A 23049 Bijlage 1 beantwoording vragen AB begroting 2024-2027

Bijlage 1 Beantwoording vragen 1e ronde Algemene Beschouwingen Inhoudsopgave Financieel meerjarenperspectief

blz. 2-

3

Programma 1 Vitale dorpen in Midden-Delfland®2025 Programma 2 Bestuur en veiligheid Programma 3 Beheer, verkeer en milieu Programma 4 Onderwijs Programma 5 Sociaal domein en welzijn Programma 6 Economische en sociale zaken Programma 7 Ruimtelijke ordening, ontwikkeling en volkshuisvesting

4- 5 6- 7 8 - 12 13 14 - 15 16 17 - 18

Paragrafen

19

Financieel meerjarenperspectief Partij: OGP Pag.: 8 Vraag: Gesteld wordt dat vooruitlopend op de reactie van het Rijk over de bijdrage vanaf 2026 het college de mogelijkheden onderzoekt voor verbetering van ons financieel perspectief. Vraag: wat gaat het college dan precies onderzoeken en wanneer kunnen wij als raad daar een voorstel of informatie van verwachten? Reactie college Na de vaststelling van de begroting, kijken we naar het proces hoe te komen tot een bezuinigings- of ombuigingsopgave, zodat we voorbereid zijn wanneer een dergelijke aanpak daadwerkelijk nodig is. Hierin richten we ons nog niet op de inhoud (wat), maar op het 'hoe'. Rondom de Kadernota 20252028 waarbij de effecten van de meicirculaire worden meegenomen, hebben we een beter en vollediger beeld van de meerjarige ontwikkelingen. Dan kunnen we een betere inschatting maken of en in welke mate we ook het inhoudelijke traject met elkaar moeten gaan vormgeven. We hebben u toegezegd dat wij u dit draaiboek toesturen. Dit valt waarschijnlijk samen met het aanbieden van de Kadernota 2025. Dit thema agenderen we ook voor de auditcommissie van februari 2024.

Partij: OGP Pag.: 8 Vraag: Welke plannen, projecten of beleidsonderdelen zijn bij het college bekend waarbij incidenteel geld kan worden ingezet om langdurig geld te genereren en is zij bereid hier met een voorstel voor naar de raad te komen voor 1 februari 2024? Reactie college Er zijn momenteel plannen om langdurige erfpachtconstructies te implementeren aan het begin van 2024. Deze constructie levert een bescheiden jaarlijks voordeel op. Verder zijn er op dit moment geen plannen bij ons bekend om met de inzet van incidenteel geld langdurig geld te genereren. Om meer inkomsten te kunnen genereren kan gedacht worden aan het invoeren van een nieuwe heffing of aan het langdurig uitzetten van geld. Wij hebben echter geen plannen voor het invoeren van een nieuwe heffing, dit belast inwoners verder en is naar onze mening niet nodig. Bij het besteden van geld moeten we de regels van de BBV in acht nemen en zorgvuldig omgaan met gemeenschapsgeld. Bovendien is de huidige te ontvangen rente laag en verwachten we financiële risico's in de komende jaren; het Rijk heeft immers nog geen compensatie geboden voor de afname van de algemene uitkering vanaf 2026 en verder. Daarom moeten we financiële reserves aanhouden om deze risico's op te vangen. Bovendien zijn de mogelijkheden voor het inzetten van incidentele financiële middelen beperkt.

Ook voor het aanspreken van de reserves voor het verlagen van uitgaven, zijn we gebonden aan de regels van de BBV. Bij het opstellen van het draaiboek zoals genoemd bij de vorige vraag, kijken we uiteraard naar mogelijkheden om uitgaven te verlagen waar passend, waar we investeringen kunnen doen die rendement opleveren (naast financieel bijvoorbeeld ook op het gebeid van duurzaamheid, efficiency, kwaliteit, verbetering dienstverlening etc.) en waar we nog mogelijkheden zien om inkomsten te verhogen. Ook blijven we kijken naar het realisme van gemaakte planningen voor investeringen. We onderzoeken waar bijvoorbeeld uitvoering of beleid kan stoppen of vervangen kan worden door nieuw beleid of andere uitvoering. De septembercirculaire laat voor onze gemeente een positieve ontwikkeling zien. Bij ongewijzigde omstandigheden gaat het 2027 richting 0. Daarom is het belangrijk dat we duidelijk hebben hoe het meerjarig perspectief vanaf 2026 zich ontwikkelt en of 2026 een eenmalige (forse) dip blijkt te zijn of dat we meerjarig maatregelen moeten nemen. We begroten realistisch met de kennis die we hebben. We zijn voorzichtig met het aangaan van nieuwe meerjarige verplichtingen, maar er is ook geen noodzaak om nu al concreet (extra) maatregelen te treffen.

2

Partij: D66 Pag.: 7 Vraag: Ziet het college kansen om met eenmalige investeringen, structurele kosten uit de begroting te verlagen? Zo ja, welke? Reactie college We zien wel kansen om met eenmalige investeringen meerjarig of structureel rendement te bereiken. Dat rendement kan financieel zijn of op het gebied van duurzaamheid, kwaliteit, continuïteit, efficiency of verbetering dienstverlening. Dit zijn echter vaak investeringen die leiden tot minder meerkosten en leiden niet tot het verlagen van structurele kosten. Daarbij komt dat ook eenmalige investeringen meerjarig kosten met zich meebrengen, die een verhogend effect hebben op de begroting. Wij attenderen u ook op het antwoord dat wij geven op de vraag van de OGP over de inzet van incidentele middelen om langdurig geld te genereren.

3

2. Programma’s Programma 1: Vitale Dorpen in Midden-Delfland® 2025 Partij: OGP Pag.: 8 Vraag: Wij lezen in de begroting dat het beleid van gecontinueerd wordt ten aanzien van ons buitengebied en Bijzonder Provinciaal Landschap. Dat betekent dat de koe in de wei symbool staat voor grondgebonden veehouderij en de grutto in de wei staat voor een natuurlijk landschap met kansen voor weidevogels. Hier zijn we als OGP blij mee. Het afgelopen jaar heeft het college ons laten zien dat via de landschapstafel aan vele initiatieven wordt gewerkt die klaar liggen om voor subsidies in te dienen zodra de kans zich voordoet. Bijvoorbeeld via het Nationaal Programma Landelijk Gebied en de provinciale uitwerking daarvan. Vraag aan het college is welke kansen zij ziet voor 2024 en hoe daar gebruikt van kan worden gemaakt. Reactie college De landschapstafel is van start gegaan met een aantal kansrijke projecten uit het Uitvoeringsprogramma. Bijvoorbeeld: een propositie voor de spoorverdubbeling, distributiecentrum voor streekproducten, water vast houden, het bepalen van de recreatieopgave en de planologische bescherming en borging van het BPL in de ruimtelijke plannen van provincie en gemeenten. Ieder project kent z’n eigen proces en organiseert zelf menskracht en middelen. Voorbereidingen worden getroffen om per project de beschikbare landelijke en provinciale subsidies te benutten.

