Document · PDF

B 23177 bijlage Tweede bestuursrapportage 2023 GR GGD en VT

Gemeenteraad 12 december 2023, gemeente Midden-DelflandBij agendapunt: Brieven van derden11.729 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Tweede Bestuursrapportage 2023 van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden Periode januari t/m augustus 2023

Vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 16 november 2023 GR 2023/077

Pagina 1 van 29

Inhoud

1 Inleiding en samenvatting ............................................................................................. 1 2 Programmavoortgang GGD ............................................................................................ 3 2.1 Bijzonderheden bijdrage ambities ................................................................................ 3 2.2 Pijler 1: Monitoren, signaleren, adviseren ..................................................................... 4 2.3 Pijler 2: Uitvoerende taken gezondheidsbescherming ..................................................... 6 2.4 Pijler 3: Bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crisissen ............................ 10 2.5 Pijler 4: Toezicht houden ........................................................................................... 10 2.6 Pijler 5: Brede Public Health....................................................................................... 12 2.7 Ontwikkeling baten en lasten GGD .............................................................................. 13 3 Programmavoortgang Veilig Thuis .............................................................................. 15 3.1 Bedrijfsmatige ontwikkelingen ....................................................................................

15 3.2 Ketensamenwerking ................................................................................................. 20 3.3 Werving en behoud personeel .................................................................................... 21 3.4 Clienttevredenheid ................................................................................................... 21 3.5 Toelichting op baten en lasten .................................................................................... 22 4 GR algemeen ............................................................................................................... 24 Bijlagen .......................................................................................................................... 25 Bijlage 1: Afkortingen lijst ............................................................................................... 25 Bijlage 2: Ontwikkeling baten en lasten GGD Haaglanden ................................................... 26 Bijlage 3: Ontwikkeling baten en lasten Veilig Thuis Haaglanden .......................................... 27

1 Inleiding en samenvatting Dit is de tweede bestuursrapportage van 2023 van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) GGD en Veilig Thuis Haaglanden. Het doel van de rapportage is het Algemeen Bestuur (AB) en de deelnemende gemeenteraden te informeren over de voortgang in het bereiken van de afgesproken ambities en de financiële ontwikkelingen van de binnen de GR uitgevoerde taken. Deze rapportage heeft betrekking op de periode januari tot en met augustus 2023. Een aantal punten uit deze rapportage wordt in dit eerste hoofdstuk kort benoemd. Ontwikkelingen GGD 1. Overall beeld is dat de organisatie goed op orde is, er is veel werk verricht. Zowel in de uitvoering van lopende taken als in de voorbereiding en samenwerking op het gebied van nieuwe ontwikkelingen. 2. Het Coronaprogramma is met ingang van 1 mei jl. volledig afgeschaald en geïncorporeerd in de afdeling Algemene Infectieziektebestrijding. 3. Binnen het programma Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische paraatheid (VIP) wordt een visie op leren en ontwikkelen opgesteld die GGD breed moet leiden tot het beter binden van nieuwe medewerkers en het behouden van bestaande medewerkers. 4. Het programma IZA-GALA heeft bijgedragen aan de regiobeelden die inzicht geven in de gezondheid en gezondheidsverschillen van inwoners van de regio Haaglanden.

Daarnaast zijn er per gemeente leidraden op maat gemaakt en zijn adviesgesprekken gevoerd met de gemeenten voor de thema’s gezonde leefomgeving, valpreventie, gezond gewicht en kansrijke start, als input voor de gemeentelijke integrale plannen die eind september klaar moeten zijn. 5. Het aantal uitgevoerde inspecties toezicht Kinderopvang blijft ook dit jaar achter op de begroting. Bij de jaarrekening leidt dit tot een terugbetaling van het teveel betaalde voorschot aan de deelnemende gemeenten. Aangezien er sprake is van een structureel tekort op de taak toezicht Kinderopvang voor de GGD/opdrachtnemer is er een analyse uitgevoerd door de GGD. Naar aanleiding van de analyse zijn maatregelen genomen en worden voorstellen ten aanzien van de verrekening van deze taak voorbereid die opgenomen zullen worden in de Voorjaarsbrief. 6. Ten aanzien van de taak Forensische geneeskunde krijgt de samenwerking met GGD Hollands Midden steeds concreter vorm. Het samenwerkingsconvenant om deze taak in de huidige arbeidsmarkt te kunnen blijven uitvoeren, wordt komende periode ter besluitvorming aan het algemeen bestuur voorgelegd. 7. De productieaantallen op de taak Forensische geneeskunde (lijkschouw) zijn, in lijn met voorgaande jaren, hoger dan begroot. Dit leidt bij de jaarrekening tot een nacalculatie. Ontwikkelingen Veilig Thuis 1. Er is veel werk verricht in de afgelopen periode.

Er zijn nieuwe medewerkers geworven voor het primair proces en ondersteuning, er zijn resultaten geboekt op de veranderopgave van VTH en er is extra inzet gedaan op het terugdringen van het aantal casussen op de wachtlijst. 2. Tot en met augustus komt het aantal adviezen uit op 5.653, dit is 6% lager dan begroot en een lager aantal dan in dezelfde periode in 2022 (toen was het aantal 5.936). 3. De instroom van het aantal meldingen ligt in de eerste acht maanden van 2023 met 6.146 circa 3% lager dan begroot (vorig jaar was het in dezelfde periode: 6.311). 4. VTH stuurt op tijdige screening van de acute onveiligheid als onderdeel van het triagebesluit. Deze screening vindt in circa 90% van de gevallen binnen 24 uur plaats en in de overige gevallen uiterlijk de volgende dag. Daarnaast stuurt VTH op een kwalitatief betere afronding van het triagebesluit. Door een completere veiligheidsbeoordeling aan de voorkant kan beter doorverwezen worden naar passende hulpverlening en wordt voorkomen dat zaken onnodig op de wachtlijst komen. 5. Deze aanpak heeft bijgedragen aan het terugdringen van de wachtlijst in de afgelopen periode van 488 casussen op 1 januari 2023 naar 302 per 31 augustus 2023. 6. De consequentie van een kwalitatief betere veiligheidsbeoordeling is dat het proces meer tijd kost.

Daardoor is de tijdigheid van het triagebesluit binnen vijf werkdagen gedaald ten opzichte van 2022. Eind augustus is 66% van het aantal afgeronde veiligheidsbeoordelingen afgehandeld binnen de wettelijke termijn van 5 werkdagen na datum binnenkomst, vorig jaar was dit 72%. En 22% van de diensten van VTH is afgerond binnen de 10 wekelijkse termijn. Dit was in 2022 in dezelfde periode 20%. 7. De personele bezetting is de afgelopen periode (tijdelijk) toegenomen. Dit betreft zowel het invullen van vacatureruimte van de vaste formatie om in de toekomst minder afhankelijk te zijn van externe inhuur, als de extra inzet van tijdelijk personeel. 8. Door de inzet van extra personeel zal de doelstelling om een groot deel van de wachtlijst dit jaar weg te werken gerealiseerd worden. Dit brengt wel hogere kosten met zich mee, naar verwachting gaat het om € 136.000 aan extra kosten op de taak Meldingen, hiervoor vindt bij de jaarrekening een verrekening plaats met de deelnemende gemeenten.

Financiële stand van zaken Op basis van deze rapportage vinden er geen verrekeningen plaats met de deelnemers en wordt de begroting niet bijgesteld. Er zijn in deze rapportage prognoses voor de realisatie in 2023 opgenomen, na afloop van het jaar zal blijken wat de werkelijke realisatie is. Dan zal op basis van de jaarrekening de verrekening met de GR en de deelnemers plaatsvinden. De prognose op dit moment voor de GGD: - In verband met hogere aantallen dan begroot op de taak Lijkschouw (Forensische Geneeskunde) zullen de deelnemende gemeenten voor deze taak moeten bijbetalen. In totaal gaat het naar verwachting om €73.000. - De verwachting is dat het oorspronkelijk door de gemeenten opgegeven aantal benodigde inspecties Toezicht Kinderopvang in 2023 niet zal worden gerealiseerd. Aangezien de deelnemende gemeenten conform de financiële spelregels betalen voor het aantal daadwerkelijk uitgevoerde inspecties (pxq – financiering) leidt dit naar verwachting tot een terugbetaling aan de gemeenten van in totaal circa €275.000. De prognose op dit moment voor VTH: - Op de taak Meldingen wordt een negatief resultaat van circa € 136.000 verwacht. Conform de vastgelegde afspraken wordt het werkelijke resultaat op het onderdeel Meldingen (vast + flexibel) verrekenend met de deelnemende gemeenten.

