B 22098 bijlage Eerste bestuursrapportage 2022 GR GGD en VT Hgl.pdf
Tekst van het document
Eerste Bestuursrapportage 2022 van de Gemeenschappelijke Regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden Periode januari t/m april 2022
Vastgesteld in het Algemeen Bestuur van 8 juli 2022 GR 2022/060
Vertrouwelijkheid: Openbaar Pagina 1 van 38
Vertrouwelijkheid: Openbaar
Inhoud 1 Inleiding en kernboodschap .......................................................................................... 1 2 Programmavoortgang GGD ............................................................................................ 5 2.1 Bijzonderheden bijdrage ambities ................................................................................ 5 2.2 Vluchtelingen uit Oekraïne .......................................................................................... 6 2.3 Voortgang Programma Corona .................................................................................... 7 2.4 Pijler 1: Monitoren, signaleren, adviseren ..................................................................... 9 2.5 Pijler 2: Uitvoerende taken gezondheidsbescherming .................................................... 12 2.6 Pijler 3: Bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crises ................................ 16 2.7 Pijler 4: Toezicht houden ........................................................................................... 16 2.8 Pijler 5: Brede Public Health....................................................................................... 19 2.9 Ontwikkeling baten en lasten GGD ..............................................................................
20 2.10 Aandachtspunten bedrijfsvoering en risicobeheersing .................................................. 22 3 Programmavoortgang Veilig Thuis .............................................................................. 23 3.1 Bedrijfsmatige ontwikkelingen .................................................................................... 23 3.2 Regiovisie ketensamenwerking ................................................................................... 29 3.3 Kwaliteitsimpuls VTH ................................................................................................ 30 3.5 Toelichting ontwikkeling lasten en baten ..................................................................... 33 3.6 Aandachtspunten bedrijfsvoering en risicobeheersing .................................................... 34 Bijlage Afkortingen lijst.................................................................................................. 35
Vertrouwelijkheid: Openbaar
1 Inleiding en kernboodschap Dit is de eerste bestuursrapportage van 2022 van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) GGD en Veilig Thuis Haaglanden. Het doel van de rapportage is het Algemeen Bestuur (AB) en de deelnemende gemeenteraden te informeren over de voortgang in het bereiken van de afgesproken ambities en de financiële ontwikkelingen van de binnen de GR uitgevoerde taken. Deze rapportage heeft betrekking op de periode januari tot en met april 2022. De realisatiecijfers tot en met april 2022 worden afgezet tegen de gewijzigde begroting 2022, die definitief is vastgesteld in het AB van 8 juli 2022. Na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2022 zijn er veel nieuwe raadsleden aangetreden/geïnstalleerd. Na de zomer zal de GR een raadsinformatiebijeenkomst organiseren om raadsleden nader te informeren over de werkzaamheden en ontwikkelingen bij de GGD en VT. Voor de nieuwe bestuurders van het AB is een overdrachtsdocument opgesteld dat achtergrondinformatie biedt over de governance, taken en begroting van de GR. In het eerste kwartaal 2022 is de evaluatie van de GR afgerond. Het bureau dat de evaluatie in opdracht van het AB heeft uitgevoerd, heeft diverse handreikingen gedaan om het functioneren van de GR verder te optimaliseren. Het rapport is inmiddels aangeboden aan de gemeenteraden.
De handreikingen zijn opgenomen in een uitvoeringsagenda, via de p&c-documenten wordt de voortgang van de handreikingen en verbeterpunten gemonitord. Een punt dat in 2022 met prioriteit zal worden opgepakt is het opstellen van een strategische agenda 2030 met daaraan gekoppeld een lange termijn agenda voor de komende bestuursperiode. Daarnaast wordt, conform de eerder gemaakte afspraak, een evaluatieonderzoek uitgevoerd naar de systematiek van de bedrijfsvoeringstoeslag die in oktober 2020 door het AB is vastgesteld. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door Berenschot en zal in het tweede kwartaal afgerond worden. In de tweede bestuursrapportage wordt u geïnformeerd over de uitkomsten van het onderzoek.
Kernboodschap GGD Vanuit de wettelijke taken bewaakt, beschermt en bevordert GGD Haaglanden nu en in de toekomst de publieke gezondheid. De visie 2030 van en voor de GGD gaat uit van integrale preventie en positieve gezondheid. Die uitgangspunten zijn uitgewerkt in vijf ambities. In paragraaf 2.1 geven we een aantal voorbeelden hoe we aan de realisatie van deze ambities werken. Vanaf medio maart zet de GGD haar reguliere diensten in rondom de opvanglocaties voor vluchtelingen uit Oekraïne. In paragraaf 2.2 wordt deze inzet toegelicht. Zoals bekend heeft de coronacrisis ongekende gevolgen gehad voor het werk van de GGD. Om zowel de uitvoerende taken rondom het coronavirus als het reguliere werk zo goed als mogelijk uit te voeren, heeft de GGD de coronataken in een apart (tijdelijk) programma ondergebracht. Het jaar 2022 staat voor wat betreft corona in het teken van de transformatie naar een geïntegreerde organisatie die flexibel meebeweegt met de vraag naar testen, traceren en vaccineren. De voortgang van het Programma Corona wordt besproken in paragraaf 2.3. Belangrijk aandachtspunt zijn de gezondheidsachterstanden die door corona kunnen zijn ontstaan of vergroot. De kwetsbare groepen die de GGD de afgelopen periode niet of moeilijk heeft kunnen bereiken met preventieve activiteiten behoeven de komende periode specifieke aandacht.
In paragraaf 2.4 wordt ingegaan op de afzonderlijke onderdelen onder de programmavoortgang GGD. Dat de coronamaatregelen zijn beperkt, zien we ook terug in onze dienstverlening, die weer intensiever kan worden opgepakt. We zien (nog steeds) dat het aantal meldingsplichtige infectieziekten achterblijft bij begroting, maar bijvoorbeeld het aantal uitgevoerde SOA-consulten en LTBI-screeningen liggen weer in lijn met de begroting. Uit de rapportage over de eerste vier maanden blijkt dat de GGD op koers ligt om de ambities te realiseren. Enkele bijzonderheden zijn de extra werkzaamheden in verband met de oorlog in Oekraïne, de afbouw van de coronacrisis aanpak en de veranderingen met betrekking tot de forensische geneeskunde.
Vertrouwelijkheid: Openbaar
1
Financieel GGD Het verwachte resultaat 2022 op basis van de cijfers jan – april 2022 voor de Regionale GGD-taken inclusief Programma Corona is als volgt: Bedragen X €1.000 Verwachte lasten 2022 GGD Haaglanden inclusief programma corona
94.888
Verwachte baten inclusief declaratie voor programma corona bij het Rijk
95.172
Verwacht resultaat incl. declaratie rijksvergoeding programma corona
284 V
Af te rekenen P*Q-taken gemeenten
129 V
Verwacht resultaat (toevallend aan de opdachtnemer)
413 V
Voor de deelnemende gemeenten aan de GR is de verwachting op basis van de eerste vier maanden dat er een bedrag van in totaal € 129.000 bijbetaald moet worden voor de hogere aantallen dan begroot op de taak lijkschouw (in verband met de p x q financiering voor deze taak). In de tweede bestuursrapportage zal een inzicht gegeven worden van de verwachting op basis van de realisatie in de eerste acht maanden van 2022. Voor de opdrachtnemer is op basis van de realisatiecijfers in het 1e kwartaal de verwachting dat er sprake is van een positief resultaat bij de uitvoeringsorganisatie GGD Haaglanden, dat conform de gemaakte afspraken toekomt aan de opdrachtnemer. De prognose van het programma Corona is op dit moment nog bijzonder onzeker. Voor de GR heeft de hoogte van de werkelijke uitgaven van het programma Corona geen financiële impact, omdat de werkelijke lasten uiteindelijk gedeclareerd kunnen worden bij de rijksoverheid in het kader van de meerkostenregeling corona. In onderstaande figuur zijn de uitgaven zoals geraamd in de begroting en de actuele prognose van de uitgaven per pijler van het Programma regionale GGD-taken 2022 (€ x 1.000) opgenomen.
