1e bestuursrapportage 2026 gemeente Moerdijk
Tekst van het document
1e Bestuursrapportage 2026
1e bestuursrapportage | mei 2026 Mei 2026
Inhoudsopgave Inleiding
2
Samenvatting
3
Hoofdstuk 1 Stand van zaken grootste budgetten
5
Toelichting grootste budgetten Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
5 6 7 9 10 12
Hoofdstuk 2 Overige budgetten en investeringskredieten
15
Exploitatiebudgetten Investeringskredieten
15 17
1
1e bestuursrapportage | mei 2026 Mei 2026
Inleiding Voor u ligt de 1e bestuursrapportage 2026. Conform de Financiële verordening informeert het college de gemeenteraad door middel van tussentijdse rapportages over de realisatie van de begroting. In deze 1e bestuursrapportage wordt op hoofdlijnen gerapporteerd over de financiële afwijkingen op basis van ontwikkelingen in de eerste maanden van 2026. In lijn met voorgaande jaren wordt de 1e bestuursrapportage in een beknoptere vorm opgesteld dan de 2e bestuursrapportage. Daarmee biedt deze rapportage op hoofdlijnen het benodigde inzicht om invulling te geven aan de budgetterende en controlerende rol van de gemeenteraad. De financiële effecten uit deze bestuursrapportage zijn verwerkt in een raadsvoorstel, waarbij de benodigde budgetaanpassingen ter vaststelling worden voorgelegd aan de gemeenteraad.
Kadernota 2026
Jaarrekening 2026
2e berap 2026
Begroting 2026
1e berap 2026
Figuur 1 P&C cyclus 2026
In deze 1e bestuursrapportage 2026 wordt inzicht gegeven in:
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Grootste budgetten
Overige budgetten
Stand van zaken binnen de grootste budgetten van de gemeente, inclusief eventuele verwachte financiële afwijkingen.
Verwachte (grote) financiële afwijkingen binnen andere budgetten en investeringskredieten.
Algemene opmerking t.a.v. wereldwijde ontwikkelingen De recente ontwikkelingen in het Midden-Oosten heeft de prijsvolatiliteit op energiemarkten teruggebracht. In het centraal economisch plan 2026 stelt het Centraal Planbureau vast dat door de gespannen internationale situatie de onzekerheid rondom het economisch beeld zeer groot is. Zo zal een aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten de Nederlandse inflatie opstuwen door hogere olie- en gasprijzen en ook het vertrouwen raken. Tegelijkertijd is het ten tijde van het opstellen van deze bestuursrapportage nog te vroeg om te voorspellen op welke termijn en in welke mate dit tot uiting gaat komen in de gemeentelijke kosten. De grond, weg en waterbouw (GWW) sector is hiervoor bijzonder gevoelig vanwege het hoge aandeel energie- en brandstof intensieve werkzaamheden en de afhankelijkheid van grondstoffen zoals bitumen, staal en cement. Naast hogere kosten kan dit risico zich ook uiten in langere doorlooptijden of stagnatie van projecten door materiaaltekorten. De financiële impact op onze opgaven is op dit moment nog onvoldoende concreet. De raad wordt hierover geïnformeerd zodra meer inzicht beschikbaar is.
2
1e bestuursrapportage | mei 2026 Mei 2026
Samenvatting In deze 1e bestuursrapportage 2026 wordt inzicht gegeven in:
Hoofdstuk 1
Hoofdstuk 2
Grootste budgetten
Overige budgetten en (investerings)kredieten
Diverse ontwikkelingen die in de betreffende hoofdstukken zijn toegelicht hebben een financieel effect. Hierdoor is bijstelling nodig in diverse exploitatiebudgetten en (investerings)kredieten. Hieronder worden de belangrijkste inzichten samengevat. Exploitatiebudgetten De benodigde wijzigingen in de exploitatiebudgetten worden hieronder samengevat.
Totaal Grondverkoop (H2)
2.079 -625
Zwembaden (H1)
113
Afval (H1)
125
Overige personeelskosten (H2)
142
Jeugd (H1)
1.936
Overig (< € 100.000) (H1/H2)
388
Figuur 2 Wijzigingen met effect op het resultaat 2026
Het nadelige effect is voornamelijk het gevolg van kostenstijgingen binnen de jeugdzorg. Daar staat tegenover dat een voordeel wordt verwacht als gevolg van een grondverkoop binnen het project Kop Roode Vaart. In de tabel hierboven is per onderwerp aangegeven in welk hoofdstuk een nadere toelichting is te vinden. Wat betekent dit voor het verwachte resultaat 2026? De ontwikkelingen die in deze bestuursrapportage zijn toegelicht hebben voor 2026 per saldo een nadelig effect van € 2,1 miljoen. Na verwerking van deze bestuursrapportage komt het verwachte begrotingsresultaat voor 2026 daarmee op € 5,4 negatief. Hieronder wordt de ontwikkeling van het verwachte begrotingsresultaat in beeld gebracht sinds de begroting 2026-2029, zoals die in november 2025 door de gemeenteraad is vastgesteld.
