A 25075 Bijlage

PLAN VAN AANPAK: OOKPtNViSiES MiOOEN-DUFLANO 11 5tPrtM8tR. 1015

üAMË stadmakers onder één dak

Ot OORPENViSiES DOOR OE BRIL VAN JANE De vraag In 2025 is de Toekomstvisie Midden-Delfland 2050 vastgesteld

Een visie die richting geeft, maar ruimte laat

waarin de gemeente in samenspraak met ruim 2.000 inwoners,

Midden-Delfland vraagt niet om een blauwdruk, maar om een

De Toekomstvisie 2050 liet zien hoe krachtig participatie kan

ondernemers en maatschappelijke partners de ambities voor de

handelingskader: robuust genoeg om houvast te bieden, flexi­

zijn: meer dan 2.000 inwoners, ondernemers en verenigingen

lange termijn verwoord heeft: levendig, voor jong en oud, verwe­

bel genoeg om in te spelen op initiatieven van onderop. Een

dachten mee, begeleid door een ambassadeursgroep als kriti­

ven van natuur en iandbouw, onderscheidende dorpskarakters en

kader dat keuzes durft te maken over woningbouw, voorzienin­

sche gids. Die energie nemen we mee naar de dorpenvisies. We

nauw verbonden met het buitengebied. Daarmee is het moment

gen, mobiliteit, altijd gevoed door lokale identiteit en waarden

bouwen voort op wat er al is opgehaald en zorgen dat participa­

aangebroken om deze toekomstvisie te concretiseren in de Omge-

van Cittaslow.

tie nu vooral verdieping en nieuwe inzichten oplevert. Daarmee

Participatie die verdiept, verbindt en verankert

worden de dorpenvisies een volgende etappe in de gezamenlij­

vlngsvlsie 2.0 welke richting gaat geven aan de ontwikkeling van de gemeente op de lange termijn.

Wij geloven dat je alleen koers kunt houden als je ruimte laat

ke reis: het vastleggen van het unieke DNA van de dorpen, het

om bij te sturen. Zo maken we een visie die beweegt met de

verkennen van keuzes en dilemma's, en het uitstippelen van

Een essentieel onderdeel van deze vertaalslag is het opstellen

tijd, en toch de essentie bewaart: levendige dorpen, een sterk

routes naar de toekomst.

van de Dorpenvisie. De dorpenvisie vormt een van de belangrijke

landschap en een gemeenschap die zich verbonden voelt.

Wij geloven in betrokkenheid op maat: niet iedereen hoeft de­

bouwstenen voor de omgevingsvisie 2.0 en heeft in ieder geval de

zelfde route af te leggen, maar ieder kan op zijn eigen manier

volgende functies:

bijdragen. Daarom combineren we communicatie, participatie en co-creatie in één samenhangend traject:

i »

Houvast bieden voor de beoordeling van initiatieven, zonder

»

»

Communicatie: informeren,

'X

een rigide blauwdruk te zijn, Concreet richting geven aan opgaven als woningbouw na 2030,

*

voorzieningen en leefbaarheid, bereikbaarheid en duurzaam­

TIJD

Participatie (online en offline): ophalen, toetsen en verdie­

Voortbouwen op de opbrengsten van de Toekomstvisie 2050

pen - via korte interactieve momenten in de dorpen en swipend op de telefoon met Swipocratie. Zo ontstaat een bont

Het DNA en de identiteit van de dorpen behouden én toekomst-

Vanuit een conceptuele blik werken aan scherpe keuzes

palet aan stemmen binnen hetzelfde inhoudelijke kader:

bestendig maken: per kern de eigen kwaliteiten vastleggen (zo­

De dorpenvisies zijn méér dan een uitwerking van bestaande

vertrouwd én nieuw, herkenbaar én verrassend.

als dorpse sfeer, sociale cohesie en karakter), maar ook ruimte

kaders. We gebruiken concepten en scenario's als middel om

Co-creatie: intensief samenwerken in ateliers en sessies

lessen te trekken, belangen scherp te stellen en nieuwe invals­

met ambassadeurs, verenigingen en partners aan de bouw­

hoeken te verkennen. Dat schept helderheid in prioriteiten en

stenen van de dorpenvisies.

bieden voor passende ontwikkeling. »

Inzicht bieden in de samenhang tussen dorpen en regio: hoe Den Hoorn, Maasland, Schipluiden en de buurtschappen zich tot elkaar én tot het landschap. Delft, Westland en de regio

maakt keuzes transparant. Zo worden lastige beslissingen niet weggestopt, maar juist zichtbaar gemaakt en bespreekbaar.

Keuzes en dilemma's transparant maken, bijvoorbeeld over wo­

Dorps

ningbouwlocaties, mobiliteit, voorzieningen of energietransitie

wonen

uit, Het resultaat: dorpenvisies die eigenaarschap versterken, beleid en leefwereld verbinden en een stevig kompas bieden voor de toekomst.

