13 Adviescommissie_Economisch_Vestigingsklimaat_19_maart_2025_19-03-2025
Tekst van het document
Tevreden over woning %
Tevreden over woonomgeving %
Afstand openbaar vervoer km
Broeikasgassen ton CO2 eq. inw. Partic. zonne-energie watt/woning
Ervaren gezondheid % Hoogopgeleide bevolking % Tevreden over het leven % Vrijwilligerswerk % Tevreden over vrije tijd %
Personen met langdurige ziekte %
Geregistreerde misdrijven per 1.000
Overgewicht %
Levensverwachting
Afstand basisschool km
Afstand sportterrein km
MRDH
Figuur 1.1 Brede welvaart in Rotterdam en Metropoolregio Rotterdam Den Haag ten opzichte van Nederland Nederland = 1 , hoger/lager dan 1 aangepast aan beoordeling indicator
15 Schiedam Tabel 1.1 Brede welvaart op het domein Samenleving & Welzijn in Schiedam, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden: als % van de bevolking, jaar, kilometer, per 100 of per 1000 inwoners Stand Laatst bekende jaar Schiedam MRDH Nederland
MRDH Nederland
Subjectief welzijn Tevreden over het leven % Tevreden over vrije tijd %
79,5 71,3
82,0 71,7
83,4 74,3
-2,5 -0,4
-3,9 -3,0
Gezondheid Overgewicht % Ervaren gezondheid % Levensverwachting Personen met langdurige ziekte %
50,3 68,2 79,7 32,3
50,1 67,0 81,3 33,7
50,3 70 81,35 33
0,2 1,2 -1,6 -1,4
0,0 -1,8 -1,6 -0,7
Wonen Tevreden over woonomgeving % Tevreden over woning % Afstand sportterrein km Afstand basisschool km Afstand horeca km
0 0 1 0,5 0,6
75,8 76,2 0,9 0,6 1,1
83,8 85,6 1 0,7 1,4
n.a. n.a. 0,1 -0,1 -0,5
n.a. n.a. 0,0 -0,2 -0,8
Samenleving Contact familie etc. % Vertrouwen in instituties % Vertrouwen in anderen % Vrijwilligerswerk % Sociale cohesie score 1-10
72,8 58,4 55,2 31,3 5,6
71,2 61,8 61,7 35,5 5,8
71,6 61,3 66 41,2 6,4
1,6 -3,4 -6,5 -4,2 -0,2
1,2 -2,9 -10,8 -9,9 -0,8
Veiligheid Vaak onveilig voelen in buurt % Aantal delicten per 100 inwoners Geregistreerde misdrijven per 1.000 inw.
5,8 53,3 59
4,0 50,6 59,2
2 33,3 46
1,8 2,7 -0,2
3,8 20,0 13,0
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
Milieu: Schiedam heeft ten opzichte van Nederland een ongunstige fijnstof-belasting, maar lagere emissie van broeikasgassen. Qua natuur, bos en groen-blauw heeft Schiedam minder ruimte dan gemiddeld in de MRDH en Nederland. Samenleving & Welzijn: Schiedam toont op deze dimensie over het algemeen een achterblijvend beeld ten opzichte van Nederland en de MRDH. Het is er onveiliger. Economie: het mediane inkomen en mediaan vermogen zijn er lager dan gemiddeld. De arbeidsmarktparticipatie is in Schiedam enigszins hoger dan in de MRDH, maar lager dan in Nederland. Het aandeel hoger opgeleiden is lager ten opzichte van Nederland. Schiedam toont qua milieu een ongunstig beeld. Samenleving & Welzijn en Economie blijven er overwegend achter, maar met een economisch iets actievere bevolking dan de MRDH.
43
Tabel 1.2 Brede welvaart op het economisch domein in Schiedam, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden: in euro, als percentage van de bevolking 15-74 jaar, per 1.000 werkzame personen, kilometer Stand Laatst bekende jaar Schiedam MRDH Nederland
MRDH Nederland
Materiële welvaart Mediaan inkomen dzd euro Bruto binnenlands product %
27,9 0
28,5 3,6
29,8 4,3
-0,6 n.a.
-1,9 n.a.
Arbeid en vrije tijd Netto participatie % Bruto participatie % Hoogopgeleide bevolking % Werkloosheid % Vacaturegraad per 1.000 Afstand openbaar vervoer km
70,4 73,6 25,8 4,4 0 0,2
69,9 73,0 32,8 4,3 52,9 0,3
72,2 74,8 36,6 3,5 51,7 0,4
0,5 0,6 -7,0 0,1 n.a. -0,1
-1,8 -1,2 -10,8 0,9 n.a. -0,2
Economisch kapitaal Gem. schuld huishouden dzd euro Mediaan vermogen huish. dzd euro
87,5 37,5
105,1 55,8
115,9 87,3
-17,6 -18,3
-28,4 -49,8
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
Tabel 1.3 Brede welvaart op het domein Milieu in Schiedam, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden Stand Laatst bekende jaar Schiedam MRDH Nederland
MRDH Nederland
Milieu Natuurgebied ha per 100 inw. Fijnstof kilo per km2 Afstand openbaar groen km Natuur- en bos % oppervlakte Broeikasgassen ton CO2 eq. inw. Kwaliteit binnenwateren 1-4 Kwaliteit kustwateren 1-4
1 2600 0,3 6 3,4 0 0
4,5 2764,5 0,4 18,9 15,6 3,3 3,6
29,0 1000,0 0,5 29,8 9,7 0,0 0,0
-3,5 -164,5 -0,1 -12,9 -12,2 n.a. n.a.
-28,0 1600,0 -0,2 -23,8 -6,3 n.a. n.a.
Natuurlijk kapitaal Partic. zonne-energie watt/woning Bebouwd terrein % opp. Fosfaat kilo per ha. Groen-blauwe ruimte m2 inw. Stikstof kilo per ha
350 50,9 0 99,1 0
474,4 34,8
950,0 11,0
190,2
574,5
-124,4 16,1 n.a. -91,1 n.a.
-600,0 39,9 n.a. -475,4 n.a.