Begroting 2026 (nov. 2025) -€ 2,1 mln.
Raadsbesluiten (t/m 7 mei) - € 1,2 mln.
1e berap 2026 - € 2,1 mln.
Actueel begrotingsresultaat 2026 - € 5,4 mln.
Figuur 4 Ontwikkeling verwacht resultaat 2026
Het verwachte negatieve begrotingsresultaat voor 2026 is niet nieuw. Op basis van de begroting 2026-2029 (raadsvergadering d.d. 6 november 2025) werd reeds een negatief begrotingsresultaat 2026 verwacht van € 2,1 miljoen. 3
1e bestuursrapportage | mei 2026 Mei 2026
Hoewel de structurele baten en lasten een overschot van ca. € 0,8 miljoen lieten zien (waarmee de begroting sluitend was), voorzagen we bij de begroting al dat het saldo van incidentele lasten en baten negatief zou zijn. Sindsdien zijn in de raadsvergaderingen van 4 december 2025, 29 januari 2026 en 12 maart 2026 een aantal besluiten genomen die een aanvullend negatief effect hebben op het begrotingsresultaat 2026. Voor een nader inzicht hierin wordt verwezen naar het overzicht wat de gemeenteraad voor iedere commissievergadering ontvangt. Zie bijvoorbeeld het overzicht stand begrotingsresultaat 2026 (d.d. 16 april 2026). Op basis van die raadsbesluiten is het verwachte begrotingsresultaat 2026 € 1,2 miljoen negatiever geworden. De effecten die in deze 1e bestuursrapportage 2026 worden toegelicht hebben per saldo een negatief effect van € 2,1 miljoen. Hiermee verslechtert het verwachte begrotingsresultaat 2026 naar € 5,4 miljoen negatief. Dit komt vooral door de structurele doorwerking van de kostenontwikkelingen binnen de jeugdzorgbudgetten. In de raadsinformatiebrief d.d. 5 maart 2025 is de gemeenteraad geïnformeerd over de uitgaven over 2025 en is aangegeven dat de benodigde aanpassingen voor 2026 worden opgenomen in deze 1e bestuursrapportage 2026. De structurele effecten vanaf 2027 worden verwerkt in de kadernota 2027–2030 (raadsvergadering 9 juli 2026).
Hierbij dient te worden opgemerkt dat de afgelopen jaren het uiteindelijke jaarrekeningresultaat aan het eind van het jaar doorgaans positiever uitvalt dan ten tijde van de 1 e bestuursrapportage wordt voorzien. Dit komt onder andere doordat de bijstellingen die het Rijk in de mei- en septembercirculaire doet t.a.v. het gemeentefonds ten tijde van het opstellen van de 1e bestuursrapportage nog niet bekend zijn. Deze effecten worden verwerkt in de 2e bestuursrapportage 2026. In die rapportage wordt op basis van alle actuele ontwikkelingen het verwachte begrotingsresultaat opnieuw geactualiseerd.
4
1e bestuursrapportage | mei 2026 Mei 2026
Hoofdstuk 1 Stand van zaken grootste budgetten Toelichting grootste budgetten De totale begrotingsomvang van de gemeente Moerdijk bedraagt ca. € 180 miljoen. Hieronder zijn de begrote baten en lasten voor 2026 grafisch weergegeven. Een groot deel van de begrote baten en lasten hebben betrekking op diverse grote budgetten. Circa 84% van de totale baten en circa 71% van de totale lasten hebben betrekking op deze grote budgetten. Het zijn deze (qua financiële omvang) grootste budgetten die in dit hoofdstuk centraal staan. Hierbij wordt toegelicht welke ontwikkelingen er spelen en in hoeverre afwijkingen worden verwacht in de begrote uitgaven en inkomsten voor het jaar 2026. Voor een beter inzicht is op de volgende pagina’s per budget een tabel opgenomen waarbij: ▪ Aan de linkerzijde voor ieder budget is aangegeven binnen welk begrotingsprogramma dit valt en hoeveel baten en lasten in 2026 zijn begroot voor dit budget; ▪ In sommige toelichtingen door middel van aangebrachte koppelingen is verwezen naar eventuele aanvullende informatie; ▪ Onderaan iedere tabel is aangegeven welk financieel effect dit heeft op het verwachte resultaat 2026.
Omvang begroting 2026 Baten Grootste budgetten (Hoofdstuk 1) Lasten
Grootste budgetten (Hoofdstuk 1) -
20.000
40.000
60.000
Baten 2026 (begroot)
Overig 16%
Grootste budgetten (Hoofdst. 1) 84%
80.000
100.000
120.000
140.000
160.000
180.000
200.000
Lasten 2026 (begroot)
Overig 29%
Grootste budgetten (Hoofdst. 1) 71%
Figuur 5 Aandeel grootste budgetten in begrotingstotaal
5
1e bestuursrapportage | mei 2026 Mei 2026
Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk De ontwikkelingen binnen de grootste budgetten van dit programma worden hieronder toegelicht. 1. Rioleringszorg (incl. rioolheffing) Programma: 1 (x € 1.000) Begrote lasten € 5.438
Toelichting: Met betrekking tot het beheer en onderhoud van de riolering is recent (raadsvergadering d.d. 12 maart 2026) het kostendekkingsplan horende bij het GWP geactualiseerd. Dit plan heeft als doel om de kosten en inkomsten in balans te brengen, zodat toekomstige vervangingen van het rioleringssysteem en benodigde klimaatmaatregelen gefinancierd kunnen worden. Er worden dan ook voor 2026 geen grote budgetafwijkingen verwacht.