- zodat belangen, dilemma's en prioriteiten breed en helder af­ X

gewogen kunnen worden. »

Zo wordt participatie méér dan input ophalen: het legt het DNA van de dorpen vast, helpt richting kiezen en wijst de weg voor­

MRDH verhouden. »

beurt en welke lessen zijn getrokken.

heid. en participatie verdiepen. »

luisteren en terugkoppelen.

Transparant maken welke input is geleverd, wat ermee ge­

X

Concreet en uitvoerbaar zijn als bouwsteen voor de Omge­ vingsvisie 2,0, met principes en ontwikkelrichtingen die direct

Dorps

gebruikt kunnen worden in vervolgbeleid en besluitvorming.

groen

Wonen in Landschap X

Gemengd stedelijk

3

GROtTtN Uir MiOOEN-OEiriANO Dorpen met een eigen gezicht, verbonden in een groter geheel Den Hoorn, Maasland en Schipluiden hebben elk hun eigen DNA:

r

tempo. In de dorpenvisies geven we die verschillen de ruimte: per dorp werken we samen met bewoners, verenigingen en netwerken om hun unieke verhaal scherp te stellen.

GROETEN UiT MAA5UN0

4

Landeliik van karakter en geworteld in de agrarische

van sociale structuren en verenigingsleven tot ligging en ontwikkel-

4

traditie. Maasland kent een hechte gemeenschap en sterke sociale structuren. Regelmatig getipt als mooi­ ste dorp van Zuid-Holland liggen er uitdagingen In be­

0

houd van dat wat het dorp onderscheidt en voldoen­ de ruimte bieden voor de volgende generatie.

Tegelijkertijd kijken we nadrukkelijk over de grenzen heen. Want woningbouw, recreatie, mobiliteit en energietransitie houden niet op bij de dorpsrand. Ook lopende trajecten zoals de Woonvisie en de visie op het landelijk gebied raken de dorpen direct. De kunst Is om tussen die schalen te laveren: Identiteit en eigen­ heid koesteren, maar ook richting geven in het grotere geheel. Dat doen we door principes op te stellen die sturen op kwaliteit, sa­ menhang en leefbaarheid - én tegelijk ruimte laten voor maatwerk per dorp. Zo blijft Midden-Delfland zichzelf, juist door zijn dorpen én landschap stevig te positioneren in de regio.

4 4 4 4

onze landelijke ‘Groeten ulf Maaeiand: hier koetferen ure rust en sterke gemeensohapszfn. Onze ondernemers en verenigingen vormen ons dorpsharf. Maar de wereld ver­ andert snel - hoe bljjven ure trouw aan ons dorpshart en

0

^

mMt

r

SCHIPIUIOEN langs de Gaag met een sterk \1« en rijk cultureel profiel. Schipluiden verenigingsleven Is trots op zijnwntöofp tradities en erfgoed, en staat voor de \sch histo' om toerisme en aantrekkingskracht te com­ uitdaging Eeh bineren met rust en leefbaarheid. Door zijn ligging aan .... en nabij de recreatieve routes is Schipiui. . een poort naar het landschap en een belangrijke

♦ 4 4 4 4

0

tooh klaar voor de toekomst? “

m

4 4

DEH Het grootste dorp. directHOOKif _ aan Delft. Den Hoorn voelt de druk van de stad en groeit doorjonge gezinnen en woningbouwopgaven. Het dorp zoekt balans tussen stedelijke dynamiek en het behoud van zijn eigen identiteit. Tegelijk speelt Den Hoorn i in de woningbouwopgave van de regio, en in de binding tussen Midden-Delfland en Delft.

‘G

roeten “"Danwo rourin9 Van om. Hier

®eo rol

oriie

aan ,,,utiteer van de ...identiteit grote buur maarje blijven w, onze dorpse metDelft, een actief verenigingsleven king groeit snel, hoe behoud»deinwoners. balans?’ Onze bevoi en sferke betrokkenheid van we onze

0 r

d r

hakel in de regionale vrijetijdseconomie.

de 0089

(jen hC

GROETEN UiT MIDDEN

-OEiriANO

Den Hoorn, Schipluiden en Maasland verschillen in schaal, ligging en dynamiek, maar vullen elkaar juist daardoor aan. Samen vormen zij het hart van Midden-Delfland. In hun samenhang ligt de kracht om de leefbaarheid te behou­ den, de identiteit te koesteren en tegelijk de positie van Midden-Delfland in de regio te buffer, als plek voor vitale versterken: als groene gemeenschappen ner in grote opgaven en als partzoals woningbouw bereikbaarheid. recreatie en energietransitie. ‘Groeien ulf Midden-Oelftand: hier werken we vanuit onze

u«

vereohillen samen aan één toekomst. Hoe koesteren we onze dorpse eigenheid én pakken we samen onze rol in de regio?’