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
44
Vertrouwen in instituties %
Vaak onveilig voelen in buurt % Aantal delicten per 100
Mediaan vermogen huish. dzd euro
0,0
Afstand sportterrein km
Bron: CBS; bewerking VU/NEO/EUR
45
Bruto participatie %
Gem. schuld huishouden dzd euro
Werkloosheid %
Vacaturegraad per 1.000
Netto participatie %
Ervaren gezondheid % Hoogopgeleide bevolking % Tevreden over het leven % Vrijwilligerswerk % Tevreden over vrije tijd %
Personen met langdurige ziekte %
Geregistreerde misdrijven per 1.000
Overgewicht %
Levensverwachting
Afstand basisschool km
Mediaan inkomen dzd euro
0,5
Afstand horeca km
Bruto binnenlands product %
1,0
Tevreden over woning %
Tevreden over woonomgeving %
Afstand openbaar vervoer km
Broeikasgassen ton CO2 eq. inw. Partic. zonne-energie watt/woning
Contact familie etc. %
2,0
2,5
Fijnstof kilo per km2
1,5
Vertrouwen in anderen %
Schiedam
Sociale cohesie score 1-10
MRDH
Figuur 1.1 Brede welvaart in Schiedam en Metropoolregio Rotterdam Den Haag ten opzichte van Nederland Nederland = 1 , hoger/lager dan 1 aangepast aan beoordeling indicator
16 Den Haag Tabel 1.1 Brede welvaart op het domein Samenleving & Welzijn in Den Haag, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden: als % van de bevolking, jaar, kilometer, per 100 of per 1000 inwoners Stand Laatst bekende jaar Den Haag MRDH Nederland
MRDH Nederland
Subjectief welzijn Tevreden over het leven % Tevreden over vrije tijd %
83,2 72
82,0 71,7
83,4 74,3
1,2 0,3
-0,2 -2,3
Gezondheid Overgewicht % Ervaren gezondheid % Levensverwachting Personen met langdurige ziekte %
48,7 65,2 80,6 34,5
50,1 67,0 81,3 33,7
50,3 70 81,35 33
-1,4 -1,8 -0,7 0,8
-1,6 -4,8 -0,8 1,5
Wonen Tevreden over woonomgeving % Tevreden over woning % Afstand sportterrein km Afstand basisschool km Afstand horeca km
74,7 75,9 0,7 0,5 0,7
75,8 76,2 0,9 0,6 1,1
83,8 85,6 1 0,7 1,4
-1,1 -0,3 -0,2 -0,1 -0,4
-9,1 -9,7 -0,3 -0,2 -0,7
Samenleving Contact familie etc. % Vertrouwen in instituties % Vertrouwen in anderen % Vrijwilligerswerk % Sociale cohesie score 1-10
71,1 63,9 64,3 35,6 5,7
71,2 61,8 61,7 35,5 5,8
71,6 61,3 66 41,2 6,4
-0,1 2,1 2,6 0,1 -0,1
-0,5 2,6 -1,7 -5,6 -0,7
Veiligheid Vaak onveilig voelen in buurt % Aantal delicten per 100 inwoners Geregistreerde misdrijven per 1.000 inw.
5 56,8 68
4,0 50,6 59,2
2 33,3 46
1,0 6,2 8,8
3,0 23,5 22,0
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
Milieu: Den Haag heeft ten opzichte van Nederland een ongunstige fijnstof-belasting, maar lagere emissie van broeikasgassen. Qua natuur, bos en groen-blauw heeft Den Haag minder ruimte dan gemiddeld in de MRDH en Nederland. Samenleving & Welzijn: Den Haag toont op deze dimensie over het algemeen een achterblijvend beeld ten opzichte van Nederland en de MRDH. Het is er onveiliger. Het vertrouwen in instituties is er daarentegen hoger dan gemiddeld. Economie: het mediane inkomen en mediaan vermogen zijn er lager dan gemiddeld. De arbeidsmarktparticipatie is in Den Haag lager dan gemiddeld. Het aandeel hoger opgeleiden is er hoger dan in de MRDH, maar iets lager ten opzichte van Nederland. Den Haag toont op alle dimensies een overwegend ongunstig beeld.
46
Tabel 1.2 Brede welvaart op het economisch domein in Den Haag, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden: in euro, als percentage van de bevolking 15-74 jaar, per 1.000 werkzame personen, kilometer Stand Laatst bekende jaar Den Haag MRDH Nederland
MRDH Nederland
Materiële welvaart Mediaan inkomen dzd euro Bruto binnenlands product %
27,2 0
28,5 3,6
29,8 4,3
-1,3 n.a.
-2,6 n.a.
Arbeid en vrije tijd Netto participatie % Bruto participatie % Hoogopgeleide bevolking % Werkloosheid % Vacaturegraad per 1.000 Afstand openbaar vervoer km
67,4 70,7 36 4,7 0 0,3
69,9 73,0 32,8 4,3 52,9 0,3
72,2 74,8 36,6 3,5 51,7 0,4
-2,5 -2,3 3,2 0,4 n.a. 0,0
-4,8 -4,1 -0,6 1,2 n.a. -0,1
Economisch kapitaal Gem. schuld huishouden dzd euro Mediaan vermogen huish. dzd euro
100,4 22,1
105,1 55,8
115,9 87,3
-4,7 -33,7
-15,5 -65,2
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
Tabel 1.3 Brede welvaart op het domein Milieu in Q, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden Stand Laatst bekende jaar Den Haag MRDH Nederland
MRDH Nederland
Milieu Natuurgebied ha per 100 inw. Fijnstof kilo per km2 Afstand openbaar groen km Natuur- en bos % oppervlakte Broeikasgassen ton CO2 eq. inw. Kwaliteit binnenwateren 1-4 Kwaliteit kustwateren 1-4
2 2800 0,5 26,4 2,6 0 0
4,5 2764,5 0,4 18,9 15,6 3,3 3,6
29,0 1000,0 0,5 29,8 9,7 0,0 0,0
-2,5 35,5 0,1 7,5 -13,0 n.a. n.a.
-27,0 1800,0 0,0 -3,4 -7,1 n.a. n.a.
Natuurlijk kapitaal Partic. zonne-energie watt/woning Bebouwd terrein % opp. Fosfaat kilo per ha. Groen-blauwe ruimte m2 inw. Stikstof kilo per ha
250 58,7 0 55,5 0
474,4 34,8
950,0 11,0
190,2
574,5
-224,4 23,9 n.a. -134,7 n.a.
-700,0 47,7 n.a. -519,0 n.a.
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
47
Vertrouwen in instituties %
Vaak onveilig voelen in buurt % Aantal delicten per 100
Mediaan vermogen huish. dzd euro
0,0
Afstand sportterrein km
Bron: CBS; bewerking VU/NEO/EUR
48 Bruto participatie %
Gem. schuld huishouden dzd euro
Werkloosheid %
Vacaturegraad per 1.000
Netto participatie %
Ervaren gezondheid % Hoogopgeleide bevolking % Tevreden over het leven % Vrijwilligerswerk % Tevreden over vrije tijd %
Personen met langdurige ziekte %
Geregistreerde misdrijven per 1.000
Overgewicht %
Levensverwachting
Afstand basisschool km
Mediaan inkomen dzd euro
0,5
Afstand horeca km
Bruto binnenlands product %
1,0
Tevreden over woning %
Tevreden over woonomgeving %
Afstand openbaar vervoer km
Broeikasgassen ton CO2 eq. inw. Partic. zonne-energie watt/woning
Contact familie etc. %
2,0
2,5
Fijnstof kilo per km2
1,5
Vertrouwen in anderen %
Den Haag
Sociale cohesie score 1-10
MRDH
Figuur 1.1 Brede welvaart in Den Haag en Metropoolregio Rotterdam Den Haag ten opzichte van Nederland Nederland = 1 , hoger/lager dan 1 aangepast aan beoordeling indicator
17 Vlaardingen Tabel 1.1 Brede welvaart op het domein Samenleving & Welzijn in Vlaardingen, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden: als % van de bevolking, jaar, kilometer, per 100 of per 1000 inwoners Stand Laatst bekende jaar Vlaardingen MRDH Nederland
MRDH Nederland
Subjectief welzijn Tevreden over het leven % Tevreden over vrije tijd %
80,7 70,4
82,0 71,7
83,4 74,3
-1,3 -1,3
-2,7 -3,9
Gezondheid Overgewicht % Ervaren gezondheid % Levensverwachting Personen met langdurige ziekte %
53,4 67 80,8 36,1
50,1 67,0 81,3 33,7
50,3 70 81,35 33
3,3 0,0 -0,5 2,4
3,1 -3,0 -0,5 3,1
Wonen Tevreden over woonomgeving % Tevreden over woning % Afstand sportterrein km Afstand basisschool km Afstand horeca km
0 0 0,8 0,6 0,7
75,8 76,2 0,9 0,6 1,1
83,8 85,6 1 0,7 1,4
n.a. n.a. -0,1 0,0 -0,4
n.a. n.a. -0,2 -0,1 -0,7
Samenleving Contact familie etc. % Vertrouwen in instituties % Vertrouwen in anderen % Vrijwilligerswerk % Sociale cohesie score 1-10
72,9 59,2 53,8 31,6 5,9
71,2 61,8 61,7 35,5 5,8
71,6 61,3 66 41,2 6,4
1,7 -2,6 -7,9 -3,9 0,1
1,3 -2,1 -12,2 -9,6 -0,5
Veiligheid Vaak onveilig voelen in buurt % Aantal delicten per 100 inwoners Geregistreerde misdrijven per 1.000 inw.