- Het budget dat beschikbaar is voor het versterken van lokale teams zal naar verwachting niet volledig besteed worden in 2023. Bij de jaarrekening zal worden voorgesteld om het resterende bedrag van circa € 250.000, net als voorgaande jaren, te verrekenen met de bestemmingsreserve bij de GR. De prognose op dit moment voor GR-ondersteuning: - Op het budget voor de GR-ondersteuning wordt een voordelig resultaat verwacht van circa € 250.000. Dit komt met name door de renteopbrengsten waarmee in de begroting geen rekening is gehouden. In onderstaande tabel is het verwachte resultaat voor de gemeenschappelijke regeling in 2023 weergegeven. Specificatie verwacht resultaat 2023 gemeenschappelijke regeling bedragen x € 1.000

Verwacht

Actuele begroting 2023

Werkelijk tm aug 2023

Prognose 2023

15.740

7.455

15.740

-275

resultaat 2023

Lasten GGD Voorschot uitvoeringsorganisatie GGD Nacalculatie Toezicht kinderopvang Nacalulatie Forensische geneeskunde

VT Voorschot uitvoeringsorganisatie VTH

19.430

9.429

Nacalculatie Meldingen

GR-algemeen Budget GR-ondersteuning totaal lasten

19.430

136

511

238

470

35.681

17.122

35.574

-25

15.556

7.455

15.355

201

Baten GGD deelnemersbijdragen gemeenten onttrekking aan bestemmingsreserve GGD bij GR

VT Deelnemersbijdragen totaal gemeenten Onttrekking aan bestemmingsreserve VTH bij GR

GR-algemeen deelnemersbijdrage GR-ondersteuning

184 18.944 486

totaal baten

19.080

-136

486

511

255

511

160

210

35.681

17.299

35.826

275

rentebaten Schatkistbankieren Totaal verwacht resultaat GR 2023

9.429

184

250

2 Programmavoortgang GGD 2.1 Bijzonderheden bijdrage ambities Vanuit de wettelijke taken bewaakt, beschermt en bevordert GGD Haaglanden nu en in de toekomst de publieke gezondheid. GGD Haaglanden heeft vijf ambities onderscheiden in de Visie 2030, die in 2021 is vastgesteld door het Algemeen Bestuur (AB) van de Gemeenschappelijke Regeling (GR). Vanuit de benoemde uitgangspunten (werken vanuit positieve gezondheid, werken met een integrale blik aan preventie) en de kernwaarden (toegewijd, deskundig, proactief, onafhankelijk) wordt invulling gegeven aan deze ambities. i. Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid ii. Adviseur voor een gezonde leefomgeving iii. Regionale partner acute problemen publieke gezondheid iv. Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt v. Deskundige, proactieve organisatie Programma IZA en GALA Integrale plannen GALA GGD Haaglanden heeft de afgelopen periode alle betrokken gemeenten geadviseerd over hun integrale plannen op gebied van het gezond en actief leven akkoord (GALA). Adviezen die gegeven zijn gaan onder andere over concretisering van de plannen richting uitvoering. Bijvoorbeeld voor wat betreft het bereiken van de kwetsbare doelgroep en het vormgeven van positieve gezondheid in de uitvoering.

Adviesgesprekken rondom ketenaanpakken GGD Haaglanden heeft in samen met JGZ-ZHW adviesleidraden ontwikkeld op de ketenaanpakken Kind naar Gezond Gewicht en Kansrijke Start. Voorts heeft GGD Haaglanden gewerkt aan advies op de ketenaanpak valpreventie en aan lokale adviezen over Gezonde Leefomgeving. Aan de hand van deze adviesleidraden voert de GGD adviesgesprekken over de lokale inzet. Bij valpreventie, kind naar gezond gewicht en gezonde leefomgeving zijn de meeste gesprekken gevoerd. Regionale verkenning op de ketenaanpakken De regionale ketencoördinatoren zijn inmiddels gestart (kind naar gezondER gewicht start 1 september). In de DSW-regio haken zij aan op de regionale overleggen over de ketens, in de CZ-regio moet de structuur nog helder worden en hebben ze nu vooral contact met de lokale projectleiders. Gezamenlijk werken de ketencoördinatoren aan een regionaal advies op de ketenaanpakken. IZA In het Integraal Zorgakkoord (IZA) is afgesproken dat regionale partijen een regiobeeld opstellen. Hiermee kunnen zij plannen voor de regio maken. GGD Haaglanden is betrokken geweest bij het opstellen en verrijken van de regiobeelden in de regio Haaglanden, voor de DSW- en de CZ-regio en voor acute zorg voor de ROAZ-regio.

Najaarscampagne vaccineren Corona Alle activiteiten van het programma Corona zijn ondergebracht binnen de reguliere taken van de afdeling infectieziektebestrijding. Voor burgers is er een inloopspreekuur waar men terecht kan voor de coronavaccinatie. Vanaf 1 juli 2023 is de meldplicht van COVID-19 komen te vervallen. Na deze datum hoeven artsen en laboratoria individuele meldingen niet meer te melden bij de GGD. Clusters van luchtweginfecties waar kwetsbaren verblijven, waaronder COVID-19, dienen nog wel gemeld te worden aan de GGD. Dit om te monitoren of sprake is van een ernstig ziekbeeld, groot aantal zieken of snelle verspreiding. Het ministerie van VWS heeft in juli besloten om in het najaar een vaccinatieronde uit te voeren, gericht op mensen met een verhoogd risico op ernstiger verloop van een luchtweginfectie. Het gaat hierbij om alle 60+ers, burgers met indicatie voor de griepprik, zwangeren en zorgmedewerkers met direct patiëntencontact. De voorbereidingen voor de najaarscampagne betreffen vier locaties in de regio, in zorginstellingen en een team voor het vaccineren van niet mobiele thuiswonenden. Voor het uitvoeren van de najaarscampagne en meerkosten vanuit het programma Corona is een subsidie beschikbaar gesteld. Vanuit GGD GHOR worden landelijke gesprekken gevoerd over langere termijnfinanciering voor een structureel vaccinatieprogramma tegen COVID-19.

Visie 2030 Met de uitvoering van de reguliere taken wordt in 2023 hard gewerkt aan de visie 2030. Daarnaast worden verschillende activiteiten in het kader van de visie opgepakt door de afdelingen. De thema’s van de integrale 3

projecten zijn relevant en hebben maatschappelijke aandacht. Op verschillende onderdelen is voortgang geboekt niet alleen binnen de projecten, maar ook door externe ontwikkelingen waarbij de GGD is aangesloten en die het integraal werken verder stimuleren, zoals de programma’s IZA en GALA en VIP.

Claim stichting ICAM Sinds het ontvangen van de dagvaarding van de Stichting ICAM op 28 maart jl. wordt de GR juridisch vertegenwoordigd door AKD advocaten, net als 28 andere gedaagden. In augustus en september stelt de vertegenwoordiging in samenspraak met alle gedaagden een ‘Conclusie van antwoord’ op. Hierin wordt betoogd dat ICAM niet ontvankelijk is in haar vorderingen jegens gedaagden. De conclusie wordt in oktober ingediend. Naar verwachting doet de rechtbank in het eerste kwartaal van 2024 uitspraak.