De verwachting is dat hierbij in 2024 meerdere kansen benut kunnen worden. Wij zien ook kansen in de huidige aanpak vanuit het Uitvoeringsprogramma BPL Midden-Delfland in combinatie met het Zuid-Hollands programma landelijk gebied (ZHPLG). Hiervoor is vanuit de provincie een ‘gebiedsfoto’ gemaakt. Dit is een analyse van de omvang en een beschrijving van de opgaven in het gebied van het BPL. Het dient als basis voor de volgende stap: het maken van een gebiedsplan met maatregelen die passen bij de opgaven en ambities voor ons landelijk gebied. Het gebiedsplan wordt een belangrijke bouwsteen voor de volgende versie van het Zuid-Hollands programma Landelijk Gebied (ZHPLG). Dit gebiedsplan en bijbehorend maatregelenpakket bekijken wij in afstemming met de Landschapstafel. Door continue afstemming op dit proces en het proactief anticiperen op kansen, opgaven en bedenkingen is een optimale benutting van kansen aanwezig. Partij: OGP Pag.: 9 Vraag: Onze boeren worden in toenemende mate ook gezien als ondernemers die in de huidige tijd van discussie over stikstof al laten zien dat ze veel kunnen bereiken met meer natuurbestendige bedrijfsvoering. Boerenbedrijven die naast melk en vleesproductie ook landschap en natuur creëren en beheren. Dat wordt al gezien door zowel regionale als landelijke politiek.

Meerdere bestuurders en bewindspersonen zijn al bij onze boeren op bezoek geweest om zich te laten inspireren. Daar mogen we trots op zijn, tegelijk moeten we blijven werken om dit onder de aandacht te brengen. We zijn blij dat het college ervoor kiest om deze bedrijven in samenwerking met diverse stichtingen en CBG te blijven ondersteunen in het programma “Duurzaam Boer Blijven” en door subsidies te verstrekken. Vraag aan het college is hoe zij in 2024 er voor gaat zorgen dat de hierboven geschetste lijn wordt doorgezet? Hoe gaat het college helpen het goede en toekomstgerichte verhaal van onze boeren te vertalen naar concrete hulp en daarmee een versterking van hun toekomst in Midden-Delfland? Reactie college De gemeente speelt met het programma Duurzaam Boer Blijven voortdurend in op nieuwe kansen en ontwikkelingen van buiten. Dat doen we samen met LTO, het Hoogheemraadschap en Rotterdam de Boer op. Zo werken we aan het harmoniseren van ons kringloopcertificaat naar de landelijke KPIkernset die het ministerie van LNV ontwikkelt. De inzet is immers om koploper te blijven en te laten zien welke (gevalideerde) resultaten we boeken, bijv. in het reduceren van de stikstofdepositie. Het programma biedt verder ruimte voor maatwerkbegeleiding aan ondernemers die willen experimenteren. Zo wordt een initiatief tot het opzetten van een duurzame energiecoöperatie gefaciliteerd.

We verkennen hoe we met het kringloopcertificaat kunnen sturen op waterkwaliteit en werken blijvend aan structuurverbetering door kavelruilprocessen (d.m.v. inzet van de 4

kavelruilcoördinator). Ook zetten we in op het inbedden van de werkwijze van het programma Duurzaam Boer Blijven in het Zuid-Hollandse NPLG, dat de komende maanden vorm krijgt. Zo kunnen we als overheidslagen gezamenlijk onze boeren op een eenduidige manier stimuleren en belonen, voor hun bijdrage aan de opgaven van deze tijd. Partij: OGP Pag.: 10 Vraag: OGP ziet graag levendige dorpscentra, met een rijk winkelaanbod, gezellige horeca, een gevarieerd verenigingsleven. In de praktijk zien we dat de ontwikkeling van de centra in alle drie onze dorpskernen zeer moeizaam verloopt. Vraag aan het college is wat er nog in elk van de dorpskernen van Maasland, Schipluiden en Den Hoorn in de weg staat om daadwerkelijk te beginnen met de realisatie van de al lang geleden gemaakte plannen? Reactie college Bij de beantwoording van de technische vragen omtrent de Begroting 2024 is een overzicht opgenomen met de fase waarin de diverse plannen zich bevinden. Elke fase kent aspecten die mede de voortgang van een ontwikkeling bepalen. Het gaat dan bijvoorbeeld om onderzoeken naar ruimtelijk kwalitatieve inpassing, financiële haalbaarheid, privaatrechtelijke overeenkomsten, planologisch-juridische procedures, aanbestedingen, e.d. Gemakshalve verwijzen wij u naar dit overzicht. In algemene zin zijn de ontwikkelingen in de kernen grotendeels afhankelijk van externe partijen.

De gemeente heeft dan geen primaire rol maar, naast de toetsende, vooral een faciliterende rol. Iedere planontwikkeling heeft zijn eigen dynamiek met processtappen die doorlopen moeten worden. Het gevraagde overzicht is daarom lastig op te stellen in het kader van de algemene beschouwingen en is daarbij ook van beperkte actuele waarde door de afhankelijkheid van externe partijen en de volgtijdigheid van de diverse processtappen

5

Programma 2: Bestuur en veiligheid Beleidsveld bestuurlijke organisatie Partij: OGP Pag.: 8 Vraag: Gesproken wordt dat het college zijn inzet gaat richten op het versterken van de regionale positie van Midden-Delfland. Vraag: Hoe geeft het college hier concrete invulling aan naast de gebruikelijke bestuurlijke overleggen? Welke opdracht ziet het college hier voor zichzelf om hier projectmatig mee aan de slag te gaan? Reactie college Het versterken van onze regionale positie is onderdeel van het proces voor de Toekomstvisie 2050. Met andere overheden zijn/worden feedback interviews gehouden. De opbrengst van die interviews wordt gebruikt als input voor de bestuurlijke conferentie die begin 2024 gepland is. Daarnaast is vanuit nationaal en provinciaal beleid een steeds belangrijkere rol toegekend aan de regionale samenwerking. Hierbij zijn wij vanuit de identiteit van het groene landschap en de stevige sociale cohesie in de dorpen actief betrokken bij relevante bestuurlijke samenwerkingsvormen.

Voorbeelden zijn de diverse samenwerkingen binnen het sociaal domein op het terrein van jeugd, inkoop en gezondheidszorg, wonen en opvang vluchtelingen binnen de woonmarktregio Haaglanden, economie en bereikbaarheid binnen de MRDH en ruimtelijk beleid op de schaal van de regio Haaglanden en provinciale betrokkenheid bij het programma Landelijk Gebied en de ruimtelijke puzzel voor het invullen van de Nationale contourennota ruimte. Partij: OGP Pag.: 6 Vraag: Vraag aan het college is welke concrete zaken in 2024 worden opgepakt om de dienstverlening te verbeteren en de communicatie met inwoners goed invulling te geven? Reactie college Het onderzoek naar hoe onze inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers onze dienstverlening ervaren is in uitvoering. Op 19 december delen we de resultaten van dit onderzoek tijdens de raadsinformatiebijeenkomst. Aan de hand van de vastgestelde visie, de resultaten van de nulmeting en de bespreking hiervan met de gemeenteraad wordt het actieprogramma opgesteld. Dit proces vloeit voort uit de aangenomen motie dienstverleningsvisie, waarin het college is opgeroepen: “Eerst een brede 0-meting te houden voordat de dienstverleningsagenda wordt opgesteld, waarbij in die 0-meting niet alleen naar ervaringen van inwoners en ondernemers gevraagd wordt maar ook medewerkers meegenomen worden”.

Vooruitlopend op nog te bepalen concrete acties in de agenda, staan wij uiteraard niet stil. Op basis van bijvoorbeeld het jaarlijkse cliënttevredenheidsonderzoek Wmo, houden wij standaard de vinger aan de pols waar het gaat om onze dienstverlening aan inwoners met een ondersteuningsbehoefte. Op dit moment organiseren de Wmo-consulten informatiebijeenkomsten in onze dorpen. Daarnaast wordt bijvoorbeeld in de planvorming rond het armoedebeleid, dat de gemeenteraad binnenkort ontvangt, nadrukkelijk aandacht besteed aan het verbeteren van toegankelijk van voorzieningen en het dichter bij inwoners aanbieden van informatie en advies in de dorpen. Tenslotte willen we in 2024 een impuls geven aan het gebruik van ‘Duidelijke Taal’ in onze communicatie naar inwoners. Begrijpelijk en prettig communiceren met onze inwoners en ondernemers is een randvoorwaarde voor goede dienstverlening en draagt bij aan vertrouwen.