4 47,7 52
4,0 50,6 59,2
2 33,3 46
0,0 -2,9 -7,2
2,0 14,4 6,0
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
Milieu: Vlaardingen heeft ten opzichte van Nederland een ongunstige fijnstof-belasting, maar lagere emissie van broeikasgassen. Qua natuur, bos en groen-blauw heeft Vlaardingen minder ruimte dan gemiddeld in de MRDH en Nederland. Samenleving & Welzijn: Vlaardingen toont op deze dimensie over het algemeen een achterblijvend beeld ten opzichte van Nederland en de MRDH. Het is er onveiliger dan In Nederland. Het vertrouwen in instituties en vooral anderen is er (fors) lager dan gemiddeld. Contact met de familie is daarentegen hoger. Economie: het mediane inkomen en mediaan vermogen zijn er lager dan gemiddeld. Datzelfde geldt voor de arbeidsmarktparticipatie. Vlaardingen toont op alle drie dimensies van brede welvaart een overwegend ongunstig beeld.
49
Tabel 1.2 Brede welvaart op het economisch domein in Vlaardingen, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden: in euro, als percentage van de bevolking 15-74 jaar, per 1.000 werkzame personen, kilometer Stand Laatst bekende jaar Vlaardingen MRDH Nederland
MRDH Nederland
Materiële welvaart Mediaan inkomen dzd euro Bruto binnenlands product %
28 0
28,5 3,6
29,8 4,3
-0,5 n.a.
-1,8 n.a.
Arbeid en vrije tijd Netto participatie % Bruto participatie % Hoogopgeleide bevolking % Werkloosheid % Vacaturegraad per 1.000 Afstand openbaar vervoer km
69,8 72,8 23,6 4,2 0 0,3
69,9 73,0 32,8 4,3 52,9 0,3
72,2 74,8 36,6 3,5 51,7 0,4
-0,1 -0,2 -9,2 -0,1 n.a. 0,0
-2,4 -2,0 -13,0 0,7 n.a. -0,1
Economisch kapitaal Gem. schuld huishouden dzd euro Mediaan vermogen huish. dzd euro
86,1 38,6
105,1 55,8
115,9 87,3
-19,0 -17,2
-29,8 -48,7
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
Tabel 1.3 Brede welvaart op het domein Milieu in Vlaardingen, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden Stand Laatst bekende jaar Vlaardingen MRDH Nederland
MRDH Nederland
Milieu Natuurgebied ha per 100 inw. Fijnstof kilo per km2 Afstand openbaar groen km Natuur- en bos % oppervlakte Broeikasgassen ton CO2 eq. inw. Kwaliteit binnenwateren 1-4 Kwaliteit kustwateren 1-4
4 2000 0,3 24,4 2,6 0 0
4,5 2764,5 0,4 18,9 15,6 3,3 3,6
29,0 1000,0 0,5 29,8 9,7 0,0 0,0
-0,5 -764,5 -0,1 5,5 -13,0 n.a. n.a.
-25,0 1000,0 -0,2 -5,4 -7,1 n.a. n.a.
Natuurlijk kapitaal Partic. zonne-energie watt/woning Bebouwd terrein % opp. Fosfaat kilo per ha. Groen-blauwe ruimte m2 inw. Stikstof kilo per ha
390 41,8 0 179,8 0
474,4 34,8
950,0 11,0
190,2
574,5
-84,4 7,0 n.a. -10,4 n.a.
-560,0 30,8 n.a. -394,7 n.a.
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
50
Vertrouwen in instituties %
Vaak onveilig voelen in buurt % Aantal delicten per 100
Mediaan vermogen huish. dzd euro
0,0
Afstand sportterrein km
Bron: CBS; bewerking VU/NEO/EUR
51 Bruto participatie %
Werkloosheid %
Vacaturegraad per 1.000
Netto participatie %
Ervaren gezondheid % Hoogopgeleide bevolking % Tevreden over het leven % Vrijwilligerswerk % Tevreden over vrije tijd %
Personen met langdurige ziekte %
Geregistreerde misdrijven per 1.000
Overgewicht %
Levensverwachting
Gem. schuld huishouden dzd euro
Mediaan inkomen dzd euro
0,5
Afstand horeca km
Afstand basisschool km
Bruto binnenlands product %
1,0
Tevreden over woning %
Tevreden over woonomgeving %
Afstand openbaar vervoer km
Broeikasgassen ton CO2 eq. inw. Partic. zonne-energie watt/woning
Contact familie etc. %
2,0
2,5
Fijnstof kilo per km2
1,5
Vertrouwen in anderen %
Vlaardingen
Sociale cohesie score 1-10
MRDH
Figuur 1.1 Brede welvaart in Vlaardingen en Metropoolregio Rotterdam Den Haag ten opzichte van Nederland Nederland = 1 , hoger/lager dan 1 aangepast aan beoordeling indicator
18 Voorne aan Zee Tabel 1.1 Brede welvaart op het domein Samenleving & Welzijn in Voorne aan Zee, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden: als % van de bevolking, jaar, kilometer, per 100 of per 1000 inwoners Stand Laatst bekende jaar Voorne aan Zee MRDH Nederland Subjectief welzijn Tevreden over het leven % Tevreden over vrije tijd %
MRDH Nederland
0 0
82,0 71,7
83,4 74,3
n.a. n.a.
n.a. n.a.
Gezondheid Overgewicht % Ervaren gezondheid % Levensverwachting Personen met langdurige ziekte %
56,4 69,5 82,2 34,7
50,1 67,0 81,3 33,7
50,3 70 81,35 33
6,3 2,5 0,9 1,0
6,1 -0,5 0,9 1,7
Wonen Tevreden over woonomgeving % Tevreden over woning % Afstand sportterrein km Afstand basisschool km Afstand horeca km
0 0 0,9 0,9 1,8
75,8 76,2 0,9 0,6 1,1
83,8 85,6 1 0,7 1,4
n.a. n.a. 0,0 0,3 0,7
n.a. n.a. -0,1 0,2 0,4
Samenleving Contact familie etc. % Vertrouwen in instituties % Vertrouwen in anderen % Vrijwilligerswerk % Sociale cohesie score 1-10
0 0 0 0 0
71,2 61,8 61,7 35,5 5,8
71,6 61,3 66 41,2 6,4
n.a. n.a. n.a. n.a. n.a.
n.a. n.a. n.a. n.a. n.a.
Veiligheid Vaak onveilig voelen in buurt % Aantal delicten per 100 inwoners Geregistreerde misdrijven per 1.000 inw.
