1e bestuursrapportage 2025

1e Bestuursrapportage 2025 En door

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

Inhoudsopgave Inleiding Samenvatting Hoofdstuk 1 Stand van zaken grootste budgetten

2 3 5

Toelichting grootste budgetten Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving

5 6 7 9 10 13

Hoofdstuk 2 Overige budgetten en investeringskredieten

15

Exploitatiebudgetten Investeringskredieten

15 18

1

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

Inleiding Voor u ligt de 1e bestuursrapportage 2025. Conform de Financiële verordening informeert het college de gemeenteraad door middel van tussentijdse rapportages over de realisatie van de begroting. In deze 1e bestuursrapportage wordt op hoofdlijnen gerapporteerd over de financiële afwijkingen op basis van ontwikkelingen in de eerste maanden van 2025. In lijn met voorgaande jaren wordt de 1e bestuursrapportage in een beknoptere vorm opgesteld dan de 2e bestuursrapportage. Daarmee biedt deze rapportage op hoofdlijnen het benodigde inzicht om invulling te geven aan de controlerende en budgetterende rol van de gemeenteraad. De financiële effecten uit deze bestuursrapportage zijn verwerkt in een raadsvoorstel, waarbij de benodigde budgetaanpassingen ter vaststelling worden voorgelegd aan de gemeenteraad.

Kadernota 2025

Jaarrekening 2025

2e berap 2025

Begroting 2025

1e berap 2025

Figuur 1 P&C cyclus 2025

In deze 1e bestuursrapportage 2025 wordt inzicht gegeven in:

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Grootste budgetten

Overige budgetten

Stand van zaken binnen de grootste budgetten van de gemeente, inclusief eventuele verwachte financiële afwijkingen.

Verwachte (grote) financiële afwijkingen binnen andere budgetten en investeringskredieten.

2

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

Samenvatting In deze 1e bestuursrapportage 2025 wordt inzicht gegeven in:

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Grootste budgetten

Overige budgetten en (investerings)kredieten

Diverse ontwikkelingen die in de betreffende hoofdstukken zijn toegelicht hebben een financieel effect. Hierdoor is bijstelling nodig in diverse exploitatiebudgetten en (investerings)kredieten. Hieronder worden de belangrijkste inzichten samengevat. Exploitatiebudgetten De benodigde wijzigingen in de exploitatiebudgetten worden hieronder samengevat.

Totaal

1.364

Gemeenschappelijke regelingen (H1)

-510

Voorzieningen gebouwen(H2)

-266

Gemeentefonds (H1)

-212

Archief (H2)

-180

Reserve mutaties (H2)

-150

Groenbeheer (H1)

50

Personeel (H1)

97

Grondexploitatie (H1)

125

Overig (H2)

158

Onderhoud gebouwen (H2)

272

Informatisering (H2)

445

Wmo (H1)

535

Jeugd (H1)

1.000

Figuur 2 Wijzigingen met effect op het resultaat 2025

De diverse ontwikkelingen hebben voor 2025 per saldo een nadelig effect van ca. € 1,4 miljoen. Rekening houdend met de totale begrotingsomvang van de gemeente Moerdijk (ca. € 160 miljoen) is dat geen significante afwijking (ca. 0,9%). ▪ Het nadelige effect is voornamelijk het gevolg van kostenstijgingen binnen de jeugdzorg (€ 1 miljoen N), Wmo (€ 0,5 miljoen N) en informatisering (€ 0,4 miljoen N). ▪ Voordelige effecten worden verwacht m.b.t. de gemeenschappelijke regelingen waar voornamelijk een voordeel ontstaat door uitkering vanwege positieve resultaten van de jaarrekening 2024 (€ 0,5 miljoen V), de uitkering uit het gemeentefonds die op basis van bijstellingen vanuit het Rijk per saldo hoger uitvalt (€ 0,2 miljoen V) In de tabel hierboven is per onderwerp aangegeven in welk hoofdstuk een nadere toelichting is te vinden.

3

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

(Investerings)kredieten Daarnaast zijn bijstellingen nodig in enkele (investerings)kredieten. Doordat deze investeringskredieten op basis van de verwachte levensduur meerjarig afgeschreven worden, heeft dit niet direct een effect op het begrotingsresultaat 2025. Wel leidt dit in toekomstige jaren tot hogere kapitaallasten.

Bastion Groningen

57

landschapsinvest. Windenergie A16

0

Figuur 3 Aanpassingen investeringskredieten

▪ Bastion Groningen Zoals in de raadsinformatiebrief van 18 februari 2025 is toegelicht wordt voorgesteld om het voorbereidingskrediet met € 57.000 op te hogen naar € 112.000 om de mogelijkheden voor een fiets- en voetverbinding richting de Oostbeer nader te onderzoeken. In de kadernota 2026-2029, behandeling raadsvergadering 3 juli, wordt een voorstel gedaan voor het totaal benodigd investeringskrediet. ▪ Landschapsinvest. Windenergie A16 De verdeling van de compensatiegelden van het participatiefonds wind A16 was ingeschat op € 196.000 voor de gemeente Moerdijk. De uiteindelijke verdeling is voor Moerdijk €68.570 hoger uitgevallen. Voorstel is om deze hogere compensatie volledig ten gunste te laten komen van extra investeringen in landschapsaanpassingen rondom de windkernen en dus het beschikbare budget hiervoor met dit bedrag op te hogen. Wat betekent dit voor het verwachte resultaat 2025? De ontwikkelingen die in deze bestuursrapportage zijn toegelicht hebben voor 2025 per saldo een nadelig effect van ruim € 1,4 miljoen. Rekening houdend met de voorstellen t/m de raadsvergadering van 8 mei 2025 werd voor 2025 een resultaat verwacht van € 1,6 miljoen positief. Na verwerking van deze bestuursrapportage komt het verwachte begrotingsresultaat voor 2025 daarmee op € 0,2 positief. Bij de 2e bestuursrapportage 2025 wordt deze verwachting opnieuw geactualiseerd.