Vertrouwelijkheid: Openbaar
2
Kernboodschap Veilig Thuis • • • • •
•
Tot en met april komt het aantal adviezen uit op 2.798, dit is 11% lager dan begroot en een lager aantal dan in dezelfde periode in 2021 (toen was het aantal 3.121). De instroom van het aantal meldingen ligt in de eerste vier maanden van 2022 met 3.096 eveneens 3% lager dan begroot (vorig jaar was het in dezelfde periode: 3.192). Het volume van de instroom meldingen en adviezen van januari t/m april 2022 past in het beeld van de afgelopen 2 jaar (zie paragraaf 3.2 bedrijfsmatige ontwikkelingen van VTH). Eind april is 79% van het aantal afgeronde veiligheidsbeoordelingen afgehandeld binnen de wettelijke termijn van 5 werkdagen na datum binnenkomst. En 30% van VTH’s diensten worden afgerond binnen de 10 wekelijkse termijn. Op peildatum 30 april 2022 staan 442 casussen op de wachtlijst, ten opzichte van 320 casussen op 30 april 2021. Dit betekent dat de wachtlijst is toegenomen ten opzichte van vorig jaar, die stijging is met name ontstaan in de eerste drie kwartalen van 2021. De afgelopen twee kwartalen kent de wachtlijst juist een licht dalende trend. Het verlagen van de wachtlijst is en blijft een topprioriteit van het bestuur. De werving van personeel lukt nog onvoldoende en het personeelstekort blijft een probleem. VTH gaat een extern wervingsbureau inzetten om (een deel van) de vacatureruimte in te vullen.
Financieel VT Het verwachte resultaat 2021 op basis van de cijfers jan – april 2022 voor de Regionale VT-taken is als volgt: Bedragen X€1.000 Begrote lasten 2022 VT Haaglanden (opdrachtnemer) Waarvan: dekking uit deelnemersbijdragen waarvan dekking uit bestemmingsreserve VT Verwachte lasten 2022 VT Haaglanden (opdrachtnemer) Verwacht resultaat opdrachtnemer voor verrekening GR
19.088
18.848 240
18.938 150 V
Af te rekenen resultaat op de taak Meldingen (= terug te betalen deelnemersbijdragen i.v.m. lagere realisatie)
1.243 V
Te verrekenen met GR – bestemmingsreserve versterken lokale teams
-880 -
Verwacht resultaat (toevallend aan de opdrachtnemer)
213 N
Voor de deelnemende gemeenten betekent de prognose die is opgesteld naar aanleiding van de realisatie in de eerste vier maanden dat een voordeel verwacht wordt van circa € 1.243.000 op de taak Meldingen. Conform de vastgelegde afspraken wordt het werkelijke resultaat op het onderdeel Meldingen (vast + flexibel) verrekenend met de deelnemende gemeenten. De daadwerkelijke verrekening vindt plaats na afloop van het uitvoeringsjaar als de jaarstukken zijn vastgesteld door het Algemeen Bestuur (juli 2023). Vooralsnog wordt ervanuit gegaan dat de deelnemende gemeenten dit jaar in totaal een bedrag van € 1.347.000 inzetten voor de versterken van de lokale teams op het gebied van huiselijk geweld. In aanvulling op het budget dat dit jaar hiervoor beschikbaar is in de VT-begroting zal na afloop van het jaar ook een onttrekking aan de bestemmingsreserve van in totaal € 1,3 miljoen die hiervoor bij de GR beschikbaar is plaatsvinden. De onttrekking is op basis van de verwachte inzet in 2022 geraamd op € 880.000.
In onderstaande figuur zijn de begrote lasten en de actuele prognose van de lasten per taak van Veilig Thuis in 2022 opgenomen.
Vertrouwelijkheid: Openbaar
3
Een gedetailleerd overzicht van de baten en lasten van VT is opgenomen in paragraaf 3.5.
Vertrouwelijkheid: Openbaar
4
2 Programmavoortgang GGD 2.1 Bijzonderheden bijdrage ambities Vanuit de wettelijke taken bewaakt, beschermt en bevordert GGD Haaglanden nu en in de toekomst de publieke gezondheid. GGD Haaglanden heeft vijf ambities onderscheiden in de Visie 2030, die in 2021 is vastgesteld door het Algemeen Bestuur (AB) van de GR. Vanuit de benoemde uitgangspunten (werken vanuit positieve gezondheid, werken met een integrale blik aan preventie) en de kernwaarden (toegewijd, deskundig, proactief, onafhankelijk) geeft de GGD invulling aan deze ambities. i. ii. iii. iv. v.
Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid Adviseur voor een gezonde leefomgeving Regionale partner acute problemen publieke gezondheid Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt Deskundige, proactieve organisatie
Als voorbeelden van het realiseren van deze ambities: i. Voorvechter gelijke kansen op een goede gezondheid •
De landelijke Ikpas-campagne is regionaal uitgerold onder andere door verspreiding van materialen en informeren van ons netwerk. De campagne is gericht op bewustwording ten aanzien van alcoholgebruik en de gezondheidswinst die je kan bereiken door matiging van alcohol.
ii. Adviseur voor een gezonde leefomgeving • •
Advisering aan gemeenten naar aanleiding van de regionale kernboodschap luchtkwaliteit De pilot samenwerking tussen de provincie Zuid-Holland, de 4 GGD’en, universiteiten in Leiden, Delft en Rotterdam en natuurorganisaties is afgerond en heeft een sterk vervolg gekregen in 2022. De samenwerking is deels gefinancierd vanuit de provincie en deels vanuit de GR.
iii. Regionale partner acute problemen publieke gezondheid •
Met veel inzet vanuit technische hygiënezorg en medische milieukunde, infectieziektebestrijding en -preventie, coronabestrijding en psychosociale hulpverlening ondersteunt de GGD gemeenten rond de (nood)opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen.
iv. Veilig vangnet waar dat (nog) ontbreekt •
In het Regionale Aanmeldcentrum heeft de GGD in aanvulling op huisartsenzorg de functie zorgcoördinatie op zich genomen.
v. Deskundige, proactieve organisatie • • •
Er is een e-learning voor Gezond Wonen gemaakt. Dit jaar loopt een pilot voor een GGD-panel, dat inzichten geeft in meningen, ervaringen en behoeften van inwoners uit de regio op gezondheids-gerelateerde onderwerpen. Epidemiologie gaat over op gebruik van meer geavanceerde software voor onderzoeksanalyses.
Vertrouwelijkheid: Openbaar
5
2.2 Vluchtelingen uit Oekraïne Gemeenten in de regio Haaglanden dragen verantwoordelijkheid voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. De GGD heeft vanuit de ervaring opgedaan in de coronabestrijding bijgedragen aan de opbouw en functioneren van het regionale Aanmeldcentrum. De GGD zet vanaf medio maart haar reguliere diensten in rondom de opvanglocaties vanuit de ambitie ‘Gelijke kansen op een goede gezondheid’. In de periode medio maart tot medio april lag de focus op stroomlijnen en borgen van de reguliere dienstverlening van de GGD t.b.v. een snelle realisatie van de gemeentelijke opvang. De GGD levert de volgende diensten aan de regio: 1. Inspectie van en advies op de geschiktheid van noodlocaties: technische hygiënezorg en medische milieukunde (vóór en/of na locatiekeuze van gemeenten) 2. Infectieziektebestrijding en -preventie: advies/regie en monitoring 3. Corona: Testen en vaccineren i.v.m. corona 4. Adviseren en informeren over vormgeving psychosociale hulpverlening 5. Levering van expertise en menskracht voor de opbouw van het regionale Aanmeldcentrum en de realisatie van Zorgcoördinatie. Nieuwe behoeften of verzoeken van gemeenten kunnen zich gaandeweg aandienen. 1. Inspectie opvanglocaties Gemeenten brengen vluchtelingen voor kortere en langere termijn onder op verschillende typen locaties.
