COMM Vragen fractie CDA met antwoorden

Betreft:

vragen commissie vergadering 9 september 2025 agendapunt 8 – 3e periodieke begrotingswijziging 2025

Geacht College, Ter voorbereiding op de commissievergadering van 9 september 2025 heeft het CDA de volgende vraag aan het College betreffende agendapunt 8, 3e periodieke begrotingswijziging. Betreft punt 6 in het Totaaloverzicht, economisch en sociale zaken, de uitkeringskosten participatiewet. De lasten zijn 872.900 euro hoger dan begroot. Een significant bedrag vinden wij. De uitleg is zeer beperkt, nl: “de lasten zijn gestegen”. Ook in de oplegger wordt hier niets over vermeld. Bij zo’n grote wijziging verwacht het CDA een uitgebreidere uitleg. Reactie college Wij erkennen dat de toelichting bij deze mutatie summier was en dat de raad bij een bedrag van deze omvang behoefte heeft aan meer achtergrond. Daarom geven wij hieronder een nadere onderbouwing en beantwoorden wij de gestelde vragen. Systematiek In de financieringssystematiek van de bijstand, wordt de rijksbijdrage aan de gemeente jaarlijks gedurende het jaar meerdere keren aangepast (voorlopig budget, voorlopig nader budget, definitief budget). Deze mutatie aan de inkomstenkant verwerken wij in de periodieke begrotingswijziging. In de voorliggende periodieke begrotingswijziging betreft het een bijraming van de inkomsten van circa 654.000 euro voor de uitkeringslasten en een bijraming voor de loonkostensubsidie van 85.000 euro. Ook aan de lastenkant stellen wij de raming - indien nodig – bij.

Ook deze mutaties melden wij in de periodieke begrotingswijziging. Begin augustus 2025 hebben wij gebaseerd op onze uitgaven tot op heden een prognose berekening gemaakt voor de verdere uitgaven in dit jaar. Hieruit resulteert de in uw vraag genoemde bijraming van 872.900 euro in de voorliggende begrotingswijziging. Rekening houdend met de toename in de rijksfinanciering is er (uitgaande van de raming) sprake van hoger dan verwachte uitgaven van € 218.900. Vragen: 1. Waarom zijn de uitkeringslasten gestegen? Antwoord: Wij hebben in augustus onderzoek gedaan naar de verklaring voor de gestegen lasten. De meest voor de hand liggende verklaring hiervoor zou zijn een toename in het aantal uitkeringen. In 2025 is er sprake van een beperkte stijging in ons uitkeringen bestand, zoals de onderstaande grafiek laat zien. Deze stijging is echter gering en fluctuerend (in een aantal maanden is er ook sprake van een daling) en kan het negatieve saldo van 218.900 niet verklaren.

In de afgelopen weken hebben wij met zekerheid vast kunnen stellen dat de stijging in kosten in deze mate niet voorkomt uit een toename in inwoners met een uitkering. Ook het aantal inwoners met een beschutwerk-indicatie is niet gestegen. Binnen de kosten voor loonkostensubsidie zien wij evenmin een stijging. Omdat onze analyse geen inhoudelijke verklaring heeft opgeleverd, onderzoeken wij op dit moment of er mogelijk sprake is van een (systeem-)fout in de data waarop de nieuwe prognose gebaseerd is (bij het verzamelen van de data worden gegevens uit meerdere applicaties automatisch samengevoegd)Indien hiervan sprake is, zou het kunnen dat de prognose naar beneden kan worden bijgesteld. Zodra hieromtrent uitsluitsel is zult u hier over geïnformeerd worden.

Vraag: 2. Is de verwachting dat deze stijging structureel is? Antwoord: We kunnen hier pas met zekerheid iets over melden wanneer de uitkomsten rond het onderzoek bij vraag 1 helder zijn. Vraag: 3. Zo ja, is het plan om daarmee in de begroting 2026-2029 rekening te houden? Antwoord: Wanneer blijkt dat er sprake is van een correcte prognose; Ja. 4. Onder punt 8 staat een positief saldo mbt de rijksbijdrage. Wat betekent nu per saldo de impact op onze begroting van de gestegen uitkeringslasten? Antwoord: Zie hiervoor de toelichting onder de alinea ‘systematiek’. In oktober wordt de septembercirculaire bekend, op dat moment weten wij exact wat wij vanuit het Rijk aan gelden gaan ontvangen. Dit bedrag staat als extra inkomst tegenover de extra lasten.