2022 m 09 d 27 VSL COMM BESLOTEN (vastgesteld).doc

Notulen van het verhandelde in de besloten vergadering van de commissie van de gemeente MiddenDelfland, gehouden op dinsdag 27 september 2022, 20.00 uur. Voorzitter

: de heer A.J. Gebben

Griffier

: de heer A. de Vos

Aanwezig : de heer .J. Ammerlaan (Mijn Partij), de heer J. van der Eijk (VVD), mevrouw M. van den Ende (VVD), de heer J.G. Jongsma (OGP Midden-Delfland), de heer I. van der Kolk (OGP), mevrouw S.A. Koppert (OGP Midden-Delfland), mevrouw D. Langeveld (CDA), de heer F.J. van Lier (Mijn Partij!), mevrouw I.Y. van der Marel (VVD), de heer J.J.C. Moerman (VVD), de heer P.W. van Rijs (CDA), de heer R.H.P. Ringeling (ChristenUnie), de heer E.N.H. Roeling (Mijn Partij!), de heer N.J. Ruiterman (Mijn Partij!), de heer P. Scholtes (D66), de heer J.P. van der Spek (Mijn Partij!), de heer R.E. Vieira (D66), mevrouw V. van 't Westeinde (CDA) en de heer R.H.G. Zwaard (CDA) Afwezig

: de heer N.C. Knaap (OGP Midden-Delfland)

Tevens aanwezig: de heer F.J.M. ten Have en de dames M. Oderwald-Ruijsbroek en W. Renzenvan Leeuwen, wethouders; de heer drs. A.P.J. van Hemmen, burgemeester; de heren M. Born en M. Dahmeijer en mevrouw M. Odding

1.

Opening van de vergadering

De voorzitter opent de vergadering.

2.

Sluiting van de deuren

De voorzitter constateert dat de deuren gesloten zijn.

3.

Beslissen of er achter gesloten deuren wordt vergaderd

De commissie besluit met gesloten deuren te vergaderen.

4.

Besluit omtrent de status van de vergadering

De commissie besluit tot geheimhouding.

5.

Vaststellen van de agenda

De agenda wordt conform voorstel vastgesteld.

6.

De manier waarop Midden-Delfland wil bijdragen aan het vraagstuk met betrekking tot de asielzoekersproblematiek.

Burgemeester Van Hemmen meldt dat hij de afgelopen twee weken een aantal gesprekken met het COA heeft gevoerd over wat het COA kan leveren, de onderhandelingsruimte van de gemeente en het vervolgproces. Er wordt een bestuursakkoord opgesteld en op grond daarvan volgen gesprekken met de raad en kunnen er aanpassingen worden gedaan. Als het bestuursakkoord wordt getekend, is er eigenlijk geen weg meer terug en hij wil de raad niet in die situatie brengen. Hij wil daarom een wensenlijst maken, dan met het ministerie en het COA onderhandelen, waarna er een principe-uitspraak van het COA over deze randvoorwaarden volgt zonder concrete uitwerking in een voorstel en zonder een locatie, zodat de raad niet een fuik in zwemt. Als de gemeente besluit met het COA in zee te gaan volgt een bestuursakkoord. Na de principe-uitspraak van het COA wordt de raad gevraagd of de volgende stap kan worden gezet. Dat kan met een raadsbesluit dat in de openbaarheid wordt besproken. Hij heeft zelf de behoefte om zo snel mogelijk in de openbaarheid te treden, maar hij volgt de mening van de raad hierover. Op het moment dat de raad besluit een stap verder te zetten komt de uitwerking met onder andere een concrete locatie en een communicatiestrategie.

Hij kan dan aan het COA doorgeven dat de gemeente Midden-Delfland in principe bereid is om voor vijf jaar een locatie voor 225 personen te regelen zonder meer over die locatie te zeggen. Het COA heeft 10.000 m² voor het COA-deel nodig en er moeten infrastructuur en voorzieningen beschikbaar zijn. Het uitgangspunt van de gemeente 1