A

4

0

Ver-

0 0 0 0

4 4

4 4 4 4

5AHEN RiCHTiNG EEN GEDRAGEN OORPENViSiE De aanpak op hoofdlijnen

Projectteam

De opgave om drie dorpenvisies én een overkoepelend kader op te

De leden van het projectteam vormen de gemeentelijke sparringspartners voor het JANE-team. Vanuit inter­

stellen, vraagt om een doordachte aanpak waarin visievorming en

ne sessies bepalen we gezamenlijk richting in het proces. Het projectteam zorgt voor interne afstemming

dialoog met bewoners, buurgemeenten en afstemming met paral­

binnen de gemeentelijke organisatie. Vanuit het het projectteam wordt een eerste aanspreekpunt geor­

lelle trajecten hand in hand gaan.

ganiseerd (waarschijnijik de Teamleider Ruimte), De in de startnotitie voorgestelde samenstelling van het projectteam sluit ons inziens goed aan bij de vraag.

Daarbij maken we een gezamenlijke reis naar de toekomst in drie fases:

Ambassadeursgroep » Stap 1; het Dorpspaspoort, waarin we het DNA van de dorpen en Mldden-Delfland vastleggen;

De ambassadeursgroep bestaat uit een diverse mix van inwoners, ondernemers en organisaties uit alle dor­ pen. Daarbij bouwen we voort op wat bij de Toekomstvisie 2050 goed werkte. De ambassadeurs fungeren

» Stap 2: het Kompas, dat richting geeft bij keuzes en dilemma's;

opnieuw als kritische gids en klankbord, bewaken de herkenbaarheid van de opbrengsten en brengen sig­

» Stap 3; de Routekaart, het handelingskader dat de weg wijst

nalen vanuit hun achterban in.

naar de toekomst. Elke fase levert een concreet en hanteerbaar product op. Samen

(Dorps)bewoners

vormen het Dorpspaspoort, het Kompas en de Routekaart straks de

Een goede dorpenvisie is niet op te stellen zonder input vanuit bewoners. De kennis en inzichten vanuit hun

dorpenvisie. Zo zorgen we voor een efficlént en navolgbaar proces

dagelijks leven zijn essentieel in het voeden van de visie en om richting te kiezen in dilemma's. Gedurende

waarbij we gaandeweg bouwen aan een steeds concreter en ge­

het proces betrekken we hen op interactieve, geëngageerde wijze zodat er niet alleen betrokkenheid ont­

dragen verhaal. Analyse, participatie en visievorming gaan hierbij

staat maar ook enthousiasme voor dat wat komen gaat.

samen op; we duiden, toetsen en verrijken, leggen voor en scher­ pen aan. Met onze ontwerpende aanpak vertalen we inzichten naar herkenbaarheid en handelingsperspectief, zodat de dorpenvisies

Brede ambtelijke organisatie

aansprekend, concreet en uitvoerbaar zijn.

Voor het slagen van de dorpenvisie is het van groot belang dat deze goed ingebed is binnen de gemeen­ telijke organisatie en het gemeentelijk beleid. Daarom voeren we op gezette momenten het gesprek met

Een goede visie maak je samen, daarom schakelen we tijdens het

de organisatie in de breedte; om het net van opgaven, kansen en beleid op te halen en te zorgen dat de

proces met verschillende gremia. Deze worden hiernaast beschre-

dorpenvisie en parallele trajecten eenzelfde richting op bewegen.

Gemeenteraad We gaan met de gemeenteraad in gesprek om de ingezette koers te toetsen en dilemma’s en richtingge­ vende keuzes die hieruit voortkomen te verkennen.

College van B&W Voorafgaand aan de vaststelling wordt de dorpenvisie aan het Coliege van BSW gepresenteerd. Daarnaast wordt het college betrokken alvorens de inspiratiesessie met de raad plaatsvindt. Daarnaast verwachten we dat de betrokken wethouder(s) waar nodig geïnformeerd worden via de ambtelijke lijn.

Buurgemeenten We voeren 1:1 gesprekken met de gemeenten Maassluis, Delft en Westland om hun relatie tot de dorpen be­ ter te begrijpen en de implicaties van de ingezette richting binnen de dorpenvisies beter in beeld te krijgen.