Huidig

1e berap

Na 1e berap

€ 1,6 mln.

- € 1,4 mln.

€ 0,2 mln.

Figuur 4 Verwacht resultaat 2025

4

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

Hoofdstuk 1 Stand van zaken grootste budgetten Toelichting grootste budgetten De totale begrotingsomvang van de gemeente Moerdijk bedraagt ca. € 160 miljoen. Hieronder zijn de begrote baten en lasten voor 2025 grafisch weergegeven. Een groot deel van de begrote baten en lasten hebben betrekking op diverse grote budgetten. Circa 83% van de totale baten en circa 68% van de totale lasten hebben betrekking op deze grote budgetten. Het zijn deze (qua financiële omvang) grootste budgetten die in dit hoofdstuk centraal staan. Hierbij wordt toegelicht welke ontwikkelingen er spelen en in hoeverre afwijkingen worden verwacht in de begrote uitgaven en inkomsten voor het jaar 2025. Voor een beter inzicht is op de volgende pagina’s per budget een tabel opgenomen waarbij: ▪ Aan de linkerzijde voor ieder budget is aangegeven binnen welk programma dit valt en hoeveel baten en lasten in 2025 zijn begroot voor dit budget; ▪ In sommige toelichtingen door middel van aangebrachte koppelingen is verwezen naar eventuele aanvullende informatie; ▪ Onderaan iedere tabel is aangegeven welk financieel effect dit heeft op het verwachte resultaat 2025.

Omvang begroting 2025 Baten

Grootste budgetten (Hoofdstuk 1)

Lasten

Grootste budgetten (Hoofdstuk 1) -

20.000

40.000

60.000

Baten 2025 (begroot)

Overig 17%

Grootste budgetten (Hoofdst. 1) 83%

80.000

100.000

120.000

140.000

160.000

180.000

Lasten 2025 (begroot)

Overig 32%

Grootste budgetten (Hoofdst. 1) 68%

Figuur 5 Aandeel grootste budgetten in begrotingstotaal

5

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk De ontwikkelingen binnen de grootste budgetten van dit programma worden hieronder toegelicht. 1. Rioleringszorg (incl. rioolheffing) Programma: 1 (x € 1.000) Begrote lasten € 5.055 Begrote baten € 5.055

Toelichting: Zoals eerder gemeld middels de informatiebrief “Integraal project vervangen ondergrondse infrastructuur vesting Willemstad” zijn er momenteel diverse ontwikkelingen binnen de riolering die ertoe leiden dat later dit jaar een nieuw kostendekkingsplan aangeboden zal worden voor de financiering van de riolering de komende jaren. Voor wat betreft dit jaar worden er momenteel qua exploitatiebudgetten geen grote budgetoverschrijdingen verwacht. Verder zal medio mei gestart worden met de werkzaamheden in de vesting Willemstad. Riolering heeft deels dezelfde uitdagingen als wegbeheer. Momenteel zijn er onvoldoende middelen om in het tempo van wegen mee te bewegen. Hierdoor moeten er keuzes gemaakt worden. Via de 2e bestuursrapportage 2025 en raadsinformatiebrieven, wordt de gemeenteraad op de hoogte gehouden over relevante verschuivingen in de planning en eventuele financiële gevolgen. Financieel effect 2025

€0

2. Afval (incl. afvalstoffenheffing) Programma: 1 (x € 1.000) Begrote lasten € 5.848 Begrote baten € 5.848

Toelichting: Op het gebied van afval en grondstoffen zijn altijd ontwikkelingen in de markt die zich moeilijk laten voorspellen. De hoeveel restafvalkilo's stijgt de laatste jaren en daarmee halen we onze doelen niet. Dit betekent ook een stijging van de kosten op restafval. Niet alleen minder kilo's restafval is een aandachtspunt, maar ook de zuiverheid van stromen. Dit is belangrijk om afkeur en daarmee hogere kosten te voorkomen. We zien in recente sorteeranalyses dat er nog te veel waardevolle grondstoffen in het restafval belanden. En dat is zonde voor het milieu en de financiën. Daarnaast speelt ook nog dat de paslezers van de ondergrondse containers vervangen moeten worden van 3G naar 5G. in het 4e kwartaal van dit jaar zal gestart worden met de vervanging van de kaartlezers. Onduidelijk is nog of dat dit voor het einde van 2025 helemaal uitgevoerd is. De komende maanden zullen we deze ontwikkelingen in de gaten houden en of de huidige budgetten voor 2025 hiermee voldoende zijn om deze kosten op te kunnen vangen. Indien nodig zullen in de 2e bestuursrapportage hier bijstellingen voor plaats vinden. Financieel effect 2025

