A 22051 Actualisatie uitvoeringsplan Regiovisie en evaluatie GR Jeugdhulp.pdf

" PPPI Gemeente

Annavan Raesfeltstraat 37, Postbus1, 2636 ZG Schipluiden

■

T (015) 380 41 11, F (015) 380 99 92

Midden-Delfland

■

E gemeente@middendelfland.nl, I www.middendelfland.nl

■

dtta^ms

Aan de gemeenteraad

2 2 DEC2022 Ons kenmerk Bijlagen

0000293140 1

Onderwerp Raadsinformatiebriefactualisatie uitvoeringsplanRegiovisie en evaluatie GR Jeugdhulp

Datum 30 november2022

Geachte raadsleden, In het eerste deel van deze brief informerenwij u over het proces rond het actualiseren van het uitvoeringsplanvan de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden. In het tweede deel van deze brief informerenwij u over de uitkomstenvan de evaluatie van de Gemeenschappelijke Regeling Servicebureau Haaglanden (hierna de GR).

1. Actualisatie uitvoeringsplanRegiovisieJeugdzorg Haaglanden In 2021 is de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden vastgesteld. Deze is voor2022 een eerste keer vertaald naar een uitvoeringsplan.In het uitvoeringsplanstaan de activiteiten en dossiers, waarmee de 10 gemeenten gezamenlijk, ondersteunddoorhet regionale Programmabureau, en in aanvulling op alle lokale inzet en de inzet van het regionale Servicebureau,de doelstellingen van de Regiovisie dichterbij brengen. Er zijn zowel regionaal als lokaal inspanningennodig om de doelen in de Regiovisie te realiseren. Om te komen toteen geactualiseerd uitvoeringsplan,wordt bij de activiteiten en dossiers beoordeeld waar regionale samenwerking daadwerkelijk van meerwaarde is en wat lokaal maatwerk betreft. Het uitvoeringsplanwordt geregeld bijgesteld en geactualiseerd. De bijstelling wordt met de tien gemeenteraden gedeeld. Het streven is om steeds voorhet nieuwejaar te hebbenbezien ofen hoe geactualiseerd moet worden en de eventuele bijstelling met de tien raden te delen. De actualisatie naar 2023 vraagt echter wat meer grondigheid en tijd. Daarvoorzijn een aantal redenen. Ten eerste zijn er veel ontwikkelingenopregionale dossiers, zoals de Jeugdbescherming en de JeugdzorgPlus.

Ten tweede zijn opeen aantal doelstellingen van de Regiovisie - onder meer 'zo thuis mogelijk', normaliserenen onderwijs-zorg - nadere inventarisaties uitgevoerd om te bepalenwaar de regio de grootste meerwaarde heeft in aanvulling opde lokale inzet. Ook inventariserende 10 gemeenten opdit momentof ze iets kunnenbetekenen in de gevolgen van de personeelskrapte.De meeste inventarisaties komen in december of begin januari gereed. Ten derde is de regio goed betrokkenbij en proactiefaan het inspelenopde landelijke Hervormingsagenda, maar deze is nog wel altijd in de maak. Ten vierde hebbende 10 gemeenten vastgesteld, dat er noodzaakis tot verdere focusalsmede tot meer samenhang met andere lokale en regionale programma's, zoals Huiselijk Geweld en Vroeg ­ en Voortijdig Schoolverlaten.De 10 gemeenten doen samen liever een paar dingen echt goed, met ookalle aandacht voorImplementatie, dan teveel half of soms dubbel,ookrichting de uitvoerende partijen. De insteek is om in februari een conceptmet de 10 gemeenteraden te delen. De meeste raden besprekenhet concept.De Raden van Zoetermeer en Pijnacker-Nootdorphebbenmet het vaststellen MiX

FSC

Van verantwoorde herkomst FSC* C001697

van de Regiovisie besloten,dat elke actualisatie ookals Raadsvoorstel voorgelegd wordt. Hierna kunnen de 10 wethouders in samenspraak met huncolleges het nieuwe uitvoeringsplanformeel vaststellen. Tot die tijd werken de 10 gemeenten dooraan de voor2022 vastgestelde prioriteitenen de vanwege actualiteit daarbij gekomen aanvullende activiteiten. Hiernaast informerenwij u, dat het regionale Servicebureau en Programmabureau, samen met de betreffende wethouder, begin 2023 een rondedoen langs de 10 Raden om u nader te informerenover wat zij doen, in aanvulling opde lokale inzet en het lokale primaat.

