A 24082 bijlage 5 Verslag thema avond op weg naar een inclusieve en leeftijdsvriendelijke samenleving 4 juni 2024

VERSLAG THEMA AVOND ‘OP WEG NAAR EEN INCLUSIEVE EN LEEFTIJDSVRIENDELIJKE SAMENLEVING’ 4 JUNI 2024 VAN 19.00 UUR TOT 21.30 UUR GEMEENTEHUIS MIDDEN-DELFLAND ____________________________________________________ Inleiding Na het welkomstwoord door wethouder Voskamp, nam de avondvoorzitter, Martijn Dahmeijer het programma van de avond door.

De Nederlandse samenleving is aan het vergrijzen. Zo ook in de gemeente Midden-Delfland. Dit kan gevolgen hebben voor de samenleving. Mensen leven langer en worden steeds ouder. Met het ouder worden nemen ook chronische aandoeningen toe. Dit heeft als gevolg een toenemende druk op bijvoorbeeld mantelzorgers. Thema van deze avond is ‘op weg naar een inclusieve en leeftijdsvriendelijke samenleving’. Hoe zien wij die weg er naar toe? Hoe geven we gezamenlijk invulling hieraan? Hoe gaan we in de nabije toekomst om met de demografische ontwikkeling in Midden-Delfland. Wat voor effect heeft deze ontwikkelingen op het langer thuis blijven wonen, voor bijvoorbeeld mensen met dementie en andere visuele- en cognitieve beperking. Hoe zorgen we er voor dat iedereen, ook mensen met een beperking en dementie, volwaardig mee kunnen blijven doen in de samenleving. Doel van de thema avond Doel van deze avond was tweeledig. Enerzijds was de avond bedoeld om de aanwezigen te informeren over het landelijk en gemeentelijk beleid ‘Langer thuis’, het creëren van bewustwording dat ook mensen met een beperking, langer thuis moeten blijven wonen. Denk bijvoorbeeld aan mensen met beginnende dan wel vergevorderde dementie, die al dan niet met hun sociale- en mantelzorgondersteuning zo lang mogelijk thuis moeten blijven wonen.

En anderzijds was het delen van ervaringen en met elkaar in gesprek gaan over de drie thema’s: wonen, gezondheid en meedoen in relatie tot de thema. Wat zijn de gevolgen van het langer thuis blijven wonen met een beperking en de impact op de samenleving. De input op de drie genoemde thema’s, bieden ons handvatten om gezamenlijk op te trekken om ‘op weg naar een inclusieve en leeftijdsvriendelijke samenleving’ te gaan. De avond ging speciaal over thuis wonen met dementie.

1

Presentatie door Joska van den Beukel, Alzheimer DWO Mevrouw Van den Beukel nam de aanwezigen mee in haar presentatie over wat dementie is en hoe je er mee om gaat. Dementie is een verzamelnaam van meer dan 50 hersenziekten. De ziekte van Alzheimer en vasculaire dementie zijn de meest voorkomende aandoeningen. Het aantal mensen met dementie zal in de nabije toekomst toenemen. In 2050 zal landelijk het aantal mensen met dementie oplopen naar ruim 620.000. Voor Midden-Delfland gaat het om een stijging van 350 naar 750 mensen met dementie in 2050. 70% van de mensen met dementie woont thuis. Wat betekent dit voor mantelzorgers? 53% van de mantelzorgers is zwaar belast en 3% overbelast. Daarnaast gaf mevrouw Van den Beukel aan wat men wel/niet moet doen bij mensen met dementie. En wat de risicofactoren zijn. Ook werd een film vertoond, waarin mensen met dementie vertellen hoe het leven met dementie voor hen uitziet. De kern van het verhaal is dat mensen met (beginnende) dementie willen blijven meedoen in de maatschappij. Zij zijn niet hun ziekte, maar zo ziet de maatschappij hen wel. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat mensen met dementie mee kunnen blijven doen? Mevrouw Van den Beukel sluit haar presentatie af met een drietal vragen.

Linkjes informatie over dementie: Dementie: een verzamelnaam voor hersenziektes (alzheimer-nederland.nl) Kun jij Marijke helpen? | Samendementievriendelijk Algemene informatie | Samendementievriendelijk Wanneer een ouder dementie heeft | Dementie Persoonlijk verhaal Hoe ga je om als één van je ouders de diagnose dementie krijgt. Martijn Dahmeijer ging hierover in gesprek met mevrouw Vroegop. Haar vader heeft dementie. Haar moeder is mantelzorger. Mevrouw Vroegop ondersteund, naast haar gezin en werk, haar moeder zoveel mogelijk bij de mantelzorgtaken. Haar vader gaat naar de Dagbesteding, zodat haar moeder even op adem kan komen. Bij de dagbesteding voelt hij zich thuis. Haar vader had een verantwoordelijke baan en door zijn ziekte werd hij afhankelijk van anderen. Dat was voor hem onbegrijpelijk, ook omdat hij geen ziekte inzicht heeft. De zorg voor iemand met dementie is zwaar en vraagt veel geduld. Hoewel de professionele begeleiding en ondersteuning als positief wordt ervaren, gaf mevrouw Vroegop het volgende tip mee aan professionals. In het begin komt er veel op iemand af. Je weet niet wat je moet weten en/of vragen, je bent als het ware ‘onbewust onbekwaam’. Zeg als professional niet: ‘als je vragen hebt, dan weet je mij te vinden’. Dat helpt niet bij het proces van het zoeken naar antwoorden op iets wat je nog niet weet.