Deze locaties waren al dan niet recent in gebruik en vragen om meer of minder aanpassingen om de locatie geschikt te maken voor opvang. Afhankelijk van het type locatie bepaalt de GGD wanneer de inspectie wordt uitgevoerd en of er noodzaak is deze te herhalen. Hiertoe ontwikkelde de GGD een wegingsinstrument en een aanvullend normenkader, waar ook landelijk gebruik van is gemaakt. Tot medio april zijn er 11 bezoeken gedaan bij (potentiële) opvanglocaties voor vluchtelingen. Per locatie is een rapport opgesteld. Er lopen contacten met de verschillende gemeentes over het maken van afspraken, het geven van aanvullende adviezen of het beantwoorden van vragen over opvanglocaties. Hierbij gebruikt de afdeling de landelijke handreiking met een zelf ontwikkelde regionale aanvulling. Indien noodzakelijk handelt de GGD proactief als er zorgen zijn over een opvanglocatie. 2. Infectieziektebestrijding Oekraïense vluchtelingen zijn in mindere mate gevaccineerd tegen infectieziekten en het gebruik van preventieve maatregelen (testen, vaccinaties, enz.) is verhoudingsgewijs minder bij hen ingeburgerd. De GGD heeft hierop beleid ontwikkeld. Met het oog op het voorkomen en effectief kunnen beheersen van mogelijke uitbraken, ook van corona, zorgt de GGD tevens voor informatie voor de gemeentelijke vertegenwoordigers en de locaties (informatiematerialen en webinar).
De GGD bezoekt hiernaast de opvanglocaties om de professionals daar te informeren over hoe te handelen bij het (vermeend) optreden van een infectieziekte. 3. Corona De GGD verzorgt in voorkomende gevallen op aanvraag van gemeenten coronavaccinaties op locatie. 4. Psychosociale hulpverlening De GGD heeft richting de gemeenten een adviserende- en informerende rol over hoe zij de psychosociale/emotionele ondersteuning uit Oekraïne op opvanglocaties kan vormgeven. De uitvoering ervan ligt bij hulpverlenende organisaties. De GGD heeft de afgelopen periode met uitvoerende (GGZ) partners mede zorggedragen dat er een pool van hulpverleners snel beschikbaar zou kunnen zijn als dat nodig is. Vooralsnog is van deze pool weinig gebruik gemaakt. De vraag die er tot nu toe is op het gebied van psychosociale ondersteuning is veelal via de zorgcoördinator of via andere contacten ingevuld. 5. Expertise en coördinatie Met het oog op de ontvangst van de vluchtelingen en spreiding naar een onderkomen zette de gemeente Den Haag een regionaal Coördinatie- en Aanmeldcentrum op (Broodfabriek Rijswijk). De GGD leverde expertise en
Vertrouwelijkheid: Openbaar
6
menskracht voor de facilitaire, personele en inhoudelijke opbouw van de locatie. Enkele medewerkers van de GGD zijn blijvend actief in Zorgcoördinatie. Om bovenstaande taken gecoördineerd te kunnen uitvoeren, legt en onderhoudt de GGD contacten met verschillende personen bij gemeenten om de informatie op de juiste plekken te krijgen, op de hoogte te zijn van de ontwikkelingen en maatwerk te kunnen leveren. Financiële consequenties De werkzaamheden die de GGD voor vluchtelingen uit Oekraïne uitvoert, zijn voor een gedeelte reguliere werkzaamheden. De inzet betrof medewerkers uit de vaste formatie van de GGD, maar ook enkele uitzendkrachten en detacheringen. Gedurende de eerste vijf weken bedraagt het aantal uren dat is ingezet circa 220 per week. Onderstaande tabel geeft aan waar deze uren zijn gemaakt. Deels zal voor deze extra inzet additionele financiering nodig zijn, afhankelijk van de duur van de inzet. Er wordt door het ministerie van JenV een regeling uitgewerkt om (een deel van) de gemaakte kosten te vergoeden. Onderdeel Uren per week Broodfabriek inclusief zorgcoördinatie*
66
Reguliere werkzaamheden
154
Totaal
220
* De uren van uitzendkrachten voor de Broodfabriek worden gefactureerd aan de gemeente Den Haag en staan derhalve niet ten laste van deze verantwoording.
Impact op de reguliere werkzaamheden De inzet van medewerkers voor de opvang van vluchtelingen heeft met name impact op de reguliere werkzaamheden van Leefomgeving. Deze inzet is mogelijk door het uitstellen van reguliere GR-taken zoals inspecties tatoeages & piercings en seksinrichtingen, beleidsadvisering over technische hygiënezorg en het selectiever inspecteren van evenementen. Gezien de onzekerheid van de duur van de gevraagde inzet voor de vluchtelingenopvang is het nog niet goed in te schatten wat de gevolgen zijn voor deze taken. Diverse inspectiewerkzaamheden kennen een P*Q financiering. Wanneer de GGD dit jaar minder inspecties uitvoert, zal dat de inkomsten negatief beïnvloeden.
2.3 Voortgang Programma Corona Algemeen Vanaf begin 2020 staat het werk van GGD Haaglanden (goeddeels) in het teken van COVID-19 (hierna coronavirus). Begonnen met testen en bron- en contactonderzoek (BCO) is daar in 2021 (grootschalige) vaccinatie aan toegevoegd. Eind 2021 zijn vervolgens de Programma’s Testen en Traceren en Vaccinatie samengevoegd in één programma Corona, (vooralsnog) met als einddatum 1 juli 2022. Het jaar 2022 staat om die reden in het teken van de transformatie naar een geïntegreerde organisatie die flexibel meebeweegt met de vraag naar testen, traceren en vaccineren. De huidige (afnemende) vraag betekent dat de GGD de operationele capaciteit afbouwt. Maar gelijktijdig moet de GGD voorbereid blijven op een groei van de vraag. Om die reden blijft basiscapaciteit, vaardigheden en faciliteiten inzetbaar. De insteek hierbij is dat een vaste kern nodig is met daarnaast een vraaggestuurde flexibele schil, waarmee de GGD kan op- en afschalen. Dit geldt voor zowel personeel als locaties en voor zowel testen als vaccineren.
Vertrouwelijkheid: Openbaar
7
Testen Het testproces is verder geoptimaliseerd waarbij drive-through-locaties zijn vervangen door inloop-testlocaties in vaste gebouwen. Dit maakt het werk efficiënter en comfortabeler. De capaciteit en het aantal testen varieert en is vraaggestuurd. Nu vanaf april 2022 in de meeste gevallen geen confirmatietest meer nodig is bij een positieve zelftest, neemt het aantal testen bij de GGD verder af. De maximaal realiseerbare testcapaciteit (PCR) is gebaseerd op landelijk 100.000 testen en voor Haaglanden begroot op ruim 9.000 testen per dag, waarbij er in principe 8 locaties beschikbaar zijn en naar behoefte flexibel in te zetten. In april 2022 bediende de GGD de regio nog vanuit 5 locaties, en voorzag daarmee ruim in de testvraag. In die periode is het aantal testen regionaal beperkt tot enkele honderden per dag en dit aantal is verder dalend. De openstelling van testlocaties beweegt hierin mee. In de eerste vier maanden van 2022 zijn 505.474 testen afgenomen (in vergelijking met 372.111 in dezelfde periode in 2021), waarvan 286.625 positief bleken (57%). Hiermee komt het totaal aantal door GGD Haaglanden afgenomen testen sinds maart 2020 op ruim 1,9 miljoen. Traceren Begin 2022 is de integratie van coronawerkzaamheden in de reguliere GGD-organisatie in gang gezet, om te beginnen met het onderdeel traceren (BCO).
Het grote aantal meldingen (cases) in het begin van het jaar heeft ertoe geleid dat de GGD de tracering beperkte tot het voeren van steekproefgesprekken en gesprekken op maat. Vanaf april is er een forse daling in het aantal cases en bevindt de pandemie zich in een transitiefase. Hierdoor verandert de focus van het BCO van verspreiding indammen en zicht houden op het virus, naar het voorkomen van transmissie naar personen met kans op een ernstiger verloop en ondersteuning van deze groep om zichzelf te beschermen. De focus komt dus meer en meer te liggen op monitoring en advisering. Op dit moment (begin mei) is er nog geen nieuw landelijk beleid voor traceren vastgesteld. Naar verwachting komt dit wel binnenkort. Wel heeft GGD Haaglanden voorbereidingen getroffen om de operationele capaciteit verder af te schalen. Vaccineren In januari 2022 heeft de GGD veel werk verzet in de boostercampagne, die eind 2021 gestart is. Vanaf de derde week van januari begon de toestroom af te nemen. In maart is vervolgens gestart met de herhaalprik, beginnend met de doelgroep 70+. De opkomst viel lager uit dan verwacht, zeker in de groep 60-69-jarigen is het opkomstpercentage voor de herhaalprik (25%) erg laag. In de eerste vier maanden van 2022 zijn in Haaglanden 461.141 vaccinaties gezet. In totaal, vanaf het begin van de campagne, zijn in Haaglanden ruim 2 miljoen prikken gezet.