5

OVERZICHT VAN HET PROCES OKTOBER WEEK

40

41

42

NOVEMBER 43

44

45

46

DECEMBER 47

48

49

50

51

JANUARI 52

1

2

3

4

FEBRUARI 5

6

7

8

9

10

11

12

Bred«

College van

6

S\M 1. paspoort: ONS MiOOtN-OtLFiANOS ONA AIS VERTREKPUNT Doorlooptijd: ±6 weken Wat gaan we doen? In deze fase werken we aan het begrijpen van de context van Midden-Delfland en het verzamelen van de bouwstenen voor de dor­ penvisies. We bouwen voort op de Toekomstvisie 2050 en gaan verder waar dat proces is gebleven. Dat betekent: de opbrengsten

6«l«ldtcarroutal

Samenstellen ambassadeursgroep

Om een goed beeld te krijgen wat er leeft binnen de ambtelijke organisatie organi­

In stap 1 stellen we de ambassadeursgroep samen. We bouwen hierbij voort op de

seren we een beieidscarrousel. Hierbij nemen een dagdeel plaats op het gemeen­

ambassadeursgroep waarmee ook in de Toekomstvisie 2050 is gewerkt. Samen

tehuis en voeren we een serie 1:1 gesprekken rrret de diverse beleidsafdelingen:

met het projectteam en betrokkenen vanuit de gemeentelijke communicatie kijken

Wat zijn de belangrijkste opgaven vanuit een beleidsveld? Welke kansen liggen er?

we waar de samenstelling eventueel aangepast moet worden. Hiertij is het van

Wanneer Is het product succesvol? En wat mag niet vergeten worden?

groot belang dat alle drie de dorpen goed zijn vertegenwoordigd.

uit de toekomstvisie benutten, toetsen en verrijken met actuele analyses, beleid en ervaringen uit de dorpen. Workshop #2 Lovende SWOT

We duiden de opgaven en kansen op drie niveaus: per dorp, over­ koepelend voor de gemeente en in relatie tot de regio. Wat zijn de rode draden die overal terugkomen? En wat maakt elk dorp uniek In dynamiek, verhalen en identiteit?

Desk Research

We dompelen ons onder in de diverse beleidsstukken, de resultaten van de par­ ticipatie rondom de toekomstvisie, de aard van de drie dorpen (ruimtelijk en sociaal-economslch) en hun positie binnen de gemeente. Aangevuld met de inzichten van de vanuit de beieidscarrousel bouwen we zo aan een stevig fundament voor

Met onze ontwerpende aanpak maken we dit tastbaar en bespreek­

het verdere proces.

baar. We vertalen analyse, data en beleid naar dorpspaspoorten:

met het projectteam en de ambassadeursgroep. Tijdens dit moment maken we een SWOT levensgroot zichtbaar op de vloer. Deelnemers (een combinatie van de am­ bassadeurs en ambtenaren) stappen in de velden krachten, zwaktes, kansen en bedreigingen en vullen deze samen aan. Door te rouleren ervaren zij verschillende perspectieven, waardoor een rijk en gedragen beeld ontstaat van het dorps-ONA en de opgaven voor Midden-Delfland. Dit is een hele krachtige manier om uiteeinlopen-

visuele en verhalende weergave van het dorps - DNA. Samen met

de perspectieven naar voren te brengen, en tegelijkertijd de opgavekaart scherp in

projectteam en ambassadeursgroep voeren we een levende SWOT

Workihop #1: Grip op do opgav*

uit, waarin Inzichten niet alleen geanalyseerd maar ook getoetst en

Tijdens dit werkmoment maken we Inzichtelijk wat er vanuit de verschillende be­

verrijkt worden. Zo leggen we het fundament voor de volgende

leidsvelden en startbijeenkomst Is opgehaald. Daarnaast levert het Jane een (kriti­

fase.

Ais concluderend moment in de eerste stap organiseren we eenin de levende SWOT

beeld te krijgen.

sche) reflectie: Welke trends, ontwikkelingen en krachtenvelden gaan van invloed zijn op hst Midden-Delfland van de toekomst? In Interactieve setting gaan we hier

Wat bereiken we in deze fase? »

Overkoepeiende opgaven en rode draden in beeld

»

DNA, opgaven en kansen per dorp zichtbaar en gedeeld

»

Bouwstenen verzameld voor het vervolgproces

het gesprek over aan: Wat zijn de belangrijkste vraagstukken voor de diverse ker­ nen?

Verdieping ttekeholder enelyse

We brengen per dorp en opgave de belangrijkste partijen in beeld en koppelen daar Startbljeenkemit Incl. fietstocht

passende vormen van betrokkenheid aan. Zo ontstaat een overzicht dat richting

We geven het proces een vliegende start

geeft aan het participatieplan en helpt ook de minder vanzelfsprekende stemmen

met het projectteam en volledige Jane

mee te nemen.

