B 25112 bijlage Weging zienswijzen ontwerpbegroting 2026 Avalex

Weging zienswijzen ontwerpbegroting Avalex 2026 1.1 Inleiding Na behandeling van de jaarstukken 2024 en de ontwerpbegroting 2026 op 25 april jl. in het bestuur Avalex, zijn deze door het bestuur, conform de Wet gemeenschappelijke regelingen uiterlijk 30 april aangeboden aan de gemeenteraden van de Avalex-gemeenten. De raden zijn uitgenodigd om hun zienswijze te uiten op de ontwerpbegroting, zoals dit in de gemeenschappelijke regeling (GR) is vastgelegd. In de afgelopen periode hebben alle gemeenten hun zienswijze ingediend. Met deze memo geeft het bestuur een reactie op de door de gemeenteraden ingebrachte zienswijzen op de ontwerpbegroting. 1.2 Zienswijzen Avalex-gemeenten Samengevat geven de zienswijzen op de ontwerpbegroting 2026 het volgende beeld: • Taakstelling/bezuinigingsopgave van 6,2% Er is begrip voor het feit dat Avalex de taakstelling/bezuinigingsopgave van 6,2% niet geheel heeft gerealiseerd. Er wordt echter wel op aangedrongen er alles aan te doen om zo efficiënt mogelijk te werken. • Reductie restafval/kostenbeheersing De gemeenten onderkennen dat reductie van restafval positief effect heeft op de kostenbeheersing. De gemeenten geven aan actief hiermee bezig te zijn. • Harmonisatie beleidskeuzes De gemeenten willen graag inzicht in de financiële gevolgen van het uniformeren van beleidskeuzes.

1.3 Weging zienswijzen bestuur Avalex De gemeenten worden uiteraard bedankt voor hun zienswijzen op de ontwerpbegroting Avalex 2026. De zienswijzen in overweging genomen hebbende wordt voorgesteld de begroting 2026 in de bestuursvergadering Avalex van 12 september 2025 gewijzigd vast te stellen. De raden worden voorafgaand aan deze vergadering hierover geïnformeerd. • Taakstelling/bezuinigingsopgave van 6,2% Het bestuur erkent de zorgen omtrent de realisatie van de taakstelling/bezuinigingsopgave van 6,2%. De taakstelling is, waar mogelijk, reeds in de begroting opgenomen en is bereikt door strak te sturen op de uitgaven, met nadruk op het beperken van externe inhuur en onderzoekskosten. In 2025 worden ook scenario’s voor besparingsmogelijkheden besproken en uitgewerkt. • Reductie restafval/kosten Het bestuur waardeert de inzet van de Avalex-gemeenten om verregaande stappen te overwegen in hun afvalbeleid, ten behoeve van zowel circulaire als financiële doelstellingen. Het is goed om te merken dat het conform het gezamenlijk opgestelde basisdocument voor nieuw gemeentelijk afvalbeleid, in de meeste Avalex-gemeenten voldoende input heeft geleverd om het gesprek aan te gaan binnen de raden. In vier van de zes gemeenten worden momenteel stappen gezet in het doorontwikkelen van gemeentelijk afvalbeleid op dit gebied.