2.

EvaluatieGemeenschappelijke regelingJeugdhuip Haaglanden

Voorde administratieve processenen contractmanagement van de jeugdhuip In Haaglanden is in 2015 een gemeenschappelijke regeling bedrijfsvoeringsorganisatie ingericht^. Deze GR werd in 2017 ookverantwoordelijkvoorde inkoopvan jeugdhuip, opbasis van een doorde gemeenten opgesteld en doorde gemeenteraden vastgesteld inkoopkader.Bij de vaststelling van de 4ewijziging van de Gemeenschappelijke Regeling ServicebureauJeugdhuip Haaglanden in november2019, is bepaald dat een evaluatie plaatsvindt naar het organisatie- en samenwerkingsvermogen van deze GR. De evaluatie, onderbegeleiding van een extern onderzoeksbureau,heeft in opdrachtvan het GR bestuurin het eerste kwartaal van 2022 opeen interactieve wijze^ plaatsgevonden. De opdracht, alsmede de uitkomstis afgestemd met het BestuurlijkOverleg Jeugd en conformafspraak uitgevoerd voorde lokale verkiezingen van 2022. Het onderzoeksrapport is recentelijk doorhet nieuwe bestuur van de GR aan het BestuurlijkOverleg Jeugd aangeboden^. De eindrapportage is in de bijlage van deze brief toegevoegd.

Conclusiesen aanbevelingen Er is in het kader van de evaluatie van de GR onderzoekgedaan naar het organisatie- en samenwerkingsvermogen van het Servicebureauen de hierin deelnemende gemeenten. Hierover is dooralle betrokkeneneen gedeeld beeld naar vorengekomen, namelijk: > Alle jeugdhuip is opeen doeltreffende en rechtmatige wijze gecontracteerd. > Productomschrijvingenen tarieven zijn beschreven en vastgelegd. > Relatie-, contract-en kwaliteitsbeheer zijn adequaat ingericht. > Er is stabiliteit en rust in de relatie met aanbieders van jeugdhuip gecreëerd. Het Servicebureau heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld van een inkooporganisatienaar een serviceorganisatie met een grotere rol dan alleen de inkoopvan de jeugdhuip. Dit heeft meerwaarde, maar die meerwaarde kan nog beter worden benutdoorzowel het Servicebureau als dooreen beter samenspel tussengemeenten en aanbieders. Het gaat dan met name om het verbeteren van de beleidscyclus, het verhelderen van de rol, positieen handelingsruimte van het Servicebureau,het verbeteren van de prognosesdoorhet Servicebureau en een nog duurzamere samenwerking met aanbieders. Het ontbrekenvan een structurele reflectie opde doeltreffendheid van beleid en uitvoering wordt ookbenoemd.

Het onderzoeksbureaudoet tot slot een tweetal aanbevelingen over hoe de opgebouwdemeerwaarde beter kan worden benuten beveelt aan om tot een gedeeld beeld te komenover de volgende ontwikkelstapvan het Servicebureau.*

* Aanvankelijk onder de naamInkoopbureauen latervanwege de brederol 'Servicebureau'. ' Hetonderzoeksbureau heefthet onderzoekgezamenlijkmethet Servicebureau, gemeenten enJeugdhulpaanbieders vanuitgevoerd. 3 Na de gemeenteraadsverkiezingen is het bestuurvande GR vansamenstelling gewijzigd. Gewachtis met aanbieden vanhet rapporttotdat het nieuwe bestuur zich kon buigen overde evaluatie.