€0

6

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk De ontwikkelingen binnen de grootste budgetten van dit programma worden hieronder toegelicht. 3. Groenbeheer Programma: 2 (x € 1.000) Begrote lasten € 2.706 Begrote baten €2

Toelichting: Het groenonderhoud is onderhevig aan weersomstandigheden. Afhankelijk van droogte of juist hevige neerslag zal hierop geacteerd moeten worden. Dit is niet vooraf in te schatten maar zal gaande het seizoen duidelijk worden, waarbij tevens gemonitord wordt of de huidige budgetten voor 2025 voldoende zijn om de kosten van de noodzakelijke maatregelen op te kunnen vangen. In 2025 geven we een vervolg aan het in 2024 opgestarte proces om het groenbeheerplan te herzien. In het 4e kwartaal 2025 zal dit geactualiseerde beheerplan voorgelegd worden. De aannemer voor het groenonderhoud op de begraafplaatsen heeft aangegeven het huidige contract niet te willen verlengen per 1 mei 2025. Hiermee zijn we in de situatie dat we qua tijd geen nieuwe aanbesteding kunnen volgen. Via onze hoofdaannemer van het groenbestek zijn we aan het bekijken wat mogelijk is om na 1 mei 2025 het onderhoud van de begraafplaatsen te verzorgen. De financiële consequentie hiervan is op het moment van schrijven nog onduidelijk. Zodra hier meer duidelijkheid over is zal u geïnformeerd worden. Verder was in de kadernota 2025 aangegeven dat is gebleken dat het huidige beheerbudget voor bomen niet voldoende is om alle werkzaamheden uit te kunnen voeren waardoor het jaarlijks budget opgehoogd dient te worden met € 50.000. Deze ophoging had al in de begroting van 2025 verwerkt dienen te worden.

Dit is echter niet gebeurd waardoor dit nu in de 1e berap hersteld wordt. Financieel effect 2025

€ 50.000 (nadelig)

4. Wegbeheer Programma: 2 (x € 1.000) Begrote lasten € 4.289 Begrote baten € 110

Toelichting: De vervanging- en verzwaringsopgave van Enexis loopt langzamer dan onze eigen planning. Het combineren van werkzaamheden gaat daardoor moeizaam. We maken bewuste keuzes welke projecten wel in uitvoering gaan, zonder Enexis, en waar we echt samen moeten. Enkele grote projecten gaan in uitvoering. Zo is de Oudendijk - Kreekdijk - Weeldijk aanbesteed, deze start na de bouwvak 2025. Ook de Predikherenstraat en omgeving in Standdaarbuiten gaat rond die tijd starten. Daarnaast hebben we via een grote aanbesteding 2 aannemers geselecteerd welke de komende 8 jaar in onze gemeente de eenvoudigere onderhoudswerken voorbereiden en uitvoeren. Hiermee verwachten we ook binnen de bebouwde kom meer vooruitgang te krijgen in het inlopen van het uitgesteld onderhoud. Momenteel zijn ook de weginspecties 2025 in uitvoering. De uitkomsten hiervan zullen verwerkt worden in een nieuw geactualiseerd wegenbeheerplan wat later dit jaar volgt. Verder worden nu nog geen grote budgetafwijkingen verwacht voor 2025. Financieel effect 2025

€0

7

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

5. Buitensportaccommodaties Programma: 2 (x € 1.000) Begrote lasten € 1.482 Begrote baten € 63

Toelichting: Op het moment van schrijven ligt het nieuwe beleidskader toekomstbestendig buitensport ter goedkeuring voor. In dit beleidskader zijn een aantal beleidsuitgangspunten vastgesteld die de komende jaar verder worden uitgewerkt samen met de verenigingen. Ook zijn enkele onderhoudsbudgetten opgehoogd bijvoorbeeld voor het weer in eigen beheer onderhouden van de bomen op de sportparken en extra onderhoud voortkomend uit de Greendeal (het niet meer gebruik mogen maken van bestrijdingsmiddelen). Er is reeds een pilot opgestart met de rentmeester om te kijken welk onderhoud nodig is om de onkruiddruk in een grassportveld te beperken. Ook is er extra budget vrijgemaakt voor de stijgende aanschafkosten voor het infillmateriaal voor de huidige kunstgrasvelden. In het eerste kwartaal 2025 hebben enkele onvoorziene herstelwerkzaamheden plaats gevonden welke niet binnen het rentmeesterschap vallen, zoals afkeur van atletiekbaan in Zevenbergen door de sportbond en het vervangen van groot aantal sproeiers op grassportvelden i.v.m. ijzerafzetting en noodzakelijke aanpassingen van drainages. De gemaakte kosten zijn nu nog niet zodanig dat een bijstelling nodig is, mochten er echter nog meer onvoorziene kosten zich voordoen zal hierover in de 2e bestuursrapportage gerapporteerd worden inclusief een eventuele budget bijstelling. Financieel effect 2025

€0

6. Zwembaden Programma: 2

Toelichting: Op dit moment worden er geen grote budgetafwijking verwacht m.b.t. de zwembaden.

(x € 1.000) Begrote lasten € 1.335

Op basis van het raadsbesluit van 13 maart 2025 inzake de nieuwbouw van de Niervaert zal komende tijd het Programma van Eisen afgemaakt worden en de aanbesteding gestart worden.