Begrote baten € 5.438 Financieel effect 2026
€0
2. Afval (incl. afvalstoffenheffing) Programma: 1 (x € 1.000) Begrote lasten € 5.978 Begrote baten € 5.978
Toelichting: Op het gebied van afval en grondstoffen zijn er altijd ontwikkelingen in de markt die zich moeilijk laten voorspellen. De hoeveel restafvalkilo's stijgt de laatste jaren en daarmee halen we onze scheidingsdoelstellingen niet. Dit betekent ook een stijging van de kosten op restafval, omdat restafval verwerken steeds duurder wordt. Niet alleen minder kilo's restafval is een aandachtspunt, maar ook de zuiverheid van stromen. Dat geldt bijvoorbeeld wanneer we kijken naar PBD, waarbij de gemeente sinds 2026 een vergoeding ontvangt op basis van de vervuiling en de zuiverheid van deze stroom. De eerste metingen worden uitgevoerd, maar meer data is nodig om een conclusie te kunnen trekken over de resultaten en dus de kosten en opbrengsten. Begin 2026 zijn de paslezers vervangen van de ondergrondse containers, dit was echter voorzien in 2025 en hier is in 2026 geen budget voor gereserveerd. Hierdoor is nu een bijstelling nodig op het onderhoudsbudget van € 125.000. Financieel effect 2026
€ 125.000 (nadelig)
6
1e bestuursrapportage | mei 2026 Mei 2026
Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk De ontwikkelingen binnen de grootste budgetten van dit programma worden hieronder toegelicht. 3. Groenbeheer Programma: 2 (x € 1.000) Begrote lasten € 3.359
Toelichting: Er worden momenteel voor 2026 geen grote budgetafwijkingen verwacht. In de begroting 2026 zijn de vervangingsbudgetten voor het openbaar groen aangepast en is extra budget beschikbaar gesteld ten behoeve van onderhoud. In de raadsvergadering van 12 maart 2026 is het uitvoeringsprogramma vergroening vastgesteld. Hierbij zijn de investeringskredieten voor het vergroenen van onze leefomgeving vastgesteld. De uitrol hiervan zal in 2026 starten.
Begrote baten €2 Financieel effect 2026
€0
4. Wegbeheer Programma: 2 (x € 1.000) Begrote lasten € 5.224 Begrote baten € 195
Toelichting: De huidige marktsituatie, als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten, is zeer instabiel. Door de explosief gestegen dieselprijzen is de verwachting dat dit grote gevolgen gaat hebben voor de geplande asfaltwerken die nu in aanbesteding zijn. Zodra hier meer duidelijkheid over is zullen we de raad hierover informeren maar vooralsnog wordt er, vanwege onvoldoende duidelijkheid van de omvang, nog geen budget of kredietbijstelling gevraagd. Daarnaast wordt momenteel het nieuwe wegenbeheerplan 2026-2030 opgesteld. Naar verwachting zal deze in het 4e kwartaal aan de raad aangeboden worden. Financieel effect 2026
€0
5. Zwembaden Programma: 2 (x € 1.000) Begrote lasten € 2.154 Begrote baten €0
Toelichting: Ten aanzien van de zwembaden zijn er de afgelopen periode diverse ontwikkelingen geweest. Het uitvoeringskrediet voor de nieuwbouw van zwembad De Niervaert is door de gemeenteraad vastgesteld, deels gedekt uit de te ontvangen subsidie Net op Zee – Gebiedsinvesteringen Nederwiek, met een geplande oplevering in 2029. Daarnaast zijn door de gemeenteraad eenmalige bijdragen toegekend voor de verduurzaming van zwembaden Het Buitendiep en De Oester, gedekt uit de algemene reserve, en is voor het verduurzamen en toekomstbestendig maken van De Bosselaar een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. Tot slot is voor de verdere uitwerking van de meerjarige aanbesteding en nieuwe exploitatiecontracten € 140.000 beschikbaar gesteld voor externe projectleiding, ten laste van het begrotingsresultaat 2026. Deze zaken zijn op basis van de besluiten van de gemeenteraad reeds in de begroting verwerkt. Verder is de exploitatiebijdrage aan Optisport in 2026 verhoogd en zijn de bestaande huurprijzen en exploitatiecontracten voor 2026 voortgezet. Via een informatiebrief (d.d. 27 januari 2026) is de gemeenteraad hierover geinformeerd, waarbij is aangegeven dat de financiele effecten hiervan worden verwerkt in deze 1e bestuursrapportage 2026. Financieel effect 2026
€ 113.000 (nadelig)
7
1e bestuursrapportage | mei 2026 Mei 2026
6. Leges omgevingsvergunning Programma: 2 (x € 1.000) Begrote lasten €0
Toelichting: In de eerste drie maanden loopt het aantal genomen besluiten en het bedrag aan opgelegde leges in lijn met de verwachting uit de begroting. Er is op dit moment dan ook geen aanleiding om een aanpassing te doen in de geraamde opbrengst voor 2026.