Beleidsveld openbare orde en veiligheid Partij: D66 Pag.: 7 Vraag: Op welke manier kan de inzet van de extra BOA een extra bijdrage leveren aan de veiligheid rondom scholen, in het verkeer en in de woonwijken? Reactie college De BOA kan extra tijd beschikbaar stellen om periodieke controles rondom scholen uit te voeren. Door de inzet van een extra BOA kan hier structureel meer aandacht aan geschonken worden in plaats van ad hoc.

6

Partij: Mijn Partij Pag.: 13 Vraag: MijnPartij vraagt zich af wat de huidige BOA allemaal doet en wat er blijft liggen, waardoor een 2e BOA noodzakelijk is. Kan het college aangeven wat de 1e BOA doet en waar hij niet aan toekomt? Reactie college De BOA houdt zich bezig met de opsporing en handhaving van zaken die o.a. vermeld staan in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en de Wet op de Administratieve Afhandeling Verkeersovertredingen (Wet Mulder). Daarnaast heeft de BOA heeft een adviserende/consulterende rol bij het verstrekken van vergunningen op grond van de APV. Een volledig beeld van de werkzaamheden en een overzicht van meldingen staat in de memo die aan u is toegezonden (“Memo raad over aandachtspunten Kadernota”, toegezonden bij de begrotingsdocumenten). Het te bestrijken gebied van de BOA is omvangrijk en wij constateren dat lang niet alle meldingen openbare ruimte kunnen worden opgepakt. Deze blijven dus liggen. Tevens kan maar een beperkt aantal avond- en weekenddiensten gedraaid worden. Dit komt de zichtbaarheid en handhaafbaarheid niet ten goede. Daarnaast is het soms nodig en vaker wenselijk om als duo op te treden. Onder meer bij inzetten rondom Oud en Nieuw, toezicht op en handhaving van (risico) evenementen, toezicht op en handhaving van (risico) horeca en ondermijning.

Partij: OGP Pag.: 11 Vraag: We zijn blij dat op OGP-initiatief de regels in de APV zijn aangepast om (geluids)overlast door zuipschuiten in onze kernen te voorkomen. En dat er aandacht is voor toezicht en handhaving op het water in ons buitengebied. Wij gaan er vanuit dat dit ook in 2024 zal worden voortgezet. Vraag aan het college is welke inspanning zij gaat doen om de geluidsoverlast in het buitengebied te verminderen? Reactie college De BOA voert in samenwerking met Staatsbosbeheer en de politie periodieke controles uit in het buitengebied. Het college is hierbij afhankelijk van de inzet van politiemiddelen aangezien de gemeente niet beschikt over een boot. Daarnaast wordt ook gewerkt aan een ligplaatsenbeleid. Handhaving krijgt hierin extra aandacht.

7

Programma 3: Beheer, verkeer en milieu Beleidsveld beheer openbare ruimte Partij: D66 Pag.: 7 Vraag: Hoe ziet de gemeente erop toe dat het groen- en snoeibeheer op ecologisch verantwoorde manier gebeurt? Reactie college Wij doen dit door geldende wet- en regelgeving goed na te leven. Zo wordt voorafgaand aan grootschalige werkzaamheden een flora- en faunaschouw uitgevoerd. Hierdoor worden bijvoorbeeld nesten van beschermde en niet beschermde soorten ontzien. Zonder gebruik te maken van onkruidbestrijdingsmiddelen werken wij en onze aannemers in de openbare ruimte. Partij: Mijn Partij Pag.: 13 Vraag: MijnPartij hoopt dus nog op een verbetering van de onderhoudsplanning en in geval van verbetering hoe realistisch is deze onderhoudsplanning. Deze zorg hebben wij vorig jaar bij de begrotingsbehandeling al gedeeld. Wij zien al dat diverse projecten doorschoven worden van 2023 naar 2024. Hierbij is ook geen rekening gehouden met de kostenstijgingen van de afgelopen 2 jaar. Risico van kostenoverschrijding is hierdoor aanzienlijk toegenomen. Gezien de huidige inflatie maakt Mijn Partij zich wel ernstig zorgen, in hoeverre alles wat omschreven wordt reëel en haalbaar is. De huidige begroting is volgens Mijn Partij op dat vlak nog te rooskleurig.

• Kan het college aangeven hoe de inflatiecorrectie in het onderhoud voor 2024 is verwerkt? • Kan het college aangeven hoe realistisch de onderhoudsplanning echt is qua geld en qua capaciteit? Reactie college De bedragen in de begroting voor 2024 zijn gebaseerd op het huidige prijspeil. Voor de daaropvolgende jaren passen wij een inflatiecorrectie toe. Wij vinden de onderhoudsplanning, op basis van de kennis van nu, voldoende realistisch. Meerdere opgenomen projecten hebben een langere doorlooptijd dan één jaar. Mogelijk geeft dit een wat vertekend beeld. Partij: Mijn Partij Pag.: 14 Vraag: Het college geeft aan de komende jaren de kwaliteit van de wegen te verhogen, wat wij in principe een goed idee vinden. Echter in de begroting staat 2,8 miljoen opgenomen voor het programma wegen en vanaf 2025 is hiervoor 0 Euro opgenomen. In de exploitatie van de wegen zien wij een indexering in de bedragen, maar meer geld ook niet. Wij vragen ons dus af hoe het college de wegen in de gemeente op een hoger niveau wil brengen. • Kan het college aangeven hoe zij het onderhoud van wegen binnen de gemeente ziet binnen de genoemde budgetten in de begroting? • Hoe realistisch is het toekomstig onderhoud van wegen in de gemeente begroot? Reactie college De opgenomen budgetten passen binnen de kaders die in het beheerplan zijn vastgelegd.

Begin volgende jaar bieden wij de gemeenteraad een nieuw beheerplan met een aangepast investeringsschema aan. Het voornemen is om op basis van dit nieuwe beheerplan te werken met een egalisatiereserve.

Beleidsveld verkeer Partij: D66 Pag.: 7 Vraag: Op welke wijze ontmoedigt de gemeente sluipverkeer in de gemeente? Reactie college Door het nemen van verkeersbesluiten die het gebruik van sluiproutes beperken of afsluiten. Een voorbeeld hiervan zijn de afsluitingen van de Woudselaan en Lookwatering in Den Hoorn. Ook kijken wij met partners of gebruik van sluiproutes door de dorpen Maasland en Schipluiden kan worden 8

teruggedrongen. Te denken valt aan het aanpassen van de weginrichting, snelheidsbeperking en mogelijk ook afsluitingen met cameratoezicht. Partij: D66 Pag.: 7 Vraag: Kunt u het nieuwe verkeer- en parkeerbeheer van Den Hoorn en het algehele strategische plan verkeersveiligheid delen? Reactie college Voor ons is niet direct duidelijk welke documenten precies worden bedoeld. De meest recente verkeersdocumenten die verband houden met de centrumontwikkeling in Den Hoorn zijn terug te vinden op de website https://www.middendelfland.nl/verkeer-en-groen-centrumplan-den-hoorn Partij: OGP Pag.: 11 Vraag: Wij ervaren dat het verder vergroenen van onze woonkernen meer afhankelijk is van enthousiaste initiatieven van inwoners die zelf iets willen veranderen dan vanuit een ambitie van het college. Alleen als er een straat wordt heringericht zien we daarvoor bijvoorbeeld groene parkeerplaatsen terugkomen Vraag aan het college is hoe zij ervoor gaan zorgen dat ze meer regie gaan nemen en gaan stimuleren dat er meer initiatieven van de grond gaan komen.