0 0 36
4,0 50,6 59,2
2 33,3 46
n.a. n.a. -23,2
n.a. n.a. -10,0
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
Milieu: Voorne aan Zee heeft ten opzichte van de MRDH en Nederland een geringe fijnstof-belasting en lagere emissie van broeikasgassen. Qua natuur, bos en groen-blauw heeft Voorne aan Zee aanzienlijk meer ruimte per inwoner dan gemiddeld in de MRDH. Samenleving & Welzijn: De inwoners van Voorne aan Zee hebben een overwegend achterblijvende gezondheid. Het is er relatief veilig. Verder zijn data niet beschikbaar. Economie: het mediane inkomen en mediaan vermogen zijn er hoger dan gemiddeld. Datzelfde geldt voor de netto arbeidsmarktparticipatie. Er is een lage werkloosheid. Voorne aan Zee toont met Economie en Milieu een gunstig beeld, maar dat wordt niet weerspiegeld op het onderdeel gezondheid.
52
Tabel 1.2 Brede welvaart op het economisch domein in Voorne aan Zee, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden: in euro, als percentage van de bevolking 15-74 jaar, per 1.000 werkzame personen, kilometer Stand Laatst bekende jaar Voorne aan Zee MRDH Nederland
MRDH Nederland
Materiële welvaart Mediaan inkomen dzd euro Bruto binnenlands product %
33,4 0
28,5 3,6
29,8 4,3
4,9 n.a.
3,6 n.a.
Arbeid en vrije tijd Netto participatie % Bruto participatie % Hoogopgeleide bevolking % Werkloosheid % Vacaturegraad per 1.000 Afstand openbaar vervoer km
73 73 24 2 0 0,4
69,9 73,0 32,8 4,3 52,9 0,3
72,2 74,8 36,6 3,5 51,7 0,4
3,1 0,0 -8,8 -2,3 n.a. 0,1
0,8 -1,8 -12,6 -1,5 n.a. 0,0
142,9 121,5
105,1 55,8
115,9 87,3
37,8 65,7
27,0 34,2
Economisch kapitaal Gem. schuld huishouden dzd euro Mediaan vermogen huish. dzd euro Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
Tabel 1.3 Brede welvaart op het domein Milieu in Voorne aan Zee, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden Stand Laatst bekende jaar Voorne aan Zee MRDH Nederland
MRDH Nederland
Milieu Natuurgebied ha per 100 inw. Fijnstof kilo per km2 Afstand openbaar groen km Natuur- en bos % oppervlakte Broeikasgassen ton CO2 eq. inw. Kwaliteit binnenwateren 1-4 Kwaliteit kustwateren 1-4
28,6 600 0,4 35,4 6 0 0
4,5 2764,5 0,4 18,9 15,6 3,3 3,6
29,0 1000,0 0,5 29,8 9,7 0,0 0,0
24,1 -2164,5 0,0 16,5 -9,6 n.a. n.a.
-0,4 -400,0 -0,1 5,6 -3,7 n.a. n.a.
Natuurlijk kapitaal Partic. zonne-energie watt/woning Bebouwd terrein % opp. Fosfaat kilo per ha. Groen-blauwe ruimte m2 inw. Stikstof kilo per ha
1040 11,8 0 1123 0
474,4 34,8
950,0 11,0
190,2
574,5
565,6 -23,0 n.a. 932,8 n.a.
90,0 0,8 n.a. 548,5 n.a.
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
53
MRDH
Vertrouwen in instituties %
Vaak onveilig voelen in buurt % Aantal delicten per 100
Mediaan vermogen huish. dzd euro
0,0
Afstand sportterrein km
Bron: CBS; bewerking VU/NEO/EUR
54 Bruto participatie %
Werkloosheid %
Vacaturegraad per 1.000
Netto participatie %
Ervaren gezondheid % Hoogopgeleide bevolking % Tevreden over het leven % Vrijwilligerswerk % Tevreden over vrije tijd %
Personen met langdurige ziekte %
Geregistreerde misdrijven per 1.000
Overgewicht %
Levensverwachting
Gem. schuld huishouden dzd euro
Mediaan inkomen dzd euro
0,5
Afstand horeca km
Afstand basisschool km
Bruto binnenlands product %
1,0
Contact familie etc. %
Tevreden over woning %
Tevreden over woonomgeving %
Afstand openbaar vervoer km
Broeikasgassen ton CO2 eq. inw. Partic. zonne-energie watt/woning
1,5
2,0
2,5
Fijnstof kilo per km2
Sociale cohesie score 1-10
Vertrouwen in anderen %
Voorne aan Zee
Figuur 1.1 Brede welvaart in Voorne aan Zee en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag ten opzichte van Nederland Nederland = 1 , hoger/lager dan 1 aangepast aan beoordeling indicator
19 Wassenaar Tabel 1.1 Brede welvaart op het domein Samenleving & Welzijn in Wassenaar, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden: als % van de bevolking, jaar, kilometer, per 100 of per 1000 inwoners Stand Laatst bekende jaar Wassenaar MRDH Nederland Subjectief welzijn Tevreden over het leven % Tevreden over vrije tijd %
MRDH Nederland
0 0
82,0 71,7
83,4 74,3
n.a. n.a.
n.a. n.a.
Gezondheid Overgewicht % Ervaren gezondheid % Levensverwachting Personen met langdurige ziekte %
46,2 72,7 83,3 31,4
50,1 67,0 81,3 33,7
50,3 70 81,35 33
-3,9 5,7 2,0 -2,3
-4,1 2,7 2,0 -1,6
Wonen Tevreden over woonomgeving % Tevreden over woning % Afstand sportterrein km Afstand basisschool km Afstand horeca km
0 0 0,8 0,7 1,5
75,8 76,2 0,9 0,6 1,1
83,8 85,6 1 0,7 1,4
n.a. n.a. -0,1 0,1 0,4
n.a. n.a. -0,2 0,0 0,1
Samenleving Contact familie etc. % Vertrouwen in instituties % Vertrouwen in anderen % Vrijwilligerswerk % Sociale cohesie score 1-10
0 0 0 0 0
71,2 61,8 61,7 35,5 5,8
71,6 61,3 66 41,2 6,4
n.a. n.a. n.a. n.a. n.a.
n.a. n.a. n.a. n.a. n.a.
Veiligheid Vaak onveilig voelen in buurt % Aantal delicten per 100 inwoners Geregistreerde misdrijven per 1.000 inw.
0 0 42
4,0 50,6 59,2
2 33,3 46
n.a. n.a. -17,2
n.a. n.a. -4,0
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
Milieu: Wassenaar heeft ten opzichte van de MRDH en Nederland een geringe fijnstof-belasting en lagere emissie van broeikasgassen. Qua natuur, bos en groen-blauw heeft Wassenaar aanzienlijk meer ruimte per inwoner dan gemiddeld in de MRDH én Nederland. Samenleving & Welzijn: De inwoners van Wassenaar hebben een overwegend zeer goede gezondheid. Ook is het er relatief veilig. Verder zijn data niet beschikbaar. Economie: het mediane inkomen en mediaan vermogen zijn er bijzonder hoog. De arbeidsparticipatie is er daarentegen relatief laag, evenals de werkloosheid. Het aandeel hoogopgeleiden is er bijzonder hoog. Wassenaar toont over het algemeen een zeer gunstig beeld qua brede welvaart. De inwoners zijn zodanig bemiddeld dat er ruimte is voor een lagere arbeidsparticipatie.