De eerstvolgende grootschalige campagne is naar verwachting in september 2022. Ook op dit onderdeel is de GGD begonnen met tussentijdse afschaling van zowel personeel als openingstijden en -dagen. De verwachting is dat in de komende periode het aantal vaccinaties terugloopt naar ca. 2.000 per week. Callcenter Het Expertise- en ContactCenter (ECC) beantwoordt test- en vaccinatievragen die bij GGD Haaglanden binnenkomen. Het ECC adviseert ook over leefregels en BCO en kan individuele afspraken, testuitslagen of registraties in behandeling nemen. Door het ECC zijn van januari t/m april 2022 43.019 bellers te woord gestaan.
Vertrouwelijkheid: Openbaar
8
2.4 Pijler 1: Monitoren, signaleren, adviseren 2.4.1 Epidemiologie Taak 1: Gemeentelijk gezondheidsinzicht (monitoren en signaleren) • • • • • • •
Publicatie verdiepende factsheets van de reguliere Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2020. Analyse van de Beweegmonitor 2021, rapportage naar verwachting in Q2 2022.1 De tussentijdse resultaten van het Kindonderzoek zijn gepresenteerd en onderwerpen voor komend schooljaar vastgesteld in overleg met het CJG Den Haag en de stichting JGZ-ZHW. Actualisatie van de online Gezondheidsgids februari 2022 met cijfers over de gezonde levensverwachting, luchtkwaliteit en bevolkingsonderzoeken. In maart 2022 is er een Epidemiologisch Bulletin verschenen. 113 publicaties zijn opgeleverd: 9x9 verdiepende factsheets + 1 alleen voor DH (GM2020); 26 schoolprofielen (cGM jeugd); 2 factsheets (Kindonderzoek); factsheet aantal lijkschouwen; 2 artikelen voor het Epidemiologisch Bulletin. 10 Presentaties, o.a. over het Kindonderzoek bij het CJG Den Haag en de stichting JGZ-ZHW, de verdiepende factsheets van de Gezondheidsmonitor 2020, over mentale gezondheid bij gemeente Den Haag en ketenpartners en een presentatie aan beleidsmedewerkers opgave Eenzaamheid (Den Haag).
Corona Naast de reguliere werkzaamheden verrichten we vanuit de GR-taak momenteel verschillende vanuit rijksmiddelen gefinancierde werkzaamheden die verband houden met de coronapandemie. 1. Onderzoek naar de impact van corona2 Dit betreft de reguliere GM V&O 2020, Corona Gezondheidsmonitor Jeugd 2021 (cGM Jeugd 2021), Corona Gezondheidsmonitor Volwassenen & Ouderen 2022 (cGM V&O 2022), Corona Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2022 (cGM JV 2022) 2. Surveillance: wekelijkse EpiCurves3; periodiek overzicht van het percentage gevaccineerde inwoners naar wijk en boostervaccinaties en aanvullende analyses fijnmazig vaccineren; verkenning met RIVM van gebruik rioolwatersurveillance; beantwoorden van vragen vanuit bijv. GGD-crisisteam/duidingstafel en het regionaal beleidsteam. 3. Panelonderzoek De resultaten van de meest recente peiling staan online. 4. Overig onderzoek naar de gevolgen van de corona-maatregelen plaats, vooral gericht op groepen die om een of meerdere redenen kwetsbaar zijn. 5. Onderzoek bestrijding/beheersing coronavirus i.s.m. afdeling Infectieziektebestrijding
Taak 2: Epidemiologische adviezen • •
14 gemeentelijke adviezen n.a.v. vragen uit de betreffende gemeente, waaronder adviezen over de vaccinatiegraad, armoede en mentale gezondheid en spraak- en taalontwikkeling. 12 adviezen aan andere professionals, welke bij kunnen dragen aan de gezondheid van inwoners van Haaglanden: RIVM, JGZ-DH, LUMC-campus, ZonMw en AWPG-ZH.
Zoals gemeld in de Jaarstukken 2021 is deze rapportage verschoven naar 2022 vanwege drukte rondom duidingsgesprekken van de resultaten van de GM V&O 2020 en uitvoering van de cGM Jeugd eind 2021. 2 Financiering deels ZonMW, deels GR 3 De EpiCurve bevat de actuele stand van zaken over het aantal besmettingen met het coronavirus, het aantal uitgevoerde testen met het percentage positieven, het aantal overledenen met COVID-19 en het aantal vaccinaties (basisserie en booster). 1
Vertrouwelijkheid: Openbaar
9
2.4.2 Gezondheidsbevordering Vanuit het lokaal gezondheidsbeleid heeft de GGD gemeenten de eerste vier maanden van het jaar ondersteund bij het uitvoeren en implementeren van het lokale gezondheidsbeleid conform planning: • In de hele regio is ingezet op de IkPas-campagne (gericht op vermindering van alcoholconsumptie). • Per gemeente heeft de GGD maatwerk geleverd in de ondersteuning in het lokale gezondheidsbeleid. De GGD heeft op deze manier gemeenten en partners geadviseerd over thema’s als: o gezonde kinderopvang (Westland, Pijnacker-Nootdorp en Delft) o positieve gezondheid, bewonersparticipatie en mentale gezondheid (Delft en Den Haag) o preventiecoalitie (Den Haag en Zoetermeer) o Kind Naar Gezond Gewicht (Zoetermeer, Leidschendam-Noord) o uitvoeringsprogramma’s van preventieakkoorden (diverse gemeenten, zoals de werkgroep Voeding in Midden-Delfland). • De GGD heeft bijgedragen aan (de verbinding met) diverse sportakkoorden (o.a. Rijswijk, Pijnacker-Nootdorp, Zoetermeer, Leidschendam-Voorburg, Delft), en JOGG (variant) in Rijswijk (Happyfit), Delft en PijnackerNootdorp. • De GGD heeft veel inbreng in Gezond en Gelukkig Den Haag. • De GGD werkt aan meer samenwerking rondom leefstijl met religieuze instellingen. • De GGD zet in op Jeugd en genotmiddelen (Leidschendam-Voorburg, Wassenaar). • Voor alle gemeenten werkt de GGD aan een rookvrije omgeving.
• In verschillende gemeenten heeft de GGD vanuit de invalshoek gezondheidsbevordering in combinatie met leefomgeving geadviseerd over de te ontwikkelen omgevingsvisie (Zoetermeer, Den Haag, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp en Delft). • In enkele gemeenten is de GGD meer betrokken bij het thema eenzaamheid. Met name in Delft waar de GGD de kerngroep ‘Een tegen eenzaamheid’ ondersteunt, maar ook in de gemeenten waar de dementiecampagne heeft gelopen (Rijswijk, Wassenaar) of op dit moment loopt (Zoetermeer).
Corona Vanuit Gezondheidsbevordering heeft de GGD gemeenten extra ondersteuning geboden bij de aanpak van de gevolgen van de pandemie op een gezonde leefstijl. Voorbeelden daarvan zijn: advies en ondersteuning de GGD bij bijeenkomsten in moskeeën (Den Haag) en in Rijswijk is ingezet op leefstijl van volwassenen/ouderen (OmmetjesApp, Diabetes Challenge). De GGD ondersteunt de Food Boost Challenge (FBC); een initiatief van Food Valley NL, HortiHeroes en Medical Delta Living Lab, waarbij de Haagse Hogeschool onderzoekspartner is. Het doel van de FBC is jongeren verleiden om meer groente en fruit te eten. In Delft is het Café positieve gezondheid (CPG) gestart. Hier kunnen bewoners terecht met vragen over hun gezondheid en welbevinden en krijgen ze laagdrempelig, in een veilige setting, op professionele wijze ondersteuning bij het beantwoorden van hun vragen. Daarnaast is er aandacht voor het organiseren van collectieve voorlichting gebaseerd op vragen van bewoners.