Team. Deze sessie staat in het teken van kennismaking, het scherpstellen van het proces en de rolverdeling en het scherpstel­ len van de doeiatellingen voor dorpenvisies. Ten behoeve van dit laatste onderdeel vra­ gen we de projectgroep een Kleine huiawerKopgave voor te bereiden. Na dit werkmoment stappen we op de fiets om zo samen een beter gevoel plek en opgaven te krijgen en ervaringen te delen, in onze ervaring functioneert dit ook als belangrijk teambuilding moment waar we In het rest van het proces de vruchten van plukken,

Fotowedstrijd (Ansichtkaarten)

Bij de start van het proces organiseren we een fotowedstrijd in de vorm van ansicht­ kaarten. Inwoners, jong en cHid. worden uitgenodigd om hun dorp of buurtschap vast te leggen In een foto die voor hen de identiteit of toekomst van de plek ver­ beeldt. De inzendingen worden gebundeld tot een serie 'Groeten uit 2050 in...'-

Opstellen dorpspaspoorten

ansichtkaarten, die zowel input leveren voor de dorpspaspoorten als in^irerend

Op basis van de opgehaaide infxit stellen we per dorp een dorpspaspoort op en één

materiaal vormen voor de participatiet»jeenkomsten. Aan het einde van het traject

overkoepelend paspoort voor de gemeente als geheel. In de paspoorten worden

gebruiken we deze fotoserie ook bij de feestelijke teruggave. In de vorm van een

het DNA van de plek en belangrijkste opgaven en kansen voor de toekomst op toe­

fotoboek of expositie.

gankelijke wijze inzichtelijk gemaakt. 7

5FAP 2. HtT KOMPAS: RiCHTiNG EN KOERS BEPALEN Doorlooptijd; ±8-10 weken Participatittool Ona Oorpakompaa tn Swipocratia

Wat gaan we doen? In deze fase werken we verder op de bouwstenen en het DNA die in fase 1 zijn opgehaald. We maken de stap van begrijpen naar richting kiezen. Op basis van de dorpspaspoorten formuleren we per dorp een scherpe positionering en verkennen we keuzerichtingen, vari­ anten en dilemma’s. Met interactieve werkvormen en onze ontwer­

In fase 2 zetten we One Dorpskompas in: een levensgroot, visueel en interactief instrument dat we meenemen naar de dorpen en buurtschappen. Op de markt, bij de sportvereniging, in het buurthuis of bij school gaan we het gesprek aan met mensen op de plekken waar ze zijn. Het kompas kan per thema wisselen - wonen, voorzieningen, samenleven, bereikbaarheid, landschep & duurzaamheid - waarbij telkens vier dilemma's of toekomstwensen als windrichtingen zichtbaar zijn. Met zoveel mogelijk beeld, waaronder de inzen­ dingen uit de fotowedstrijd, plaatsen deelnemers hun voorkeuren letterlijk op het Kompas. Zo wordt direct zichtbaar waar stemmen samenkomen en waar spanning zit. De bevindingen uit workshop #3 en #4 vormen belangrijke input voor het vullen van het kompas.

pende aanpak verbeelden en toetsen we mogelijke toekomsten, zodat keuzes concreet en bespreekbaar worden. Tegelijkertijd brengen we de overkoepelende prioriteiten in beeld en stemmen we af met parallelle trajecten en buurgemeenten.

Dezelfde typolOQie van het Dorpskompas - thema's, dilemma's en keuzes - vertalen we naar Swipocratie. een digitale tooi waarmee inwoners laagdrempelig hun stem kunnen uitbrengen. Deze methode is bij de Toekomstvisie Midden-Delfland 2050 al succesvol gebruikt, met een grote en diverse groep deelnemers. Door dezelfde tooi opnieuw in te zetten én deze direct te verbinden met het Dorpskompas, zorgen we voor herkenbaarheid, continuïteit en vertrouwen in het participatieproces.

Wat bereiken we in deze fase? »

Positionering en toekomstprofiel per dorp

»

Overkoepelende prioriteiten en keuzes

»

Afstemming met parallelle trajecten en regio

»

Door offline en online participatie slim te combineren en te verbinden met de ambassadeursgroep, bereiken we zowel vertrouwde be­ trokkenen als nieuwe doelgroepen. Inwoners worden uitgenodigd om mee te doen in de vorm die bij hen past. maar altijd binnen het­ zelfde Inhoudelijke kader. Samen vormt dit een krachtig instrument dat richting geeft aan de keuzes en de koers voor de dorpenvisies.

Draagvlak voor en aanscherping van het conceptkoers door de raad Workshop #3 Positionering

Met de dorpapaapoorten als vertrekpunt kijken we In deze tweede workshop door naar de toekomst. Per dorp formuleren we ambities voor de toekomst en kijken we welke USP'a richting de toekomst kunnen worden uitgebouwd: Wat voor plek Is dit straks om te wonen en leven? Waar merk je dat aan? En hoe verhoudt dit zich tot

Ottprakktn met omliggende gemeenten

Inspiratiesessie; Concept dotpenvisie met de raad

De kernen Den Hoorn en Maasland zijn sterk verweven met hun buurgemeenten

Tijdens de inspiratiebljeenkomst met de raad gebruiken we Ons [)orpskompas om

en ook het kassengebled van het Westland la nooit ver weg. Daarom voeren we In

de opbrengsten tot nu toe (dorpspaspoorten. input participatie) te delen en te ver­

deze stap 1:1 gesprekken met de gemeenten Delft, Maassluis en Westland om de

diepen. Samen met de raad verkennen we dilemma's en richtinggevende keuzes

onderlinge relaties scherper In beeld te krijgen en te reflecteren op de tussenstand

voor MIdden-Delfland en de dorpen. Deze Inzichten nemen we mee In de verdere

van het proces.