is dat voor de locatie de rode contour wordt gehanteerd. Het COA rekent met blokken van 300 mensen op grond waarvan onder andere het locatiebeheer en de beveiliging worden geregeld, maar wat hem betreft is dat geen hard getal omdat het COA bijvoorbeeld in Delft hetzelfde heeft gedaan voor 200 mensen. Hij noemt de zaken die hij op papier wil hebben: ­ Het moet gaan om statushouders of vluchtelingen die mogen werken. ­ Er komen geen veiligelanders of uitgeprocedeerde vluchtelingen. ­ Er komt geen Ter Apel-functie en het wordt geen voorportaal van Ter Apel. ­ Het gaat om minimaal 50% gezinnen. ­ De inkoop van alle benodigde middelen wordt zo veel mogelijk lokaal gedaan. ­ Het mee ontwikkelen van 25 tot 50 flexwoningen voor de eigen inwoners. ­ De flexwoningen van het COA-deel kunnen na vijf jaar naar een andere locatie en dat is de verantwoordelijkheid van het COA. ­ Het COA zorgt voor goede lokale aarding door samen te werken met organisaties uit de gemeente Midden-Delfland en er moet helderheid zijn over de financiële vergoedingen die daarbij horen. Andere wensen, niet zozeer voor het COA zelf: ­ BOA-inzet uit Den Haag of Delft. ­ De taakstelling voor de opvang van statushouders van Midden-Delfland gaat voor een deel en het liefst voor vijf jaar naar de regio. Er zijn drie zaken als wisselgeld mogelijk: ­ Extra flexwoningen voor de eigen inwoners voor minimaal vijf jaar.

­ Snellere ontwikkeling van de Sterappel doordat bewoners naar flexwoningen kunnen verhuizen. ­ Demping van de instroom van statushouders in sociale huurwoningen omdat een deel van de statushouders in de regio wordt opgevangen en omdat er meer ruimte in flexwoningen komt. Het is belangrijk dat de gemeente aan tafel zit omdat een voorstel over een verplichting voor de gemeente om naar rato vluchtelingen op te vangen aan de Tweede Kamer wordt voorgelegd. Hij heeft de volgende vragen aan de raad: ­ Wat vindt u van de insteek van dit proces? ­ Wat wil u nog meer zwart-op-wit hebben? ­ Wanneer wilt u in de openbaarheid treden? De heer Ringeling vraagt of er niet een communicatiestrategie moet zijn voordat de openbaarheid wordt gezocht. Burgemeester Van Hemmen zegt dat dit niet hoeft en dat de communicatiestrategie aan het college is. De communicatiestrategie kan een onderdeel zijn van het debat over het mogelijke voorstel. De heer Ringeling wil wel dat iedereen dezelfde boodschap naar buiten brengt. Burgemeester Van Hemmen begrijpt dat de heer Ringeling vraagt om een kernboodschap die met de buitenwereld kan worden gedeeld en hij neemt dat advies mee. De heer Scholtes vraagt wie de flexwoningen gaat exploiteren. Burgemeester Van Hemmen zegt dat bijvoorbeeld de woningbouwcorporatie of het COA dit kan doen.

De heer Van der Spek vraagt naar het aantal op te vangen mensen ten opzichte van het aantal inwoners en of dit in verhouding staat tot de landelijke norm. Burgemeester Van Hemmen zegt dat hier geen normen voor bestaan. Kleine gemeenten in het noorden en oosten van het land leveren een relatief grotere bijdrage dan de meeste gemeenten in Zuid-Holland. De heer Jongsma vraagt of het gaat om een wensenpakket of een eisenpakket. Burgemeester Van Hemmen zegt dat het eisen zijn en dat hij ervan uitgaat dat het COA hiermee 2

akkoord gaat. Als dat niet zo is, is het aan de raad of die dat acceptabel vindt. De heer Jongsma vraagt of ook bijvoorbeeld tweemaal 125 mensen kunnen worden opvangen en zo ja of dat ook in Euterpe kan. Burgemeester Van Hemmen herhaalt dat het COA met grote blokken werkt en dat meerdere plekken in verband met de bedrijfsvoering niet haalbaar is. Als Midden-Delfland minder mensen op een locatie wil opvangen moet de gemeente veel dingen zelf regelen en dat zal maar deels vergoed worden. Mevrouw Van der Marel vraagt of de burgemeester met 'vijf jaar' maximaal vijf jaar bedoelt, zodat de flexwoningen daarna voor een ander doel kunnen worden gebruikt. Burgemeester Van Hemmen legt uit dat er bij de flexwoningen een COA-deel is waar vijf jaar voor geldt en dat het aan de raad is om te beslissen als het COA vraagt om een verlenging met vijf jaar. De flexwoningen voor de eigen inwoners kunnen vijf jaar langer worden gebruikt omdat tien jaar ontheffing van het bestemmingsplan mogelijk is. Mevrouw Van der Marel vraagt of hetzelfde wensenlijstje van toepassing is als het COA om een verlenging vraagt. Burgemeester Van Hemmen zet in op een aanbod voor vijf jaar. Als het COA om verlenging vraagt, wordt ook het bestaande bestuursakkoord verlengd en hij kan zich voorstellen dat er dan een aanscherping komt op basis van wat er in de eerste vijf jaar is geleerd.