55
Tabel 1.2 Brede welvaart op het economisch domein in Wassenaar, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden: in euro, als percentage van de bevolking 15-74 jaar, per 1.000 werkzame personen, kilometer Stand Laatst bekende jaar Wassenaar MRDH Nederland
MRDH Nederland
Materiële welvaart Mediaan inkomen dzd euro Bruto binnenlands product %
34 0
28,5 3,6
29,8 4,3
5,5 n.a.
4,2 n.a.
Arbeid en vrije tijd Netto participatie % Bruto participatie % Hoogopgeleide bevolking % Werkloosheid % Vacaturegraad per 1.000 Afstand openbaar vervoer km
69 71,4 49,2 3,4 0 0,3
69,9 73,0 32,8 4,3 52,9 0,3
72,2 74,8 36,6 3,5 51,7 0,4
-0,9 -1,6 16,4 -0,9 n.a. 0,0
-3,2 -3,4 12,6 -0,1 n.a. -0,1
Economisch kapitaal Gem. schuld huishouden dzd euro Mediaan vermogen huish. dzd euro
361,5 232,4
105,1 55,8
115,9 87,3
256,4 176,6
245,6 145,1
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
Tabel 1.3 Brede welvaart op het domein Milieu in Wassenaar, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden Stand Laatst bekende jaar Wassenaar MRDH Nederland
MRDH Nederland
Milieu Natuurgebied ha per 100 inw. Fijnstof kilo per km2 Afstand openbaar groen km Natuur- en bos % oppervlakte Broeikasgassen ton CO2 eq. inw. Kwaliteit binnenwateren 1-4 Kwaliteit kustwateren 1-4
102 600 0,3 103,6 4,2 0 0
4,5 2764,5 0,4 18,9 15,6 3,3 3,6
29,0 1000,0 0,5 29,8 9,7 0,0 0,0
97,5 -2164,5 -0,1 84,7 -11,4 n.a. n.a.
73,0 -400,0 -0,2 73,8 -5,5 n.a. n.a.
Natuurlijk kapitaal Partic. zonne-energie watt/woning Bebouwd terrein % opp. Fosfaat kilo per ha. Groen-blauwe ruimte m2 inw. Stikstof kilo per ha
560 14 0 1328,4 0
474,4 34,8
950,0 11,0
190,2
574,5
85,6 -20,8 n.a. 1138,2 n.a.
-390,0 3,0 n.a. 753,9 n.a.
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
56
Vertrouwen in instituties %
Vaak onveilig voelen in buurt % Aantal delicten per 100
Mediaan vermogen huish. dzd euro
0,0
Afstand sportterrein km
Bron: CBS; bewerking VU/NEO/EUR
57 Bruto participatie %
Werkloosheid %
Vacaturegraad per 1.000
Netto participatie %
Ervaren gezondheid % Hoogopgeleide bevolking % Tevreden over het leven % Vrijwilligerswerk % Tevreden over vrije tijd %
Personen met langdurige ziekte %
Geregistreerde misdrijven per 1.000
Overgewicht %
Levensverwachting
Gem. schuld huishouden dzd euro
Mediaan inkomen dzd euro
0,5
Afstand horeca km
Afstand basisschool km
Bruto binnenlands product %
1,0
Tevreden over woning %
Tevreden over woonomgeving %
Afstand openbaar vervoer km
Broeikasgassen ton CO2 eq. inw. Partic. zonne-energie watt/woning
Contact familie etc. %
2,0
2,5
Fijnstof kilo per km2
1,5
Vertrouwen in anderen %
Wassenaar
Sociale cohesie score 1-10
MRDH
Figuur 1.1 Brede welvaart in Wassenaar en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag ten opzichte van Nederland Nederland = 1 , hoger/lager dan 1 aangepast aan beoordeling indicator
20 Westland Tabel 1.1 Brede welvaart op het domein Samenleving & Welzijn in Westland, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden: als % van de bevolking, jaar, kilometer, per 100 of per 1000 inwoners Stand Laatst bekende jaar Westland MRDH Nederland
MRDH Nederland
Subjectief welzijn Tevreden over het leven % Tevreden over vrije tijd %
84,7 75
82,0 71,7
83,4 74,3
2,7 3,3
1,3 0,7
Gezondheid Overgewicht % Ervaren gezondheid % Levensverwachting Personen met langdurige ziekte %
47 72,6 83,5 31,1
50,1 67,0 81,3 33,7
50,3 70 81,35 33
-3,1 5,6 2,2 -2,6
-3,3 2,6 2,2 -1,9
Wonen Tevreden over woonomgeving % Tevreden over woning % Afstand sportterrein km Afstand basisschool km Afstand horeca km
84,9 86,6 1,1 0,7 1,3
75,8 76,2 0,9 0,6 1,1
83,8 85,6 1 0,7 1,4
9,1 10,4 0,2 0,1 0,2
1,1 1,0 0,1 0,0 -0,1
Samenleving Contact familie etc. % Vertrouwen in instituties % Vertrouwen in anderen % Vrijwilligerswerk % Sociale cohesie score 1-10
72,5 58,3 67,4 47,3 6,7
71,2 61,8 61,7 35,5 5,8
71,6 61,3 66 41,2 6,4
1,3 -3,5 5,7 11,8 0,9
0,9 -3,0 1,4 6,1 0,3
Veiligheid Vaak onveilig voelen in buurt % Aantal delicten per 100 inwoners Geregistreerde misdrijven per 1.000 inw.
0,9 26,9 38
4,0 50,6 59,2
2 33,3 46
-3,1 -23,7 -21,2
-1,1 -6,4 -8,0
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
Milieu: Westland heeft ten opzichte van de MRDH een geringe fijnstof-belasting, maar hogere emissie van broeikasgassen, vooral ten opzichte van Nederland. Qua natuur, bos en groen-blauw heeft Westland minder ruimte per inwoner dan gemiddeld in de MRDH en Nederland. Samenleving & Welzijn: Over het algemeen is het beeld op alle onderdelen van Samenleving & Welzijn gunstig. Alleen heeft men er minder vertrouwen in instituties. Economie: het mediane inkomen en mediaan vermogen zijn er hoger dan gemiddeld. De arbeidsparticipatie is er hoog. Het aandeel hoogopgeleiden is er beperkt. Westland toont een gunstig beeld met economie en samenleving & welzijn. De arbeidsparticipatie is er hoog. Op de dimensie Milieu is er een achterstand. Er is weinig natuur en groen-blauwe ruimte per inwoner beschikbaar.
58
Tabel 1.2 Brede welvaart op het economisch domein in Westland, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden: in euro, als percentage van de bevolking 15-74 jaar, per 1.000 werkzame personen, kilometer Stand Laatst bekende jaar Westland MRDH Nederland
MRDH Nederland
Materiële welvaart Mediaan inkomen dzd euro Bruto binnenlands product %
32,6 0
28,5 3,6
29,8 4,3
4,1 n.a.
2,8 n.a.
Arbeid en vrije tijd Netto participatie % Bruto participatie % Hoogopgeleide bevolking % Werkloosheid % Vacaturegraad per 1.000 Afstand openbaar vervoer km
77,3 79,4 25,5 2,7 0 0,5
69,9 73,0 32,8 4,3 52,9 0,3
72,2 74,8 36,6 3,5 51,7 0,4
7,4 6,4 -7,3 -1,6 n.a. 0,2
5,1 4,6 -11,1 -0,8 n.a. 0,1
Economisch kapitaal Gem. schuld huishouden dzd euro Mediaan vermogen huish. dzd euro
136,8 179,3
105,1 55,8
115,9 87,3
31,7 123,5
20,9 92,0
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
Tabel 1.3 Brede welvaart op het domein Milieu in Westland, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden Stand Laatst bekende jaar Westland MRDH Nederland
MRDH Nederland
Milieu Natuurgebied ha per 100 inw. Fijnstof kilo per km2 Afstand openbaar groen km Natuur- en bos % oppervlakte Broeikasgassen ton CO2 eq. inw. Kwaliteit binnenwateren 1-4 Kwaliteit kustwateren 1-4
5 1400 0,8 13,2 16,8 0 0
4,5 2764,5 0,4 18,9 15,6 3,3 3,6
29,0 1000,0 0,5 29,8 9,7 0,0 0,0
0,5 -1364,5 0,4 -5,7 1,2 n.a. n.a.