2.2 Pijler 1: Monitoren, signaleren, adviseren

Epidemiologie Taak 1: Gemeentelijk gezondheidsinzicht (monitoren en signaleren) De taak monitoren en signaleren omvat een aantal monitors, gidsen en nieuwsbulletins, hierbij volgt een korte status update van de belangrijkste monitoringprojecten bij GGD Haaglanden: • Beweegmonitor 2021: Is afgerond met het publiceren van resultaten in een factsheet op de online Gezondheidsgids en in een artikel in het Epidemiologisch Bulletin. • Kindmonitor: Voortgang conform planning. Onderzoeksvoorstel registratie nieuwe onderwerpen schooljaar 23/24 opgesteld en verspreid onder JGZmedewerkers, evenals factsheets met tussentijdse resultaten schooljaar 22/23. • Gezondheidsmonitor Jeugd 2023: Voortgang conform planning. Werving van scholen is afgerond. Er doen vooralsnog 31 scholen mee, 1 school is afgemeld en van 6 scholen is nog onzeker of ze mee doen. Afname start in september. • Gezondheidsgids: In maart heeft de Q1 update plaatsgevonden. SOA-cijfers zijn geactualiseerd en resultaten van de cGM Jongvolwassenen zijn toegevoegd. De Q2-update in juni betrof resultaten van de cGM V&O 2022 (19 onderwerpen). • Epidemiologisch Bulletin: In maart, juni en augustus 2023 is er een Epibul verschenen, zowel op papier als e-zine.

• 80 publicaties zijn opgeleverd: o 39 updates/dashboards in de Gezondheidsgids o 37 factsheets (Beweegmonitor, GM Jongvolwassenen, cGM Jeugd 2021, cGM V&O 2022, cGM JongV 2022, Kindmonitor) o 1 infographic (GGD Panelonderzoek), landelijke rapportage cGM OGGZ o 3 artikelen in het Epidemiologisch Bulletin. • 9 presentaties gegeven over: o De werkzaamheden van de afdeling Epi aan het AB o De resultaten van de GM Jongvolwassenen 2022 (webinar en presentatie in LV) o De cGM V&O 2022 (webinar) o De kindmonitor o De gezondheidsgids Taak 2: Epidemiologische adviezen GGD Haaglanden heeft tussen januari en augustus voor de taak epidemiologische adviezen de volgende activiteiten uitgevoerd: • 49 gemeentelijke adviezen n.a.v. vragen uit de betreffende gemeente, waaronder adviezen over de Kankeratlas, de segregatiemonitor, bestaanszekerheid, ouderenmishandeling, alcoholgebruik, eenzaamheid, geboortezorg en diverse adviezen m.b.t. GALA en IZA. • 26 interne adviezen aan afdelingen binnen de GGD, waaronder adviezen over inrichting gemeenteteams, methodologische adviezen, NPLV Delft-West, rapport luchtkwaliteit Leefomgeving, Informatiebeveiliging GGD, gegevensregistratie CSG, jaarverslag CSG en Gezonde School borging. • 20 (externe) adviezen aan andere professionals, welke bij kunnen dragen aan de gezondheid van inwoners van Haaglanden: o.a.

Subsidieaanvraag groenblauwe schoolpleinen Delft, inclusief inwonersonderzoek Delft, luchtkwaliteit (actieve inwoner), overgewichtcijfers PhD student LUMC, en landelijke vakgroep OPG, subsidieaanvraag KWF en subsidieaanvraag Gezonde leefomgeving in kwetsbare wijken.

Corona Naast de reguliere werkzaamheden verricht GGD Haaglanden vanuit de GR-taak momenteel verschillende werkzaamheden die verband houden met de coronapandemie (gefinancierd via rijksmiddelen). 4

1. Onderzoek naar de impact van corona, dit betreft: a. De Corona Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2022 (cGM V&O 2022) De resultaten zijn conform planning 20 juni 2023 gepubliceerd op de Gezondheidsgids, zijn gepresenteerd in een webinar en in 3 gemeenten nader toegelicht in een duidingsgesprek. b. De Corona Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2022 (cGM JV 2022) Onderzoek verloopt conform planning. In september vindt nog een interne evaluatie plaats en daarna wordt het project definitief afgesloten. c. De Corona Gezondheidsmonitor OGGZ (cGM OGGZ). cGM V&O 2022 Begin juli is de eerste rapportage van de landelijke monitor OGGZ/COVID-19 gepubliceerd, waaraan de afdeling Epidemiologie heeft bijgedragen. 2. Er is surveillance uitgevoerd waarvan de resultaten wekelijks zijn gepubliceerd. Deze zogenaamde EpiCurves bieden: a. Overzicht van het percentage gevaccineerde inwoners naar wijk b. Overzicht van het aantal herhaalvaccinaties gezet in het najaar c. Aanvullende analyses t.a.v. het fijnmazig vaccineren. 3. GGD Haaglanden heeft vragen beantwoord vanuit (o.a.) het GGD-crisisteam/duidingstafel en het regionaal beleidsteam. 4. Er loopt een verdiepend onderzoek naar Covid-19 gerelateerde ziekenhuis- en IC-opnames in regio Haaglanden.

Gezondheidsbevordering Vanuit het lokaal gezondheidsbeleid heeft GGD Haaglanden gemeenten de eerste acht maanden van het jaar ondersteund bij het uitvoeren en implementeren van het lokale gezondheidsbeleid conform planning: • In de hele regio adviseert en ondersteunt GGD Haaglanden bij het terugdringen van genotmiddelengebruik. Zo is ook dit jaar deelname aan de IkPas-campagne gestimuleerd (gericht op vermindering van alcoholconsumptie). Ook werkt de GGD in alle gemeenten aan een rookvrije omgeving. • Per gemeente heeft GGD Haaglanden maatwerk geleverd in de ondersteuning in het lokale gezondheidsbeleid. De GGD heeft op deze manier gemeenten en partners geadviseerd over diverse thema’s. Voorbeelden zijn: gezonde kinderopvang (Westland, Pijnacker-Nootdorp, Delft en Zoetermeer) , positieve gezondheid, bewonersparticipatie en mentale gezondheid (Delft en Den Haag), preventiecoalitie (Den Haag en Zoetermeer), kind naar gezondER gewicht (Zoetermeer, Leidschendam-Noord, Den Haag, Pijnacker-Nootdorp), uitvoeringsprogramma’s van preventie- en sportakkoorden (diverse gemeenten, zoals de werkgroep Voeding in Midden-Delfland), Jeugd en genotmiddelen (Leidschendam-Voorburg, Wassenaar) en JOGG (variant) in Rijswijk (Happyfit) en er is actief bijgedragen aan de beweging Gezond en Gelukkig Den Haag (o.a.

breed overlegbijeenkomst in de Mussen, verbinding preventie en eerstelijn (leefstijlgeneeskunde)) en Zoetermeer 2025. In Zoetermeer wordt ook bijgedragen aan programma 'Kansrijk, veilig en gezond opgroeien'. • Veel gemeenten vinden aandacht voor diversiteit en gezonde seksualiteit belangrijk en de afdeling gezondheidsbevordering adviseert hierover. Ook als het ingewikkeld wordt, zoals bijvoorbeeld bij de landelijke ophef in de media over de week van de Lentekriebels op PO scholen. • In verschillende gemeenten adviseert de GGD vanuit de invalshoek gezondheidsbevordering in combinatie met leefomgeving over de te ontwikkelen omgevingsvisie (Zoetermeer, Den Haag, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp en Delft). GGD Haaglanden is tijdens de eerste 8 maanden van dit jaar met gemeenten in gesprek gegaan over de behoeften op gebied van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de uitwerking daarvan, voorbeelden hiervan zijn hierboven genoemd onder “Programma IZA en GALA”. Bovendien is in de reguliere contacten met gemeenten gesproken over de gewenste ondersteuning op de ketenaanpakken en andere onderwerpen in het GALA. Beleidsadvisering Voor de taak Beleidsadvisering zijn van mei tot en met augustus 2023 de volgende activiteiten uitgevoerd: • De Kernboodschappen zijn afgerond en gepresenteerd aan gemeenten en gepubliceerd op de gezondheidsgids.