Begrote baten € 1.858 Financieel effect 2026
€0
8
1e bestuursrapportage | mei 2026 Mei 2026
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk De ontwikkelingen binnen de grootste budgetten van dit programma worden hieronder toegelicht. 7. Grondexploitaties Programma: 3 (x € 1.000) Begrote lasten € 11.818 Begrote baten € 11.953
Toelichting: De grondexploitaties worden bij elke jaarrekening geactualiseerd en deze nieuwe versies worden vervolgens formeel vastgesteld door de gemeenteraad. De vaststelling van de jaarrekening 2025 vindt plaats in de raadsvergadering van 9 juli 2026. Voor de stand van zaken van alle individuele grondexploitaties wordt daarom verwezen naar de paragraaf grondbeleid in het jaarverslag 2025. Bij de besluitvorming over de jaarrekening worden ook de meerjarige effecten die uit de geactualiseerde grondexploitaties voortkomen vastgesteld. Ten opzichte van die informatie zijn er op dit moment geen nieuwe ontwikkelingen te melden. Financieel effect 2026
€0
9
1e bestuursrapportage | mei 2026 Mei 2026
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben De ontwikkelingen binnen de grootste budgetten van dit programma worden hieronder toegelicht. 8. Sociaal domein (Jeugd) Programma: 4 (x € 1.000) Begrote lasten € 16.704 Begrote baten €0
Toelichting: Per informatiebrief d.d. 5 maart 2026 is de gemeenteraad geinformeerd over de kostenstijgingen over 2025. Op basis van die cijfers moet rekening worden gehouden met benodigde bijstellingen in de meerjarige ramingen. Conform de toezegging in de informatiebrief worden de effecten voor 2026 verwerkt in deze eerste bestuursrapportage 2026. In de kadernota 2027-2030 (raadsvergadering 9 juli 2026) worden de effecten vanaf 2027 verwerkt. De ophoging wordt met name veroorzaakt door hogere uitgaven aan maatwerktrajecten, prijsindexaties (circa 5%) binnen onder andere LTA, hoogcomplexe zorg en gesloten jeugdhulp. Daarnaast is er een verschuiving van cliënten vanuit gesloten jeugdhulp naar kleinschalige woonvoorzieningen, het Prezent Wonen, als antwoord op de landelijk gestuurde afbouw van gesloten jeugdhulp. Voor deze nieuwe woonvoorzieningen zijn tijdelijk extra middelen begroot. Daarnaast is rekening gehouden met stijgende tarieven voor jeugdprofessionals en structurele kosten binnen het DVO. Bij het PGB-budget wordt een lichte aframing toegepast op basis van realisatiecijfers, met behoud van ruimte voor toekomstige groei. Financieel effect 2026
€ 1.936.000 (nadelig)
9. Sociaal domein (Wmo) Programma: 4
Toelichting: Op dit moment worden geen budgetbijstellingen verwacht.
(x € 1.000) Begrote lasten € 12.331
In 2026 zet gemeente Moerdijk binnen de Wmo verder in op het versterken van de sociale basis en preventie. Tegelijkertijd is sprake van een verzwaring en toenemende complexiteit van zorgvragen, mede als gevolg van extramuralisering. De genoemde ontwikkelingen zorgen voor een opwaartse financiële druk binnen de Wmo, met name door hogere inzet en intensiteit van ambulante ondersteuning. Dit vraagt om blijvende monitoring en bijsturing.