2.4.3 Beleidsadvisering Vanuit de taak Beleidsadvisering zijn de volgende activiteiten in de eerste vier maanden van 2022 uitgevoerd: • • • • • • •
Alle gemeenten zijn geadviseerd over hun gezondheidsbeleid. Regionale kernboodschap luchtkwaliteit, advisering hierover aan individuele gemeenten en het AB (dit is een opvolging van de inhoudelijke bespreking met het AB van de landelijke nota VGZ en een eerste stap in het realiseren van de ambitie ‘Adviseur voor een gezonde leefomgeving’). Voor de implementatie van de Visie 2030 is bekeken hoe wij met onze adviesproducten meer gericht op het realiseren van de ambities kunnen toespitsen. De basis lokale kernboodschappen zijn opgesteld en deze levert de GGD in het najaar van 2022 op. Beleidsadvisering aan gemeenten en bestuur over coronagerelateerde zaken. Beleidsadvisering aan gemeenten en interne organisatie ten aanzien van opvang vluchtelingen uit Oekraïne. Advisering rondom o.a. hitteplannen, schoolgezondheidsbeleid en forensische geneeskunde.
2.4.4 Preventieve ouderengezondheidszorg Preventieve ouderenzorg voert de GGD integraal uit vanuit verschillen gebieden: gezondheidsbevordering, epidemiologie, leefomgeving (bijvoorbeeld ten aanzien van koolmonoxide, hitte en koude) en infectieziektebestrijding (bijvoorbeeld ten aanzien van antibioticaresistentie). In het kader van
Vertrouwelijkheid: Openbaar
10
ouderengezondheidsbeleid participeert de GGD in netwerken rond gezondheid, welbevinden en vitaliteit (valpreventie, voeding, bewegen, eenzaamheid, sociale veiligheid). In Zoetermeer is bijgedragen aan de opzet en start (1 jan 2022) van de dementie preventiecampagne ‘We zijn zelf het medicijn’. In Zoetermeer is de GGD ook actief betrokken bij de doorstart valpreventie voorlichtingen met combinatiefunctionaris, fysiotherapeut en diëtist in de wijk en met de doelgroep. Daarnaast is stevig ingezet op de realisering van een lente/zomer-editie van het leefstijlmagazine ‘Vitaal ouder worden’ met daarin aandacht voor diverse leefstijlthema's in begrijpelijke taal. In Den Haag is ook bijgedragen middels de stedelijke stuurgroep aan de Haagse Diabetes Challenge en platform seniorvriendelijk stad. Ook is bijgedragen aan de preventietafel en diverse daarmee samenhangende overleggen van Gezond en Gelukkig Den Haag. Een nieuw onderwerp in de volwassenen/ouderen-gezondheidszorg is het thema de overgang. Steeds vaker ontvangt de GGD vragen over leefstijl, voeding en bewegen en mentale gezondheid voor specifiek de doelgroep vrouwen in de overgang. De GGD werkt aan een gedegen advies op dit thema.
2.4.5 Regeling Onverzekerden Sinds maart 2017 bestaat de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (SOV). Daaraan gekoppeld is het meldpunt onverzekerden van GGD GHOR Nederland. Een zorgverlener die zorg verleent aan een onverzekerde, meldt deze zorg bij het meldpunt. Met het meldnummer kan een zorgverlener een declaratie bij het CAK indienen. De melding gaat naar de betreffende GGD met als doel eventueel vervolghulp in te zetten via de betreffende gemeente. Op basis van twijfels over de wettelijke grondslag voor het doorzetten van meldingen heeft GGD GHOR Nederland opdracht gegeven hier onderzoek naar uit te voeren. De conclusie van het onderzoek is dat er zowel voor de gemeenten als ook voor de GGD’en geen wettelijke basis is om met de meldingen aan de slag te gaan. Het vervolgtraject maakt namelijk geen onderdeel uit van de subsidieregeling. Dit geldt ook voor de gegevensdeling van GGD’en naar gemeenten. Door het gebrek aan (voldoende) wettelijke basis heeft GGD GHOR alle GGD’en geadviseerd om de uitvoering van de onverzekerdenregeling per direct on-hold te zetten. GGD Haaglanden is daarom gestopt met het doorzetten van meldingen naar gemeenten. Voor de zorg die zorgverleners bieden aan onverzekerden en declaratie bij het CAK heeft dit geen gevolgen.
Er zijn wel gevolgen voor een eventueel lokaal vervolgtraject van zorg en voor de ‘subdoelstelling’ om mensen weer in een zorgverzekering te krijgen. Zodra bekend is hoe de regeling of een passend alternatief doorgang kan krijgen, neemt GGD Haaglanden dat in overweging. Het tijdelijk stopzetten van deze regeling heeft geen financiële consequenties voor de GR, omdat de baten en lasten van deze taak niet binnen de GR vallen. Indicator
Aantal verwerkte meldingen
Vertrouwelijkheid: Openbaar
Prognose 2022
1.800
Resultaat jan-apr 2022 On-hold
Bijgestelde prognose 2022 On-hold
11
2.5 Pijler 2: Uitvoerende taken gezondheidsbescherming 2.5.1 Infectieziektebestrijding De focus in de eerste maanden van het jaar lag op de bestrijding van het coronavirus. Ten gevolge van het rondgaan van de Omikron-variant van het virus was er de eerste maanden een forse stijging te zien van het aantal besmettingen. Na aanpassing van het testbeleid is een afname zichtbaar. Door het aanpassen van het beleid, het uitwerken van diverse scenario’s voor het op- en afschalen en het inbedden van het coronaprogramma binnen de GGD is er op dit moment nog weinig ruimte voor het hervatten van projecten op het gebied van infectieziektebestrijding. De verwachting is dat na de zomer deze projecten weer kunnen starten. Hierbij is de laatste weken ook aandacht geweest voor de vluchtelingen uit de Oekraïne. Sinds het begin van dit jaar neemt het aantal meldingsplichtige ziekten toe, gerelateerd aan het loslaten van alle maatregelen. In de eerste maanden van 2022 is er een opvallend hoog aantal (12) van gemelde legionellainfecties te zien. Voorafgaande jaren varieerde dit aantal in het eerste kwartaal tussen een en vijf meldingen. De huidige meldingen zijn verspreid over de hele regio. Er zijn tot nu toe geen aanwijzingen voor een gemeenschappelijke bron. Slechts drie infecties zijn waarschijnlijk in het buitenland opgelopen. De GGD houdt de ontwikkelingen in de gaten.
Het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (Nivel) geeft aan dat het laatste jaar het aantal scabiës-patiënten, dat door de huisarts gezien wordt, aan het toenemen is. Scabiës (schurft) is geen meldingsplichtige ziekte en de GGD heeft daardoor geen cijfers hoe vaak deze ziekte in ons werkgebied gediagnosticeerd wordt. Maar de GGD ziet het aantal vragen van burgers, behandelaren en instellingen wel stijgen. Op dit moment is door de ontwikkeling op Corona en een mogelijke opleving in het najaar moeilijk aan te geven wat de verwachtingen zijn voor 2022. Indicator
Prognose 2022
Meldingsplichtige infectieziekten – corona Meldingsplichtige infectieziekten – overig
Resultaat jan-apr 2022
Bijgestelde prognose 2022
292.102 800
Meldingsplichtige infectieziekten – totaal
121 292.223
Niet-meldingsplichtige casuïstiek, situaties en inlichtingen
2.900
1.318
Meldingen van zorginstellingen (art. 26 Wpg)
300
249*
Niet bijgesteld
* Onder artikel 26 WPG vallen zorginstellingen (verpleeghuizen, ziekenhuizen, verzorgingshuizen en instellingen voor verstandelijk gehandicapten), zorginstellingen niet vallend onder de Kwaliteitswet (residentiële jeugdinstellingen en semiresidentiële jeugdvoorzieningen) én niet-zorginstellingen (kindercentra, scholen, internaten, COA-opvanglocaties, opvangcentra voor dak- en thuislozen en penitentiaire inrichtingen). In de prognose is alleen het aantal zorginstellingen opgenomen.