Zowel vanuit inwoners als vanuit de gemeente zelf? Welke middelen stelt de gemeente hiervoor beschikbaar zowel in geld als in capaciteit? Verder vragen wij het college hoe zij ervoor gaat zorgen dat in de toekomst er meer sedum-daken worden aangelegd, tuinen meer klimaatbestendig worden ingericht, bijvoorbeeld door een % dat groen moet blijven en de opvang van regenwater voor beregening in plaats van lozing op het riool? Reactie college Wij handelen op dit moment niet proactief op dit dossier. De personele capaciteit en financiële middelen ontbreken hiervoor. Overigens wil dit niet zeggen dat bewoners of bewonersgroepen geen gehoor vinden bij de gemeente met goede ideeën. De gemeente gaat altijd in gesprek met deze personen. Ook op het gebied van de aanleg van sedum-daken op privé-eigendommen handelen wij niet proactief. Bij vragen over dit onderwerp adviseren wij bewoners en verwijzen hen naar subsidiemogelijkheden en stimuleringsregelingen bij andere partijen. Partij: OGP Pag.: 11 Vraag: Daarnaast heeft het college het over dat “binnen de kaders van wat financieel mogelijk is handhaven van een onderhoudsniveau van de openbare ruimte waarbij inwoners zich prettig voelen”.

Vraag aan het college is wat dan financieel mogelijk is en bij welk onderhoudsniveau voelen inwoners zich dan prettig? Reactie college Uw raad legt met het vaststellen van beheerplanen het onderhoudsniveau en de daarbij behorende financiële middelen voor een bepaalde periode vast. Bij een door het CROW vastgesteld landelijk beheerniveau A en B voor de openbare ruimte voelen bewoners zich in het algemeen prettig. Wij meten deze waardering niet actief. Partij: OGP Pag.: 11/12 Vraag: In 2022 hebben we tijdens de begrotingsbehandeling uitvoerig gehad over het ontmoedigen van sluipverkeer door de dorpskern van Schipluiden en Maasland. Daar is toen geld voor in de begroting opgenomen en heeft het college aangegeven met omwonenden in gesprek te zijn en er een uitgewerkt pakket aan maatregelen te liggen. Tot op heden lijkt het dat deze maatregelen nog niet genomen zijn. We zijn nu een jaar verder, het budget wordt doorgeschoven. • Vraag aan het college is hoe dit uitgewerkte pakket maatregelen er uit ziet? • Verder vragen wij het college, hoe concreet zij in 2024 nu echt werk gaan maken van dit voornemen om sluipverkeer te weren en verkeersoverlast tegen te gaan?

9

Reactie college Het pakket van maatregelen voor de Zouteveenseweg en omgeving is gereed en bespreken wij met bewoners en ondernemers langs de weg. Ook de indieners van de petitie van een aantal jaar geleden betrekken wij hierbij. Wanneer dit proces is afgerond brengen wij de planning begin volgende jaar naar de gemeenteraad voor besluitvorming. Daarna volgt uitvoering van de maatregelen. Partij: OGP Pag.: 12 Vraag: Zoals bij u bekend, is al jaren sprake van overlast van zwaar verkeer in de Dorpsstraat in Schipluiden. Vraag aan het college is wat zij gaat doen om deze overlast te verminderen? Reactie college Er was al sprake van een lengtebeperking voor vrachtverkeer tot tien meter en recent is de maximumsnelheid op een deel van de Dorpsstraat teruggebracht naar 15 km/uur. In de praktijk blijkt de handhaving op deze beperkingen lastig. Wij blijven aandacht besteden aan dit onderwerp. Partij: OGP Pag.: 12 Vraag: Daarnaast is al jaren sprake van overlast en een verkeersonveilige situatie bij de Maassluisseweg. Ook hier is weer het budget doorgeschoven naar een volgend jaar. Vraag aan het college is welke garanties zij kan geven dat dit in 2024 nu eindelijk eens echt wordt gerealiseerd? Reactie college Wij hebben dit project recent weer opgepakt met de doelstelling om stappen te zetten naar een uitvoerbaar plan.

Wij hebben met de gemeenteraad afgesproken om de voortgang van dit werk via de lijst van vaste onderwerpen te monitoren. Partij: VVD Pag.: 18 Vraag: De VVD wil de achterstanden op het onderhoud van onze wegen, fietspaden en bruggen inlopen. Door structureel beleid zijn er achterstanden ontstaan. We kunnen nu misschien met een incidentele uitgave een inhaalslag maken. De VVD is groot voorstander van het doen van dergelijke incidentele uitgaven. Die leiden op langere termijn tot structurele verbeteringen. Bij de behandeling van technische vragen bleek dat veel partijen zorgen hebben over de gevulde lijst voor komend jaar. De eigenlijke vraag die hier volgens de VVD bij past is: heeft de gemeente voldoende capaciteit om deze projecten aan te besteden en de uitvoering te controleren? Reactie college Met de kennis van nu achten wij de planning voor de werkzaamheden voldoende realistisch en haalbaar.

Beleidsveld milieu Partij: D66 Pag.: 7 Vraag: Overweegt het college aan te sluiten bij het Schone Lucht akkoord gezien hetgeen mensen in onze regio aan bloot worden gesteld? Reactie college Het college vindt de onderzoeksresultaten van het recente GGD-rapport1 over luchtverontreiniging verontrustend. Uit de bevindingen blijkt dat de gezondheidsschade door luchtvervuiling in onze regio hoger is dan het landelijk gemiddelde. De gezondheid van inwoners is voor ons belangrijk, en daarom zetten we als gemeente al in op een goede luchtkwaliteit. Luchtverontreiniging houdt zich niet aan gemeentegrenzen. Het verbeteren van de luchtkwaliteit kan alleen plaatsvinden door een gezamenlijke inspanning. Het Schone Lucht Akkoord (SLA), dat in 2020 is gesloten tussen het Rijk, provincies en een groot aantal gemeenten, heeft als ambitie om gezondheidswinst te behalen. Gezamenlijk streven de 1

Rapport-Luchtverontreiniging-in-de-regio-Haaglanden.pdf (ggdhaaglanden.nl)

10

deelnemende partijen naar een permanente verbetering van de luchtkwaliteit, met als doel minimaal een halvering van de gezondheidsschade als gevolg van binnenlandse bronnen in 2030 ten opzichte van 2016. Dit betekent dat mensen langer, gezonder en met meer kwaliteit kunnen leven. In de regio Haaglanden hebben meerdere gemeenten, waaronder Delft, Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Pijnacker-Nootdorp en Rijswijk, het SLA al ondertekend. Voor gemeenten die het akkoord nog niet hebben ondertekend maar wel willen deelnemen, is het mogelijk om zich op elk moment hierbij aan te sluiten. Het SLA biedt ondersteuning aan deelnemers bij het opstellen van uitvoeringsplannen en agenda's. Bovendien kunnen deelnemers cofinanciering verkrijgen voor projecten via de Specifieke Uitkering Schone Lucht Akkoord (SpUkSLA). Het nieuwe GGD-rapport is een duidelijke aanleiding voor ons college om te overwegen deel te nemen aan het SLA. Deze deelname past in het gedachtegoed van Cittaslow en sluit aan bij onze regionale positie als groene long in de metropoolregio. Naar aanleiding van het rapport bekijken we de komende tijd wat mogelijk is in het nemen van extra lokale maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren.