Begrote baten € 300
Er vindt een doorontwikkeling plaats van basisconsulenten naar all‑round Wmo‑consulenten om integraler en effectiever te kunnen werken. Daarnaast loopt een pilot met het loket om de toegankelijkheid en dienstverlening aan inwoners te verbeteren. De gemeente blijft sturen op beheersing van Wmo‑kosten, het langer zelfstandig thuis wonen en ondersteuning van mantelzorgers. Ook wordt vooruitgelopen op landelijke stelselwijzigingen, zoals de invoering van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Financieel effect 2026
€0
10. Participatiewet Programma: 4 (x € 1.000) Begrote lasten € 16.378 Begrote baten € 10.720
Toelichting: Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet. Op basis van de realisatiecijfers over 2025 en de nieuwe werkloosheidsverwachtingen van het Centraal Planbureau heeft het Rijk de rijksbijdrage BUIG 2026 voor de uitkeringslasten nader voorlopig bepaald op € 10,9 miljoen. Voor 2026 valt hierdoor het voorlopig rijksbudget € 188.000 hoger uit dan nu in de begroting 2026 is opgenomen. Aan de andere kant verwachten we nog een bijstelling van de begroting 2026 van het Werkplein. Bij de 2e bestuursrapportage 2026 zal opnieuw worden bekeken of en in hoeverre deze € 188.000 ingezet moet worden voor de gemeentelijke bijdrage aan het Werkplein. Financieel effect 2026
€0 10
1e bestuursrapportage | mei 2026 Mei 2026
11. Nieuwkomers Programma: 4 (x € 1.000) Begrote lasten € 3.859 Begrote baten € 4.960
Toelichting: De grootste kostenpost binnen de begrotingspost Nieuwkomers is de opvang van de Oekraïense ontheemden. De Rijksinkomsten die hiertegenover staan zijn toereikend om de kosten voor de opvanglocatie, personele inzet op de opvanglocatie en aanverwante zaken zoals Nederlandse taallessen te dekken. Het Programma Nieuwkomers (2023–2027) heeft als doel een inclusieve gemeente te realiseren waarin nieuwkomers volwaardig meedoen. Het programmaplan werkt langs drie pijlers. Richting 2027 ligt de nadruk op verdere uitvoering en borging binnen de reguliere organisatie, in nauwe samenwerking met interne en externe partners. De afgelopen jaren werd het overschot aan rijksbijdragen voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen toegevoegd aan de reserve nieuwkomers. Bij de vaststelling van de begroting 2026 (raadsvergadering 6 november 2025) is besloten om hier met ingang van 2026 mee te stoppen en om middelen vanuit de reserve nieuwkomers over te hevelen naar de algemene reserve. Hierbij is geen rekening gehouden met (incidenteel) uitvoeringsbudget wat nog nodig is in 2026 (€ 150.000) en 2027 (€ 150.000) t.b.v. het organiseren van actietafels, waar gemeente en partners samenwerken aan concrete acties en structurele inbedding.
Daarom wordt bij de besluitvorming over de jaarrekening 2025 (raadsvergadering 9 juli 2026) aan de gemeenteraad voorgesteld om € 150.000 niet over te hevelen naar de algemene reserve, maar om deze in 2026 beschikbaar te stellen t.b.v. de actietafels in 2026. Het benodigde budget voor 2027 wordt aan de gemeenteraad voorgelegd via de kadernota 2027 (raadsvergadering 9 juli 2026). Financieel effect 2026
€0
11
1e bestuursrapportage | mei 2026 Mei 2026
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving De ontwikkelingen binnen de grootste budgetten van dit programma worden hieronder toegelicht. 12. Uitkeringen Rijk Programma: 5 (x € 1.000) Begrote lasten €0 Begrote baten € 81.799
Toelichting: De raming van de uitkering gemeentefonds in de begroting wordt - volgens een bestendige richtlijn – gebaseerd op de meicirculaire waarmee we op dit punt voldoen aan de begrotingsrichtlijnen van de provincie als financieel toezichthouder. De huidige ramingen in de begroting 2026 zijn dus nog gebaseerd op de meicirculaire gemeentefonds 2025. Nadien zijn er twee nieuwe circulaires gepubliceerd, namelijk de septembercirculaire en de decembercirculaire 2025. Aan de hand van deze circulaires en actuele gegevens over de verdeelmaatstaven zijn de ramingen opnieuw berekend. Zoals in de raadsinformatiebrief d.d. 7 oktober 2025 is toegelicht, bedroeg het netto effect van de Septembercirculaire in 2026 € 78.000 negatief. Het effect van de Decembercirculaire is juist € 105.000 positief. Per saldo resulteert dit dus in een beperkte bijstelling in deze 1e betuursrapportage. Er heerst landelijk veel onzekerheid over de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Afgelopen jaar stelde het Rijk extra middelen beschikbaar als compensatie voor de tekorten die landelijk werden verwacht in 2026 (het zogenaamde ‘ravijnjaar’) en deels voor jeugdzorgtekorten tot en met 2027, mede naar aanleiding van het rapport Groeipijn van de Commissie Van Ark. Vooral vanaf 2028 heerst er nog steeds onduidelijkheid en blijven de extra middelen beperkt.
Op 27 maart 2026 heeft het ministerie van Financiën de Voorjaarsnota 2026 uitgebracht. Hierin staat hoe het Rijk verwacht dat de inkomsten en uitgaven zich de komende jaren ontwikkelen. Dit is ook belangrijk voor gemeenten, omdat het invloed heeft op hoeveel geld zij krijgen.Enkele belangrijke punten betreffen de uitstel wijziging eigen bijdrage Wmo, extra geld voor klimaat- en energietaken en de afrekening m.b.t. het Btw-compensatiefonds. Ook onderzoekt het Rijk momenteel of het geld uit het gemeentefonds anders verdeeld moet worden over gemeenten. De maatregelen uit de voorjaarsnota zullen door het Rijk financieel verwerkt worden in de meicirculaire 2026. Eventuele effecten die daaruit voortkomen voor 2026 worden verwerkt in de 2e bestuursrapportage 2026. Effecten vanaf 2027 worden verwerkt in de begroting 2027-2030. Financieel effect 2026
€ 27.000 (voordelig)
13. OZB opbrengsten Programma: 5 (x € 1.000) Begrote lasten €0
Toelichting: Ten tijde van het opstellen van deze bestuursraportage zijn nog niet alle aanslagen m.b.t. belastingjaar 2026 door de BWB opgelegd. Met name bij de niet-woningen gaat dit om een aanzienlijk bedrag. Gedurende het jaar wordt dit op basis van opgaves vanuit de BWB gemonitord en zal de opbrengstenraming indien nodig worden geactualiseerd bij de 2e bestuursrapportage 2026.