2.5.2 Tuberculosebestrijding Alle afgeschaalde werkprocessen vanwege COVID19-maatregelen zijn inmiddels volledig operationeel. De GGD heeft in de eerste vier maanden, in lijn met de verwachtingen, 2.991 mensen onderzocht. Door middel van screening en contactonderzoek zijn er in totaal 22 patiënten met een Tuberculosebesmetting (TBC) en 18 patiënten met een Latente Tuberculose Infectie (LTBI) gediagnosticeerd en behandeld/in behandeling. Sommige groepen lopen meer risico om besmet te raken met tbc (waaronder asielzoekers en immigranten). De GGD voert dan ook op actieve wijze screeningsprogramma’s uit onder deze risicogroepen. Vanuit volksgezondheidsperspectief heeft dit de hoogste prioriteit, omdat dit veelal de besmettelijke gevallen zijn met het
Vertrouwelijkheid: Openbaar
12
grootste risico op transmissie onder de bevolking. Vroegtijdig opsporen kan verdere verspreiding van tuberculose succesvol voorkomen. Ongeveer twee derde van de tbc-patiënten is afkomstig uit/of geboren in het buitenland. De tuberculose-incidentie hangt dan ook sterk samen met verschillende migratiestromen. In 2020/2021 was er ten gevolge van beperkingen gerelateerd aan de COVID19-pandemie een sterke afname van bijvoorbeeld asielzoekers en immigranten. In de post-COVID19-periode is een toename van deze (risico)groepen te verwachten met mogelijke kans op een (ingecalculeerde) toename van de tuberculose-incidentie. Het absolute aantal tbc-patiënten blijft gemiddeld stabiel4 en passend binnen een geleidelijk dalende5 trend. Dit komt overeen met het tbc-beloop in Nederland en met andere ontwikkelde landen in de wereld. Ondanks deze dalende trend blijft het belangrijk om tuberculose in Nederland goed te bestrijden. Voor de komende jaren is het dan ook een uitdaging om de tbc-expertise hoog te houden bij een dalende tbc-incidentie.6 Indicator
Prognose 2022
Resultaat jan-apr 2022
Aantal (nieuwe) gediagnosticeerde tbc-patiënten
80-100
22
LTBI-patiënten
80-100
18
10.000-12.500
2.991
Aantallen verrichtingen (foto’s, Mantoux-, BCG-, IGRAscreeningen)
Bijgestelde prognose 2022
Niet bijgesteld
2.5.3 Bevordering seksuele gezondheid Tot en met april heeft de GGD voor de uitvoering van de ASG-subsidieregeling in totaal 5.080 consulten verricht (initiële- behandel- en nacontroleconsulten), waarvan 3.334 initiële consulten (norm = 11.550 per jaar). Er is sprake van een onderproductie van 868 consulten t.o.v. de gemiddelde target per week (norm is 221 consulten per week). Beleidsmatig is in Q1 de prioriteit gelegd bij de uitvoering en inhaalslag van de PrEP-consulten. De huidige (ASG) onderproductie vormt geen aanleiding om de jaarprognose bij te stellen. Inzet is gericht op het terugdringen van het verzuim, de nieuwe medewerkers geworven eind 2021 zijn vanaf Q2 in de basis ingewerkt voor reguliere consulttypes waardoor de productie per week omhoog kan naar zo'n 247 consulten per week. Hiermee realiseert de GGD de prognose eind 2022. Naast de curatieve consulten binnen de ASG-subsidie zijn in deze periode 789 SENSE-consulten7 (-anticonceptie, onbedoeld zwanger, -seksuele technieken -soa's (geen test) gegeven, 954 keer is anticonceptie voorgeschreven/geplaatst/verwijderd/in gebruik genomen en 181 consulten ‘seks tegen de zin’ verricht. Voor de uitvoering van de PrEP-subsidieregeling zijn in totaal 664 consulten (start- nacontrole- en followupconsulten) gegeven. Het aantal PrEP-cliënten in zorg per 1 mei is 482 (norm is 581 gemiddeld in 2022).
Er is geen aanleiding de prognose bij te stellen. Sinds januari hebben wij aan 111 nieuwe cliënten de PrEP zorg kunnen aanbieden.
Uitgezonderd de ervaren fluctuaties gedurende de Covid-pandemie periode (2020/2021) Tegelijkertijd, elke maatschappelijke, politieke, geografische en/of klimatologische verandering/toename migratiestromen kan hier direct of indirect invloed op hebben. 4 5
De afdeling TBC van GGD Haaglanden is een onderdeel van het Regionale Expertise Centrum (REC) Tuberculosebestrijding ZuidHolland. Dit betreft een samenwerkingsverband op het gebied van Tuberculosebestrijding tussen de 4 GGD’en in Zuid-Holland voor screening, gegevensverzameling, voorlichting, bestrijding en behandeling van TBC. 6
7
Informatie en advies over alle vragen van jongeren <25 jaar die samenhangen met seksualiteit.
Vertrouwelijkheid: Openbaar
13
Indicator
Prognose 2022
Resultaat jan-apr 2022
11.500
3.334
Groepsvoorlichting
70
25
Evenementen
5
1
PrEP zorg: Aantal cliënten in zorg
581
468
Uitgevoerde consulten
Bijgestelde prognose 2022
Voorlichtingen: Niet bijgesteld
2.5.4 Medische milieukunde •
•
•
In de eerste drie maanden van het jaar lag het aantal meldingen van burgers ongeveer 10% onder het begrote aantal meldingen. Dit komt vooral door het lage aantal meldingen in januari en februari; vanaf maart ligt het aantal meldingen inmiddels op het begrote niveau. Ook het aantal meldingen door instellingen was lager dan verwacht. Mogelijk spelen hier de naweeën van de coronacrisis nog een rol. Advisering aan gemeenten (specifieke casuïstiek, beleidsadvies, advies Ruimtelijke Ordening en advisering over raadsvragen) was in totaal ongeveer op het begrote niveau, hoewel de advisering over raadsvragen achterblijft. De gemeenten zijn onder andere geadviseerd over lood in de bodem, over de geschiktheid van mogelijke locaties voor AZC’s en over milieueffectrapportages bij grote ruimtelijke ontwikkelingen. Ook zijn enkele adviezen gegeven over het geluidniveau bij evenementen. De pilot samenwerking van de 4 Zuid-Hollandse GGD’en met de provincie Zuid-Holland is met succes afgerond in februari. Het resultaat van deze verkenning is een samenwerkingsagenda op het gebied van een gezonde leefomgeving, bestaande uit verschillende projecten, zoals een bestuurdersreis. Evenals de provincie, zetten de GGD’en in Zuid-Holland deels eigen uren in voor deze projecten. Daarnaast financiert de provincie een groot deel van de uren. Indicator
Prognose 2022
Resultaat jan-apr 2022
Advies aan burgers (n.a.v. melding)
450
120
Advies bij incidenten (nazorg en GROP)
5
2
Advies van GAGS bij incidenten
50
4
Advies aan gemeenten: specifieke casus (melding)
25
9
Advies aan gemeenten: beleidsadvies
70
27
Advies aan gemeenten: RO-adviezen
100
24
Advies aan gemeenten: ondersteuning bij raadsvragen
20
1
Advies aan instellingen/instanties (n.a.v. meldingen en beleidsadvies)
50
7
Vertrouwelijkheid: Openbaar
Bijgestelde prognose 2022
Niet bijgesteld
14
2.5.6 Technische Hygiënezorg De werkzaamheden inzake THZ verlopen vooralsnog conform planning: •
Er zijn veel THZ-meldingen/vragen met betrekking tot de nieuwe Europese richtlijn T&P, die per januari 2022 is ingegaan, afgehandeld. • Het aantal meldingen van patiënten met een longontsteking veroorzaakt door de legionellabacterie (veteranenziekte) was de eerste 3 maanden van 2022 beduidend hoger dan voorgaande jaren. De deskundigen infectiepreventie doen onderzoek naar de mogelijke oorzaak om een uitbraak te voorkomen. Er is geen gemeenschappelijke bron gevonden. • Er zijn beleidsadviezen gegeven over de voorgenomen verplaatsing van de raamprostitutie naar de Sporendriehoek in Den Haag, het realiseren van koelteplekken in Den Haag en advisering over de aanpak van plaagdieren binnen de gemeente Leidschendam-Voorburg. • Het aantal adviesaanvragen over veiligheidsplannen van evenementen verloopt conform verwachting. Er zijn nog geen inspecties uitgevoerd; het evenementenseizoen gaat nu pas van start. • In zowel Den Haag als Zoetermeer is een nieuw AZC geopend en bij beide is een bezoek ten behoeve van een nulmeting gedaan. De mankracht voor technische hygiënezorg is deels vrijgespeeld voor advisering bij de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Het is nu nog niet in te schatten welke impact dit heeft op de prognose. Indicator
Prognose 2022
Resultaat jan-apr 2022
THZ-meldingen
100
15
Legionella adviezen
40
19
Beleidsadviezen
15
4
Adviezen veiligheidsplannen evenementen (o.b.v. aanvraag GHOR)
55
15
Inspecties evenementen
30
0
Aantal AZC locaties waar één of meerdere keren een inspectie is uitgevoerd *
1
2
Bijgestelde prognose 2022
Niet bijgesteld
* Exclusief de inspectie van de opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen; dit staat apart vermeld onder het project Oekraïne.