Mevrouw Van de Marel vraagt of er een definitie is van veiligelanders en uitgeprocedeerde asielzoekers. Burgemeester Van Hemmen zegt dat het moet gaan om mensen die mogen werken en dat mensen die een halfjaar een status hebben mogen werken. De heer Van Rijs vraagt wat het COA en wat de gemeente doet om mensen naar werk te begeleiden en kinderen naar school te laten gaan. Burgemeester Van Hemmen antwoordt dat de gemeente in onderwijs moet voorzien als dat niet in de buurt is georganiseerd. De kinderen gaan naar school in Den Haag of Delft als het onderwijs daar goed georganiseerd is en dan regelt het COA vervoer naar de onderwijslocatie. Het COA speelt de hoofdrol in de begeleiding naar werk. Mevrouw Koppert wil niet alleen een eenduidige kernboodschap, maar ook duidelijke en eenduidige terminologie. Burgemeester Van Hemmen zegt dat er kloppende termen in een raadsvoorstel zullen worden opgenomen. Er is een communicatiestrateeg ingeschakeld om de communicatie zo zorgvuldig mogelijk voor te bereiden Mevrouw Langeveld wil voorzichtig zijn met het verhuizen van de huidige bewoners van de Sterappel naar de nieuwe locatie omdat de kinderen in Den Hoorn op school zitten en ze daar al redelijk zijn ingeburgerd.

Burgemeester Van Hemmen geeft aan dat de bewoners van de Sterappel niet per se naar de nieuwe locatie moeten, maar dat er wel meer schuifmogelijkheden komen als er meer sociale woningen beschikbaar zijn. De heer Vieira vraagt of meer BOA's in de onderhandelingen kan worden meegenomen. Burgemeester Van Hemmen bedoelde BOA-uren. Zeker de eerste tijd vinden omwonenden het prettig dat er meer handhaving op straat is, al hoeft dat niet nodig te zijn. Daarnaast vindt hij dat 3

de gemeente Midden-Delfland wel erg weinig BOA's heeft voor een gemeente van 20.000 inwoners. De heer Jongsma vraagt hoe betrouwbaar het COA is en wie ervoor zorgt dat het onder controle blijft als het uit de hand loopt, de gemeente of iemand anders? Burgemeester Van Hemmen heeft de ervaring dat het COA over het algemeen een betrouwbare partner is. De heer Van Lier vraagt hoe een eventuele bijstandsuitkering voor de statushouders is geregeld. Burgemeester Van Hemmen geeft aan dat statushouders die in een noodopvang zitten voor rekening van het COA zijn en dat de gemeente dat moet betalen als ze in een woning wonen. Mevrouw Langeveld vraagt waarom de burgemeester de locatie niet wil bekendmaken. Burgemeester Van Hemmen zegt dat er nog geen locatie is gekozen. Bovendien komen er bepaalde mechanismes in de buitenwereld op gang als hij nu een locatie zou noemen. De heer Zwart vraagt of zaken als werk en scholing helemaal voor rekening van het COA komen of dat de gemeente hier ook een financiële bijdrage aan moet leveren. Burgemeester Van Hemmen weet nog niet precies wat er allemaal wordt vergoed en of alle ambtelijke capaciteit kan worden doorberekend, maar wel dat het rijk in principe alles met betrekking tot noodopvang vergoedt. De voorzitter schorst de vergadering.