-24,0 400,0 0,3 -16,6 7,1 n.a. n.a.
Natuurlijk kapitaal Partic. zonne-energie watt/woning Bebouwd terrein % opp. Fosfaat kilo per ha. Groen-blauwe ruimte m2 inw. Stikstof kilo per ha
1080 23,4 0 158,6 0
474,4 34,8
950,0 11,0
190,2
574,5
605,6 -11,4 n.a. -31,6 n.a.
130,0 12,4 n.a. -415,9 n.a.
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
59
Vertrouwen in instituties %
Vaak onveilig voelen in buurt % Aantal delicten per 100
Mediaan vermogen huish. dzd euro
0,0
Afstand sportterrein km
Bron: CBS; bewerking VU/NEO/EUR
60 Bruto participatie %
Werkloosheid %
Vacaturegraad per 1.000
Netto participatie %
Ervaren gezondheid % Hoogopgeleide bevolking % Tevreden over het leven % Vrijwilligerswerk % Tevreden over vrije tijd %
Personen met langdurige ziekte %
Geregistreerde misdrijven per 1.000
Overgewicht %
Levensverwachting
Gem. schuld huishouden dzd euro
Mediaan inkomen dzd euro
0,5
Afstand horeca km
Afstand basisschool km
Bruto binnenlands product %
1,0
Tevreden over woning %
Tevreden over woonomgeving %
Afstand openbaar vervoer km
Broeikasgassen ton CO2 eq. inw. Partic. zonne-energie watt/woning
Contact familie etc. %
2,0
2,5
Fijnstof kilo per km2
1,5
Vertrouwen in anderen %
Westland
Sociale cohesie score 1-10
MRDH
Figuur 1.1 Brede welvaart in Westland en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag ten opzichte van Nederland Nederland = 1 , hoger/lager dan 1 aangepast aan beoordeling indicator
21 Zoetermeer Tabel 1.1 Brede welvaart op het domein Samenleving & Welzijn in Zoetermeer, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden: als % van de bevolking, jaar, kilometer, per 100 of per 1000 inwoners Stand Laatst bekende jaar Zoetermeer MRDH Nederland
MRDH Nederland
Subjectief welzijn Tevreden over het leven % Tevreden over vrije tijd %
84,3 73
82,0 71,7
83,4 74,3
2,3 1,3
0,9 -1,3
Gezondheid Overgewicht % Ervaren gezondheid % Levensverwachting Personen met langdurige ziekte %
54,8 66,1 82,6 36,8
50,1 67,0 81,3 33,7
50,3 70 81,35 33
4,7 -0,9 1,3 3,1
4,5 -3,9 1,3 3,8
Wonen Tevreden over woonomgeving % Tevreden over woning % Afstand sportterrein km Afstand basisschool km Afstand horeca km
81,6 82,4 1,4 0,6 1,7
75,8 76,2 0,9 0,6 1,1
83,8 85,6 1 0,7 1,4
5,8 6,2 0,5 0,0 0,6
-2,2 -3,2 0,4 -0,1 0,3
Samenleving Contact familie etc. % Vertrouwen in instituties % Vertrouwen in anderen % Vrijwilligerswerk % Sociale cohesie score 1-10
70,9 59,2 60,2 36,2 6,1
71,2 61,8 61,7 35,5 5,8
71,6 61,3 66 41,2 6,4
-0,3 -2,6 -1,5 0,7 0,3
-0,7 -2,1 -5,8 -5,0 -0,3
Veiligheid Vaak onveilig voelen in buurt % Aantal delicten per 100 inwoners Geregistreerde misdrijven per 1.000 inw.
2,8 28,3 46
4,0 50,6 59,2
2 33,3 46
-1,2 -22,3 -13,2
0,8 -5,0 0,0
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
Milieu: Zoetermeer heeft ten opzichte van de MRDH een geringe fijnstof-belasting en lagere emissie van broeikasgassen. Qua natuur, bos en groen-blauw heeft Zoetermeer minder ruimte per inwoner dan gemiddeld in de MRDH en Nederland. Samenleving & Welzijn: Het beeld van Zoetermeer is wisselend, en neigt naar relatief ongunstig. Dat geldt voor veiligheid, gezondheid en samenleven. Economie: het mediane inkomen en mediaan vermogen liggen er dichtbij het gemiddelde. Datzelfde geldt voor de arbeidsparticipatie. Zoetermeer toont over het algemeen een gemiddeld beeld. Op de dimensie Samenleving & Welzijn neigt het beeld naar ongunstig.
61
Tabel 1.2 Brede welvaart op het economisch domein in Zoetermeer, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden: in euro, als percentage van de bevolking 15-74 jaar, per 1.000 werkzame personen, kilometer Stand Laatst bekende jaar Zoetermeer MRDH Nederland
MRDH Nederland
Materiële welvaart Mediaan inkomen dzd euro Bruto binnenlands product %
31,4 0
28,5 3,6
29,8 4,3
2,9 n.a.
1,6 n.a.
Arbeid en vrije tijd Netto participatie % Bruto participatie % Hoogopgeleide bevolking % Werkloosheid % Vacaturegraad per 1.000 Afstand openbaar vervoer km
70,4 73,2 30,5 3,9 0 0,4
69,9 73,0 32,8 4,3 52,9 0,3
72,2 74,8 36,6 3,5 51,7 0,4
0,5 0,2 -2,3 -0,4 n.a. 0,1
-1,8 -1,6 -6,1 0,4 n.a. 0,0
Economisch kapitaal Gem. schuld huishouden dzd euro Mediaan vermogen huish. dzd euro
110,1 70,9
105,1 55,8
115,9 87,3
5,0 15,1
-5,8 -16,4
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
Tabel 1.3 Brede welvaart op het domein Milieu in Zoetermeer, Metropoolregio Rotterdam Den Haag en Nederland, 2022 Werkelijke waarden Stand Laatst bekende jaar Zoetermeer MRDH Nederland
MRDH Nederland
Milieu Natuurgebied ha per 100 inw. Fijnstof kilo per km2 Afstand openbaar groen km Natuur- en bos % oppervlakte Broeikasgassen ton CO2 eq. inw. Kwaliteit binnenwateren 1-4 Kwaliteit kustwateren 1-4
0 2000 0,3 2,8 2,6 0 0
4,5 2764,5 0,4 18,9 15,6 3,3 3,6
29,0 1000,0 0,5 29,8 9,7 0,0 0,0
n.a. -764,5 -0,1 -16,1 -13,0 n.a. n.a.
n.a. 1000,0 -0,2 -27,0 -7,1 n.a. n.a.
Natuurlijk kapitaal Partic. zonne-energie watt/woning Bebouwd terrein % opp. Fosfaat kilo per ha. Groen-blauwe ruimte m2 inw. Stikstof kilo per ha
800 49,6 0 106,4 0
474,4 34,8
950,0 11,0
190,2
574,5
325,6 14,8 n.a. -83,8 n.a.