moment met de raad plaatsvindt.

komst tot Delft verhoudt of de rol die het water en omliggende groen gaan spelen in de toekomstige beleving van Schipluiden. Hierbij prikkelen we vanuit Inspirerende voorbeelden om zo voorbu generieke typeringen te gaan en te komen tot acht unie­ ke en plaatsgebonden verhalen per dorp.

uitwerking richting de definitieve dorpenvisies. In overleg met de gemeente(secretarls) zal bepaald worden op welke manier het college betrokken wordt alvorens het

de andere kernen? Hierbij kijken we bijvoorbeeld hoe Den Hoorn zich in de toe­ Workshop #4: Varianten verkennen

Om grip te krijgen op de wl|ze waarop de positionering per dorp uitgewerkt kan worden, verkennen we samen met het projectteam verschillende varian­ ten. Dit Is een belangrijk middel om di­

Koeraseule: Parallel trajecten

lemma's en de consequenties van keu­

Oezian het Integrale karakter van de dorpenvlales zijn deze leidend voor de andere

zes inzichtelijk te maken. De varianten

(sectorale) visies en projecten die parallel opgestart worden. Wanneer de koers van

zetten we stevig en op creatieve wijze

de dotpenvisla zich af begint te tekenen organiseren we een brede sessie binnen

neer: door de randjes op te zoeken

de gemeente met projectleiders / inhoudelijke trekkers van deze parallelle trajec­

worden de Implicaties van keuzes juist

ten. Zo nemen we ze vroegtijdig mee zodat goed aangesloten kan worden op de In­

duidelijk. Wat gebeurt er bijvoorbeeld

Workshop #5: Kompas - Richting bepaien

gezette koers en er geen ruls ontstaat. Ooede integratie in de breedte is ulteindelijk

als je echt stevig gaat verdichten op beschikbare woningbouwlocaties? Schipluiden

In deze workshop zetten we met de ambassadeursgroep en ambtenaren de vol­

cruciaal voor het succes van de dorpenvlales en hierop volgende Omgevingsviale

het voorzieningencentrum voor heel MIdden-Delfland wordt? Of (stads)landbouw

gende stap. Op basis van het kompas, aangevuld met de inzichten uit de raads-

2.0. Diarneaal kan reflectie vanuit deze andere trajecten voor waardevolle aan­

Inzet om Den Hoorn In de toekomst ook echt onderscheidend van Delft te houden?

bljeenkomst, verdiepen we de keuzes en werken we oplossingsrichtingen en

scherping binnen hel traject dorpenvisles zorgen.

Het einddoel Is niet om éen extreme te kiezen, maar om lessen te trekken.

toekomstbeelden uit. Zo ontstaat een gedragen koers die de basis vormt voor de concept-dorpenvisies.

a

5FAP 3. ROUrEKAARr: KOER5 CONCRETiSEREN EN AFWEGINGSKADER Doorlooptijd: ±6-8 weken Workshop #6: Routtksart

Wat gaan we doen? In deze fase werken we aan het vertalen van de opgehaalde koers naar de ooncept- en definitieve dorpenvisies. De opbrengsten wor­ den samengebracht in één integrale dorpenvisie met afzonderlijke dorpsdelen. In een sessie met de gemeente, de ambassadeursgroep en partners gaan we aan de slag om de ontwikkelprincipes per dorp scherp te formuleren en een overkoepelend afwegingska­ der vast te leggen. Dit noemen we de routekaart.

Opstellen participatieverslag

\n de laatste workshop gaan we aan de slag het met het operationaliseren van de

In het participatieverslag wordt de weg naar de dorpenvisies toe vastgelegd. Dit

gekozen richting in het Kompas. Hierbij werken we niet aan een blauwdruk maar een

reisverslag laat zien wie er heeft meegedaan, welke stappen er zijn gezet en hoe

flexibel afwegingskader. Het JANE team doet een voorstel voor een aantal scherpe,

de input is verwerkt. Het biedt transparantie en maakt zichtbaar hoe participatie het

handzame principes per kern (en indien nodig de gehele gemeente) die richting

DNA van de dorpenvisies heeft gevormd. Dit is belangrijk voor een transparant be­

geven aan beleidsuitwerking en waaraan initiatieven en woningbouwlocaties afge­

stuurlijk proces, en voor betrokkenheid en draagvlak.

wogen kunnen worden. Deze scherpen we samen met het projectteam en ambassadeursgroep aan. Daarnaast kijken we of er projecten/ingrepen zijn die essentieel zijn voor het slagen van de ambities en benoemen deze waar nodig.