Begrote baten €0

M.b.t. de verduurzaming van de overige zwembaden zal op basis van besluitvorming later dit jaar en volgend jaar, over het hoe en wat, bepaald worden welke financiële opgave hiermee gemoeid is. Financieel effect 2025

€0

7. Leges omgevingsvergunning Programma: 2 (x € 1.000) Begrote lasten €0

Toelichting: In de eerste drie maanden loopt het aantal genomen besluiten en het bedrag aan opgelegde leges in lijn met de verwachting uit de begroting. Er is op dit moment geen aanleiding om een aanpassing te doen aan de geraamde opbrengst voor 2025.

Begrote baten € 1.800 Financieel effect 2025

€0

8

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk De ontwikkelingen binnen de grootste budgetten van dit programma worden hieronder toegelicht. 8. Grondexploitaties Programma: 3 (x € 1.000) Begrote lasten € 9.057 Begrote baten € 11.812

Toelichting: In deze 1e bestuursrapportage worden de meerjarige gevolgen van de (in de jaarrekening 2025) geactualiseerde grondexploitaties verwerkt. Dit geeft onderstaand beeld. Resultaat (x € 1.000) ( -/- = negatief) Actualisatie grondexploitaties

Begroting 2025 € -124

Begroting 2026 € 43

Begroting 2027 € 10

Begroting 2028 € -1

De effecten zijn het gevolg van ontwikkelingen binnen diverse grondexploitaties. Hierbij moet worden opgemerkt dat het resultaat van de grondexploitaties in een bepaald jaar niet altijd een accuraat beeld geeft van de totale winstgevendheid van een grondexploitatie over de volledige looptijd. Tussentijdse winstnemingen en toevoegingen aan de verliesvoorziening hebben bijvoorbeeld een effect op het huidige jaar maar dat hoeft niet te betekenen dat de totale resultaten daarmee ook direct wijzigen. Voor een uitgebreide uiteenzetting van het resultaat van de grondexploitaties wordt verwezen naar de meest recente paragraaf grondbeleid in het jaarverslag 2024 (raadsvergadering 3 juli 2025). Tot slot wordt opgemerkt dat de actualisatie van de grondexploitaties ook invloed heeft op de rente die aan de grondexploitaties wordt toegerekend. Op basis van de boekwaarden van de grondexploitaties in een betreffend jaar worden rentelasten toegerekend aan de grondexploitaties. Bovenstaande actualisatie resulteert in onderstaande effecten wat betreft deze rente toerekening. Rente toerekening (x € 1.000) (-/- = negatief) Actualisatie toerekening Financieel effect 2025

Begroting 2025 € -1

Begroting 2026 € 86

Begroting 2027 € 78

Begroting 2028 € 83

€ 125.000 (nadelig)

9

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben De ontwikkelingen binnen de grootste budgetten van dit programma worden hieronder toegelicht. 9. Sociaal domein (Jeugd) Programma: 4 (x € 1.000) Begrote lasten € 11.473 Begrote baten €0

Toelichting: In de raadsinformatiebrief d.d. 30 april 2025 is de gemeenteraad nader geïnformeerd over de ontwikkelingen binnen jeugd. De uitgaven voor specialistische jeugdhulp stijgen de afgelopen jaren. We zien, naast een stijging in aantal jeugdigen, verschillende andere bewegingen die hieraan ten grondslag liggen (oa. indexatie tarieven, faillissementen zorgaanbieders, schaarste in het zorgaanbod, wachtlijsten en de af- ombouw van JeugdzorgPlus). In lijn met de ontwikkelingen zoals Toekomstscenario, Sterk Lokale Teams, wijkgerichte aanpak en implementatie OKO (Opgroeien Kansrijke Omgeving) programma, waarmee de beweging richting integrale aanpak en afvangen door sociale basis zal worden gemaakt, is de verwachting dat na 2027 de inzet van specialische jeugzorg stabiliseert. Hoewel de overschrijding van de jaarrekening 2024 nu vastgesteld staat op € 2,1 miljoen, wordt er voor 2025 en 2026 een lager bedrag, namelijk € 1,0 miljoen, opgenomen in de eerste bestuursrapportage 2025 en kadernota 2026. Het verschil komt voort uit het perspectief van diverse ontwikkelingen. Op basis van inhoudelijke analyse van de data uit voorgaand jaar en voorspelling op inhoudelijke ontwikkelingen van dit jaar, kan een bedrag van € 1,0 miljoen worden vastgesteld voor zowel de eerste bestuursrapportage als kadernota. We werken hiermee met de feitelijke informatie en data die nu beschikbaar is.

De overschrijding uit 2024 vraagt nader te analyseren onderdelen van het power Bi dashboard. Mochten hier afwijkingen in naar voren komen dan nemen we dit op in de tweede bestuursrapportage 2025. De ontwikkelingen binnen Jeugdzorg zijn landelijk een actueel thema. In de voorjaaarsnota 2025 heeft het Rijk aangekondigd om gemeenten (gedeeltelijk) te compenseren voor de tekorten binnen de Jeugdzorg. Dit als belangrijk onderdeel binnen de bredere discussie over het zogenoemde ‘’ravijnjaar 2026’’ (zie ook de nadere toelichting bij het onderdeel ‘’uitkeringen Rijk’). Financieel effect 2025

€ 1.000.000 (nadelig)