-150,0 38,6 n.a. -468,1 n.a.
Bron: CBS; bewerking NEO/EUR/VU
62
Vertrouwen in instituties %
Vaak onveilig voelen in buurt % Aantal delicten per 100
Mediaan vermogen huish. dzd euro
0,0
Afstand sportterrein km
Bron: CBS; bewerking VU/NEO/EUR
63 Bruto participatie %
Werkloosheid %
Vacaturegraad per 1.000
Netto participatie %
Ervaren gezondheid % Hoogopgeleide bevolking % Tevreden over het leven % Vrijwilligerswerk % Tevreden over vrije tijd %
Personen met langdurige ziekte %
Geregistreerde misdrijven per 1.000
Overgewicht %
Levensverwachting
Gem. schuld huishouden dzd euro
Mediaan inkomen dzd euro
0,5
Afstand horeca km
Afstand basisschool km
Bruto binnenlands product %
1,0
Tevreden over woning %
Tevreden over woonomgeving %
Afstand openbaar vervoer km
Broeikasgassen ton CO2 eq. inw. Partic. zonne-energie watt/woning
Contact familie etc. %
2,0
2,5
Fijnstof kilo per km2
1,5
Vertrouwen in anderen %
Zoetermeer
Sociale cohesie score 1-10
MRDH
Figuur 1.1 Brede welvaart in Zoetermeer en Metropoolregio Rotterdam Den Haag ten opzichte van Nederland Nederland = 1 , hoger/lager dan 1 aangepast aan beoordeling indicator
Bijlage Overzicht indicatoren gemeenten, regio’s en Nederland per domein in het hier en nu
64
65
Veiligheid Vaak onveilig voelen in de buurt Aantal ondervonden delicten Geregistreerde misdrijven
Samenleving Contact met familie etc. Vertrouwen in instituties Vertrouwen in anderen Vrijwilligerswerk Sociale cohesie
0 0 39
73,4 61,6 66,2 39,9 0
0 0 1 0,8 1,2
52,9 74 82,8 30,5
Gezondheid Overgewicht Ervaren gezondheid Levensverwachting bevolking Personen met langdurige ziekte(n)
Wonen Tevreden met woonomgeving Tevreden met woning Afstand tot sportterrein Afstand tot basisschool Afstand tot café e.d.
83,9 74,8
Albrandswaard
Subjectief welzijn Tevredenheid met het leven Tevredenheid met vrije tijd
Barendrecht
0 0 39
71,4 64,9 59,5 36 0
0 0 1 0,8 1,7
55,2 72,7 83,5 32,5
82,9 71,3
Capelle aan den IJssel
0 0 41
72,1 55,7 55,1 33,5 0
0 0 0,9 0,7 1,8
55,9 64,7 81,6 35,5
83,5 72,3
Delft
1,8 41,8 54
70,2 66,4 75 42,9 5,9
81,5 73,9 1 0,6 0,8
39,1 71,9 81,7 29,4
82,3 70,8
Krimpen aan den IJssel
0 0 22
72 60 56,3 39,8 0
0 0 1 0,7 2,1
54,1 68,1 83,2 36
0 0
Lansingerland
0 0 30
74,6 63,6 71,4 44,6 0
0 0 1,1 0,8 2,7
49 76,6 83,4 30,1
86,4 74,3
Leidschendam-Voorburg
2 28,8 46
72,2 65 65,1 36,2 6,4
0 0 0,8 0,6 1,1
46,5 71,5 83,2 33,2
84,8 73,5
Maassluis
0 0 36
77,1 61 61,2 38,2 0
0 0 0,9 0,6 1,3
57,8 66,8 81,7 37
84,1 74,4
Midden-Delfland
0 0 36
0 0 0 0 0
0 0 1 0,7 1,2
43,9 76,9 85 26,7
0 0
Nissewaard
1,8 42,6 44
65,8 53,2 56,3 30,2 0
0 0 1 0,7 1,3
59,5 66,7 82,1 36,6
80,8 73,7
Pijnacker-Nootdorp
0 0 29
73,8 65,4 63,4 42,7 0
0 0 1,2 0,8 1,4
43,8 73,8 84,2 31,2
86,1 75,8
Ridderkerk
0 0 37
71,8 57,7 55,4 37,2 0
0 0 1 0,6 1,3
59,1 69 82,1 32
85,4 74,1
Rijswijk (ZH.)
0 0 60
71,6 60,1 62,9 36,2 0
0 0 0,7 0,6 1
50 68,4 81,7 33,6
0 73,9
Rotterdam
4,5 58,8 81
70,4 62,3 58,7 31,7 5,7
73,3 74,4 0,9 0,5 0,8
49,6 63,4 79,8 33,7
78,8 69,4
Schiedam
5,8 53,3 59
72,8 58,4 55,2 31,3 5,6
0 0 1 0,5 0,6
50,3 68,2 79,7 32,3
79,5 71,3
s-Gravenhage
5 56,8 68
71,1 63,9 64,3 35,6 5,7
74,7 75,9 0,7 0,5 0,7
48,7 65,2 80,6 34,5
83,2 72
Vlaardingen
4 47,7 52
72,9 59,2 53,8 31,6 5,9
0 0 0,8 0,6 0,7
53,4 67 80,8 36,1
80,7 70,4
Voorne aan Zee
0 0 36
0 0 0 0 0
0 0 0,9 0,9 1,8
56,4 69,5 82,2 34,7
0 0
Wassenaar
0 0 42
0 0 0 0 0
0 0 0,8 0,7 1,5
46,2 72,7 83,3 31,4
0 0
Westland
0,9 26,9 38
72,5 58,3 67,4 47,3 6,7
84,9 86,6 1,1 0,7 1,3
47 72,6 83,5 31,1
84,7 75
Zoetermeer
2,8 28,3 46
70,9 59,2 60,2 36,2 6,1
81,6 82,4 1,4 0,6 1,7
54,8 66,1 82,6 36,8
84,3 73
Bijlage B1.1 Indicatoren brede welvaart per gemeente in de MRDH in het hier en nu, Indicatoren domein Samenleving & Welzijn, bron: CBS
74,7 113,9 192,6 130,9 105,7 165,6 102,3 165,1 102,4 105,4 15,7 114,2 224,5 114,3 64,4 271,7 61,2 209,8 80,4 63,5
80,5 10,4
87,5 100,4 37,5 22,1
86,1 142,9 361,5 136,8 110,1 38,6 121,5 232,4 179,3 70,9
0,4 0,5 0,3 0,4 0,3
0,3
0,2
0,3
0,3
0,3
0,3
0,3
0,4
0,3
0,3
0,4
0,3
0,2
0,3
0,3
0,3
Economisch kapitaal Gemiddelde schuld per huishouden 167,4 160,5 102,2 Mediaan vermogen van huishoudens 160,5 169,4 65,8
70,4 73,2 30,5 3,9 77,3 79,4 25,5 2,7
31,4 0
69 71,4 49,2 3,4
32,6 0
73 73 24 2
34 0
69,8 72,8 23,6 4,2
33,4 0
67,4 70,7 36 4,7
28 0
70,4 73,6 25,8 4,4
27,2 0
68,2 72 32,3 5,3
27,9 0
69,6 72,4 39,4 3,8
25,5 0
72,1 74,6 22,6 3,3
30 0
77,4 79,6 38,4 2,8
29,8 0
69,5 72,1 18,8 3,5
Albrandswaard
76,6 78,7 36,6 2,6
36,3 0
Pijnacker-Nootdorp
71,1 73,9 25,4 3,7
Nissewaard 30,5 0
Ridderkerk
70,8 73,5 43,4 3,6
Midden-Delfland 35,8 0
Rijswijk (ZH.)