Corona De deskundigen infectiepreventie hebben specifieke inzet gepleegd voor corona: • •
•
Ondersteunen van de overstap van chirurgische mondneusmaskers op ffp2- adembeschermingsmaskers, met name in de teststraten en indien gewenst in de vaccinatiestraten en op de interne poliklinieken. Uit onderzoek van het RIVM is gebleken dat veelvuldig gebruik van ethanol bevattende handgel mogelijk gezondheidsrisico’s met zich mee kan brengen. Op de teststraten desinfecteerden de medewerkers vaak hun handen en werden de veilig geachte normen overschreden. In samenspraak met de locatieverantwoordelijke arts is een nieuwe werkwijze bedacht en geïntroduceerd waardoor het gebruik van handdesinfectans is teruggebracht naar de maximale toegestane frequentie terwijl optimale bescherming tegen het SARS-CoV-2 virus behouden bleef. Adviseren over het aanpassen van interne coronamaatregelen n.a.v. gewijzigde landelijke (hygiëne)maatregelen.
Vertrouwelijkheid: Openbaar
15
2.5.7 Reizigersadvisering en –vaccinatie In de eerste maanden van het jaar zijn door inzet van medewerkers in de boostercampagne van het programma Corona minder consulten geweest. Vanaf april is het weer mogelijk om vier dagen per week een consult in te plannen. Doordat de formatie nog niet volledig is, is het niet mogelijk om het aantal consulten verder uit te breiden. (Mogelijke) klanten verwijst de GGD door naar andere aanbieders. Daarnaast is de locatie in Delft nog gesloten op dit moment. De vraag voor consulten neemt sinds begin dit jaar toe en de verwachting is dat dit komende maanden verder toe gaat nemen. Echter de aantallen zijn nog niet op het niveau van voor de Coronapandemie. Wel is de trend dat inwoners weer meer complexe en langere reizen maken doordat veel reizen uitgesteld zijn tijdens de coronapandemie. Dit leidt tot een langere consultduur. Omdat te verwachten is dat de komende maanden beter zicht komt op de (nieuwe) vraag naar reizigersvaccinaties, zal de prognose voor 2022 in de 2e bestuursrapportage worden bijgesteld. Omdat de productie naar verwachting niet conform begroting is gaat de GGD bekijken hoe kosten bespaard kunnen worden. Aangezien deze taak niet gefinancierd wordt vanuit de deelnemersbijdragen, maar door middel van inwoners die een vergoeding betalen voor een consult, is er geen financieel effect voor de GR.
Naast bovenstaande ontwikkelingen bereidt de GGD de HPV-inhaalcampagne 18+ voor die in het najaar van 2022 van start gaat en zijn de eerste gesprekken gestart voor het opzetten van een expertise vaccinatiecentrum. Indicator
Prognose 2022
Resultaat jan-apr 2022
Aantal consulten
10.000
1.600
Aantal gegeven vaccinaties
15.000
2.222
Bijgestelde prognose 2022
Niet bijgesteld
2.6 Pijler 3: Bewaken van de publieke gezondheid bij rampen en crises 2.6.1 Inzet rond (en voorbereiding op) incidenten, rampen en crises • • •
In de eerste vier maanden heeft de GGD 7 meldingen geregistreerd en afgehandeld. De gestelde doelen/activiteiten voor opleiden, trainen en oefenen (OTO) lopen allemaal conform planning, zoals een introductiescholing voor nieuwe procesleiders, informatiecoördinator en crisiscoördinator en een training effectief vergaderen. De inzet van de Gezondheidskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen (GAGS) bij incidenten was in de eerste maanden van dit jaar (veel) lager dan gemiddeld. Er is in twee gevallen nazorg verleend bij incidenten.
2.7 Pijler 4: Toezicht houden 2.7.1 Toezicht op de Kinderopvang (TOKIN) Uitgangspunt en wens is dat de GGD alle kinderopvanglocaties dit jaar op basis van hun oorspronkelijke risicoprofiel toetst. De inspecties verlopen de eerste vier maanden volgens planning, ondanks aanzienlijk ziekteverzuim. Wij zien een toename in de overtredingen; deze ontstaan deels door personeelskrapte (bij de locaties). Tevens constateert de GGD dat de gemeenten minder opdrachten geven voor nadere- en incidentele onderzoeken. In Q1 zijn de laatste voorbereidingen voor het flexibel inspecteren afgerond en start de GGD in Q2 de Pilot flexibel inspecteren in de gemeente Rijswijk. De verwachting is dat er dit jaar ruimte zal zijn om wensen van de gemeenten op te pakken, zoals de flitsdagen, extra tijd om het personeelsbestand van kinderopvanglocaties grondiger te beoordelen en de gewenste hoge(re) percentages gastouderbezoeken.
Vertrouwelijkheid: Openbaar
16
Indicator
Prognose 2022
Resultaat jan-apr 2022
Locaties: jaarlijkse inspecties
1.115
440
Locaties: nieuw
141
Bijgestelde prognose 2022
28 (17 OVR, 11 ONR) Gastouders: jaarlijkse inspecties
506
153
Gastouders: nieuw
232
62
Gastouderbureaus: jaarlijkse inspecties
25
0
Gastouderbureaus: nieuw
6
1 (ONR)
Nader en incidentele onderzoeken
562
54
Klachten
33
16
Bevel
8
0
Jeugdverblijven
1
1
2.629
755
Niet bijgesteld
Totaal
2.7.2 Inspectie tatoeage-, piercing- en permanente make-upstudio's De eerste 4 weken van 2022 zijn er geen inspecties bij tatoeage-, piercing- en permanente make-upstudio's geweest, omdat de contactberoepen nog dicht waren vanwege coronamaatregelen. Vanaf 24 januari is gestart met inspecties. Sindsdien zijn er 37 inspecties uitgevoerd. De mankracht voor deze inspecties is deels vrijgespeeld voor de inspecties van (mogelijke) opvanglocaties voor vluchtelingen uit Oekraïne. Het is nog niet te voorzien hoeveel invloed dit gaat hebben op de prognose van het aantal inspecties. Indicator
Prognose 2022
Aantal locaties waar 1 of meerdere keren een inspectie is uitgevoerd en vergunning is verleend/geweigerd
120
Aanvragen vrijstelling Tatoeages en Piercings bij evenementen
8
Resultaat jan-apr 2022
Bijgestelde prognose 2022
37
0
Niet bijgesteld
2.7.3 Hygiëne-inspectie seksinrichtingen In de eerste 4 weken van 2022 hebben er geen inspecties plaatsgevonden in verband met sluiting door de coronamaatregelen. Daaropvolgend is er een inhaalslag gedaan. De prognose is aangepast, omdat er een aantal bedrijven is gestopt in 2021. De personele inzet voor deze inspecties is deels vrijgespeeld voor de inspecties van (mogelijke) opvanglocaties voor vluchtelingen uit Oekraïne. Het is nog niet te voorzien hoeveel invloed dit gaat hebben op de prognose, maar waarschijnlijk worden minder inspecties uitgevoerd dan begroot.