1 Vastgesteld bestuursvergadering 11-07-2025

1.4 Weging zienswijze , uitgewerkt per gemeente Na de algemene samenvatting van de zienswijzen op de begroting en de reactie van het bestuur volgt in het volgende overzicht de zienswijze met een reactie op de specifieke inbreng vanuit iedere gemeente. DELFT Onderwerp Zienswijze Reactie van het bestuur Jaarrekening We waarderen de inzet die de medewerkers van Het bestuur heeft kennis genomen van de Avalex plegen om iedere week het afval in te inbreng van de raad. zamelen en zo de stad schoon te houden. De paragraaf “Avalex in beeld” met afbeeldingen voorin het jaarverslag geeft weer een leuke impressie van het jaar 2024 voor Avalex. We hebben met positieve belangstelling kennis genomen van uw verslag van maatschappelijk verantwoorde inkoop, de privacy- en informatiebeveiliging, en het A++label voor het ver(nieuw)bouwde hoofdkantoor. Het verslag over de onrechtmatigheden toont dat het inkoopproces nog onvoldoende op orde is en we onderstrepen de noodzaak voor aandacht van het bestuur voor het daadwerkelijk voorkomen van nieuwe onrechtmatigheden. De deelnemers hebben minder dienstverlening Het bestuur heeft kennis genomen van de afgenomen, middels hun DVO, dan was begroot inbreng van de raad. en de lasten zijn voor een belangrijk deel navenant verlaagd, maar niet helemaal.

Met de nadelen die u noemt van meer uitzendkrachten en hogere onderhoudskosten voor het wagenpark, resteert een negatieve resultaat van € 529K. Dit wordt ten laste gebracht van de algemene reserve, waarmee het eigen vermogen terugloopt van € 7,5 miljoen naar € 7,0 miljoen. We waarderen de inzet om de overslag van DE3. Dit punt zal uiteraard meegenomen Avalex op Schieoevers optimaal te benutten. worden in de besluitvorming rondom de Maar de gemeenteraad van Delft vindt dat in die nieuwbouw Delft. optimalisatie ook de geluidsoverlast en lucht- en milieuvervuiling voor de huidige en toekomstige bewoners van Delft en specifiek in Schieoevers moet worden meegewogen. Begroting DE4. Efficiëntieverhoging DE4. Uiteraard zijn wij continu op zoek naar De stijging van 5,8% in de gemeentelijke verbeterslagen. bijdrage is een forse tegenvaller, zeker gezien de taakstelling van 6,2% die aan u wordt gevraagd. Het is ook duidelijk dat de stijging het gevolg is van externe (verbrandings)-kosten, inflatie en CAO-loonstijgingen, die voor Avalex een vaststaand gegeven zijn. We onderkennen dat u de afgelopen jaren eerdere taakstellingen heeft gerealiseerd en vorig jaar de besparing op de indexatie vanuit de regionale Kaderbrief heeft overgenomen voor begroting 2025 die in 2026 blijft doorwerken. En het tekort over het jaar 2024 (zie hiervoor) toont het belang aan van realistisch begroten.

Toch staan de gemeenten nog steeds aan de lat voor structurele kortingen in 2026 en verder. Daarom blijft efficiëntieverhoging nodig, bijvoorbeeld bij het inroosteren en nieuwe technieken waardoor minder personeel nodig is in de uitvoering. We verwachten daarin uw blijvende inzet en worden graag geïnformeerd over welke ontwikkelingen hier spelen.

2

DE5. Financiële gevolgen harmonisatie beleidsverschillen We begrijpen dat het verschil in keuzes in afvalbeleid tussen de gemeenten leidt tot inefficiëntie in de uitvoering bij Avalex. We vragen u met de gemeenten in kaart te brengen welke harmonisatie van beleidsverschillen tussen de deelnemers realistisch mogelijk is. De gemeenteraad hoort graag, zo mogelijk nog dit jaar, maar in elk geval op tijd voor het opstellen van de begroting 2027 tot welke kostendaling dat zou kunnen leiden. DE6. Verlaging restafval De bijdrage van de gemeente is uiteindelijk afhankelijk van de dienstverleningsovereenkomst (dvo) tussen de gemeente en Avalex. De afstemming hierover loopt nog. En het is duidelijk dat vooral verlaging van de hoeveelheid restafval kan leiden tot substantiële besparing op de kosten (en belasting) per gemeente. DE7. Nieuwbouw Delft De gemeente trekt graag gezamenlijk op met Avalex om voor de burgers een zo goed mogelijke dienstverlening te realiseren en circulariteit te bevorderen. Daarom wordt de gemeente graag betrokken bij de verbouwing van de Avalex-locatie en de milieustraat in Delft en de mogelijkheid een circulaire hub te creëren.