We committeren ons om samen op te trekken met regiogemeenten, met del GGD en de Omgevingsdienst Haaglanden om de luchtkwaliteit in de regio verder te verbeteren en te werken aan een gezamenlijke opdracht om tot een regionaal actieplan voor luchtverontreiniging te komen. Kortom, ja, we overwegen deelname aan het SLA en werken daarbij nauw samen binnen Haaglanden alvorens tot een definitieve beslissing te komen. Partij: OGP Pag.: 11 Vraag: Wat ons zorgen baart is de besluitvorming rondom de uitbreiding van Rotterdam-The Hague Airport (RTDH). In 2024 gaat de minister besluiten over de toekomst van het vliegveld en de ambities vanuit het vliegveld zijn duidelijk: meer vluchten, ook over ons stiltegebied. We zien nu al dat de vliegbewegingen over ons stiltegebied toenemen. We hebben als gemeente een zienswijze ingediend bij het ministerie, maar aandacht blijft nodig. Vraag aan het college is welke acties er lopen om te voorkomen dat RTDH-Airport gaat uitbreiden? Hoe staat het college tegenover een mogelijke uitbreiding en hoe is zij aangehaakt op de besluitvorming? Waar hebben wij als gemeente(raad) nog invloed op? Reactie college Op 21 februari 2023 heeft de gemeenteraad besloten een zienswijze op de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NDR) in te dienen ten behoeve van het te nemen luchthavenbesluit Rotterdam The Hague Airport.

Op basis van de ontvangen zienswijzen, reacties van adviseurs en bestuursorganen en het advies van de Commissie voor de milieueffectrapportage stelt het ministerie een reactienota op. De reactienota is het advies van de minister van Infrastructuur en Waterstaat aan de luchthaven over de reikwijdte en het detailniveau van het op te stellen MER. Daarnaast geeft de nota een reactie op alle ontvangen zienswijzen en adviezen. Indieners van zienswijzen worden hierover geïnformeerd. Nadat de luchthaven een aanvraag voor een luchthavenbesluit heeft gedaan en daarvoor de onderbouwende stukken (waaronder het MER) heeft opgesteld, wordt het ontwerp van het luchthavenbesluit opgesteld en ter inzage gelegd. Het tegengaan van geluidsoverlast is onder meer een doelstelling van het Actieplan Geluid. En in dit programma is als algemene doelstelling geformuleerd: "het realiseren en in stand houden van een veilige, gezonde en aangename leefomgeving". Het tegengaan van geluidsoverlast door aanwezigheid RTHA is daar onder te scharen. Evenwel is het indienen van een zienswijze tegen het nog te nemen en ter inzage te leggen Luchthavenbesluit een besluit dat op het betreffende moment door college en raad bestuurlijk op zijn merites beoordeeld zal moeten worden.

Partij: D66 Pag.: 7 Vraag: Hoe zet de gemeente de extra middelen voor klimaat en energie in? Reactie college Op 1 juni 2023 zijn de plannen voor het meerjarig uitvoeringsprogramma voor de verduurzaming van koopwoningen in Midden-Delfland vastgesteld, in lijn met de Transitievisie Warmte (TVW) van december 2021. Het Meerjarig Uitvoeringsprogramma (MJUP) ondersteunt bewoners actief bij het verduurzamen van hun huis en het verlagen van hun energierekening, gefinancierd met middelen uit het Nationaal Isolatieprogramma. Het MJUP richt zich specifiek op woningen met energielabel D t/m G en een beneden-gemiddelde WOZ-waarde. Deze initiatieven worden gefinancierd met meerjarige middelen uit de regeling lokale isolatieaanpak binnen het Nationaal Isolatieprogramma. 11

Het MJUP versnelt de isolatie van slecht geïsoleerde woningen en biedt cruciale ondersteuning aan kwetsbare doelgroepen, in lijn met het Nationaal Isolatieprogramma. Dit initiatief draagt direct bij aan onze gemeentelijke missie om inwoners te helpen bij energiebesparing, de strijd tegen energiearmoede, en het streven naar energie- en CO2-neutraliteit tegen 2050. In ons uitvoeringsprogramma voor 2023-2026 richten we ons op drie doelgroepen met specifieke kwantitatieve doelen. Doelgroep A omvat circa 1.400 koopwoningen met een D/E/F/G-label en een beneden-gemiddelde WOZ-waarde. Ons doel is eigenaren te ondersteunen en ontzorgen bij isolatiemaatregelen met concrete activatie via bewonersbrieven, webinars, en inkoop- en adviesacties voor dak-, vloer-, muurisolatie en isolerend glas. Voor de inkoopacties benaderen we ook woningeigenaren met een bovengemiddelde WOZ-waarde. Doelgroep B omvat circa 51 koopwoningen met een D/E/F/G-label en bewoners met risico op energiearmoede, evenals 381 huurwoningen. Ons doel is deze doelgroep volledig te ontzorgen bij isolatiemaatregelen via een intensieve communicatiecampagne en een onafhankelijk, professioneel isolatieadvies aan huis, inclusief subsidie van €2.500 per woning. Doelgroep C omvat circa 4.000 koopwoningen met minimaal een energielabel C, klaar voor het gebruik van een hybride of volledig elektrische warmtepomp.

Jaarlijks organiseren we advies- en inkoopacties voor eigenaar-bewoners binnen deze doelgroep, als uitvoering van de Transitie Visie Warmte. Partij: OGP Pag.: 9 Vraag: De afgelopen jaren zijn wat OGP betreft goede stappen gezet om Midden Delfland duurzamer te maken. Regionaal is een prima energiestrategie (RES1.0) afgesproken die past bij ons gebied. We houden ons open gebied vrij van grote windturbines en zonnevelden en zetten in op het opwekken van duurzame energie op daken. Ook de eerder gemaakte keuzes in de transitievisie warmte zijn wat ons betreft prima. Met praktische hulp vanuit het energieloket worden onze inwoners geholpen in het maken van passende maatregelen die nu al helpen (isoleren, aanschaf hybride warmtepompen). We zijn blij dat het initiatiefvoorstel vanuit OGP om -passend in het landschap- ook zonnepanelen op en nabij woningen in het buitengebied mogelijk te maken is omgezet naar beleid. Wat OGP betreft gaan we door op de basis die er nu ligt. Waarbij onze inwoners en bedrijven verder geholpen worden met alle stappen die er de komende jaren nog gezet moeten worden.

Vraag aan het college is of zij bereid is om in 2024 onderzoek te doen naar opwek-, verbruik en opslag van energie te onderzoeken in samenwerking met bedrijven op industriegebied Harnaschpolder? Reactie college De rol van bedrijventerreinen in de energietransitie is van cruciaal belang, zoals we hebben vastgesteld op basis van onze recente bevindingen bij de Regionale Energie Strategie (RES). Uit deze bevindingen is gebleken dat bedrijventerreinen aanzienlijk potentieel hebben voor zonne-energie. Gezien de vele ontwikkelingen en lopende initiatieven op bedrijventerreinen in de regio, streven we naar gezamenlijke inspanningen. We willen onderzoeken en benutten welke mogelijkheden er zijn door samen te werken. Op basis van dit inventarisatieproces streven we ernaar om samen met ondernemers en in nauwe samenwerking met de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) en de RES mogelijkheden te verkennen en concrete voorstellen te ontwikkelen. Hiermee willen we duurzame energie-initiatieven op bedrijventerreinen in de regio versnellen. Partij: D66 Pag.: 7 Vraag: Wanneer zijn de resultaten van het oppervlakte water bekend? Wat wordt er gedaan als die beneden pijl zijn? Reactie college In april 2023 heeft het hoogheemraadschap de waterkwaliteitsrapportage 2022 gepubliceerd. De rapportage concludeert dat het niet aannemelijk is dat de KRW-doelen in 2027 worden gehaald.