Begrote baten € 26.357 Financieel effect 2026
€0
12
1e bestuursrapportage | mei 2026 Mei 2026
14. Personeelsbudget Programma: 1 t/m 5 (x € 1.000) Begrote lasten € 28.736
Toelichting: In de huidige personeelsbudgetten van 2026 is reeds rekening gehouden met de afgesproken cao-ontwikkelingen voor heel 2026. Verder is het momenteel nog te vroeg in het jaar om conclusies te trekken op de uitputting van het totale jaarlijkse personeelsbudget. In de 2e bestuursrapportage zal hier nader over gerapporteerd worden.
Begrote baten €0 Financieel effect 2026
€0
15. Powerport Programma: 2 (x € 1.000) Begrote lasten € 482 Begrote baten €0
Toelichting: Ontwikkelingen De gemeenteraad van Moerdijk heeft in de raadsvergadering van 19 november 2025 vastgesteld dat een keuze voor de zuidoostelijke richting onacceptabel is en heeft uitgesproken voor de oostelijke richting te kiezen, gekoppeld aan invulling van de in participatie opgestelde randvoorwaarden. De gemeenteraad heeft een duidelijke oproep gedaan aan provincie en Rijk om hierbij aan te sluiten. Provincie en Rijk hebben respect voor de besluitvorming van de gemeente Moerdijk om hiermee duidelijkheid te verschaffen aan de bewoners. Provincie en Rijk zijn van mening dat er nog onderzoeken dienen plaats te vinden, voordat een voorkeur uitgesproken kan worden over een ontwikkelrichting. Zowel provincie als Rijk zijn bereid om een principebesluit te nemen in een bestuurlijk overleg (BO) in juni 2026 en met een nieuw kabinet, waarbij een gezamenlijke voorkeur wordt uitgesproken voor de ontwikkelrichting en randvoorwaarden worden vastgesteld, mits alle afgesproken informatie om een afweging te maken voor handen is. De prestaties zoals opgegeven in de begroting schuiven hierdoor een half jaar op. In het BO besluit wordt uitgegaan van een gebiedsplan in plaats van gebiedsprogramma. Een definitieve keuze wordt op een later moment gemaakt. Voor 2026 staan nu de volgende zaken gepland: - Pva gebiedsplan Powerport - Start gebiedsplan Powerport incl.
energieprojecten - Afspraken over structurele ondersteuning financieel Rijk-Regio-gemeente Vergoeding kosten Alle Powerport gerelateerde gemeentelijke kosten uit 2025 worden vergoed. Begin 2026 is een programmaplan opgesteld waarin is weergegeven hoe groot de benodigde personele bezetting is tot juni. Alle kosten voor het eerste half jaar 2026 zijn intussen ook ingediend. Over welke kosten van dit jaar uiteindelijk worden vergoed worden nog afspraken gemaakt met het Rijk. Een gedeelte van de externe inhuur wordt vanuit het consortium ontwerptafel ingehuurd waarbij Rijk, provincie en gemeenten bijdragen. De bijdrage van gemeente Moerdijk hiervoor is 1/3 deel van het deel wat de gemeenten bijdragen. Moerdijkregeling Over de kostenverdeling van de verhoging van 95% naar 100% van de taxatiewaarde moeten nog afspraken worden gemaakt tussen het Rijk, de provincie en de gemeente. Inzet van het college is om deze kosten buiten de gemeente te beleggen. In totaal hebben 18 woningen zich aangemeld voor de Moerdijkregeling. Financieel effect 2026
€0
13
1e bestuursrapportage | mei 2026 Mei 2026
16. Gemeenschappelijke regelingen Programma: 1 t/m 5
Toelichting: Er zijn diverse gemeenschappelijke regelingen waar (financiële) ontwikkelingen zijn te melden:
(x € 1.000) Begrote lasten € 14.710 *
GR Nazorg Stortplaatsen: Het tussentijdse nazorgplan voor stortplaats Zevenbergen is medio 2025 ingediend bij de Provincie Noord‑Brabant (PNB). Op basis hiervan wordt het doelvermogen voor de heffing bepaald. PNB heeft het plan afgekeurd omdat zij vasthoudt aan een eerdere overdrachtsdatum. Hierdoor is een hoger doelvermogen nodig en zal de naheffing toenemen. GR NGS streeft ernaar deze heffing zoveel mogelijk binnen de GR op te vangen, maar zolang de hoogte onbekend is, kan niet worden vastgesteld of dit volledig mogelijk is.