Onderwerp Jaarstukken

Begroting

3

DE5. Momenteel wordt gewerkt aan het inzichtelijk maken van de mogelijkheden.

DE6. Het bestuur heeft kennis genomen van de inbreng van de raad.

DE7. Wij zullen u uiteraard betrekken bij de plannen voor de locatie Delft.

LEIDSCHENDAM-VOORBURG Zienswijze Reactie van het bestuur In 2024 werd een verlies geleden. De raad Het bestuur heeft kennis genomen van de begrijpt de verklaring van dit verlies. Een meer inbreng van de raad. realistische begroting, op onder meer ziekteverzuim is wenselijk om tekorten in toekomstige jaren zoveel mogelijk te voorkomen. Het verlies wordt vanuit de eigen reserves van Avalex betaald. Uit de jaarstukken blijkt dat dit geen grote (negatieve) gevolgen heeft voor de weerstandsratio van Avalex. De raad acht het behoud van een gezonde Het bestuur heeft kennis genomen van de weerstandsratio belangrijk, mede gezien de inbreng van de raad. risico’s die Avalex benoemt in de risicomatrix, waaronder extra kosten door de CO2-heffing en de problematiek rondom de lachgascilinders. Ontwikkelingen die, zoals het zich laat aanzien, ook in de komende jaren gevolgen zullen hebben voor de ontwikkeling van de kosten voor afvalinzameling en -verwerking. LV3. Financiële gevolgen harmonisatie LV3. Momenteel wordt gesproken over de beleidsverschillen mogelijkheden op basis van een verdere Met in gedachten de regionale kaderbrief 2026 uitwerking van de scenario’s zoals opgenomen is de raad geschrokken van de stijging van de in de ontwerpbegroting.

Onderdeel daarvan begroting van Avalex, en daarmee de verwachte zijn de mogelijkheden voor efficiencybesparing stijging van de deelnemersbijdragen voor de als gevolg van minder maatwerk. deelnemende gemeenten en, als afgeleide hiervan, de afvalvalstoffenheffing voor de inwoners van Leidschendam-Voorburg.

De raad heeft kennis genomen van het feit, dat Avalex aangeeft, dat de grootste besparingen voort kunnen komen uit een aanpassing van de af te nemen diensten en producten. Dit kan echter een gevolg hebben voor het ervaren serviceniveau van de inwoners. Het is daarom niet wenselijk om nu (te) snel beslissingen te nemen over het niet meer afnemen van diensten. De raad neemt daarom de tijd om dit met het college te bespreken. Beter goede, onderbouwde maatregelen nemen dan te snel maatregelen nemen die of niet blijken te werken, of voor onnodige onrust onder de inwoners zorgen. Daarom neemt de raad het restant van 2025 en de eerste maanden van 2026 om, op basis van voorstellen van het college, besluiten te nemen over aanpassingen aan de DVO 2027. Daarbij moet een afweging worden gemaakt tussen milieu, service en lasten voor onze inwoners. In dat kader ziet de raad ook uit naar de uitkomsten van het onderzoek naar ‘efficiencykosten’ voor de uitvoering van afzonderlijk beleid voor de zes afzonderlijke gemeenten. Deze uitkomsten bespreekt de raad graag in het najaar van 2025 met de secretaris-directeur tijdens de sessie tussen raad en gemeenschappelijke regelingen. LV4. Scheidingsgedrag inwoners Uit de kostenopbouw blijkt andermaal de noodzaak om goed te gaan scheiden omdat hiermee enkele kostencomponenten terug worden gedwongen én opbrengsten voor grondstoffen kunnen stijgen.