10

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

10. Sociaal domein (Wmo) Programma: 4 (x € 1.000) Begrote lasten € 9.745 Begrote baten € 250

Toelichting: Begeleiding (€ 395.000 N) Het aantal indicaties voor Begeleiding is in 2024 sterker toegenomen dan een jaar geleden werd ingeschat. De oorzaak van de toename van indicaties voor Begeleiding is naar verwachting gelegen in de toename van psychische/psychiatrische klachten in de samenleving in combinatie met de wachtlijsten in de zorg. De kostenstijging in 2025 wordt voor 10% veroorzaakt door wijzigingen in de tarieven. In 2023 was er al een stijging te zien in het aantal indicaties voor begeleiding. In dat jaar was er een toename van 203 naar 237 indicaties, goed voor 17% groei. In 2024 heeft deze trend doorgezet, van 242 naar 280 indicaties. Dit is ruim 16% groei. Huishoudelijke ondersteuning (€ 140.000 N) Het aantal indicaties voor huishoudelijke ondersteuning is in 2024 (zoals verwacht werd) toegenomen. We zien echter dat het aantal indicaties HO stabilisatie light daarbinnen een stuk harder gestegen is dan het aantal indicaties HO stabilisatie. HO stabilisatie light heeft een lagere kostprijs dan HO stabilisatie. De kostenstijging in 2025 wordt voor 60% veroorzaakt door wijzigingen in de tarieven. De inzet van de ergotherapeut kan worden gezien als succesvol en stabiel. We verwachten voor 2025 geen verandering te zien. Daarom is er nu geen aanleiding om de opdracht uit te breiden.

Het aantal meldingen dat voldoet aan de criteria voor inzet van de ergotherapeut ligt rond de 26 per jaar, hiermee blijft de huidige inzet toereikend. De structurele effecten zijn verwerkt in de kadernota 2026-2029. Financieel effect 2025

€ 535.000 (nadelig)

11. Participatiewet Programma: 4 (x € 1.000) Begrote lasten € 13.182 Begrote baten € 8.571

Toelichting: Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet. Op basis van de realisatiecijfers over 2024 en de nieuwe werkloosheidsverwachtingen van het Centraal Planbureau heeft het Rijk de rijksbijdrage BUIG 2025 voor de uitkeringslasten nader voorlopig bepaald op € 10,1 miljoen. Voor 2025 valt hierdoor het voorlopig rijksbudget € 118.000 hoger uit dan nu in de begroting 2025 is opgenomen. Aan de andere kant verwachten we nog een bijstelling van de begroting 2025 van het Werkplein. Bij de 2e bestuursrapportage 2025 zal opnieuw worden bekeken of en in hoeverre deze € 118.000 ingezet moet worden voor het Werkplein. Financieel effect 2025

€0

11

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

12. Nieuwkomers Programma: 4 (x € 1.000) Begrote lasten € 5.017 Begrote baten € 7.500

Toelichting: De meeste kosten worden gemaakt voor de opvang van de Oekraïense ontheemden. Hier staan rijksinkomsten tegenover. Uit het budget wordt ook de inzet betaald van de medewerkers die zich richten op deze doelgroep. De niet-gebruikte middelen worden toegevoegd aan de reserve Nieuwkomers. Vanuit deze reserve kunnen – na instemming van de gemeenteraad – middelen worden vrijgemaakt ten behoeve van het Programma Nieuwkomers, dat eind 2023 van start is gegaan. Op basis van de actualiteit is ervoor gekozen om de vacature voor projectleider huisvesting nieuwkomers algemeen om te zetten naar een formatieplaats voor een coördinerende beleidsmedewerker arbeidsmigratie, met het accent op huisvesting en het begeleiden van lopende en nieuwe initiatieven. Deze keuze is gemaakt vanuit de overweging van effectievere en efficiëntere inzet van capaciteit, mede gezien de groeiende aandacht voor de opgave rondom arbeidsmigratie. Daarnaast wordt momenteel gewerkt aan de invulling van de formatie die door de Raad in de begroting 2025 beschikbaar is gesteld voor een projectleider werk.

Deze rol wordt gesplitst in twee fasen: enerzijds de inzet van een kwartiermaker die een integrale visie ontwikkelt op werk en participatie voor álle doelgroepen binnen het programma – Oekraïense ontheemden, statushouders, asielzoekers en arbeidsmigranten – en anderzijds de overgang naar een duurzame inzet van een projectleider werk, die zich richt op het realiseren van werken participatiekansen in samenwerking met externe partijen. Parallel aan deze personele inzet wordt momenteel gewerkt aan het opstellen van een programmaplan met strategische lange termijndoelen en een doorvertaling naar concrete operationele doelen. Dit proces is inmiddels in volle gang. In samenwerking met interne collega’s en externe partners wordt toegewerkt naar breed gedragen doelen die richting geven aan de programmatische aanpak. Deze aanpak draagt bij aan het realiseren van de ambitie zoals opgenomen in het bestuursakkoord: "Arbeidsmigranten, vluchtelingen (Oekraïners) en statushouders zien wij als nieuwe inwoners van Moerdijk. We willen deze doelgroepen behouden en ervoor zorgen dat ze zich welkom voelen en een vast onderdeel van onze samenleving gaan uitmaken”.