Collegemoment De dorpenvisie wordt toegelicht tijdens een presentatie in het college van 6&W

De bouwstenen die we onderweg hebben verzameld - het Pas­ poort (dorps, en MD -DNA), het Kompas (keuzes en dilemma's) en de Routekaart (ontwikkelprincipes en eerste stappen) - vormen sa­ men een afwegingskader voor toekomstige initiatieven en beleid. Zo ontstaat een gedragen en bestuurbaar geheel dat niet alleen houvast biedt voor de dagelijkse praktijk, maar ook inspireert als kompas voor de toekomst.

Wat bereiken we in deze fase? Toekomst/ontwikkelprincipes per dorp Afwegingskader (must-haves / nice-to-haves / no go's) Opleveren definitieve dorpenvisies

alvorens deze wordt vastgesteid.

B«l«ving van groan an watar in hat dorp LevOn n LMf«n m i Oo» groen > kooMoren at i pretfwig» oiNiggenij »r^d*or>«p < OarMfaMTOér girmtn «vtrw

Oe^ T(>tgsr«M|kritid'

loWinge

vtn h#(

Giving back ever)t

ib*Wigi4i mmi.

We sluiten af met een feestelijk moment waarin de dorpenvisies worden terugge­

puOHok» phrrMtn Mn h«t nttot Vtrdwt pr'wtiM'ing <at

vorMulNtltMKrW im hW ' HMtwtcrvMWHlon CM iW*n

geven aan de ambassadeursgroep en daarmee aan de dorpen. Symbolisch met een vrolijke expositie van de fotowedstrijd: ‘Groeten uit 2050‘. En met een expositie

«ri hK gro«n* aov hor groon moor

van de visuele producten. Zo wordt de reis zichtbaar in beelden en verhalen, een

rkThflrtg «t omgo.irrg. orvMKschM makon tuMoh OoorgMod 'fcit«*f vrkM'. ■ Vm «ikgroon rvur t-M«Tgro«n m bMtMrd*« ntmtH t» rMSMtan Mfkon (gr^ Broan m««). ven de apt>r>bar« fiMm» ■M gwtmhonnng rwjorzotf» of wi f^druUMIkere pMk M Nn MrpagoKfw W|gon

cadeautje aan de dorpen, tastbaar en inspirerend.

- •^w<«6r«iangmot(H'<OMrita|nvoOiMgr9tn« doo<*0«vig hurfiho hot MiiMno» 0»p

Opleveren participatieverslag K3 Toerist is te gast heer cuBuurNStone. leenen w gMtv«| en < Mn9«rnepen< ' met bezoekers, we vennehomen

t*

persoenNiK- vwkeet vengen we zoveel mogwwi lartge de renden si om i ' vefbirilekw doipTt DOrgeti

kwsntKelt. «ve zetten m op KwsiiteH kiemschakg toer>eme Locneri sn goed ^dbsei knooppunt M een Ooede (iWsjpwkewgeMgenriWen Oie geen orwidige OrUk ap de dorpAern loggen. we geen ovenesi ven aoorgèsrd (reoreetteO verkeer tegen CuttuurhwtOiie. lendSPhep en gastronorw vtvmen

oerkcordwk

We veoeiOen pesesmeh om Mtigef n Loerden te

verbeen.

Uitwerking definltievt dorpenvltie

Op basis van de drie bouwstenen (Paspoorten. Kompas en Routekaart) werken we de definitieve dorpenvisie uit in een compact, visueel document. Na workshop #5 wordt een tweede (definitief) concept gedeeld met het projectteam. Na verwerking van de opmerkingen wordt het definitieve document opgeleverd. 9

REFERENTIES

rtfifM’efMml'ttUff.OMmfeie

im TOFKOnSTSCENflRIO WOUDENBERG 20H0 V.' I'feI)> «W >« VlN ■ÉMlH

2 !'yi

iH 301 i(

if^düvSBOi'ln?*

11^ ov Pl Ih^

•>6'

Kt

«*«"«

VOOfl^|N(XN g^at^GINiEN MIK

m m »i

1

•i

fff 5b

S^NlEVINli

Toekomstverkenning Woudenberg Opdrachtgever: Gemeente Woudenberg

(NQGIHMFRCMUK cTiAmiuuj

yy

y

"SITE

Jaar: 2023-2024

Dorpsvisie Loenen aan de Vecht Opdrachtgever: Dorpsraad Loenen aan de Vecht Jaar; 2025

"SITE

Integraal Ruimtelijk Perspectief Regio Utrecht Opdrachtgever: Regio Utrecht (U10)