Vanuit haar rol als inzamelaar verwacht de raad dat Avalex op de hoogte is van zogenaamde best practices in andere gemeenten (ook buiten het Avalexgebied) en deze ook deelt met zowel de raad als de opdrachtgevende wethouder(s). Graag bespreekt de raad tijdens bovengenoemd gesprek ook mogelijke manieren om het gedrag van inwoners hierin te beïnvloeden.

Onderwerp Begroting

4

LV4. Wij gaan graag in gesprek met u over de diverse mogelijkheden om het gedrag van inwoners te beïnvloeden.

MIDDEN-DELFLAND Zienswijze Reactie van het bestuur MD1. Impact reductie restafval op kosten MD1. Het bestuur heeft kennis genomen van De gemeenteraad heeft het college opgedragen deze zienswijze van de raad. om met opstellen van de Dienstverleningsovereenkomst 2026 rekening te houden met de invoering van het restafvaltarief in dat jaar. Wij verwachten dat dit zal leiden tot het terugdringen van de hoeveelheid restafval, het verbeteren van het afvalscheidingsgedrag en het dempen van verwachte kostenstijgingen de komende jaren. MD2. Taakstelling/bezuinigingsopgave 6,2% MD1. Dit is een onderwerp dat zeker in 2025 De gemeenteraad vraagt aandacht voor de op de agenda zal staan. opgelegde taakstelling/bezuinigingsopgave van 6,2% voor gemeenschappelijke regelingen. Wij

vragen u een uiterste inspanning te leveren om deze taakstelling toch te realiseren.

Onderwerp Begroting

5

PIJNACKER-NOOTDORP Zienswijze Reactie van het bestuur PN1. Kostenbewustzijn MD1. Het bestuur heeft kennis genomen van Wij zijn content met het kostenbewustzijn dat u deze zienswijze van de raad. met deze ontwerpbegroting laat zien. Ondanks dat financiering van uw diensten niet zijn gerelateerd aan het gemeentefonds en daarmee gepaard gaande taakstelling van 6,2% heeft u gekeken hoe de kosten voor inwoners zo laag mogelijk kunnen blijven bij het gelijk houden van de dienstverlening. Dat de kosten per huisaansluiting minder stijgen dan de aangeven indexeringspercentages in de kaderbrief waarderen wij dan ook zeer. PN2. Ziekteverzuim PN2. Wij gaan graag met u in gesprek over Dat u in uw ontwerpbegroting 2026 het mogelijke re-integratie mogelijkheden bij de verzuimpercentage realistisch begroot vinden wij deelnemende gemeenten. van belang. Wij onderschrijven het belang dat u benoemt om het verzuim van personeel terug te dringen. Uw ingezette en voorgenomen inspanningen voor reductie waarderen wij. Indien u als bestuur mogelijkheden ziet voor reintegratie bij de deelnemende gemeenten, dan zijn wij bereid daarin met u mee te denken. PN 3. Efficiency in dienstverlening PN3. Dit is een onderwerp dat zeker in 2025 In uw aanbiedingsbrief benoemt u dat u voor op de agenda zal staan.

verdere efficiencyslagen in dienstverlening afhankelijk bent van beleidsbeslissingen door de deelnemende gemeenten. Wij begrijpen deze constatering, maar wij vinden het van belang onze lokale beleidsvrijheid zelfstandig af te kunnen blijven wegen ten opzichte van de kosten voor onze inwoners. Als u kansen ziet voor efficiencyslagen door beleidsstandaardisatie verzoeken wij u deze onder de aandacht van de opdrachtgevende wethouders te brengen. Zodoende stelt u ons college in staat een afweging te maken om de eventuele standaardisatie aan ons als gemeenteraad voor te leggen PN4. Verdere kostenreductie door minder MD1. Het bestuur heeft kennis genomen van restafval deze zienswijze van de raad. Het door u aangedragen punt van verdere kostenreductie door middel van het dalen van de omvang van het restafval onderschrijven wij. In dat kader informeren wij u dat wij momenteel werken aan de doorontwikkeling van ons afvalbeleid, waarbij vastgehouden blijft worden aan de doelstelling van maximaal 100 kilogram restafval per huishouden. PN5. Ontbrekende informatie PN5. Wij nemen de gevraagde informatie op In uw begroting is niet alle informatie in de definitieve versie van de begroting die wij opgenomen zoals gevraagd in de kaderbrief. vaststellen in september 2025.