De uitkomsten van dit proces zijn bepalend voor de structurele en incidentele middelen die de komende jaren nodig zijn – zowel qua personele inzet als voor de uitvoering van projecten en initiatieven die bijdragen aan het realiseren van de programmadoelstellingen. Financieel effect 2025

€0

12

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving De ontwikkelingen binnen de grootste budgetten van dit programma worden hieronder toegelicht. 13. Uitkeringen Rijk Programma: 5 (x € 1.000) Begrote lasten €0 Begrote baten € 72.301

Toelichting: De raming van de uitkering gemeentefonds in de begroting wordt - volgens een bestendige richtlijn – gebaseerd op de meicirculaire waarmee we op dit punt voldoen aan de begrotingsrichtlijnen van de provincie als financieel toezichthouder. De huidige ramingen in de begroting 2025 zijn dus nog gebaseerd op de meicirculaire gemeentefonds 2024. Nadien zijn er twee nieuwe circulaires gepubliceerd, namelijk de septembercirculaire en de decembercirculaire 2024. Aan de hand van deze circulaires en actuele gegevens over de verdeelmaatstaven zijn de ramingen opnieuw berekend. Dit resulteert in 2025 in een hogere gemeentefondsuitkering van circa € 0,3 miljoen. Rekening houdend met reserveringen voor nieuwe of gewijzigde taken voor in totaal € 0,1 miljoen is er een positief effect op het begrotingssaldo 2025 van ruim € 0,2 miljoen. Ten opzichte van de totale omvang van het gemeentefonds (ca. € 78 miljoen) is dit een beperkte afwijking. Er heerst landelijk veel onzekerheid over de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Landelijk leidt dit tot een forse daling van het gemeentefonds vanaf 2026, wat landelijk ook wel het 'ravijnjaar 2026' wordt genoemd. Op basis van de voorjaarsnota 2025 wordt verwacht dat het Rijk gemeenten (gedeeltelijk) compenseert voor o.a. de tekorten binnen de Jeugdzorg.

In de kadernota 2026-2029 (raadsvergadering 3 juli 2025) zijn grove indicaties en een nadere toelichting over de mogelijke effecten van de voorjaarsnota 2025 opgenomen. De daadwerkelijke uitkomsten hiervan worden door het Rijk verwerkt in de meicirculaire 2025. De effecten hiervan vanaf 2026 verwerken we in de begroting 2026-2029. De eventuele effecten voor 2025 worden verwerkt in de 2e bestuursrapportage 2025. Financieel effect 2025

€ 212.000 (voordelig)

14. OZB opbrengsten Programma: 5 (x € 1.000) Begrote lasten €0

Toelichting: Ten tijde van het opstellen van deze bestuursraportage zijn nog niet alle aanslagen m.b.t. belastingjaar 2025 door de BWB opgelegd. Met name bij de niet-woningen gaat dit om een aanzienlijk bedrag. Gedurende het jaar wordt dit op basis van opgaves vanuit de BWB gemonitord en zal de raming indien nodig worden geactualiseerd bij de 2e bestuursrapportage 2025.

Begrote baten € 23.080 Financieel effect 2025

€0

13

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

15. Personeelsbudget Programma: 1 t/m 5 (x € 1.000) Begrote lasten € 26.460 Begrote baten €0

Toelichting: In de kadernota 2026-2029 (raadvergadering 3 juli 2025) wordt structurele capaciteit gevraagd voor het KCC. Vooruitlopend hierop wordt in deze 1e bestuursrapportage de benodigde capaciteit voor 2025 gevraagd (€ 97.000 N). Per 1 april 2025 loopt de huidige Cao af. Op 17 april 2025 is er een onderhandelaarsakkoord bereikt voor de nieuwe Cao met een looptijd van twee jaar met een loonsverhoging van gemiddeld 7,5%. Dit principeakkoord wordt door de VNG en de vakbonden voorgelegd aan de leden. Bij een definitief akkoord vindt de loonstijging in vijf stappen plaats. Voor 2025 betekent dit een loonstijging van 2% per 1 april 2025 en een loonstijging van 1,85% per 1 oktober 2025. De verwachting is dat dit opgevangen kan worden binnen de stelport loonontwikkeling die we in de begroting 2025 hiervoor hebben geraamd. Verder zijn er afspraken gemaakt over een structurele vroegpensioenregeling (RVU) voor medewerkers met zwaar werk en voor toelagen en vergoedingen welke met name per 1 januari 2026 ingevoerd gaan worden. Na definitieve vaststelling van de CAO worden de uiteindelijke effecten hiervan verwerkt in de 2e bestuursrapportage. Financieel effect 2025

€0

16. Gemeenschappelijke regelingen Programma: 1 t/m 5

Toelichting: Er zijn diverse gemeenschappelijke regelingen waar (financiële) ontwikkelingen zijn te melden:

(x € 1.000) Begrote lasten € 14.850 *

WVS (€ 295.000 V) WVS heeft 2024 afgesloten met een positief exploitatieresultaat van € 5,5 miljoen. Aan de gemeenten wordt € 3 miljoen van het resultaat 2024 uitgekeerd. De resterende € 2,5 miljoen voegt WVS aan haar algemene reserve toe ter versterking van het weerstandsvermogen. WVS keert in 2025 € 157.000 uit aan gemeente Moerdijk. Dit onder voorbehoud van de vaststelling van de jaarrekening 2024 en de bestemming van het resultaat in juli door het Algemeen Bestuur van WVS. Verder is op basis van de herziene begroting 2025 de bijdrage aan de GR WVS voor 2025 verlaagd met € 138.000.

