en 2 aan, gevolgd door een schriftelijke, en dus geheime stemming om de aanbeveling vast te stellen. (dit zal eind april plaatsvinden). Daarna volgt direct aansluitend een openbare vergadering, waarin de raad bekend maakt wie zal worden voorgedragen. Alleen de naam van nummer 1 wordt dus publiekelijk bekend. De naam van nummer 2 is ook belangrijk, want als - om wat voor reden dan ook - nummer 1 wegvalt, dan schuift nummer 2 naar boven op de voordracht en nummer 3 wordt dan de nieuwe nummer 2. Graag wordt de CdK - dat kan via de kabinetschef - geïnformeerd voordat het openbaar wordt gemaakt.

Zodra de vertrouwenscommissie en de gemeenteraad hun werkzaamheden hebben afgerond, wordt de aanbeveling rechtstreeks naar de minister gestuurd, in afschrift naar het kabinet van de CdK. Vervolgens wordt door het Kabinet van de CdK een procedureverslag opgesteld. Met dit verslag rapporteert de commissaris aan de minister over inhoud en verloop van de procedure. Daarbij wordt ingegaan op het overleg met de raad. Met het bekend maken van de voordracht is de kandidaat nog niet de nieuwe burgemeester. De minister nodigt de kandidaat uit voor een gesprek en - zoals hiervoor al aangegeven - wordt deze ook nog onderworpen aan een onderzoek van de AIVD en van de Belastingdienst.

Pas daarna volgt een benoeming die uiteindelijk door de Koning moet worden bekrachtigd. Daarna is het Koninklijk Besluit meestal snel beschikbaar en is de benoeming formeel een feit. Het is denkbaar dat de minister besluit om nummer 2 ook uit te nodigen voor een gesprek en besluit om deze - om hem of haar moverende redenen - te benoemen. Als bij de benoeming van de nieuwe burgemeester zou worden afgeweken van de aanbeveling, dan informeert de minister de raad schriftelijk over de motieven die aanleiding waren voor deze afwijking. Dit komt overigens niet of nauwelijks voor. Om de hierboven genoemde redenen mogen er nog geen feestelijkheden georganiseerd worden voordat de benoeming 100% rond is. Maar als de benoeming een feit is, wordt er een bijzondere en feestelijke raadsvergadering gepland, waarin de nieuwe burgemeester zal worden geïnstalleerd en door de CdK wordt beëdigd. Meestal wordt de raadsvergadering dan gevolgd door een receptie waarop de nieuwe burgemeester kan kennis maken met de bevolking. Hopelijk is dat tegen die tijd weer mogelijk…. Want een installatie in coronatijd is toch minder feestelijk. Slotopmerkingen Dan nog een belangrijk punt dat nu al de aandacht verdient: de woonsituatie van de toekomstige burgemeester. Een burgemeester woont in de gemeente waar zij of hij burgemeester is.

Door ergens te wonen en volledig deel uit te maken van een bevolking weet je wat er speelt. Ook de bakker, de groenteboer en de kapper zijn uitstekende sparringpartners, dus maak daar gebruik van. Oftewel, van de benoemde burgemeester wordt verwacht dat zij/hij binnen een jaar in de gemeente woont en leeft. Tot slot nog een opmerking over de vertrouwelijkheid. Die is van groot belang. Stel tussentijds geen vragen aan de Vertrouwenscommissie over de kandidaten. Laat deze in alle rust haar werk doen. Als namen vroegtijdig

lekken, bestaat het risico dat sollicitanten zich terugtrekken. Daar is een gemeente dan zelf de dupe van. Lekken vanuit de vertrouwenscommissie wordt beschouwd als een misdrijf, in voorkomende gevallen wordt dan ook altijd aangifte gedaan. U heet immers niet voor niets ‘Vertrouwenscommissie’. Ten eerste omdat u het vertrouwen heeft gekregen om namens de Raad deze procedure uit te voeren en ten tweede omdat u geacht wordt vertrouwelijk met de informatie om te gaan.