In Den Haag zijn de kernboodschappen gebruikt voor het programmaplan Haagse preventie aanpak en het integrale plan van aanpak GALA. • Advies gegeven aan gemeenten over IZA/GALA (zie paragraaf IZA/GALA) • Advies gegeven over het gemeentelijke gezondheidsbeleid (incl. de beantwoording van raadsvragen), waaronder de Haagse preventie aanpak , Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid Delft. • Een vooraanvraag gedaan voor subsidie bij het KWF (kanker lokaal op de kaart). De vooraanvraag is goedgekeurd. • Advies gegeven over lokale nota’s volksgezondheidsbeleid. • De gemeente Den Haag is geadviseerd over het onderzoek van het Hoogheemraadschap/ RIVM over PFOS in sloten. • Meegewerkt aan rapport Luchtverontreiniging. • Er is een presentatie gegeven aan de raadscommissie mens en maatschappij van de gemeente Wassenaar over genotmiddelenpreventie jeugd, de GGD adviseert de gemeente over een preventieaanpak. 5

Preventieve ouderengezondheidszorg De GGD werkt integraal aan preventieve ouderengezondheidszorg zoals vanuit gezondheidsbevordering, epidemiologie, leefomgeving (t.a.v. koolmonoxide, hitte en koudegolven e.d.) en infectieziektebestrijding (antibioticaresistentie e.d.). Deze activiteiten lopen volgens planning. In dit kader participeert GGD Haaglanden in netwerken rond gezondheid, welbevinden en vitaliteit (valpreventie, voeding, bewegen, eenzaamheid, sociale veiligheid), relevante voorbeelden hiervan zijn: • In Zoetermeer is bijgedragen aan de opzet en uitvoering van Valpreventie voorlichting. De GGD werkt samen met gemeente Zoetermeer voor de Fitscan van senioren. Tevens was de GGD aanwezig op de gezondheidsmarkt in de wijk Meerzicht. De GGD had ook aandacht voor ouderengezondheid tijdens het gezondheidsfestival in Delft. Ook in Rijswijk en Den Haag is een bijdrage geleverd aan activiteiten op het gebied van valpreventie. • Voor alle gemeenten is een nieuwe editie van het leefstijlmagazine ‘Vitaal ouder worden’ uitgebracht en verspreid met daarin aandacht voor diverse leefstijlthema's in begrijpelijke taal. • In Den Haag is bijgedragen aan de Haagse Diabetes Challenge en platform seniorvriendelijk stad. Ook zijn er in Den Haag eiwitworkshops en voedingsvoorlichtingen voor professionals en ouderen gegeven.

• GGD Haaglanden werkt verder aan het thema de overgang en heeft een workshop over dit thema gegeven. Dit omdat de GGD steeds vaker vragen krijgt over leefstijl, voeding en bewegen en mentale gezondheid voor specifiek de doelgroep vrouwen in de overgang.

2.3 Pijler 2: Uitvoerende taken gezondheidsbescherming Infectieziektebestrijding Het vroegtijdig opsporen, behandelen en beschermen tegen infectieziekten, het voorkomen van verdere verspreiding van infectieziekten en het vergroten van de kennis om de kans op infectieziekten te verminderen (Wet publieke gezondheid, artikel 6.1) is het belangrijkste hoofddoel van de infectieziektebestrijding. Om bovenstaande hoofddoel te bereiken, wordt ingezet op de volgende kerntaken: • Bestrijden van infectieziekten- en voorkomen van verdere verspreiding • Surveillance • Beleidsadvisering • Preventieactiviteiten • Netwerk en regie • Voorbereiding op grootschalige infectieziekte-uitbraken • Kennis en onderzoek Daarnaast heeft de GGD met infectieziektebestrijding een duidelijke publieke functie. Het algemeen publiek, instellingen en ketenpartners weten de GGD steeds beter te vinden. Dit is terug te zien in de toename van het aantal publieksvragen (telefonisch of per mail). De vragen gaan over tal van infectieziekten of onderwerpen gerelateerd eraan, zoals mazelen, coronavirus, vaccinaties en besmettingsaccidenten. Om bovenstaande kerntaken uit te kunnen voeren is in 2023 gestart met een landelijk programma te weten ‘Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (VIP)’, dit loopt tot en met 2024.

Dit project is erop gericht een impuls te geven aan de kwalitatieve en kwantitatieve versterking van infectieziektebestrijding bij de GGD in reguliere, niet-pandemische tijden en zo paraat te staan voor toekomstige uitbraken. Met de middelen die VWS beschikbaar stelt heeft de GGD in de eerste 8 maanden van het jaar het team kunnen uitbreiden met epidemiologen, beleidsadviseur, projectcoördinator en een data-analist. Daarnaast is begin dit jaar een kwartiermaker ‘Academische werkplaats Publieke gezondheid’ aangesteld om vorm te geven aan het programma infectieziektebestrijding. De kwartiermaker heeft landelijk bijdragen geleverd aan het vormgeven van het landelijk consortium en het werven van onderzoekers. Landelijk is ook een kwartiermaker aangesteld om vorm te geven aan de pijler ‘samenwerken op bovenregionaal niveau´. Afgelopen maanden is ingezet op de samenwerking met de GGD’en in regio Haaglanden, te weten GGD Rotterdam-Rijnmond, GGD Hollands Midden en GGD Zuid-Holland zuid. Tot slot is voor het onderdeel ´slim en versneld opleiden´ een adviseur aangesteld om te komen tot een GGD-brede visie op opleiden en ontwikkelen. Naast bovenstaande activiteiten in het kader van het VIP-programma zijn de reguliere taken van infectieziektebestrijding uitgevoerd en is het corona programma volledig geïntegreerd binnen de reguliere werkzaamheden van de afdeling infectieziektebestrijding.

In de eerste 8 maanden van het jaar hadden we te maken met een landelijke en regionale verheffing van de invasieve groep A-streptokokkeninfecties. Daarnaast zagen we in de maand juni een toename van het aantal bofmeldingen en is er sprake van een cluster op een school in een Haagse wijk waar de RVP-vaccinatiegraad relatief laag is. De GGD heeft in samenwerking met CJG Den Haag BMR-vaccinatie aangeboden en informatie verstrekt aan de ouders, het schoolteam en huisartsen/arts-microbiologen in de regio. Dit heeft niet geleid tot een hogere vaccinatiegraad maar heeft wel gezorgd voor het indammen van de uitbraak. 6

Doordat landelijk al enige jaren sprake is van een dalende vaccinatiegraad bij kinderen, is de kans groter dat ziekten zoals bof en zeer besmettelijke mazelen weer terugkomen. Dit is een zorgelijke ontwikkeling. In dit najaar wordt samen met jeugdgezondheidszorg gekeken welke activiteiten opgezet of uitgebreid kunnen worden om de vaccinatiegraad te vergroten. Indicator

Meldingsplichtige infectieziekten Niet-meldingsplichtige casuïstiek, situaties en inlichtingen Meldingen van zorginstellingen (art. 26 Wpg)

Prognose 2023

Aantallen t/m augustus 2023

Bijgestelde prognose 2023

800 2.900

330 1.017

ongewijzigd ongewijzigd

300

144

ongewijzigd

COVID meldingen t/m juni 2023: 2813. Meldplicht is vanaf 1 juli vervallen.

Tuberculosebestrijding GGD Haaglanden heeft in de periode januari t/m augustus 2023 ruim 5.391 mensen onderzocht op tuberculosebesmetting op een totaal van 6.614 cliëntcontacten. Door middel van screening en contactonderzoek zijn er, conform verwachting, in totaal 53 patiënten met TBC gediagnosticeerd. In dezelfde periode zijn 72 patiënten met een Tuberculose Infectie (TBI) geregistreerd en in behandeling gezet. Dit betreft een hoger TBI-aantal dan we vooraf hadden geprognosticeerd. Dit wordt verklaard door een geleidelijke toename van de instroom van asielzoekers en immigranten uit hoog endemische gebieden binnen onze regio en de toename van het aantal contactonderzoeken die er in de afgelopen periode hebben plaats gevonden. Op advies van GGD Haaglanden heeft door de burgemeester van Den Haag eind juli een gedwongen isolatiemaatregel opgelegd aan een ernstig verwarde patiënt met besmettelijke tuberculose 1. Deze maatregel is binnen 2 weken succesvol opgeheven, waarbij succesvolle behandelafspraken zijn gemaakt met de (inmiddels) niet meer besmettelijke patiënt. Indicator

Aantal (nieuwe) gediagnosticeerde TBC-patiënten LTBI-patiënten Aantallen verrichtingen (foto’s, Mantoux-, BCG-, IGRA-screeningen) Totaal aantal cliëntcontacten

Prognose 2023

Aantallen t/m augustus 2023

Bijgestelde prognose 2023

85 85

53 72

ongewijzigd 115

8.000

5.391

ongewijzigd

10.500

6.614

ongewijzigd

Bevordering seksuele gezondheid Het centrum seksuele gezondheid (CSG) heeft de volgende werkzaamheden uitgevoerd conform planning: • GGD Haaglanden lijkt o.b.v. de huidige aantallen boven de 11.500 ASG declarabele consulten uit te gaan komen voor 2023. Eind augustus heeft de GGD een overproductie van 1052 consulten geregistreerd. • GGD Haaglanden ligt goed op schema met voorlichtingsbijeenkomsten. • In het tweede kwartaal heeft GGD Haaglanden de Mpox vaccinatiecampagne uitgevoerd • In juli en augustus 4 voorlichtingen gegeven aan studenten i.v.m. de gonorroeverheffing • Het aantal eerste vaccinaties met Hepatitis B lijkt dit jaar ruim boven de prognose uit te komen (250 consulten).