"SITE

Jaar: 2019 - 2025

In de toekomstverkenning Woudenberg heeft SITE verschillende

In een interactief proces met leden van de dorpsraad en inwoners

In de afgelopen jaren is SITE betrokken geweest bij het opstellen

modellen voor de toekomst van Woudenberg ontwikkeld en de

van Loenen aan de Vecht heeft SITE een toekomstvisie vanuit de

van het Integraal Ruimtelijk Perspectief (IRP) (2019-2021), het op­

gevolgen daarvan in beeld gebracht. De verkenning heeft het ge­

bewoners voor het dorp opgesteld. Deze toekomstvisie vormt een

stellen van de uitvoeringsagenda IRP (2024) en de vertaling hier­

sprek binnen de gemeente en met de raad gefaciliteerd en heeft

bouwsteen voor het vormgeven van gemeentelijk beleid. In samen­

van in Gebiedspakketten en Gebiedsallianties (2025).

geholpen koers te kiezen in het dilemma tussen verschillende soor­

spraak met inwoners zijn belangrijke uitdagingen als vitaal blijven

De regio Utrecht groeit snel en de druk op de ruimte is groot. Naast

ten groei voor het dorp. Ook heeft de verkenning het gesprek met

en de balans slaan tussen groei en behoud van het dorpse karak­

de stedelijke dynamiek met grote groeiopgaven kent de regio ook

de Provincie Utrecht op gang gebracht over de ruimtelijke en ver­

ter geïdentificeerd en is hier richting in gekozen. Dit is geoperati­

een omvangrijk deel met een landelijk karakter. Binnen het IRP is

keerskundige impact van de groei.

onaliseerd in een aantal toekomstprincipes die als leidraad dienen

daarom veel aandacht voor de transitie van het landelijk gebied en

voor de gemeente en initiatiefnemers in het dorp. Daarnaast is een

de vitaliteitsopgaven in de dorpen. Juist op plekken waar de druk

aantal sleutelprojecten voorgesteld vanuit het dorp die een grote

op de ruimte zo hoog is, is het belangrijk dat dorpen zich kunnen

impuls kunnen betekenen richting de toekomst. De toekomstvisie

doorontwikkelen vanuit de eigen identiteit. Vergrijzing, doorstro­

is met enthousiasme ontvangen door de gemeente en gaat mee in

ming, nieuwe vormen van mobiliteit en voorzieningen zijn daarin

de verdere beleidsuitwerking.

belangrijke thema's. Voor deze opgave is binnen de U10 de pro­ grammalijn Vitale Kernen opgezet, gericht op maatwerk en kenni­ suitwisseling. Door onze betrokkenheid bij het IRP kunnen we de positie van Midden-Delfland binnen de MRDH goed plaatsen en be­ grijpen we de specifieke opgaven voor de dorpen in de gemeente.

11

REFERENTIES

Ontwerp Gebiedskompas Leidschendam-Voorburg Opdrachtgever: Gemeente Leidschendam-Voorburg Jaar: 2023-2024

Ontwerp Buurtvisie Holendrecht (Amsterdam Zuidoost) Opdrachtgevers: Gemeente Amsterdam, Eigen Haard, Wonam en Hoorne Vastgoed Jaar: 2021-2022

De gemeente wiide richtinggevende keuzes maken voor de toe­ komst van haar wijken, met oog voor grote transities en de ioka-

Voor Holendrecht (ca. 9.700 inwoners) was de opgave een inte­

le identiteit. Bureau de Hamvraag ontwierp samen met gemeente,

grale buurtvisie te ontwikkelen die de sociaal-economische ver­

gebiedspartners en bewoners het Gebiedskompas: een levend,

sterking van de wijk centraal zet. Bureau de Hamvraag combineer­

visueel en Interactief instrument waarin ruimtelijke, sociale en eco­

de communicatie, online en offline participatie en co-creatie in drie

nomische thema's samenkomen. Het Instrument Is in dit geval na­

fasen: begrijpen, creëren en uitwerken. Met bewoners, onder­

drukkelijk geen vastgesteld document, maar een flexibel en door-

nemers en partners zijn verhalen opgehaald, keuzes verkend en

ontwlkkelbaar kader.

scenario's ontwikkeld - van dagelijkse ervaringen tot strategische

Vla co-creatieve sessies werd het gevuld met waarden, dilemma’s

opgaven. Het resultaat is een visie die fysieke en sociale vraag­

en richtinggevende principes. Het resultaat is een integraal kom­

stukken verbindt, breed eigenaarschap in de wijk versterkt en voor

pas en gesprekstod dat houvast biedt voor beleid en initiatieven

beleidsmakers, opdrachtgevers en bestuurders het fundament is

én beleidsmakers, bestuurders en andere stakeholders laat zien

geweest voor de verdere planvorming van toekomstige gebieds-

wat er speelt en leeft in de verschillende gebieden van gemeente

ontwikkeling. De opbrengsten zijn gedeeld en teruggegeven via

Leidschemdam-Voorburg.

een podcast serie, portrettenreeks en buitenexpo op het centrale plein, zodat de gemeenschap zichzelf herkent in de koers naar de toekomst.