Schorsing De heer Vieira vindt het door de burgemeester geschetste proces transparant genoeg en hij vindt het een redelijk voorstel. Hij wil hier zo snel mogelijk in het openbaar over debatteren om te voorkomen dat de raad er al uit is, maar de inwoners niet zijn meegenomen. Het is niet goed om nu al een locatie te noemen, maar er moet eerst worden vastgesteld wat de gemeente wil, anders kan de raad in een fuik kan terechtkomen. Eerst moet de burgemeester over de eisenlijst onderhandelen en dan terugkomen met een concreet voorstel. De heer Jongsma kan zich vinden in de aanpak van de burgemeester en in de gestelde eisen. Hij vraagt wat harde eisen zijn en welke eisen onderhandelbaar zijn. Het moet de gemeente per saldo geen geld kosten Burgemeester Van Hemmen vraagt of de heer Jongsma met het laatste bedoelt dat het geld dat het eventueel kost in verhouding moet staan tot wat het de gemeente oplevert. De heer Jongsma bedoelt hiermee dat er geen gat in de begroting mag ontstaan. Hij wil een duidelijke communicatiestrategie die in de raad is besproken voordat de openbaarheid wordt gezocht. Hij oppert een coach in te schakelen die de raadsleden voorbereid op het moment dat dit onderwerp in de openbaarheid komt. Het is belangrijk dat het een raadsbreed gedragen besluit wordt om te voorkomen dat partijen die voor stemmen de volle laag krijgen.

De heer Zwaard kan zich vinden in het eisenpakket van de burgemeester. Mogelijk wordt de taakstelling in de toekomst groter, moeten er over vijf jaar weer mensen opgevangen worden en daarom mag het financieel best iets kosten. Hij wil zo snel mogelijk de openbaarheid in, maar hij vraagt zich af of daarmee moet worden gewacht tot er een go is. De heer Van der Eijk wil geen grootschalige opvang in Midden-Delfland en hij ziet mogelijkheden om mensen op de locatie Euterpe en in een andere kern op te vangen, zodat zij in de gemeenschap worden opgenomen. De VVD is niet bang dat het rijk een locatie aanwijst omdat lokale kennis nodig is om een geschikte locatie te vinden. Hij wil nog geen locatie aanwijzen want als de raad 4

niet met het voorstel instemt, kan het rijk deze locatie aanwijzen. Hij verwacht niet dat de taakstelling naar nul gaat of dat buurgemeenten de taakstelling van Midden-Delfland overnemen omdat die gemeenten grote moeite hebben om hun eigen taakstelling in te vullen. De heer Roeling is het eens met de insteek van de burgemeester. Hij vraagt of eerst een bestuursakkoord wordt gesloten en daarna naar een locatie wordt gekeken of dat de locatie onderdeel van het bestuursakkoord is. Hij denkt dat dit plan met het wisselgeld voor de gemeente wel aan de inwoners uit te leggen is, maar dan moet dat wisselgeld wel onderdeel van het bestuursakkoord zijn. Wat hem betreft, mag de vertrouwelijkheid zowel in het geval van een go als van no-go van dit onderwerp af en dat geldt ook voor de verslagen van deze vergadering en die van twee weken geleden. Hij wil zich niet rijk rekenen wat betreft mensen die gaan werken. Toen eerder statushouders werden opgevangen heeft hij aangegeven plek voor 25 medewerkers te hebben, maar er waren maar twee mensen die konden werken en dat was maar voor vijftien uur per week omdat ze ook moesten inburgeren en de taal moesten leren. Zijn concrete vraag is wat er in het bestuursakkoord staat en of de locatie en het wisselgeld hierin opgenomen zijn. De heer Ringeling steunt de insteek van de burgemeester.

Hij wil meer informatie voor besloten kan worden of openbaarheid gezocht kan worden. Hij vraagt naar het te volgen tijdpad. Burgemeester Van Hemmen wil door te onderhandelen het maximale uit het wensenlijstje halen. Als zijn ondergrens bereikt is, en dat zal op gevoel gaan, zal hij bij het COA aangeven dat hij de raad zal mededelen dat hij er niet met het COA uit is gekomen. Dan zal er geen opvang in MiddenDelfland komen en dat zal hij dan in een openbare vergadering mededelen. Hij zegt toe een communicatiecoach in te schakelen voor de raadsleden die daar behoefte aan hebben. Hij heeft het gevoel dat de hele raad als vertegenwoordiger van de inwoners in de openbaarheid over het besluit wil debatteren en die openbaarheid komt er waarschijnlijk bij het go-or-no-gomoment. Hij vindt het verstandig om de communicatiestrategie al voor de inhoudelijke bespreking te behandelen en hij stelt voor om dit over drie weken in een besloten vergadering te doen. Het zal dan een drietrapsraket zijn: bespreking van de communicatiestrategie, een go of no go voor verdere onderhandelingen over de uitwerking en ten slotte het definitieve besluit. Het bestuursakkoord is een contract met het COA waarin alle relevante voorwaarden staan, maar ook onder andere de locatie en wat er gebeurt als het fout gaat.