Vertrouwelijkheid: Openbaar
17
Indicator
Prognose 2022
Aantal locaties waar één of meer keren een inspectie is uitgevoerd
Resultaat jan-apr 2022
Bijgestelde prognose 2022
18
62
70
2.7.4 Lijkschouw (Taken Wet op de Lijkbezorging) Het op professionele wijze uitvoeren van werkzaamheden met betrekking tot de taak lijkschouw is een kritisch proces van de GGD, die ook in crisistijd normaal doorgang vindt. De forensisch artsen van de GGD zijn zeven dagen per week, 24 uur per dag bereikbaar en beschikbaar voor de werkzaamheden. In de eerste vier maanden van het jaar hebben relatief meer verrichtingen plaatsgevonden dan geprognosticeerd. De prognose voor 2022 is daarom aangepast. Conform de financieringssystematiek (p*q) brengt de GGD de verrichtingen in rekening. Er is geen onderzoek uitgevoerd naar de oorzaken van de hogere aantallen. Een mogelijke verklaring voor het hogere aantal lijkschouwen, is dat verpleeghuizen beter op de hoogte zijn dat melding vereist is bij overlijden door een val. Voor wat betreft het hogere aantal bij ‘uitstel begrafenis’ is een mogelijke verklaring dat meer reizen vanaf eind 2021 weer mogelijk is, waardoor familie van verder weer op begrafenissen aanwezig kan zijn en dus vaker uitstel nodig is. Indicator
Prognose 2022
Resultaat jan-apr 2022
Bijgestelde prognose 2022
Collegiaal overleg/advies
295
132
396
Euthanasie
424
158
474
Lijkschouw
783
310
930
Meldingen overleden minderjarigen
21
5
15
Uitstel begrafenis & lijkenpas
321
328
984
Forensisch onderzoek bij Kindermishandeling*
20
6
18
Letselbeschrijving*
20
2
6
* Deze producten zijn niet opgenomen in de begroting, maar maken wel onderdeel uit van onze dienstverlening en van de samenwerking met GGD HM. De kosten zijn voor rekening van de politie of kan de GGD declareren bij GGD GHOR Nederland.
Samenwerking GGD Haaglanden en GGD Hollands Midden Op het gebied van forensische geneeskunde is een samenwerkingsproject gestart tussen GGD Haaglanden en GGD Hollands Midden. Het project geeft invulling aan de in juli 2021 door beide DPG-en ondertekende intentieverklaring om de forensische geneeskunde stapsgewijs de komende jaren gezamenlijk in de politieregio Den Haag aan te gaan bieden. De samenwerking sluit aan op de landelijke ontwikkelingen binnen de forensische geneeskunde zoals beschreven in het visiedocument van GGD GHOR Nederland “Een toekomstbestendige forensische geneeskunde, visie 2020-2022”. In 2022 ligt de nadruk op de inhoudelijke samenwerking van forensisch artsen en verpleegkundigen op het gebied van lijkschouw en forensisch medische expertise voor kinderen (FMEK). Beide diensten levert de GGD al. Daarnaast gaat het project in op de impact van een mogelijke uitbreiding van diensten op het gebied van forensisch medisch onderzoek (FMO) en medische zorg voor arrestanten (MAZ); te beginnen met de ontwikkeling van een businesscase voor de invoering van een letselspreekuur voor kinderen, kwetsbaren en slachtoffers van straatmishandeling.
Vertrouwelijkheid: Openbaar
18
Landelijk heeft de forensische geneeskunde te kampen met een groot tekort aan forensisch artsen. Ook binnen GGD Haaglanden is dit het geval hetgeen de kwaliteit en continuïteit onder druk kan zetten. Parallel aan het samenwerkingsproject is een taskforce personeel forensische geneeskunde vanuit beide GGD-en opgericht met als doel de formatie forensisch artsen op orde te krijgen, te anticiperen op uitstroom en daar waar mogelijk af te stemmen/harmoniseren op het gebied van arbeidsvoorwaarden. De taskforce zal waar mogelijk aansluiting zoeken met hetgeen GGD GHOR Nederland landelijk op dit vlak ontwikkelt. Op het gebied van tarieven zal in 2022 nieuwe tariefstelling plaatsvinden voor FMEK en wellicht voor andere producten in het kader van de samenwerking.
2.8 Pijler 5: Brede Public Health 2.8.1 Directeur Publieke Gezondheid Uitvoering verloopt volgens planning, waarbij voortgang is geboekt met de implementatie van de visie 2030, de inzet voor de bestrijding van de coronacrisis voortgezet is en aanvullend aandacht is besteed aan de GGD-taken in verband met de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Visie 2030 In de eerste maanden van 2022 is gewerkt aan een implementatieplan 2022-2024. In februari heeft daarvoor een managementdag plaatsgevonden waar de managers elkaar bevraagd hebben over de verschillende taakvelden en is gekeken naar mogelijke samenwerkingsprojecten in de organisatie. Dit heeft geleid tot een conceptplan waarin de nadruk ligt op de taken die de GGD anders wil gaan doen om beter aan te sluiten bij de visie en zes integrale (afdelingsoverstijgende) projecten zijn gedefinieerd. Verwachting is dat het managementteam van de GGD dit plan in juni vaststelt. Herinrichting GGD Aansluitend aan het vaststellen van de Visie 2030 is de GGD begonnen met een traject herinrichting GGD. Dit traject, ondersteund door het bureau &Van der Laar, verkent of de huidige besturing en coördinatie nog passend is bij de ambities of dat hierin aanpassingen nodig zijn. In de 2e bestuursrapportage volgt meer hierover.
2.8.2 Taken van de GGD als zorginstelling Vanuit deze taak zorgt de GGD voor het op een verantwoorde en kwalitatief hoogwaardige manier leveren van zorg. Het kwaliteitscertificaat is in 2021 voor drie jaar verlengd tot juni 2024. In mei vindt het eerste jaarlijkse tussentijdse onderzoek plaats. Aanvullend op de activiteiten gericht op informatiebeveiliging van de coronasystemen is een GGD-breed project gestart om invulling te geven aan de NEN7510 richtlijnen. De GGD-brede activiteiten op het gebied van opleiding en deskundigheidsbevordering lopen volgens planning. De hernieuwde erkenning als Opleidingsinstelling is tijdig aangevraagd en de GGD is in afwachting van de datum van het visitatiebezoek. In de eerste vier maanden is de klachtafhandeling en de VIM-procedure (Veilig incidenten melden) normaal uitgevoerd. Tot en met april zijn er 22 VIM-meldingen geweest. In totaal zijn 115 meldingen van klachten ontvangen. Alle meldingen zijn na ontvangst beoordeeld. Hieruit komt de volgende onderverdeling: • • • •
8 meldingen zijn in behandeling genomen en hiervan is 1 melding door de klachtencommissie behandeld. 100 meldingen betroffen corona gerelateerde klachten en deze zijn door het programma Corona afgehandeld. 1 melding is na onderzoek niet ontvankelijk verklaard. 6 meldingen zijn niet in behandeling genomen omdat het geen klachten voor GGD Haaglanden betrof; melders zijn hiervan op de hoogte gebracht met onderbouwing en doorverwezen naar de juiste organisatie.
Vertrouwelijkheid: Openbaar
19
2.8.3 Publieksinformatie De prognose voor 2022 is gebaseerd op de realisatie van 2019. In 2020 en 2021 waren er veel extra contacten over corona. Begin 2022 is dat nog steeds het geval; de eerste drie maanden is twee op de drie vragen corona gerelateerd. In april nemen de contacten af met ruim 60% ten opzichte van de maanden daarvoor. De verwachting is dat de vraag nu normaliseert, zodra dat het geval is, volgt een bijgestelde prognose. Indicator
Prognose 2022
Resultaat jan-apr 2022
Telefonische contactmomenten
22.000
10.230*
E-mail contactmomenten
2.500
1.578
Bijgestelde prognose 2022
Niet bijgesteld
* waarvan 63% corona-gerelateerd
2.9 Ontwikkeling baten en lasten GGD In onderstaand overzicht zijn de lasten voor regionale taken van de uitvoeringsorganisatie GGD opgenomen. De baten betreffen de afgesproken deelnemersbijdragen van de deelnemende gemeenten (conform het financieel statuut), bijdragen van inwoners die betalen voor een product en ontvangen subsidies. De begrotingswijziging 2022 die op 6 juli door het Algemeen Bestuur zal worden vastgesteld is verwerkt in dit overzicht.
Taken GGD
Begroting 2022
Lasten Realisatie Prognose t/m apr 2022
Prognose afwijking
Begroting 2022
Baten Realisatie Prognose t/m apr 2022
Prognose afwijking
Brutoresultaat Afrekening 2022 GR
Netto resultaat 2022
Pijler 1 1 Epidemiologie 2 Gezondheidsbevordering 3 Beleidsadvisering Pijler 2 6 Infectieziektebestrijding 7 Tuberculosebestrijding 8 Bevordering seksuele gezondheid 9 Medische milieukunde 10 Technische hygienezorg Pijler 3 12 Inzet incidenten, rampen, crises Pijler 4 13 Toezicht op de kinderopvang (TOKIN) 14 Inspecties tatoeages & piercings Pijler 5 17 Directeur Publieke Gezondheid 18 GGD: zorginstelling 19 Publieksinformatie* Totaal GGD basispakket