Daarom vragen wij u de begroting aan te vullen met de ontbrekende informatie over ‘subsidies en cofinanciering’ en ‘maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen’. We verzoeken u ook om de gevraagde prestatie-

indicatoren over ‘informatiebeveiliging, informatiebeheer en gegevensbescherming’ in de begroting op te nemen.

Onderwerp Jaarrekening

Begroting

RIJSWIJK Zienswijze In een wereld die zeer roerig is, vaart Avalex haar koers gestaag door. Ondanks hoog ziekteverzuim en daarmee structurele inzet van tijdelijke krachten, lijkt de dienstverlening niet in te boeten op kwaliteit, kwantiteit en zorg om de omgeving waarin Avalex opereert. Wij kijken terug op een contactdag die wat ons betreft verbond, bewust maakt van ons kapitaal in de regio en andere perspectieven laat zien. Ook de verhuizing naar het gerenoveerde pand in Den Haag is een stap naar verbeterde kwaliteit voor de medewerkers. De wijze waarop er divers beleid begint te ontstaan, begint afbreuk te vertonen aan de grondslag om uniform beleid te voeren. Gemeenten maken andere keuzes, projecten vinden daardoor geen doorgang en dat kent haar effect op de omzet van Avalex. Wij moeten daar met elkaar zeer bewust van zijn RW2 Taakstelling/bezuinigingsopgave 6,2% In deze begroting zien we dat de kostenstijging van de afgelopen jaren doorzet naar 2026 en verder. We zien dat de maatregelen vanuit de kaderbrief afwijkend zijn overgenomen in deze ontwerpbegroting. De taakstelling die u zichzelf vorig jaar heeft opgelegd, is echter wel opgenomen in het bedrijf. Desondanks betreuren wij ten zeerste dat de kosten stijgen.

We verwachten dat Avalex meer effectief gaat inzetten op goede en heldere communicatie, waar behulpzaam in verschillende talen en met aantrekkelijke visuals, zodat bewoners, ondernemers en andere gebruikers weten hoe en wanneer het afval moet worden gescheiden, wordt opgehaald danwel weggebracht kan worden. In de aankomende jaren vinden diverse ontwikkelingen plaats. De geplande opknapbeurt van het pand, milieustraat en overslag in Delft, de investeringen in het ICT landschap en het op volle sterkte krijgen van het personeelsbestand zijn uitdagend voor de organisatie. Ook de invoering van het restafvaltarief legt druk op uw organisatie. Wij wensen u succes met deze ontwikkelingen en volgen deze op de voet. Het komende jaar en jaren willen wij zien dat de organisatie stappen maakt in haar ontwikkeling. In dat kader ziet de raad ook uit naar de uitkomsten van het onderzoek naar ‘efficiency-kosten’ voor de uitvoering van afzonderlijk beleid voor de zes afzonderlijke gemeenten. Deze uitkomsten

6

Reactie van het bestuur Het bestuur heeft kennis genomen van de inbreng van de raad.

RW2. Momenteel wordt gesproken over de mogelijkheden op basis van een verdere uitwerking van de scenario’s zoals opgenomen in de ontwerpbegroting.