Begrote baten €0 * excl. participatiewet (Werkplein), wmo collectief vervoer (RWB) en riolering/afval (BWB). Deze lasten zijn opgenomen bij de betreffende budgetten.
RWB: In 2025 heeft de Regio West‑Brabant (RWB) haar transitie afgerond. Taken op het gebied van ruimte, wonen en mobiliteit zijn overgedragen aan de stedelijke regio’s Baronie en SRWB, waarmee de bestuurlijke herschikking is voltooid. De economische opgave ligt voortaan bij twee nieuwe organisaties: De Economic Board West-Brabant (EBWB), verantwoordelijk voor de regionale economische strategie. REWIN, de uitvoeringsorganisatie die de strategie samen met het bedrijfsleven en kennisinstellingen realiseert. De overheidstaken en budgetten van de RWB op dit terrein zullen worden overgedragen aan Baronie en SRWB. Deze transitie is in volle gang. De nieuwe samenwerking voor economie gaat in per 1 januari 2027. Voor de dienstverlenende taken (zoals Kleinschalig Collectief Vervoer en het Mobiliteitscentrum) wordt een latere ingangsdatum van 1 januari 2028 voorzien, om deze zorgvuldig verder uit te werken. ICT-WBW: Op basis van de 1e bestuursrapportage 2026 van de GR ICT WBW neemt de deelnemersbijdrage in 2026 met ca. € 99.000 toe. Dit wordt met name veroorzaakt door een aanpassing binnen de personele kosten, bijstelling van de exploitatielasten en een actualisatie van de lasten voor de specifieke infrastructuur die ICT WBW voor de gemeente beheerd. Financieel effect 2026
€ 99.000 (nadelig)
14
1e bestuursrapportage | mei 2026 Mei 2026
Hoofdstuk 2 Overige budgetten en investeringskredieten Exploitatiebudgetten In hoofdstuk 1 is de stand van zaken binnen de grootste budgetten toegelicht. Ook binnen diverse (relatief) kleinere budgetten zijn ontwikkelingen te melden. De budgetten waar voor 2026 een (grote) financiële afwijking wordt verwacht worden hieronder toegelicht. Bij iedere afwijking is aangegeven binnen welk programma (P) dit valt en welk voordelig (V) of nadelig (N) effect dit heeft op het verwachte resultaat 2026.
Onderwerp
P
Bedrag
Toelichting
Grondverkoop
2
625.000
V
In de raadsvergadering van 15 juli 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met de locatie ontwikkelingsovereenkomst (LOO) voor de ontwikkeling van het projectgebied Kop Roode Vaart tot Woningbouwlocatie. Hierbij is destijds aangegeven: ’De gemeente heeft grond in het gebied in bezit, die verkocht zal worden aan de ontwikkelaar tegen een marktconforme waarde. De opbrengst van deze verkoop zal, zodra deze wordt gerealiseerd, worden meegenomen in de dan eerstvolgende bestuursrapportage.’ In deze 1e bestuursrapportage 2026 wordt de betreffende grondverkoop (€ 625.000) verwerkt.
Voorziening monumentale gebouwen
-
62.000
N
De dotatie aan de voorziening ‘onderhoud monumenten’ wordt verhoogd om het planmatig onderhoud op het gewenste kwaliteitsniveau te kunnen blijven uitvoeren. Op basis van recente actualisaties van meerjarenonderhoudsplannen en kostenramingen is vastgesteld dat de huidige dotatie onvoldoende is om toekomstige onderhoudsopgaven gelijkmatig over de jaren te spreiden. De verhoging heeft grotendeels te maken met de toekenning van enkele SIM‑subsidies met een looptijd van 2026 tot en met 2031, waardoor enkele werkzaamheden naar voren worden gehaald om subsidiabel te zijn. Door de dotatie te verhogen wordt geborgd dat aan de instandhoudingsverplichtingen wordt voldaan.
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
4
82.000
N
Per informatiebrief (d.d. 28 april 2026) is de gemeenteraad geïnformeerd over de regionale afspraak om in 2026 een incidentele extra bijdrage te leveren aan Veilig Thuis West‑Brabant (€ 82.000). In de afgelopen periode is sprake van een duidelijke toename van het aantal meldingen en adviesvragen, in combinatie met een toenemende complexiteit van de casuïstiek. Zoals in de informatiebrief is toegezegd worden de effecten hiervan verwerkt in de 1e bestuursrapportage 2026.
Voorziening onderhoud gebouwen
-
91.000
N
De dotatie aan de voorziening ‘onderhoud gebouwen’ wordt verhoogd om het planmatig onderhoud op het gewenste kwaliteitsniveau te kunnen blijven uitvoeren. Op basis van recente actualisaties van meerjarenonderhoudsplannen en kostenramingen is vastgesteld dat de huidige dotatie onvoldoende is om toekomstige onderhoudsopgaven gelijkmatig over de jaren te spreiden.
Overige personeelskosten
4/5
142.000
N
Er is een ophoging van circa € 142.000 nodig op het totale budget van de vergoeding van reiskosten aan het personeel.