Begrote baten €0 * excl. participatiewet (Werkplein), wmo collectief vervoer (RWB) en riolering/afval (BWB). Deze lasten zijn opgenomen bij de betreffende budgetten.

Werkplein (€ 126.000 V) Het Werkplein heeft 2024 afgesloten met een positief resultaat van € 1 miljoen op de kosten van de bedrijfsvoering. Daarvan wordt € 50.000 bestemd voor uitgaven binnen het Werkplein in 2025. Aan de gemeenten wordt € 950.000 uitgekeerd. Het Werkplein keert in 2025 € 126.000 uit aan gemeente Moerdijk. Dit onder voorbehoud van de vaststelling van de jaarrekening 2024 en de bestemming van het resultaat in juli door het Algemeen Bestuur van het Werkplein. Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (€ 89.000 V) De omgevingsdienst heeft 2024 afgesloten met een positief resultaat van € 2.4 miljoen. Onder voorbehoud vaststelling jaarrekening 2024 en bestemming resultaat door het Algemeen Bestuur wordt aan de deelnemers € 1.6 miljoen uitgekeerd, € 600.000 toegevoegd aan de Algemene Reserve en een budget van € 200.000 overgeheveld naar 2025. Financieel effect 2025

€ 510.000 (voordelig)

14

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

Hoofdstuk 2 Overige budgetten en investeringskredieten Exploitatiebudgetten In hoofdstuk 1 is de stand van zaken binnen de grootste budgetten toegelicht. Ook binnen diverse (relatief) kleinere budgetten zijn ontwikkelingen te melden. De budgetten waar voor 2025 een (grote) financiële afwijking wordt verwacht worden hieronder toegelicht. Bij iedere afwijking is aangegeven binnen welk programma (P) dit valt en welk voordelig (V) of nadelig (N) effect dit heeft op het verwachte resultaat 2025.

Onderwerp

P

Bedrag

Toelichting

Voorzieningen gebouwen

-

266.000

V

Doordat conform wetgeving voortaan de kosten voor het klein onderhoud aan gebouwen en monumentale objecten niet meer via de voorziening mag maar direct in de exploitatie verantwoord moet worden is het nodig om de jaarlijkse dotatie aan de voorziening aan te passen. Voor het klein onderhoud aan de gebouwen kan de dotatie aan de voorziening onderhoud gebouwen verlaagd worden met € 195.000. Voor het klein onderhoud aan monumentale objecten kan de dotatie aan de vooriening rijks en gemeentelijke monumenten verlaagd worden met € 71.000. Hier staat tegenover dat het jaarlijkse budget juist verhoogd moet worden (zie toelichting bij het onderdeel ‘’onderhoud gebouwen’’).

Archief

5

180.000

V

Het project digitalisering archieven zou in 2022 opstarten, maar dat is door omstandigheden niet gebeurd. De uitvoering van het project is namelijk niet verder gekomen dan de voorbereidende werkzaamheden voor dit project. Hierdoor is het budget telkens gedeeltelijk doorgeschoven, waardoor er in 2025 nog een budget van € 180.000 resteert. Met de Kadernota 2026 is een bedrag van € 400.000 voor 2026 aangevraagd. Het bedrag uit 2025 ad. € 180.000 mag, zoals aangekondigd in de Kadernota 2026, hiermee vrijvallen in de eerste berap 2025.

Reserve strategische grondverwerving

3

150.000

V

Voorgesteld wordt om € 150.000 uit de reserve te onttrekken ter dekking van de lasten die nodig zijn voor de afronding van het project Havenfront Willemstad Batterij Jachthaven. Zoals reeds in november 2024 in de ‘monitor ruimtelijke projecten Moerdijk’ is toegelicht heeft de gemeente onderzoek verricht naar de staat van de ondergrondse en bovengrondse infrastructuur. De gemeente heeft contact gezocht met Ballast Nedam om tot een oplossing te komen en het project af te ronden. Hieruit volgt dat de gemeente kosten moet maken t.b.v. de openbare ruimte. Met de onttrekking uit de reserve strategische verwervingen kan het negatieve resultaat wat hierdoor is ontstaan binnen deze grondexploitatie worden gedekt.

Onderhoud gebouwen

2

272.000

N

Doordat conform wetgeving voortaan de kosten voor het klein onderhoud aan gebouwen en monumentale objecten niet meer via de voorziening mag maar direct in de exploitatie verantwoord moet worden is het nodig om het jaarlijkse budget voor klein onderhoud te verhogen. Hierbij gaat het om een verhoging van € 194.000 t.b.v. gebouwen en € 78.000 t.b.v. monumentale objecten. Hier staat tegenover dat de jaarlijkse storting in de voorziening juist verlaagd wordt (zie toelichting bij onderdeel ‘voorziening gebouwen’).