De gemeente stemt in verschillende regionale verbanden af welke aanpak nu nodig is: Bestuurlijke Watertafel, Netwerk Schoon en Gezond Water, Afsprakenkader Emissieloze Kas. Ook in het programma Duurzaam Boer Blijven wordt samen met het hoogheemraadschap verkend hoe kan worden gestuurd op een verbetering van de waterkwaliteit in de polders.

12

Programma 4: Onderwijs Partij: ChristenUnie Pag.: 4 Vraag: Om (leer)achterstanden, opgelopen als gevolg van de coronacrises, weg te werken is door het Rijk geld beschikbaar gesteld, het zogenoemde NPO-budget. Tijdens de begrotingsbehandeling vorig jaar gaf de wethouder aan dat het beschikbaar gestelde budget een langere termijn ter besteding heeft gekregen. Dat is met twee jaren verlengd, zodat de middelen ook in de jaren 2024 en 2025 beschikbaar zijn. De eerste resultaten waren positief, maar er zou nog een (tussentijdse) evaluatie volgen. De evaluatie, samen met de scholen en de VVE organisaties, is zeker nodig voor de vraag of dit een vervolg moet en kan krijgen. Kan het college aangeven wanneer we een (tussen-)evaluatie tegemoet kunnen zien? Reactie college In december 2023 is een bestuurlijk overleg met onderwijs, VE-aanbieders en samenwerkingsverbanden. Ook het onderwerp NPO zal op de agenda staan. Begin 2024 verwachten we de verantwoordingen over 2023. Dan hebben wij zicht op de bestedingen, eventueel (bescheiden) resterend budget en de ervaringen van de afgelopen periode. Over de uitkomst informeren wij de gemeenteraad. Verwachting is uiterlijk het tweede kwartaal van 2024.

13

Programma 5: Sociaal Domein en Welzijn Beleidsveld sociaal domein Partij: D66 Pag.: 7 Vraag: Op welke manier is er in het “Gezond en Actief Leven Akkoord” of “Integraal Zorgakkoord” aandacht voor het hoge alcoholgebruik in Midden-Delfland? Reactie college Uit het GALA: We willen voorkomen dat mensen onverantwoord omgaan met alcohol en daarom willen we een verantwoord alcohol gebruik stimuleren. Zo vinden we onder andere een gezonde sportomgeving belangrijk. Maar ook tijdens de traditionele dorpsfeesten willen we een verantwoord alcoholgebruik stimuleren. Het lokale gezondheidsbeleid en preventieakkoord van onze gemeente richt zich al op een rookvrije omgeving en preventie van genotsmiddelen. Naar aanleiding hiervan zijn al verschillende acties ingezet om het gebruik van alcohol-, tabak- en genotsmiddelen tegen te gaan. Zo werken we bijvoorbeeld met sportverenigingen samen aan bewustwordingscampagnes vanuit het Sportakkoord, Gezondheidsbeleid en het programma Midden-Delfland Kerngezond. Ook is er tijdens evenementen in Midden-Delfland aandacht voor verantwoord alcoholgebruik door bijvoorbeeld ‘ evenementenbier’ met een lager promillage te verkopen. Wat gaan we extra doen De gemeente wil de komende jaren de doelstellingen uit het lokale gezondheidsbeleid en lokaal preventieakkoord verder voortzetten.

Kinderen moeten opgroeien in een rookvrije omgeving en het overmatig alcohol- en middelengebruik onder jongeren en volwassenen moet verder worden teruggebracht. Doel is het aantal jongeren en volwassenen dat voldoet aan de richtlijn alcohol te vergroten. Aankomende jaren worden daarom de huidige activiteiten verder voortgezet en uitgebreid in samenwerking met sportverenigingen en organisatoren van festivals. Partij: OGP Pag.: 10 Vraag: Kijkend naar het coalitie-akkoord en het collegewerkprogramma zien wij een mooie ambitie: werken aan een sterke sociale cohesie waar mensen naar elkaar omzien met persoonlijke ondersteuning voor wie dat nodig heeft”. Vraag aan het college is hoe dat er concreet in 2024 uit ziet, wat gaat al goed en waar en hoe wil het college in 2024 nog zaken tastbaar verbeteren? Reactie college Jaarlijks wordt een cliëntentevredenheidsonderzoek gehouden bij inwoners die een vorm van maatwerkvoorziening ontvangen. Denk hierbij aan hulp bij het huishouden, dagbesteding, begeleiding. De gebruikers van een maatwerkvoorziening geven de gemeente een ruime voldoende. Zij zijn positief over de inzet van ondersteuning door de lokale Toegang WMO en het Maatschappelijk Team. Daar zijn we als college content mee. Zorg dichtbij hoeft niet alleen door de gemeente te worden gefaciliteerd.

Zo zetten onze ketenpartners, Pieter van Foreest, SWMD en Wonen Midden-Delfland zich gezamenlijk in bij het inzetten van ‘noaberschap’ in De Singelhof. Samen omkijken naar elkaar. Ook zien we dat wijkbewoners het initiatief nemen om met elkaar na te denken over vitale wijken en zorg in de toekomst, geïnitieerd door wijkbewoners van Pinksterbloem en omliggende straten in Den Hoorn. De gemeente faciliteert hierbij. Een ander initiatief is ook de pilot ‘Bed en Zorg’ in Maasland. Kwetsbare thuiswonende ouderen die bijvoorbeeld na ziekenhuisopname, thuis geen hulp en of ondersteuning hebben bij hun herstel vanwege geen of weinig sociale netwerk, kunnen in aanmerking komen voor tijdelijke ondersteuning in De Singelhof. Zo kan men op kracht komen en zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen. Werken aan het versterken van sociale basis vraagt om een lange adem, waar iedereen: inwoners, ondernemers, het maatschappelijk middenveld en de raad nodig is. We werken ook in 2024 verder aan staand beleid en is ook het voornemen van het college om dergelijke initiatieven van bewoners, zoals hierboven toegelicht te faciliteren. Hierbij dient de lokale Uitvoeringsagenda GALA 2024-2026 als basis.

14

Beleidsveld welzijn Partij: ChristenUnie Pag.: 4 Vraag: Zijn er bij het college signalen bekend dat de vrijwilligersorganisaties, zoals de SWMD, tegen hun grenzen aanlopen? Reactie college Welzijnsorganisatie SWMD heeft een belangrijke taak als voorliggende voorziening voor de inwoners van Midden-Delfland en goed inzicht in de inzet en begeleiding van vrijwilligers in de gemeente. Inwoners kunnen terecht bij de Stichting Welzijn Midden-Delfland (SWMD) voor allerhande vragen op het gebied van wonen, welzijn, zorg, vrijwilligerswerk en ondersteuning mantelzorg. De verantwoordelijke portefeuillehouders Wmo/Welzijn hebben twee keer per jaar een bestuurlijk overleg met het bestuur en de directeur van de SWMD. Daarnaast is er ook ambtelijk nauw contact tussen SWMD en gemeente. Tijdens de bestuurlijke gesprekken komen diverse punten aan orde. Zo ook het eventueel aankaarten van grenzen en draagkracht van de Welzijnsorganisatie. Er zijn momenteel geen signalen bekend dat de SWMD tegen haar grenzen aanloopt. SWMD neemt naar kunnen deel in allerlei activiteiten en overlegvormen met ketenpartners en gemeente. Net als andere organisaties heeft ook de SWMD te maken met krapte aan personeel. We moeten meer met minder mensen doen. Juist daarom heeft de gemeenteraad besloten om de SWMD financieel te ondersteunen met een vierjarige bijdrage van 50.000 euro, van 2023-2026.