De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft het Tuberculosecentrum Beatrixoord aangewezen als plaats waar gedwongen isolatie van tbc-patiënten plaatsvindt. Jaarlijks worden landelijk gemiddeld 1-2 patiënten gedwongen geïsoleerd.

Indicator

ASG-regeling: • Aantal uitgevoerde (declarabele) consulten • Groepsvoorlichtingen Seksuele gezondheid • Participatie bij evenementen Seksuele gezondheid Aantal verstrekte eerste vaccinaties Hepatitis B Aantal cliënten conform PrEP-regeling

Prognose 2023

Aantallen t/m augustus 2023

Bijgestelde prognose 2023

11.500 70 5

9014 66 5

Ongewijzigd ongewijzigd ongewijzigd

250 641

285 642

ongewijzigd ongewijzigd

Medische milieukunde GGD Haaglanden heeft proactief gewerkt aan de thema's binnenmilieu, geluid, luchtkwaliteit, lood in kraanwater, gezondheid in planvorming en klimaatadaptatie. Voorts heeft zij de volgende activiteiten uitgevoerd: • Gesprekken met gemeenten over de gezondheidsaspecten van omgevingsgeluid in verband met de op te stellen actieplannen geluid. • Gesprekken met gemeenten over het onderdeel Leefomgeving in GALA en over dienstverleningsafspraken met het oog op de inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2024. • In voorbereiding op de invoering van de Omgevingswet neemt de GGD actief deel aan regionale werkgroepen (o.a. over Omgevingsplannen, werkprocessen en informatievoorziening). • Voor het thema luchtkwaliteit heeft de GGD een regiobijeenkomst georganiseerd, in samenwerking met de Omgevingsdienst Haaglanden en de Provincie Zuid-Holland. De uitwisseling van kennis en ideeën in deze bijeenkomst draagt in belangrijke mate bij aan de regionale samenwerking op het thema luchtkwaliteit. Onderstaande tabel geeft een beeld van de reactieve inzet op gebied van medische milieukunde. Het aantal burgermeldingen blijft licht achter ten opzichte van de prognose. Over meerdere jaren bezien neemt het aantal langlopende, complexe, arbeidsintensieve meldingen en adviezen verder toe, zoals voor laagfrequent geluid, koolmonoxide en ziekteclusters.

Qua advisering valt op dat het aantal beleidsadviezen aan gemeenten relatief hoog is, o.a. vanwege IZA, GALA en de Omgevingswet; en de andere adviezen aan gemeenten wat achterblijven op de prognose. De GGD heeft gemeenten onder andere geadviseerd over gevallen van bodemverontreiniging, ook was de GGD betrokken bij het geval van hoge PFAS-gehalten in slootwater in Den Haag-Ypenburg. De GGD heeft gemeenten beleidsadviezen gegeven bij bijvoorbeeld plannen voor onderwijshuisvesting en mobiliteitsbeleid en bijgedragen aan planprocessen voor Omgevingsvisies. Indicator

Prognose 2023

Aantallen t/m augustus 2023

Bijgestelde prognose 2023

Advies aan burgers (n.a.v. melding)

460

253

ongewijzigd

Advies bij incidenten (nazorg en GROP)

ongewijzigd

Advies van GAGS bij incidenten

ongewijzigd

Advies aan gemeenten: specifieke casus (melding)

ongewijzigd

Advies aan gemeenten: beleidsadvies

ongewijzigd

Advies aan gemeenten: RO-adviezen

120

ongewijzigd

Advies aan gemeenten: ondersteuning bij raadsvragen Advies aan instellingen/instanties (n.a.v. meldingen en beleidsadvies)

Technische Hygiënezorg Ten opzichte van de prognose zijn er een aantal opvallende zaken: • Het aantal THZ-meldingen is lager dan de prognose. Dit aantal is exclusief de meldingen die snel (binnen 10 minuten) afgehandeld kunnen worden. Deze meldingen worden niet meer geregistreerd in 2023. Daarnaast komen er minder vragen binnen door betere informatievoorziening op de website van de GGD Haaglanden. • Het aantal meldingen van patiënten met een longontsteking veroorzaakt door de legionellabacterie (veteranenziekte) is in de eerste acht maanden van 2023 hoger dan het aantal in de eerste acht maanden van 2022. Vooral in augustus is het aantal meldingen gestegen. Deze stijging wordt ook landelijk gezien. Tot nu toe is hier nog geen oorzaak, zoals een gemeenschappelijke bron, voor gevonden. • Door verhoogde vraag op inzet legionella en door langdurige uitval, is er geen capaciteit beschikbaar geweest voor proactieve beleidsadvisering op infectiepreventie. • Het aantal binnengekomen adviesaanvragen en inspecties voor evenementen is lager dan verwacht. Een belangrijke verklaring hiervoor is dat een groot aantal geplande evenementen uiteindelijk geannuleerd is, mede als gevolg van gebrek aan financiële middelen en/ of personele beschikbaarheid bij de organisatoren. • GGD Haaglanden heeft aan 1 gemeente schriftelijk advies gegeven over een AZC.

De GGD heeft 2 inspecties uitgevoerd bij een opvanglocatie voor ontheemden. Indicator

Prognose 2023

THZ-meldingen

100

Aantallen t/m augustus 2023 20

Legionella adviezen

Beleidsadviezen

Adviezen veiligheidsplannen evenementen (o.b.v. aanvraag GHOR) Inspecties evenementen Advisering AZC*

Bijgestelde prognose 2023 30

* Dit is exclusief de advisering aan gemeenten met betrekking tot opvanglocaties voor ontheemden. Deze vallen qua financiering buiten de GR.

Reizigersadvisering en –vaccinatie Het beschermen van individuele reizigers tegen infectieziekten en andere gezondheidsrisico's en het voorkomen van de introductie van importziekten is één van de hoofdtaken van de reizigersadvisering en vaccinaties. Daarnaast biedt de GGD naast reizigersvaccinaties en -advies nog andere vaccinaties en advies, zoals beroepsgroepvaccinaties en vaccinaties op maat. Naast de ‘reguliere’ taken omtrent vaccineren, heeft de inhaalcampagne HPV voor 18+ tijd gevraagd. In de eerste helft van het jaar veel energie gaan zitten in het zetten van de eerste vaccinatie en ook in het bereiken van deze doelgroep. De tweede vaccinatieronde start vanaf eind augustus en loopt door tot einde van het jaar. Daarnaast blijft de mogelijkheid bestaan om een eerste vaccinatie te zetten. Ook de ontwikkelingen betreffende een regionale vaccinatievoorziening voor volwassenen vroeg aandacht. Dit is een landelijke ontwikkeling in de komende jaren, GGD Haaglanden levert hier een bijdrage aan. Door het oprichten van een regionale vaccinatievoorziening voor volwassenen wordt het aanbod van vaccinaties uitgebreid en zijn we ook in staat om onze ketenpartners (zoals huisartsen) op dit gebied te ondersteunen. Dat draagt bij aan een toekomstbestendig en wendbaar vaccinatiestelsel voor volwassenen.