15
1e bestuursrapportage | mei 2026 Mei 2026
Hiervan heeft € 125.000 betrekking op het woon-werkverkeer en € 17.000 op dienstreizen. Hiervoor zijn 2 oorzaken: - Door de toename van het personeelsbestand, een verhoging van de gemiddelde reisafstand woon-werk en het feit dat medewerkers weer meer naar kantoor komen zijn de huidige budgetten onvoldoende ten opzichte van de werkelijke kosten. - Daarnaast heeft het college in verband met de explosieve stijging van de brandstofkosten besloten om een tijdelijke verhoging toe te passen op de vergoedingen van het woonwerkverkeer van € 0,19 per kilometer naar € 0,23 per kilometer en voor dienstreizen van € 0,18 per kilometer naar € 0,26 per kilometer. Overig
-
Totaal
81.000
N
167.000
V
Diverse kleinere afwijkingen (< € 50.000)
Er zijn ook enkele budgetten waarvoor geldt dat de ontwikkelingen per saldo geen effect hebben op het verwachte resultaat 2026. Dit komt doordat tegenover de extra uitgaven direct gerelateerde opbrengsten staan. Met het oog op het inzicht en het budgetrecht van de gemeenteraad worden deze wijzigingen hieronder desondanks wel nader toegelicht. Onderwerp
P
Stedelijke regio's
3/5
Bedrag
Toelichting 0
-
Op basis van de Kadernota 2025-2028 (raadsvergadering 27 juni 2024) zijn in de stelpost nieuw beleid middelen (€ 196.000) opgenomen ten behoeve van de bijdragen aan de stedelijke regio's SRWB en Baronie. In november 2025 heeft het college ingestemd met de samenwerkingsovereenkomst voor SRWB. De raad is hierover geïnformeerd via een raadsinformatiebrief d.d. 25 november 2025. Verder heeft de gemeenteraad op 4 december 2025 toestemming aan het college verleend om de gemeenschappelijke regeling de Baronie te treffen. Bij bovenstaande besluitvorming zijn de middelen die hiervoor in de stelpost nieuw beleid zijn opgenomen nog niet formeel overgeheveld naar het desbetreffende begrotingsproduct. Gezien het overhevelen van deze middelen vanuit de stelpost nieuw beleid een bevoegdheid van de raad is, wordt dit via deze 1e bestuursrapportage 2026 expliciet aan de gemeenteraad voorgelegd. Verder geldt dat we als gemeente Moerdijk het penvoerderschap van de SRWB overnemen voor het jaar 2026. Tegenover de kosten (€ 370.000) staat dekking in de vorm van bijdragen van deelnemende gemeenten (€ 170.000), provinciale subsidie (€ 150.000) en een overschot van de vorige penvoerder (€ 50.000).
Duurzaamheid
1
0
-
In december 2025 is door de Provincie een subsidie toegekend van € 60.000 ten behoeve van onderzoeken voor het ontwikkelen van een Energiehub aan de Vlasweg in Moerdijk. De kosten en opbrengsten hiervoor vallen in 2026.
Sloopkosten
3
0
-
In de 2e bestuursrapportage 2025 is reeds toegelicht dat enkele panden welke strategisch zijn aangekocht voor Zevenbergen Oost in 2025 gesloopt zouden worden, waarbij de sloopkosten worden gedekt uit de reserve strategische verwervingen. Deze sloop heeft echter in het 1e kwartaal 2026 plaats gevonden waardoor zowel de kosten als de dekking uit de reserve doorschuiven naar 2026.
Totaal
0
16
1e bestuursrapportage | mei 2026 Mei 2026
Investeringskredieten Naast (jaarlijkse) exploitatiebudgetten zijn er ook diverse investeringskredieten. Er zijn diverse (investerings)kredieten waar bijstelling nodig is in de beschikbaar gestelde bedragen. Het kenmerk van investeringen is dat het gebruik/nut van investeringen zich over meerdere jaren uitstrekt. Op basis van de daarvoor vastgestelde afschrijvingstermijnen wordt op deze investeringen jaarlijks afgeschreven. Onderwerp
P
Bedrag
Toelichting
Betonnen bruggen 2026
71.000
N
Totaal
71.000
N
Op basis van de huidige inzichten is besloten om beton als materiaal voor te schrijven in plaats van hout-staal als vervanging van de bruggen op de Schanspoortbrug in Klundert en de Beukenlaanbrug in Fijnaart. Omdat dit tot meerkosten leidt wordt voorgesteld om het beschikbare investeringskrediet te verhogen van € 353.000 naar € 424.000. Dit betekent wel dat de bruggen een levensduur van 80 jaar hebben in plaats van 45 jaar. Hierdoor nemen de kapitaallasten ondanks het hogere investeringsbedrag vanaf 2027 af van € 16.700 naar € 15.900.
17
Colofon Fotografie Marcel Otterspeer, Gert van der Ros Uitgave Mei 2026 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook en evenmin in een geautomatiseerd gegevensbestand worden opgeslagen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de gemeente Moerdijk.