SWMD heeft hierdoor onder andere een medewerker kunnen aantrekken. Partij: D66 Pag.: 7 Vraag: Waarom is er in de begroting een kleinere raming voor maatschappelijke verenigingen en organisaties? Reactie college Dit wordt veroorzaakt door de incidentele compensatie die bij de begrotingsbehandeling 2023 is toegekend aan de Dorpshoeve. Vanwege het eenmalige karakter is deze bijdrage in 2024 niet meer opgenomen. Partij: OGP Pag.: 10 Vraag: Levendige Dorpen: OGP vindt het belangrijk dat we verbindende culturele activiteiten ook in 2024 blijven ondersteunen. Vraag aan het college is welke verbindende culturele activiteiten in 2023 zijn ondersteund en welke activiteiten zijn voor 2024 voorzien? Wat is het beoogde doel van de voorgenomen herijking van de subsidieregeling voor Kunst, Cultuur en Sociale verbinding? Reactie college In 2023 zijn de volgende subsidies verstrekt op basis van de subsidieregeling Kunst, Cultuur en Sociale Verbinding 2022: activiteiten van het Cultuurplatform Midden-Delfland voor alle cultuuraanbieders van Midden-Delfland, de Zomeravondconcerten in ’t Woudt en activiteiten van de Stichting Beleving Kasteel Keenenburg ten behoeve van de Kasteeltuin in Schipluiden. Aanvragen voor 2024 kunnen gedaan worden tussen 1 januari en 15 februari 2024. Hier hebben wij nu dus nog geen zicht op.

Ons college stelde de nieuwe (aangepaste) subsidieregeling vast op 26 september 2023. Dit is de subsidieregeling Kunst, Cultuur en Sociale Verbinding 2024. De herijking is gedaan omdat de oude regeling in de praktijk enkele knelpunten geeft. Er lijkt op dit moment nog onvoldoende match tussen de criteria van de regeling en de situatie in de praktijk. De regeling is op bepaalde punten aangepast met als doel de aansluiting van de regeling op de praktijk te verbeteren. De raad is hierover per brief geïnformeerd op 29 september 2023.

15

Programma 6: Economische en sociale zaken Beleidsveld economie Partij: D66 Pag.: 7 Vraag: Wat is uw visie op het ondersteunen van de MKB? Reactie college De gemeente heeft geen specifiek beleid voor het MKB. Uw raad heeft wel op 26 oktober 2021 de Omgevingsvisie 1.0 Midden-Delfland vastgesteld. Hierin staat verwoord dat de gemeente inzet op een goed vestigingsklimaat voor bedrijven die passend zijn bij het profiel van Midden-Delfland, het in stand houden van het voorzieningenniveau in de kernen, en de recreatieve potentie benutten via recreatieve voorzieningen als een van de dragers van een vitale, Midden-Delflandse economie.

Beleidsveld participatiewet en minimabeleid Partij: D66 Pag.: 7 Vraag: Kan het college de bedreigingen/gevolgen van de arbeidskrapte in Midden-Delfland in kaart brengen? Hoe gaat het college hiermee op? Reactie college De krapte op de arbeidsmarkt heeft ervoor gezorgd dat onze inwoners met een uitkering in het kader van de Participatiewet én met een korte afstand tot de arbeidsmarkt reeds uit de uitkering zijn gestroomd. De groep die op die moment een uitkering heeft in het kader van de Participatiewet is ofwel (op dit moment) niet in staat tot deelname aan het arbeidsproces of heeft een relatief grote afstand tot arbeidsmarkt. In 2024 zetten we extra in op sociale activering met als doel de afstand van deze groep tot de arbeidsmarkt te verkleinen. Een deel van deze groep zal alleen met extra ondersteuning aan het werk kunnen, bijvoorbeeld door de inzet van loonkostensubsidie, een jobcoach en/of een intern werkbegeleider. Het aan het werk krijgen van deze doelgroep vraagt dus ook iets van werkgevers. In 2024 streven we er naar werkgevers via een netwerk aan ons te verbinden en met hen naar de mogelijkheden voor deze groep te kijken. Hierbij dient bedacht te worden dat de dynamiek op de arbeidsmarkt een regionale dimensie heeft. Het in kaart brengen van goede cijfers op de schaal van Midden-Delfland is daarbij niet goed mogelijk.

Partij: OGP Pag.: 11 Vraag: Het college heeft de ambitie om incidentele gelden in te zetten om structurele uitgaven te voorkomen of te verminderen. In dat kader is bekend dat het helpt als mensen eenmalig hun schuld wordt kwijtgescholden en ze een nieuwe start kunnen maken waardoor ze niet langjarig een beroep hoeven doen op allerlei voorzieningen. Vraag aan het college is of zij in beeld heeft hoeveel mensen in onze gemeente in armoede leven, hoe groot de schulden zijn en welk effect het kan hebben als de gemeente deze schulden saneert? Reactie college Het college heeft dit jaar een onderzoek laten uitvoeren naar de stand van zaken van geldzorgen in Midden-Delfland. Dit onderzoek heeft de gemeenteraad in de tweede week van oktober ontvangen. In dit onderzoek kunt u teruglezen dat 5% van de huishoudens in Midden-Delfland een inkomen heeft tot 120% van het wettelijk sociaal minimum. Hoe groot de schulden zijn voor huishoudens is niet door ons onderzocht. De mogelijkheid van schuldsanering wordt een aandachtspunt in ons nieuwe beleidsplan.

16

Programma 7: Ruimtelijke ordening, ontwikkeling en volkshuisvesting Beleidsveld ruimtelijke ordening Partij: OGP Pag.: 10 Vraag: De Omgevingswet gaat op 1 januari 2024 dan echt van start met het motto “ja, tenzij’ waarbij vanuit de gemeente meegedacht moet worden op initiatieven vanuit kansen en mogelijkheden. In de beantwoording van onze technische vraag hierover lezen wij dat ambtelijk alles op orde is. Vraag aan het college is of onze inwoners straks ook voldoende bekend zijn met alle veranderingen en is de dienstverlening hierop toegerust? Reactie college Bij de implementatie van de Omgevingswet wordt rekening gehouden met een goede informatievoorziening en dienstverlening naar inwoners en andere belanghebbenden. Vanuit de Vereniging Nederlandse gemeenten (VNG) worden gemeenten hierbij ondersteund met onder andere handreikingen. Tevens ondersteunt het Rijk gemeenten met een landelijke campagne. Hiermee is de informatievoorziening aan onze inwoners geregeld. Partij: CU Pag.: 5 Vraag: In programma 7 bij het onderdeel Beleidsveld ruimtelijke ordening staat ”Binnen de looptijd van deze meerjarenbegroting willen wij gemiddeld 75 -100 woningen per jaar realiseren”.

Wordt hier met realiseren, het fysiek opleveren van de woningen bedoeld? Of gaat het hier om plannen? Hoe verhoudt dit aantal van 75 – 100 woningen per jaar zich tot het concreet doel/actie bij het Beleidsveld volkshuisvesting, “Ons woningbouwprogramma is vastgelegd in de Regionale Realisatie Agenda (de Woondeal) en door de Provincie Zuid-Holland vastgesteld. Hierin is de realisatie van 474 woningen tot en met 2030 opgenomen”? Reactie college Realiseren betekent start bouw. In de RRA/Woondeal staan 474 woningen tot en met 2030 opgenomen. Over deze looptijd betekent dat gemiddeld 60 woningen per jaar. De piek valt echter binnen de looptijd van de begroting en komt dan op 75-100 woningen. Partij: OGP Pag.: 9 Vraag: Daarnaast zien we dat bestaande woningbouwprojecten worden uitgevoerd, maar er lijken geen nieuwe bij te komen. En dat terwijl in de begroting staat dat voor de hele looptijd van deze meerjarenbegroting gemiddeld 75 tot 100 woningen per jaar worden gerealiseerd. Vraag aan het college is hoe ze er voor gaan zorgen dat ook na 2026 er weer locaties voor woningbouw beschikbaar komen. Welke initiatieven neemt het college op dit gebied? Reactie college Het college legt de focus op het ontwikkelen en realiseren van de huidige bestaande plannen. Echter blijft het college alert op mogelijke nieuwe ontwikkellocaties.