2

Reactieop de conclusies en aanbevelingen Het college kan zich vinden in de conclusiesuit het rapport.Het coilege beaamt dat het Servicebureau zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld van een inkooporganisatienaar een serviceorganisatie die meerwaarde biedt ten opzichtevan het enkei inkopenvan jeugdhulp en herkent dat er nog ruimte is om de opgebouwdemeerwaarde beter te benutten.Zeker gezien de uitdagingen waar de gemeenten voorstaan en de samenwerking die nodig is om de gewenste transformatie en kostenbeheersing te realiseren. Het onderzoeksbureaudoet een tweetai aanbeveiingen die kunnenbijdragen aan het organisatie- en samenwerkingsvermogen van de GR Servicebureau. De aanbevelingen In de eerste aanbeveiing wordt aangegeven dat het Servicebureau met name meerwaarde zou kunnenbieden wanneer zij als "puntvan permanentereflectie fungeert, als smeder van vitale integrale samenwerkingsverbanden en als makelaar en marktmeester voorhet leggen van goede verbindingen". Ook het meer data gestuurd werken wordt als belangrijke pijler genoemd. In het verlengde van de eerste aanbeveling, wordt in de tweede aanbeveiing geadviseerd om het vervolgproces in te richten ophet ontwikkelenvan een gedeeld beeld over de volgende ontwikkelstap van het Servicebureau (t.a.v.

de positie, rol, handelingsruimte van het Servicebureau en de samenwerking onderling ten behoeve van de transformatiedoeistellingen en kostenbeheersing). De aanbeveiingen nemen we ter harte. Het is echter van belang om te onderstrependat het antwoord opde vraag 'Wat is de gewenste vervolgstap en positievan het Servicebureau in Haaglanden?' niet direct voorhandenligt. Niet alleen het voeren van een dialoog tussengemeenten. Servicebureauen jeugdhulpaanbieders is hiervoornodig, ookzijn een aantal externe ontwikkelingenvan invloed ophet realiseren van de aanbevelingen. Op dit momentzijn het Rijk, de VNG en de gemeenten in overleg over de inhoudvan de Hervormingsagenda Jeugd. Hierin zullen onderandere afspraken worden gemaakt over de (vormgeving van de) verplichte regionale samenwerking en de reikwijdte van de jeugdwet. De hervormingsagenda wordt naar verwachting begin volgend jaar afgerond. Hierna zal een nadere uitwerking nodig zijn alvorens een nog scherper beeld gevormd kan worden over de exacte toekomstige govemance binnende HIO regio en de rol van het Servicebureau hierin. Met deze ontwikkelingenin achtgenomen, kan optermijn fundamentelergekeken worden naar de exacte positioneringvan het Servicebureau (in relatie tot gemeenten en aanbieders). De raad wordt in de loopvan dit proces inhoudelijkgeïnformeerd hierover.

Verbetermaatregelen Ondertussenis er niet stilgestaan. Sinds de uitvoering van deze evaluatie, welke vóórde gemeenteraadsverkiezingen heeft plaatsgevonden, zijn er namelijk al verbetermaatregelen in gang gezet. Hieronder zijn de belangrijkste maatregelen genoemd: Ten aanzien van de regionale samenwerking >

Het verbeteren vandebeleidscyclus Het gezamenlijke beleid van gemeenten is vastgelegd in de 'Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026' en uitgewerkt in een Uitvoeringsplan.Het regionale Programmabureau coördineertvooren met de 10 gemeenten de regionale activiteiten die nodig zijn om, bovenop alle lokale inzet, de in de regiovisie opgenomendoelstellingen te bereiken. Afgelopen zomer is de eerste monitorverschenen, waarin, indien mogelijk, de doelstellingen zijn vertaald naar meetbare indicatoren.De monitorwordt met alle betrokkenen(Servicebureau,gemeenten, gemeenteraadsleden, aanbieders, jongeren, ervaringsdeskundigen etc.) de komende jaren steeds verder verfijnd. Uiteindelijk moeten alle lokale en regionale inspanningener toe

3

bijdragen dat ''alle kinderen en jongeren gezond, veilig en kansrijk opgroeien- thuis, bij hun eigen ouders - waarbij ze zich ontwikkelentot veerkrachtige (jong)volwassenendie naar vermogen actief mee doen in de samenleving". In de kwaliteitscyclus kan "plan"gekoppeld worden aan de regiovisie, "do" betreft de vertaling naar de uitvoering, de monitormoet "check" mogelijk maken en "act" betreft de (bij)sturing van de uitvoering van de jeugdhulp. De resultaten van de monitor zijnookinputvoorde actualisatie van het uitvoeringsplandat aan de Regiovisie gekoppeld is (zoals hiervoorbeschreven). Hiermee hebbenwe belangrijke stappengezet in het navolgen c.q. ontwikkeling van de beleidscyclus. Ondanks deze ontwikkelingenblijft dit een belangrijk aandachtspunt.De gemeenten hebbenhet Programmabureau en Servicebureau gevraagd om met nadere voorstellente komen hoe beleid en inkoopopelkaar te laten aansluitenen hoe de beleidscyclus verbeterd kan worden. Denk bijvoorbeeldaan een betere aansluiting tussen het uitvoeringsplanvan de Regiovisie en de instrumentendie doorhet Servicebureau worden ingezet. >