Het aantal consulten en gegeven vaccinaties is in de eerste 8 maanden hoger dan de prognose voor heel 2023. GGD Haaglanden heeft nieuwe ervaren reizigersverpleegkundigen aangenomen. Het is echter nog niet mogelijk om volledig te voldoen aan de vraag voor reizigersvaccinaties. De krapte op de arbeidsmarkt is hierbij het grootste knelpunt. Indicator

Prognose 2023

Aantal consulten Aantal gegeven vaccinaties

8.000 10.000

Aantallen t/m augustus 2023 9.101 12.868

Bijgestelde prognose 2023 12.000 14.000

2.4 Pijler 3: Bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crisissen Inzet rond (en voorbereiding op) incidenten, rampen en crisissen Eén van de taken van de GGD is het bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crisissen. Ten aanzien van deze taak heeft de GGD de volgende activiteiten uitgevoerd: • In de eerste acht maanden heeft de GGD crisisorganisatie 20 meldingen ontvangen en afgehandeld. • Na de vaststelling van het Nieuwe Integraal Crisis Plan (ICP) zijn er stappen gezet in de verdere implementatie van het plan. • Met Jeugdbescherming West is een convenant afgesloten over de invulling van de functie van procesleider Jeugd door het Crisis Interventie Team. • De gestelde doelen en activiteiten op het gebied van opleiden, trainen en oefenen lopen conform planning. In totaal zijn er in het kader van Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO) 17 activiteiten uitgevoerd.

2.5 Pijler 4: Toezicht houden Toezicht op de Kinderopvang (TOKIN) Uitvoering wettelijke taak In totaal heeft GGD Haaglanden vanaf januari t/m augustus 1.357 inspecties uitgevoerd bij verschillende kinderopvangcentra in de regio. De inspecties omvatten zowel de jaarlijkse inspecties als de specifieke controles op basis van klachten en signalen. Uit de inspecties blijkt dat het grootste deel van de kinderopvangcentra voldoet aan de gestelde wettelijke eisen en kwaliteitsnormen. Hierbij heeft de GGD getoetst op criteria zoals veiligheid, hygiëne, pedagogisch beleid en de personeel-kindratio. Wanneer een kinderopvanglocatie niet voldoet aan de eisen dan volgt een nieuwe inspectie waarbij herstel moet worden aangetoond. Tijdens de inspecties indiceert de GGD diverse verbeterpunten. De meest voorkomende zijn gerelateerd aan waarborging van voldoende gekwalificeerd personeel, updaten van pedagogische beleidsplannen en het verbeteren van communicatie met ouders/verzorgers. Productieaantallen GGD Haaglanden voert 100% van de jaarlijks wettelijke verplichte inspecties uit. De realisatie van overige, niet verplichte, inspecties blijft achter bij de aantallen zoals opgenomen in de begroting. In 2023 zijn vooralsnog minder nieuwe kinderopvangcentra geopend binnen de Haaglanden gemeenten dan verwacht, waardoor de uitvraag naar de niet wettelijke verplichte inspecties lager ligt.

Daarnaast is ook het aantal uitgevoerde nader en incidentele onderzoeken lager dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. Indicator Locaties: jaarlijkse inspecties Locaties: nieuw Gastouders: jaarlijkse inspecties Gastouders: nieuw Gastouderbureaus: jaarlijkse inspecties Gastouderbureaus: nieuw Nader en incidentele onderzoeken Klachten Bevel Jeugdverblijven Totaal

Prognose 2023 1.255 127 452 197 20 8 441 87 2 1 2.590

Aantallen t/m augustus 2023 794 57 226 58 5 0 188 29 0 0 1.357

Bijgestelde prognose 2023 1.253 111 455 82 19 0 279 51 1 1 2.252

De GGD heeft een analyse uitgevoerd naar de achterblijvende aantallen, de werkdruk en de financiële consequenties die daaraan verbonden zijn. Hierover vindt komende periode ambtelijk afstemming met de deelnemende gemeenten plaats en in de Voorjaarsbrief zal vervolgens een voorstel opgenomen worden om te komen tot een kwalitatief goede en kostendekkende uitvoering van de taak in de komende jaren. Inspectie tatoeages en piercings De eerste 8 maanden van 2023 zijn voor de inspecties van tatoeages- en piercingsstudio’s ongeveer conform planning verlopen.

Indicator

Prognose 2023

Aantallen t/m augustus 2023

Bijgestelde prognose 2023

Aantal locaties waar één of meerdere keren een inspectie is uitgevoerd en vergunning is verleend/geweigerd

120

ongewijzigd

Verleende vrijstelling vergunningplicht Tatoeëren en Piercen bij evenementen

ongewijzigd

Hygiëne-inspectie seksinrichtingen De hygiëne-inspecties van de seksinrichtingen verlopen conform planning. Naast uitvoeren van inspecties op locatie, beoordeelt GGD Haaglanden dit jaar ook het hygiënehoofdstuk ‘hygiëneplan’ in de beleidsplannen van de ondernemingen (lokale taak). Indicator

Aantal locaties waar één of meer keren een inspectie is uitgevoerd

Prognose 2023

Aantallen t/m augustus 2023

Bijgestelde prognose 2023

Lijkschouw (Taken Wet op de Lijkbezorging) Samenwerking GGD Haaglanden en GGD Hollands Midden De uitvoering van forensische geneeskunde staat landelijk en in onze regio onder druk vanwege krapte op de arbeidsmarkt: er zijn te weinig forensisch geneeskundigen, ook worden er te weinig opgeleid. Een intensivering van de samenwerking op het niveau van de politieregio Den Haag is nodig als maatregel voor de personele knelpunten die op dit moment worden ervaren. De intensivering betekent harmonisatie van arbeidsvoorwaarden, werkprocessen en systemen. Contracten met de politie worden gezamenlijk aangegaan en de dienstverlening op het gebied van lijkschouw en FME (Forensisch Medische Expertise) worden in de politieregio Den Haag gezamenlijk geleverd. Hiervoor wordt in toenemende mate samengewerkt in het 24/7 dienstrooster. In het najaar start naar verwachting het letselspreekuur voor kwetsbaren en kinderen in samenwerking met Veilig Thuis en de politie. Voorbereidingen en scholing hiervoor zijn in volle gang. De prognosecijfers 2023 zijn op deze ontwikkeling aangepast. De samenwerkingsovereenkomst tussen beide GGD-en die begin dit jaar ambtelijk door de DPG-en is ondertekend, wordt voor 1 januari 2024 omgezet in een samenwerkingsconvenant.

De besluitvorming over de samenwerking zal zowel aan het algemeen bestuur van GGD Haaglanden als aan het algemeen bestuur van Hollands Midden worden voorgelegd. Forensische team GGD Haaglanden Zoals hierboven al aangeduid heeft de forensische geneeskunde te kampen met een groot tekort aan forensisch artsen. De afgelopen maanden heeft GGD Haaglanden gebruik gemaakt van de inzet van basisartsen onder de noodmaatregel laagcomplexe lijkschouw. Deze inzet heeft de drukte tijdens de dienst verlaagd en er, onder andere, voor gezorgd dat alle lijkschouwen door konden gaan, ondanks de hoge aantallen schouwen bij euthanasie en lijkschouw. De noodmaatregel is inmiddels vervangen door het vooropleidingsregister basisartsen FG. GGD Haaglanden heeft landelijk een trekkersrol vervuld bij de oprichting van het register en is de eerste GGD die hiervan gebruik maakt. Regionale en landelijke promotie van het vakgebied begint z'n vruchten af te werpen ten aanzien van het aantal geïnteresseerde professionals. Het is gelukt de formatie uit te breiden. De aantallen lijkschouw en euthanasie zijn in de periode tot en met augustus 2023 gestegen. De prognose 2023 is dan ook naar boven bijgesteld. Naar verwachting zal de stijging ook de komende jaren doorzetten.