Nieuwe woningbouwlocaties in Midden-Delfland dienen te voldoen aan behoefte enerzijds en ruimtelijke mogelijkheden anderzijds. De in voorbereiding zijnde Woonvisie, de Toekomstvisie 2050 en de uiteindelijke ruimtelijke vertaling in de Omgevingsvisie 2.0 kunnen bijdragen aan een antwoord hierop. Tevens is het denkbaar dat de toekomstige Omgevingsverordening van de provincie ZuidHolland randvoorwaarden stelt aan toekomstige woningbouw in het gebied van Midden-Delfland, dat vrijwel geheel valt onder de huidige aanduiding Bijzonder Provinciaal Landschap.

Beleidsveld volkshuisvesting Partij: OGP Pag.: 9 Vraag: Wij zijn blij dat de gemeenteraad vorig jaar op initiatief van OGP heeft ingestemd met voortaan bouwen van 30% sociale huurwoningen en geen sociale koopwoningen meer te realiseren. Die laatste zijn een eenmalig cadeau aan de eerste bewoner en stijgen daarna naar een onbetaalbare prijs voor starters en jonge gezinnen. Wat daarin jammer is, is dat het college geen enkele moeite doet om alsnog sociale woningen toe te voegen. Het afgelopen jaar is vooral toestemming gegeven 17

voor de bouw van vooral dure woningen. Hiermee is het percentage sociale huurwoningen aan het dalen in plaats van aan het stijgen. Vraag aan het college is wat ze het komende jaar gaan doen om het percentage sociale huurwoningen weer te laten stijgen. Welke projecten gaan er zorgen voor woningen in het midden-huur-segment en wanneer komen die woningen beschikbaar? Reactie college Het geplande percentage sociaal is nu (conform de RRA/Woondeal) ruim 30%. Hiermee stijgt geleidelijk het aandeel sociaal binnen de gehele woningvoorraad. Het zijn juist de midden-huur en betaalbare koop (tot NHG 2022 € 355.000) die gezamenlijk nog geen 30% van de programmering vormen. Herprogrammering van de Zuidrand (start bouw naar verwachting 2025-2026) maakt het mogelijk het percentage midden-huur aanzienlijk te verhogen.

Partij: Mijn Partij Pag.: 14/15 Vraag: Ook ziet MijnPartij dat in het Fonds Sociale Woningbouw (afkoop sociale woningen door ontwikkelaars) ruim €400.000,-- aanwezig is en dat dit bedrag alleen maar stijgt. Dit geld moet worden ingezet om juist meer sociale woningen te realiseren. Is het college bereid nogmaals te kijken naar bestaande plannen en te bezien of deze meer aangepast kunnen worden naar de huidige woningvraag? Reactie college Ons college herziet de programmering van de Zuidrand. Projecten waarvan het bestemmingsplan en programma al zijn vastgesteld worden niet herzien. De in voorbereiding zijnde Woonvisie kan uiteindelijk aanleiding zijn tot herijking van de woningbouwprogrammering voor nieuwe plannen. Partij: Mijn Partij Pag.: 15 Vraag: MijnPartij zou ook graag zien dat we het Groenfonds herijken. Niet alleen aan wie en voor wat de uitgaven ter beschikking zijn, maar dat ook alle toekomstige bouwlocaties bijdragen aan dit fonds. Eventueel samen met omliggende gemeenten. Is het college het met ons eens om het Groenfonds te herijken niet alleen qua uitgaven maar ook qua inkomsten zodanig dat iedere nieuwe woning bijdraagt aan het fonds? Reactie college In het Groenfonds Midden-Delfland participeren meerdere partijen. Het anders inzetten van het Groenfonds vereist besluitvorming van de gezamenlijke partijen.

Ons college is op dit moment geen voorstander van herijking van het Groenfonds als dat leidt tot extra financiële belasting van de grondexploitaties en woningbouwprojecten, temeer omdat woningbouwontwikkeling in heel Nederland momenteel te maken heeft met kostenverhogende en vertragende factoren terwijl de vraag aanzienlijk groter is dan het woningaanbod.

18

Paragrafen Lokale heffingen Partij: D66 Pag.: 7 Vraag: Het college schrijft dat door de huidige economische omstandigheden het denkbaar is dat de bedragen voor kwijtschelding stijgen. Waarom zien we dit niet terug in de reserveringen? Reactie college De hogere lasten als gevolg van de economische omstandigheden hebben we bewust beschreven als een mogelijkheid. Het is daarmee geen feit, maar vooral een ‘winstwaarschuwing’. Hier ramen we op voorhand niet op. We monitoren dit in de loop van het jaar nauwgezet, te meer omdat ook de tarieven stijgen. Als het nodig is, doen wij u een voorstel bij de periodieke begrotingswijzigingen. Partij: Mijn Partij Pag.: 14 Vraag: Er wordt door het college voorgesteld om de afvalstoffenheffing met 8% te verhogen. Dit terwijl het percentage in 2023 nog met 4% is verlaagd. Uitgangspunt is kostendekkend. De korting die vorig jaar werd gegeven wordt in 2024 meer dan tenietgedaan. Dit komt naar de inwoners vreemd over. Is het college het met ons eens dat de huidige prijsstijging na een recente prijsdaling niet is uit te leggen aan de inwoners? Reactie college Wij begrijpen dat een verlaging vorig jaar en een verhoging dit jaar vreemd kan overkomen. Hier is een goede verklaring voor. Wij hadden vorig jaar niet kunnen vermoeden dat de lonen met 10% en meer zouden stijgen.

De reden om in 2023 het tarief naar beneden bij te stellen had zijn oorsprong in het feit dat door goed scheidingsgedrag van onze inwoners kosten werden bespaard en dat het college ook het financieel positieve effect van de invoering van zijbelading aan de bewoners wilde teruggegeven.

Onderhoud kapitaalgoederen Partij: Mijn Partij Pag.: 14 Vraag: Uit de begroting blijkt niet hoe er met de kwaliteit van het Gemeentelijk Vastgoed wordt omgegaan en met de bijbehorende visie hoe met het vastgoed om te gaan wordt geheel nog niet genoemd. Is het college het met ons eens dat er geen goed onderhoudsplan aanwezig is met bijbehorende budgetten voor het Gemeentelijk Vastgoed? Reactie college In de begroting zijn budgetten voor beheer aan gemeentelijke gebouwen opgenomen. In 2020 is een reserve voor het groot onderhoud van € 650.000,- ingesteld en werken wij daarnaast ook met investeringskredieten. Jaarlijks onderhoud stemmen we af op onze meerjarenonderhoudsplannen (DMJOP’s) en de beschikbare financiële middelen. Op dit moment leggen wij de laatste hand aan het beheerplan gemeentelijk vastgoed. Dit beheerplan geeft inzicht in de omvang van het gemeentelijke vastgoed, de beleidsuitgangspunten, de verduurzaming, het benodigde onderhoud en de kosten. Het beheerplan komt in het eerste kwartaal van 2024 naar de gemeenteraad voor besluitvorming.

19