2

Presentatie beleid gemeente Mevrouw Indra Gharbharan, senior Beleidsadviseur Sociaal Domein/Wmo gaf een korte presentatie over het landelijk en lokaal beleid ‘hervorming langdurige zorg naar langer thuis’. Zowel het landelijk als lokaal beleid is dat mensen langer thuis moeten blijven wonen, eventueel met ondersteuning door hun sociale netwerk en leefomgeving. Als gevolg van de stijgende zorgkosten zijn er in 2015 hervormingen in de langdurige zorg doorgevoerd. De klassieke verzorgingshuizen werden getransformeerd naar extramurale woonzorgvoorzieningen. In de loop van de beleidsontwikkelingen is landelijk op basis van de ingezette programma’s als ‘Pact voor de ouderenzorg’, ‘Langer Thuis, en recent de zorgakkoorden ‘Integraal zorgakkoord’ (IZA) en ‘Gezond en Actief leven akkoord’ (GALA) ingezet om thuis in de eigen leefomgeving waardig oud te worden. Het lokaal beleid volgt landelijk beleid. Lokaal zetten we in op preventief beleid ‘van zorg naar gezondheid’. Denk bijvoorbeeld aan deelname Ontmoetingscentra in de regio zonder een Wmo-indicatie, respijtzorg Strandgoed, valpreventie, aanpak eenzaamheid, het vroegtijdig inzetten van een Casemanager Dementie, versterken sociale basis. Mevrouw Monique Pellikaan, beleidsmedewerker Wonen praatte de aanwezigen bij over het Volkshuisvestingsprogramma. In de nationale woonagenda staan zes programma’s beschreven.

Het programma ‘Thuis voor iedereen’ en programma ‘Wonen en Zorg voor ouderen’. Deze worden in Midden-Delfland vertaald in de nog vast te stellen woonvisie en de nog op te stellen woonzorgvisie. Deze programma’s zorgen ervoor dat wonen en zorg en welzijn aan elkaar worden gekoppeld, zodat er voldoende passende en betaalbare woningen gebouwd worden. Thema’s wonen-meedoen-gezondheid en panelgesprek De aanwezigen gingen met elkaar en de panelleden in gesprek over de thema’s meedoen, gezondheid en wonen in relatie tot het centrale thema ‘op weg naar een inclusieve en leeftijdsvriendelijke samenleving’. De panelleden waren: Joska van den Beukel (Alzheimer DWO), Marit Verlee (Kwadraad), Heleen Doelman (SWMD), mevrouw Vreugdenhil ( Van Stenis Notarishuis), mevrouw Van Beurden ( Rabobank), Linda van Barneveldt (Wonen Midden-Delfland) en Mike van der Kraan (Sportief Plus).

3

Bijlage opgehaalde input op de drie thema’s De aanwezigen hebben middels het plakken van gele notitievellen aangegeven wat zij belangrijk vinden op de drie thema’s. Hieronder geven we per thema de input aan. Thema Gezondheid: wat draagt bij aan je gezondheid / Vitaal ouder worden / Fysieke beperking Sport en bewegen Sportverenigingen met seniorensport (blijf bij je club) Openbare ruimte die uitnodigd tot bewegen én ontmoeten Sporten aanbieden voor mensen met een beperking Aangepaste sport/bewegen in de buurt/ woonomgeving Mede-sporters / bewegen met elkaar Buitensport faciliteit (beweging ouderen) Activiteiten dichtbij zonder reisafstand / zelf er naar toe Prikkelende en stimulerende programma’s Samenspel tussen jong en oud Beweegmogelijkheden buiten Structuur bieden in activiteiten, niet ‘adhoc’ Geen stress We weten allemaal dat gezond leven goed voor je is, mar waarom is het dan zo moeilijk om het ook echt te doen! Voldoende ontspanningsmogelijkheden Leefstijl Preventie programma In de jonge generatie vroeg beginnen met gezonde leefstijl Juiste voeding Gezond eten Kennis over een gezonde leefstijl, niet alleen voor geïnteresseerden, ook voor alle lagen van de bevolking Eigen verantwoording bij ongezonde leefstijl Gezonde voeding Kennis/ondersteuning/aandacht Overige punten Bereikbare gezondheidszorg Zorgvrijwilligers Ondersteuning bij de ‘beslissing’ niet meer thuis wonen/