Dit komt door een aantal ontwikkelingen: vergrijzing, zelfbeschikking en maatschappelijke ontwikkelingen, zoal geweldsincidenten, verkeersslachtoffers en suïcides. Dit zijn complexe lijkschouwen die altijd door een forensisch arts uitgevoerd moeten worden. In de voorjaarsbrief zal een voorstel worden opgenomen om de tarieven vanaf 2024 aan te laten sluiten op de landelijke tarieven voor lijkschouw en letselonderzoek. Indicator Collegiaal overleg/advies overlijden Euthanasie

Prognose 2023 295 424

Aantallen t/m augustus 2023 307 326

Bijgestelde prognose 2023 460 489 11

Indicator

Prognose 2023

Lijkschouw Meldingen overleden minderjarigen Uitstel lijkbezorging & lijkenpas Forensisch onderzoek bij Kindermishandeling Letselbeschrijving

783 21 321 NNB NNB

Aantallen t/m augustus 2023 627 27 790 18 2

Bijgestelde prognose 2023 940 41 1.185 35 50

2.6 Pijler 5: Brede Public Health Taken van de GGD als zorginstelling Er zijn 53 meldingen door de commissie VIM (Veilig Incidenten melden) ontvangen, waarvan 36 VIM meldingen en 17 VIS (Veilig Incidenten Signaleren) meldingen. De VIM commissie heeft na de inhoudelijke analyse 12 VIS meldingen omgezet in een VIM melding. In totaal zijn gedurende de eerste acht maanden dus 48 VIM meldingen in behandeling genomen en 5 VIS meldingen. We hebben in de eerste 8 maanden van 2023 in totaal 67 meldingen van klachten ontvangen. Alle meldingen zijn na ontvangst beoordeeld. Hieruit komt de volgende onderverdeling: • 37 meldingen zijn in behandeling genomen als klacht en hiervan zijn 3 meldingen door de klachtencommissie behandeld. • 20 meldingen zijn niet in behandeling genomen omdat het geen klacht voor de GGD-Haaglanden betrof. Melders zijn hiervan gemotiveerd op de hoogte gebracht en verwezen naar de juiste organisatie. • 2 meldingen betroffen een melding van een ketenpartner. Deze meldingen zijn doorgezet naar de betreffende afdeling. • 8 meldingen werden gedaan door melders die volgens het klachtenreglement niet ontvankelijk zijn als klager. In overleg met de melder is de melding wel doorgezet als signaal naar de betreffende afdeling. Publieksinformatie In 2023 is een daling zichtbaar van het aantal mail- en telefonische contactmomenten t.o.v.

2022, de oorzaak hiervan is het vervallen van de coronamaatregelen. Indicator

Prognose 2023

Telefonische contactmomenten E-mail contactmomenten

36.000 6.000

Aantallen t/m augustus 2023 9.028 1.261

Bijgestelde prognose 2023 ongewijzigd ongewijzigd

2.7 Ontwikkeling baten en lasten GGD In onderstaande tabel zijn de baten en lasten van de GR opgenomen ten aanzien van de GGD. Uit de tabel blijkt dat er op basis van de eerste 8 maanden een nacalculatie verwacht wordt op de taak Toezicht Kinderopvang (Tokin) en de taak Forensische Geneeskunde. Per saldo krijgen de gemeenten naar verwachting circa € 201.000 van de betaalde voorschotbedragen terug. Op basis van de jaarrekening 2023 vindt de daadwerkelijke nacalculatie plaats en is ook de verdeling op basis van de aantallen per gemeente bekend.

Actuele begroting 2023

Specificatie resultaat GR Lasten

Voorschot uitvoeringsorganisatie GGD

15.740

Nacalculatie Tokin uitvoeringsorganisatie GGD Nacalculatie Forensische Geneeskunde (FG) uitvoeringsorganisatie GGD

Baten

Werkelijk tot en met aug Prognose 2023 2023

Deelnemersbijdragen gemeenten Onttrekking aan reserve GR

7.455

Verwacht resultaat 2023

15.740

-275

15.556

7.455

15.355

-201

184

Totaal GR

In onderstaande tabel is het verwachte resultaat op basis van de realisatie in de eerste 8 maanden per taak opgenomen. Daarbij is per taak opgenomen of het resultaat voor rekening van de opdrachtnemer of de GR / gemeenten komt, gezien de financiële spelregels. Bedragen met een (-) minteken ervoor betekenen een negatief resultaat.

Specificatie resultaat Uitvoeringsorganisatie GGD: 1 Epidemiologie 2 Gezondheidsbevordering*

Waarvan resultaat GR / deelnemende gemeenten

Verwacht resultaat 2023

Waarvan resultaat GGD / opdrachtnemer

3 Beleidsadvisering

-13

6 Infectieziektebestrijding

118

7 Tuberculosebestrijding 8 Bevordering seksuele gezondheid

110

9 Medische milieukunde

-25

10 Technische hygiënezorg 11 Reizigersadvies en -vaccinatie 12 Inzet incidenten, rampen, crises 13 Toezicht op de kinderopvang (TOKIN) 14 Inspecties tatoeages & piercings 15 Hygiëne-inspectie seksinrichtingen 16 Lijkschouw (excl. BTW) 17 Directeur Publieke Gezondheid

-72

123

275

-152

-10

-73

18 GGD: zorginstelling

-4

19 Publieksinformatie*

Programma Corona

208

201

Totaal resultaat

Vervolgens worden de taken met een verwacht resultaat van tenminste € 100.000 en de taken waarbij verrekening met de GR plaatsvindt toegelicht. Algemene infectieziektebestrijding Op de taak Algemene infectieziektenbestrijding wordt op dit moment een overschot van circa € 118.000 verwacht. In 2023 is er in het kader van de Versterking van Infectieziektenbestrijding en Pandemische paraatheid (VIP) een rijksbijdrage beschikbaar. Daarnaast vindt in 2023 ook de campagne HPV18+ plaats. Ook deze vaccinatiecampagne wordt gedekt uit rijksmiddelen. De verwachting is dat de beschikbaar gestelde rijksmiddelen niet allemaal in 2023 besteed zullen worden. Aangezien de extra taken en de reguliere taken van de afdeling Infectieziektenbestrijding nauw met elkaar samenhangen is de verwachting dat door de beschikbare rijksmiddelen geld overblijft op het reguliere (GR-)budget. Op deze taak vindt geen verrekening met de deelnemende gemeenten plaats. Tuberculosebestrijding Het verwachte resultaat voor de opdrachtnemer op deze taak is te herleiden tot de niet begrote inkomsten van met name immigrantenscreening. Daarnaast zijn de personeelskosten per saldo lager dan begroot door inkomsten uit incidentele uitleen van een aantal medewerkers waarmee in de begroting nog geen rekening is gehouden.

Toezicht Kinderopvang De verwachting is dat het oorspronkelijk door de gemeenten opgegeven aantal benodigde inspecties in 2023 niet zal worden gerealiseerd. Aangezien de deelnemende gemeenten conform de financiële spelregels betalen voor het aantal daadwerkelijk uitgevoerde inspecties (pxq – financiering) leidt dit naar verwachting tot een terugbetaling aan de gemeenten van in totaal circa €275.000. Aangezien er eind 2022 ook sprake bleek van een nadeel op deze taak heeft de GGD een analyse uitgevoerd. Uit deze analyse is naar voren gekomen dat de werkdruk te hoog is, dat er al sinds 2018 tekorten voor rekening van de opdrachtnemer zijn op deze taak en dat de tarieven die de GGD Haaglanden hanteert lager zijn dan de (niet verplichte) landelijke tarieven en de tarieven die andere GGD’en hanteren. In de Voorjaarsbrief zal een voorstel worden opgenomen om te borgen dat deze taak kwalitatief goed en kostendekkend uitgevoerd kan worden. Forensische geneeskunde Op deze taak wordt een financieel resultaat van € 73.000 geprognotiseerd. Dit komt door hogere aantallen dan waarmee in de begroting rekening is gehouden.

3 Programmavoortgang Veilig Thuis In dit deel van de bestuursrapportage wordt ingegaan op de ontwikkelingen bij Veilig Thuis voor de periode januari t/m augustus 2023. De bedrijfsmatige ontwikkelingen komen eerst aan bod, hierbij gaat het onder andere om de instroom van meldingen, adviezen en de ontwikkeling van de wachtlijst ten opzichte van de aantallen uit de begrotingswijziging 2023. Daarna volgt een uiteenzetting over de beleidsmatige ontwikkelingen en maatregelen, die relevant zijn voor de verdere ontwikkeling van Veilig Thuis.

3.1 Bedrijfsmatige ontwikkelingen Volumeontwikkeling meldingen en adviezen In onderstaande grafiek is per kwartaal de gemiddelde instroom van het aantal meldingen en adviezen weergegeven voor de periode Q1-2020 tot en met Q2-2023.