Strategisch partnerschap metjeugdhulpaanbieders opbestuurlijk niveau Met de vaststelling van de Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden vorig jaar, is ookvastgesteld om structureel via bestuurlijkoverleg gesprekken te voeren met bestuurdersvan aanbieders gericht opde ontwikkeling van het zorglandschap. Ook het Servicebureau en Programmabureau neemt hieraan deel. Hiermee versterken we het duurzame karakter van de samenwerking waarbij de kennisen ervaring van gemeenten. Servicebureau en aanbieders nog beter kan worden benut.

>

Pilot 'metenvandeoutcome' Voortvloeienduit de doorde gemeenteraden vastgestelde inkoopstrategiewordt in samenwerking met een vijftal aanbieders opbasis van data, de landelijke geharmoniseerde outcomecriteria (uitval, klanttevredenheid en doelrealisatie) gemeten. Hierdoorontstaat een beter beeld over de maatschappelijke effecten van de inzet van jeugdzorg. We spreken met aanbieders af hoe data aangeleverd dient te worden ophet gebied van de outcome-criteriaen hoe we optermijn kunnentoewerken naar het meten van het (maatschappelijk) resultaat op een uniformewijze. De pilotdraagt bij aan het data gestuurd werken.

Ten aanzien van de inzet van het Servicebureau >

Het verbeteren vandebeleidscyclus Met het Servicebureau worden, vanuitonze rol als opdrachtgever, nadere afspraken gemaakt over hoe zij nog beter ingezet kunnenworden bij het realiseren van de beschreven ambities en doelen zoals vastgelegd in de Regiovisie (gecoördineerd doorhet Programmabureau). Denk bijvoorbeeldaan een betere aansluiting tussen het uitvoeringsplanvan de Regiovisie en de instrumentendie doorhet Servicebureau worden ingezet (bijvoorbeeldde ontwikkeltafel met gemeenten en aanbieders). We hebbenhet Servicebureau gevraagd hiervooreen plan van aanpak opte stellen.

>

De verdere dóórontwikkeling vandeontwikkeltafels metjeugdhulpaanbieders Jeugdhulpaanbieders, gemeenten en Servicebureau hebbengrote stappengezet met de start van de ontwikkeltafels in het kader van de inkoop2021 e.v. Aan de ontwikkeltafels wordt met name gewerkt om inkoopafspraken te operationaliserendan wel doorte ontwikkelenrichting de dagelijkse uitvoering. Hernieuwde afspraken krijgen jaarlijks een plek in de herziene contracten.Inmiddels zijn ookde eerste resultaten zichtbaar. Denk bijvoorbeeldaan de recente productherzieningenen aanpassingen in tarieven. De meerwaarde van het Servicebureau kan via het doorontwikkelen van de ontwikkeltafels nog beter worden ingevuld. Ook ten aanzien van de meer beleidsmatige vragen (samen met Programmabureau). We hebbenhet Servicebureauverzocht hier, in overleg met de gemeenten, nadere invulling aan te geven.

4

>

Betrouwbare prognoses In het rapportwordt gesteld dat gemeenten ontevredenzijn over de (financiële)prognoses. Er zijn inmiddels afspraken gemaakt tussen gemeenten en het Servicebureau die moeten bijdragen aan betrouwbareprognoses.Ook wordt onderzochthoe de financiëleprognoses doorontwikkeldkunnenworden naar zorgprognoses. Daarnaast wordt er gewerkt aan de automatisering van de prognosesdie het gemakkelijker moeten maken om analyses uit te voeren en data te ontsluiten.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders.

n drs. M. ,.I. Born gemee tesecretaris

C

drs. A.P.J. in Hemmen burgemeester

5