Niet al het wisselgeld kan daarin staan omdat een deel van het wisselgeld een consequentie is en dat wisselgeld zal in het raadsvoorstel staan. Hij wil ook een soort contract opstellen waarin staat wat er gebeurt als de raad instemt met de derde trap, dan moeten de voorwaarden uitonderhandeld zijn. Het openbaar maken van de verslagen van de besloten vergaderingen moet een raadsbesluit zijn. De voorzitter mist een antwoord op de vraag over het tijdpad. Burgemeester Van Hemmen stelt voor om over twee tot drie weken de communicatiestrategie te bespreken en dan kan hij ook iets zeggen over de voortgang van de onderhandelingen met het COA. Daarna wordt, waarschijnlijk een openbare, vergadering over de tweede trap gehouden. De voorzitter geeft de gelegenheid voor een tweede termijn. De heer Ringeling denkt gevoelsmatig dat stap 2 in de openbaarheid kan, maar dat wil hij laten afhangen van de mening van de communicatiestrateeg. De heer Roeling vindt dat de tweede stap in de openbaarheid kan plaatsvinden. De heer Van der Eijk wil zo veel mogelijk in de openbaarheid bespreken omdat de gemeente dat aan de inwoners verplicht is. Hij wil de gespreksverslagen van de besloten vergaderingen ook openbaar maken. De heer Zwaard vindt het go-no-gomoment ook het moment om naar buiten te gaan. Hij is het ermee eens dat de verslagen van de besloten commissievergaderingen openbaar mogen worden.

De heer Jongsma stemt in met de drietrapsraket en hij is blij met de toezegging dat een coach 5

ingeschakeld kan worden. De heer Van der Eijk vraagt waarom de OGP een coach wil om een voorstel te kunnen verdedigen. De heer Jongsma wil zo met een goed verhaal naar de inwoners kunnen gaan om problemen te voorkomen. De heer Van der Eijk vindt dat de Jongsma dit uit eigen zak moet betalen. De heer Jongsma is hiertoe bereid, maar hij wil het niet voor de hele raad betalen. Wat hem betreft, mag alles openbaar worden zodra dat kan. Hij heeft er vertrouwen in dat er een goed pakket aan eisen in het contract komt. De heer Vieira vindt het prima om bij de tweede stap in de openbaarheid te treden. Als een deel van de raad zich comfortabel voelt bij coaching, wil hij dat mogelijk maken. De voorzitter concludeert dat wordt gewerkt met een drietrapsraket met als eerste stap overleg achter gesloten deuren over de communicatiestrategie, daarna een openbare discussie over het eisenpakket en over een go or no go en dan als derde trap een debat over het wel of niet akkoord gaan met het bestuursakkoord. Burgemeester Van Hemmen vult aan dat er alleen een derde trap komt na een go op de tweede trap. Hij duidt de ondersteuning van de communicatieadviseur als ambtelijke bijstand. De taakstelling zal niet verdwijnen, maar hij heeft wel van twee burgemeesters gehoord dat ze erg geïnteresseerd zijn in het leveren van een bijdrage hoewel ze zelf ook moeite hebben met het opvangen van statushouders.

7.

Sluiting van de vergadering

De voorzitter wijst nogmaals op de geheimhouding van deze vergadering. Hij sluit de vergadering en wenst iedereen een fijne avond en wel thuis.

Aldus vastgesteld in de vergadering van de commissie van de gemeente Midden-Delfland op 11 oktober 2022.

de griffier, A. de Vos

de voorzitter, A.J. Gebben

OPMERKING GRIFFIE: Bij vaststelling verslag is besloten dat de geheimhouding vervalt op het moment van publicatie openbaar raadsvoorstel.

6