Begin januari 2023 stonden 488 casussen op de wachtlijst, eind augustus waren dit er nog 302. Een daling van 38%. Dit is in lijn met de ambitie zoals opgenomen in de begroting om de wachtlijst dit jaar te verminderen. Realisatie adviezen Realisatie Over de periode januari tot en met augustus 2023 zijn er 368 adviesaanvragen minder binnengekomen dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. Tot en met augustus zijn 5.653 adviezen gevraagd ten opzichte van 6.072 begrote adviezen. Het aantal binnengekomen advies aanvragen van januari tot en met augustus is lager dan vorig jaar, toen is Veilig Thuis in dezelfde periode 5.936 keer om advies gevraagd. Per gemeente Onderstaande figuur geeft de instroom van adviezen per gemeente weer voor de periode januari tot en met augustus 2023, afgezet tegen dezelfde periode in 2022. De ontwikkeling verschilt per gemeente. In de gemeenten Den Haag en Wassenaar is een stijging te zien van het aantal adviesaanvragen. Bij de overige gemeenten loopt de instroom van adviezen bij Veilig Thuis juist terug ten opzichte van een jaar eerder.

Adviesvrager uitgesplitst naar aanvrager Het aandeel ‘directbetrokkenen’ en ‘psychosociale beroepsgroepen’ is samen goed voor meer dan 45% van advies aanvragen. Daarnaast is justitie een belangrijke bron van advies aanvragen. Voor hoeveel elke (beroeps)groep bijdraagt aan het totaal van de aangevraagde adviezen is terug te vinden in de tabel hieronder. Deze aantallen zijn hoger dan de eerder genoemde aantallen doordat deze gegevens een maand later uit het systeem zijn gehaald. Adviezen die gegeven zijn in de periode januari- april, maar na april zijn ingevoerd in het

registratiesysteem, worden meegeteld.

jan - aug Anders Beroepsmatig anders Buurtbewoner Directbetrokkene, jeugdige Directbetrokkene, volwassene Familielid van directbetrokkene Justitie en veiligheid Kinderopvang Medische beroepsgroepen Onderwijs Paramedische beroepsgroepen Persoon behoort tot het sociale netwerk Psychologen, pedagogen, psychotherapeuten en sociaal werkers Vrijwilliger Totaal

aantallen adviezen 2022 86 300 402 123 1.253 320 618 116 404 515 22 254 1.346 14 5.773

2023 96 266 242 98 1.323 306 605 120 461 524 25 230 1.572 11 5.879

Realisatie meldingen Realisatie Onderstaande figuur geeft de instroom van het aantal meldingen voor de periode januari tot en met augustus 2023 ten opzichte van de begroting en dezelfde periode in 2022. Het aantal binnengekomen meldingen is 6.146 meldingen in de periode januari tot en met augustus 2023, dat is bijna 3% lager dan de begroting (begroot is voor deze periode 6.320 meldingen). Het aantal meldingen is ook iets lager dan vorig jaar, toen werden in dezelfde periode 6.311 meldingen gerapporteerd.

Per gemeente Onderstaande figuur geeft het aantal binnengekomen meldingen weer per gemeente in de periode januari tot en met augustus 2023 ten opzichte van de aantallen in 2022. Voor de meeste gemeenten bestaat een vergelijkbaar beeld met voorgaand jaar, behalve voor Zoetermeer, Pijnacker-Nootdorp en Den Haag. In Den Haag groeit het aantal meldingen ten opzichte van vorig jaar. Dat komt voor het grootste deel door de toename van meldingen vanuit justitie en veiligheid. In Zoetermeer en Pijnacker-Nootdorp daalt het aantal meldingen juist vanwege een daling in het aantal ingediende meldingen door justitie en veiligheid.

Meldingen per gemeente tot en met augustus 2023 (en ten opzichte van 2022)

Meldingen uitgesplitst naar type melder Het aandeel ‘justitie en veiligheid’ blijft met 73% de grootste bron van meldingen, onveranderd in vergelijk met de vorige bestuursrapportage. Zie ook onderstaande tabel met het absolute en relatieve aandeel van de beroepsgroepen als totaal van de melders. De medische beroepsgroepen en psychosociale beroepsgroepen zijn na justitie de belangrijkste bron voor het doen van meldingen. Zij zijn samen goed voor ca. 16% van de ingediende meldingen. De absolute aantallen in onderstaande tabel zijn hoger dan de eerder genoemde aantallen doordat 17

deze gegevens een maand later uit het systeem zijn gehaald. Meldingen die gedaan zijn in de periode januari tot en met augustus, maar later in het systeem zijn geregistreerd, zijn in deze aantallen opgenomen.

Aantal meldingen 2022 64 142 83 3 103 58 4.568 27 534 179 4 24 491 1 6.281

2023 64 197 55 3 133 50 4.505 31 497 191 7 23 431 1 6.188

Ontwikkeling 2022-2023 VTH stemt met de politie een nieuwe werkwijze af voor de afhandeling van Corv meldingen die via politie binnenkomen. Hierdoor zal er op termijn een lichte daling zijn van het aantal politiemeldingen dat binnenkomt.

Tijdigheid levering diensten (wettelijke termijnen) Schaarste en prioriteit VTH stuurt op tijdige screening van de acute veiligheid als onderdeel van het triagebesluit. Deze screening vindt in meer dan 90% van de gevallen binnen 24 uur plaats en in de andere gevallen uiterlijk de volgende dag. Daarnaast stuurt VTH op een kwalitatief goede afronding van het triagebesluit. Door een completere veiligheidsbeoordeling aan de voorkant kan er beter gerouteerd worden naar de passende hulpverlening en wordt voorkomen dat zaken onnodig op de wachtlijst komen. Deze aanpak heeft bijgedragen aan het terugdringen van de wachtlijst in de afgelopen periode van 488 casussen op 1 januari 2023 naar 302 per 31 augustus 2023. De consequentie is echter ook dat een kwalitatief betere veiligheidsbeoordeling meer tijd kost en daardoor is de tijdigheid van het triagebesluit binnen vijf werkdagen afgenomen. Voor de tijdigheid van de diensten van Veilig Thuis zijn er twee wettelijke termijnen: veiligheidsbeoordelingen en diensten. Veiligheidsbeoordelingen – 5 werkdagen De veiligheidsbeoordelingen (ook wel triagebesluit genoemd) hebben een wettelijke afhandel termijn van 5 werkdagen na datum van binnenkomst. In de periode januari tot en met augustus 2023 is gemiddeld 66% van de veiligheidsbeoordelingen afgehandeld binnen de wettelijke termijn van 5 werkdagen (zelfde periode 2022: 72%).

Diensten – 10 kalenderweken Voor de afronding van diensten geldt een wettelijke termijn van 10 kalenderweken. De diensten waarop deze wettelijke termijn van toepassing is definiëren we bij VTH als ‘onderzoek’, of ‘voorwaarden & vervolg’. De tijdige afronding van diensten is in 2023 tot en met augustus 22% (2022: 20%).

Tijdigheid levering diensten tot en met augustus 2023 ten opzichte van dezelfde periode in 2022

Ontwikkeling van de wachtlijst De wachtlijst betreft de meldingen na de fase van veiligheidsbeoordeling door VTH en voor de fase dat een onderzoeker van VTH de casus oppakt en start met een dienst. Begin januari 2023 stonden 488 casussen op de wachtlijst, eind augustus was de wachtlijst met 38% teruggebracht en stonden er nog 302 casussen op de wachtlijst. Door de huidige extra externe ondersteuning in wachtlijst beheer is Veilig Thuis in staat casussen die lang op de wachtlijst te staan af te handelen en daarmee de duur dat casussen op de wachtlijst staan te verkorten. De daling van de wachtlijst in 2023 is terug te zien in onderstaande figuur, waarin het lange termijn verloop van de wachtlijst is weergegeven. Ontwikkeling wachtlijst in de afgelopen 3 jaar

Per gemeente Onderstaande figuur geeft de wachtlijst weer voor augustus 2023, vergeleken met augustus 2022 en uitgesplitst naar gemeenten. We zien dat de afname van de wachtlijst bij bijna alle gemeenten is gerealiseerd, maar de grootste bijdragen in de inhaalslag van de wachtlijst heeft plaatsgevonden in de gemeenten Den Haag en 19

Zoetermeer. De oorzaak van de verschillen tussen de ontwikkeling per gemeente is niet bekend, dit betreft een momentopname, over een langere periode fluctueren de toe- en afnames per gemeente. Wachtlijst ná triagebesluit per gemeente 2022-2023

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=middendelfland&id=a99b4f39-17a5-454c-8f10-b36c74388d41