begeleiding Plezier en veel lachen Lotgenoten bijeenkomsten organiseren Behouden sociaal netwerk Veilige omgeving Sociale prikkels Zingeving/ er toe doen / psychisch/ welzijn/ fijne partnerrelatie/ fijne band met kinderen, familie en vrienden Goede buurt/buren Puzzelen Sociale contacten stimuleren door middel van onder andere activiteiten Taxidiensten zoals in Delft Je gelukkig voelen Je waardevol voelen Welbevinden / gewaardeerd voelen worden Niet buitengesloten worden vanwege beperking Meer huishoudelijke hulp is goedkoopste oplossing van zorg en meest gewaardeerd Focus op wat er nog kan en wat voor iemand van belang is. Wat geeft kleur aan jouw leven

4

Thema Meedoen: wat is ervoor nodig Informatievoorziening Bekendheid van de mogelijkheden Bekendheid met voorzieningen voor het echt nodig is Kennis van omgeving/activiteiten Gevraagd worden om mee te doen Voldoende thuiszorg Aandacht / kennis in winkels met betrekking tot dementie Toegankelijkheid/ herkenning openbare ruimte /mobiliteit Bewegwijzering stoeptegels waar is het winkelcentrum Bankjes Inventarisatie buitenruimte: veilig en duidelijk Supermarkt dementiegeschikt maken Begaanbare winkels Rollatorafstand van winkels/ welzijn (400 meter) Vervoer op maat Vervoer / begeleiding Activiteiten Individuele activiteiten Divers aanbod aan activiteiten, ook toegankelijk voor mensen met een klein inkomen Leuke activiteiten die aansluiten / weten waar deze zijn en stimuleren om de stap te zetten om mee te doen Zinvolle dagbesteding Kleinschalige activiteiten met voldoende hulp Overigen Ruimte voor clubjes Veiligheid Weinig regels voordat je ergens aan mee kan doen / laagdrempelig Meer vrijwilligers voor individuen die niet meer aan groep willen/kunnen deelnemen Bibliotheek als centrum meer onder de aandacht brengen Meer gebruik maken van mensen met een beperking Welwillendheid om hulp te accepteren Gemakkelijk toegankelijk hulp als je even de draad kwijt bent/ als je vast loopt / weten waar je die kan vinden en duwtje die kant op Ritme en stuur Lotgenoten groepen Durven vragen /

openheid Persoonlijk benaderen en goede uitleg geven waarom je mee moet doen Op maat begeleiding van ouderen met dementie Individuele ondersteuning en coaching van mantelzorgers Sociaal contact Geduld van de samenleving om elkaar zo nodig te helpen bij een beperking (soort noaberschap buren) Studentenprojecten starten om te kunnen zorgen Wat als meedoen niet meer gaat en eigen regie pakken moeilijk wordt Begrip van inwoners: landelijk voorlichting vertalen naar lokaal

5

Wonen: wat heb je nodig om langer thuis te wonen Inzetten van Technologie Innovaties Juiste aanpassingen Goedwerkende domotica /robotica: stofzuigrobot Ondersteuning / regelgeving Makkelijk benaderbare en snel inzetbare zorg indien nodig Fit lichaam om taken zelf uit te voeren Goede zorg: ontzorgen mantelzorger / (tijdelijke) nachtzorg Respijtzorg Juiste begeleiding, beginnend bij huisarts Keuze en vrijheid om te kunnen kiezen wat goed voor je is Soepele regels mantelzorgwoningen Stevig en deskundig netwerk Ontlasting mantelzorg Openbaar vervoer/ taxidiensten zoals in Delft Verbinding met de omgeving Overig Passende woonruimte woning Tijdige hulp om een nieuw thuis (appartement) te vinden dat voelt als thuis als het niet meer zo goed gaat Voldoende appartementen/ seniorenwoningen met gemeenschappelijke voorzieningen / levensbestendige woningen Woningen relatief dichtbij voorzieningen Vitale wijk Goede buren/ hulp in de wijk Aangepaste woning / levensloop bestendige woning Voldoende huizen geschikt voor mensen met een beperking Mogelijkheid om door te stromen naar passend huis Boodschappen thuis bezorgd Mensen bewust maken dat we elkaar moeten helpen Samen (echtpaar) opgenomen worden Financiële ondersteuning door bijvoorbeeld een goedkope lening of subsidie Opzetten gemeentelijke kenniscentrum hoe en wat je kan doen Aanpassen van de woning en de toekomstige woning Besef kleiner

is fijner: krijg het op tijd Een vast persoon die hulp biedt op vaste tijden Tips hoe en wat Tot slot We danken alle aanwezigen voor hun inbreng op deze thema avond ‘op weg naar een inclusieve en leeftijdsvriendelijke samenleving. Samen werken we een samenleving waar jongeren, volwassenen en ouderen met elkaar prettig wonen, werken en leven en iedereen volwaardig mee kan doen.

6

7

8

9