Informatisering

5

445.000

N

Zoals in de raadsinformatiebrief d.d. 7 april 2025 is toegelicht is in 2024 een overschrijding ontstaan binnen het budget t.b.v. informatisering. Op basis van de informatievisie en de realisatiecijfers 2024 wordt er

15

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

extra budget gevraagd van € 445.000 voor 2025. In de kadernota 20262029 (raadsvergadering 3 juli 2025) zijn de structurele effecten vanaf 2026 verwerkt. Overig Totaal

-

158.000

N

279.000

N

Diverse kleinere afwijkingen (< € 50.000)

16

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

Er zijn ook enkele budgetten waarvoor geldt dat de ontwikkelingen per saldo geen effect hebben op het verwachte resultaat 2025. Dit komt doordat tegenover de extra uitgaven direct gerelateerde opbrengsten staan. Met het oog op het inzicht en het budgetrecht van de gemeenteraad worden deze wijzigingen hieronder desondanks wel nader toegelicht. Onderwerp

P

Klimaatakkoord uitvoering

1

0

-

Uitbreiding van de capaciteit voor het cluster Energie en Duurzaamheid om daarmee de beoogde doelstellingen te kunnen realiseren (€ 295.000 N). Er is financiële dekking (€ 295.000 V) via de SPUK Capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE), de uitvoeringsmiddelen voor het Klimaatakkoord afkomstig vanuit het Rijk.

Duurzaamheid

1

0

-

Voor de verduurzaming van adressen bij Buurtschap Kattenkraam komt er €80.000 beschikbaar via het gemeentefonds. Dit bedrag wordt uitgekeerd via eenmalige subsidies voor 10 adressen van Buurtschap Kattenkraam.

Grondverwerving

3

0

-

De afgelopen periode zijn diverse strategische grondaankopen gedaan. De kosten boven de taxatiewaarde kunnen gedekt worden uit de daarvoor ingestelde reserve. Voorgesteld wordt dan ook om de bijkomende lasten t.b.v. de betreffende (vertrouwelijke) grondaankopen in Fijnaart en Zevenbergen uit deze reserve te dekken.

Ontwikkeling vitale centra

3

0

-

Er worden € 60.000 kosten begroot t.b.v. het traject om te komen tot een centrumvisie voor Willemstad. Aan de gemeenteraad wordt voorgesteld om deze kosten te dekken uit de reserve Vitale Centra. De reserve vitale centra is ingesteld om ontwikkelingen t.b.v. het programma Vitale Centra uit te kunnen dekken. Zoals in de begroting 2025-2028 is verwoord: ’Voor Willemstad focust het programma vitale centra zich op het toeristische/recreatieve aspect van de vesting in Willemstad. In de andere centrumgebieden ligt de focus op het voorzieningenniveau en voor Willemstad zouden we graag onderzoeken of we een visie op deze beide aspecten kunnen maken mede gezien de ontwikkelingen aan de oostkant van Willemstad.’’

Project Sociale Benadering Dementie

4

0

-

Het Rijk heeft via een specifieke uitkering middelen beschikbaar gesteld t.b.v. domeinoverstijgend samenwerken (SPUK DOS). Deze middelen (€ 696.000 N) worden ingezet om een experiment te bekostigen wat een vervolg is op het project Sociale Benadering Dementie. Het Rijk financiert 80% (€ 557.000 V). De overige 20% (€ 139.000 V) wordt gefinancierd door cofinanciering van de samenwerkingspartners.

Bestrijding onderwijsachter standen

4

0

-

De rijksbijdrage op basis van de beschikking voorlopige specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid 2025 (€ 117.000 V), wordt ingezet ter dekking van de kosten (€ 117.000 N).

Weg inburgering

4

0

-

De specifieke uitkering voor de bekostiging van inburgeringsvoorzieningen in het kader van de Wet inburgering is voor 2025 voorlopig lager toegekend (€ 137.000 N) dan als raming in de begroting 2025 is opgenomen. Aangezien de uitvoering van deze wet volledig bij het Werkplein ligt, houden we er rekening mee dat ook de bijdrage aan het Werkplein hiervoor in de loop van 2025 wordt verlaagd (€ 137.000 V).

Totaal

Bedrag

Toelichting

0

17

1e bestuursrapportage | mei 2025 Mei 2025

Investeringskredieten Naast (jaarlijkse) exploitatiebudgetten zijn er ook diverse investeringskredieten. Er zijn diverse (investerings)kredieten waar bijstelling nodig is in de beschikbaar gestelde bedragen. Het kenmerk van investeringen is dat het gebruik/nut van investeringen zich over meerdere jaren uitstrekt. Op basis van de daarvoor vastgestelde afschrijvingstermijnen wordt op deze investeringen jaarlijks afgeschreven. Onderwerp

P

Bedrag

Toelichting

Landschapsinvestering Windenergie A16

2

-

De verdeling van de compensatiegelden van het participatiefonds wind A16 was ingeschat op € 196.000 voor de gemeente Moerdijk. De uiteindelijke verdeling is voor Moerdijk €68.570 hoger uitgevallen. Voorstel is om deze hogere compensatie volledig ten gunste te laten komen van extra investeringen in landschapsaanpassingen rondom de windkernen en dus het beschikbare budget hiervoor met dit bedrag op te hogen.

Bastion Groningen

3

Totaal

57.000

N

57.000

N

Zoals in de raadsinformatiebrief van 18 februari 2025 is toegelicht wordt voorgesteld om het voorbereidingskrediet met € 57.000 op te hogen naar € 112.000 om de mogelijkheden voor een fiets- en voetverbinding richting de Oostbeer nader te onderzoeken. In de kadernota 2026-2029, behandeling raadsvergadering 3 juli, wordt een voorstel gedaan voor het totaal benodigd investeringskrediet.

18

Colofon Auteur Monique van Klingeren Fotografie Marcel Otterspeer, Gert van der Ros Uitgave Mei 2025 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook en evenmin in een geautomatiseerd gegevensbestand worden opgeslagen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de gemeente Moerdijk.