Het zijn de bij Avalex aangesloten gemeenten die in eerste instantie vorm geven aan het communicatiebeleid en de inhoud van de communicatie die is gericht op de inwoners, ondernemers en andere gebruikers. Vanzelfsprekend wil Avalex daar graag bij ondersteunen.

bespreekt de raad graag in het najaar van 2025 met de secretaris-directeur tijdens de sessie tussen raad en gemeenschappelijke regelingen

Onderwerp Begroting

WASSENAAR Zienswijze WS1. Opvolging taakstelling 2025 In uw begroting 2025 heeft u zich taakstelling heeft opgelegd van € 400.000. Deze werkt door in de begroting 2026. Het is van belang om goed in beeld te hebben wat de status is van deze taakstelling en op welke wijze deze doorwerkt in de begroting 2026. Uit de jaarstukken 2024 maken wij op dat door middel van een samenwerking met HVC het overslagvolume op de overslaglocatie aan de Schieweg 99 te Delft is verhoogd. Is hiermee de overcapaciteit volledig wordt benut, of valt hier (meer) winst te behalen?

WS2. Operationele efficiëntie en samenwerking In uw begroting geeft u aan, waar mogelijk kosten te zullen besparen. Kunt u aangeven in hoeverre er onderzoek is gedaan, of gaat doen naar efficiëntie van operationele werkzaamheden en voertuigen en het mogelijk optimaliseren hiervan? Zijn er werkzaamheden waarbij Avalex en aangesloten gemeenten elkaar kunnen bijstaan waardoor er wellicht een gezamenlijke besparing mogelijk is? WS3. Bezuinigingsvoorstellen Uit voorliggende begroting valt ons op dat u geen bijdrage kunt leveren aan de financiële taakstelling van 6,2% (ten opzichte van de begroting 2025) welke is opgenomen in regionale kaderbrief Haaglanden. Helaas moeten wij constateren dat uw begroting niet de beoogde besparing van 2% oplevert (4,2% toegestane prijsindexering minus 6,2% ombuigingstaakstelling) te opzichte van de begroting 2025. In plaats van een besparing stijgt de begroting met 5,2% ten opzichte van 2025. Graag zien wij in uw begroting een betere inhoudelijke onderbouwing van deze kostentoename. Daarnaast vraagt de raad om een verbeterplan in het eerste kwartaal van 2026 op de volgende punten: - invullen van de overcapaciteit op de overslaglocatie in Delft; - operationele efficiency van werkzaamheden en voertuigen binnen Avalex;

7

Reactie van het bestuur WS1. De interne taakstelling van € 400.000 die Avalex zichzelf had opgelegd in 2025 wordt naar alle waarschijnlijkheid ook daadwerkelijk gerealiseerd. Dit wordt met name veroorzaakt doordat een deel het gevolg is van het niet realiseren van begrote investeringen waardoor zowel de rente- als de kapitaalslasten lager uitvallen dan begroot. Doordat geen bedrijfsafval meer wordt overgeslagen is overcapaciteit op de overlaad ontstaan. Deze overcapaciteit probeert Avalex te vermarkten, o.a. via het aandeelhouderschap HVC. De markt is echter zeer competitief, mede vanwege het feit dat door nascheiding regionaal nog meer overslagcapaciteit is ontstaan (installatie in Vlaardingen, installatie in Rotterdam). Met de afvalstroom Westland is sedert begin dit jaar de overcapaciteit enigszins gedempt, maar de kansrijkheid op het volledig kunnen vermarkten van de overcapaciteit is niet groot. WS2. Uiteraard kijkt Avalex naar mogelijkheden om operationele werkzaamheden te optimaliseren. Wij gaan graag in gesprek met u over werkzaamheden waarbij we elkaar kunnen bijstaan.

WS3. In paragraaf 1.5 Overzicht begroting 2026 t.o.v. 2025 is een toelichting opgenomen van de verschillen.

De aspecten zoals genoemd in het gevraagde verbeterplan komen aan de orde in de uitwerking van de scenario’s zoals deze in de ontwerpbegroting zijn opgenomen. Deze worden verwerkt in de ontwerpbegroting van 2027.

- samenwerking tussen Avalex en gemeenten bij operationele werkzaamheden. Waarbij de verwachte besparingen worden verwerkt in de ontwerpbegroting van 2027.

8