77,7 80,1 39,4 3
Maassluis 30 0
Rotterdam
72,6 75,1 25,6 3,3
Leidschendam-Voorburg 32,3 0
Schiedam
69,3 72,6 46,1 4,5
Lansingerland 36,4 0
s-Gravenhage
70,3 73,2 29,3 3,9
Krimpen aan den IJssel 30,6 0
Vlaardingen
74,3 77 31,8 3,4
Delft 24,8 0
Voorne aan Zee
75,6 77,9 33,2 3
Capelle aan den IJssel 29,6 0
Wassenaar
Arbeid en vrije tijd Netto arbeidsparticipatie Bruto arbeidsparticipatie Hoogopgeleide bevolking Werkloosheid Vacaturegraad Afstand tot openbaar vervoer
Barendrecht 35,2 0
Westland
35,9 0
Zoetermeer
Materiële welvaart Mediaan besteedbaar inkomen Bruto binnenlands product
Bijlage B1.2 (vervolg) Indicatoren brede welvaart per gemeente in de MRDH in het hier en nu, Indicatoren domein Economie, bron: CBS
66
1070 1100 22,9 47,5 0 0 369,6 187,4 0 0
2 2800 0,4 8,2 4,6
Natuurlijk kapitaal Particuliere zonne-energie Bebouwd terrein Fosfaatuitscheiding* Groen-blauwe ruimte Stikstofuitscheiding*
Albrandswaard
11 1800 0,3 25,6 4,1
Barendrecht
Milieu Natuurgebied per inwoner Emissies van fijnstof naar lucht Afstand tot openbaar groen Natuur- en bosgebieden Broeikasgasemissies per inwoner Kwaliteit binnenwateren Kwaliteit kustwateren
Capelle aan den IJssel 420 65,5 0 77,6 0
0 2600 0,4 0,4 2,6
Delft
Krimpen aan den IJssel 1 9400 0,3 8,4 2,2
Lansingerland 3 1200 0,5 7,8 12,8
2 1400 0,4 9,2 3,5
Leidschendam-Voorburg
390 850 1300 420 53,6 70,2 21,5 29,8 0 0 0 0 85,4 110,7 242,6 154,9 0 0 0 0
2 3600 0,5 14,4 3,6
Maassluis
Midden-Delfland 6 600 0,5 5,2 22,4
Nissewaard 7 1000 0,3 15 2,7
Pijnacker-Nootdorp 7 1200 0,6 19,4 6,6
1 2400 0,4 3,6 5,9
Ridderkerk
590 1280 820 1260 730 47,9 7 15,7 22,3 36,4 0 0 0 0 0 115 493,2 326,8 251,7 207,6 0 0 0 0 0
1 2200 0,3 7,4 1,8
Rijswijk (ZH.) 1 7000 0,4 7 44,8
Rotterdam
540 220 50,8 55,3 0 0 89,6 189,4 0 0
0 2200 0,3 0,6 3,3
Schiedam 350 50,9 0 99,1 0
1 2600 0,3 6 3,4
s-Gravenhage 4 2000 0,3 24,4 2,6
Vlaardingen
250 390 58,7 41,8 0 0 55,5 179,8 0 0
2 2800 0,5 26,4 2,6
Wassenaar
Voorne aan Zee 1040 11,8 0 1123 0
Westland 5 1400 0,8 13,2 16,8
0 2000 0,3 2,8 2,6
Zoetermeer
560 1080 800 14 23,4 49,6 0 0 0 1328 158,6 106,4 0 0 0
28,6 102 600 600 0,4 0,3 35,4 103,6 6 4,2
Bijlage B1.3 (vervolg) Indicatoren per gemeente brede welvaart in de MRDH in het hier en nu, Indicatoren domein Milieu, bron: CBS
67
Grootstedelijk
Zeer sterk verst.
Sterk verst
Matig verst
MRDH
MRA
Nederland
Bijlage B2.1 Indicatoren brede welvaart in deelregio’s naar stedelijkheid in de MRDH in het hier en nu, Indicatoren domein Samenleving & Welzijn, bron: CBS
Subjectief welzijn Tevredenheid met het leven Tevredenheid met vrije tijd
80,8 70,6
82,5 72,1
83,5 73,5
85,1 74,8
82,0 71,7
81,6 72,0
83,4 74,3
Gezondheid Overgewicht Ervaren gezondheid Levensverwachting bevolking Personen met langdurige ziekte(n)
49,2 64,2 80,2 34,1
48,8 68,8 81,7 33,6
55,3 68,6 82,6 34,5
49,8 73,0 83,2 31,5
50,1 67,0 81,3 33,7
46,8 69,7 81,7 32,4
50,3 70,0 81,4 33,0
Wonen Tevreden met woonomgeving Tevreden met woning Afstand tot sportterrein Afstand tot basisschool Afstand tot horeca.
73,9 75,1 0,8 0,5 0,8
81,5 78,1 1,0 0,6 1,0
0,0 0,0 1,0 0,7 1,5
84,9 86,6 1,0 0,8 1,7
75,8 76,2 0,9 0,6 1,1
79,2 79,0 1,1 0,6 1,3
83,8 85,6 1,0 0,7 1,4
Samenleving Contact met familie etc. Vertrouwen in instituties Vertrouwen in anderen Vrijwilligerswerk Sociale cohesie
70,7 63,0 61,3 33,5 5,7
71,6 61,5 62,7 36,2 6,0
71,2 58,9 57,9 35,8 0,0
73,3 60,3 68,5 45,5 6,7
71,2 61,8 61,7 35,5 5,8
71,0 62,8 67,2 36,3 6,0
71,6 61,3 66,0 41,2 6,4
Veiligheid Vaak onveilig voelen in de buurt Aantal ondervonden delicten Geregistreerde misdrijven
4,7 57,9 75,0
3,1 38,9 52,0
1,8 42,6 37,1
0,9 26,9 36,3
4,0 50,6 59,2
2,8 46,6 57,9
2,0 33,3 46,0
68
Grootstedelijk
Zeer sterk verst.
Sterk verst
Matig verst
MRDH
MRA
Nederland
Bijlage B2.2 (vervolg) Indicatoren brede welvaart in deelregio’s naar stedelijkheid in de MRDH in het hier en nu, Indicatoren domein Economie, bron: CBS
Materiële welvaart Mediaan besteedbaar inkomen Bruto binnenlands product
26,3 3,6
28,8 3,6
31,5 3,6
34,1 3,6
28,5 3,6
30,1 7,0
29,8 4,3
Arbeid en vrije tijd Netto arbeidsparticipatie Bruto arbeidsparticipatie Hoogopgeleide bevolking Werkloosheid Vacaturegraad Afstand tot openbaar vervoer
67,8 71,4 34,0 5,0 52,9 0,3
70,1 73,0 34,9 4,1 52,9 0,3
72,2 74,8 27,1 3,4 52,9 0,3
75,5 77,2 31,0 2,7 52,9 0,4
69,9 73,0 32,8 4,3 52,9 0,3
72,9 76,1 39,3 4,1 52,9 0,3
72,2 74,8 36,6 3,5 51,7 0,4
89,5
97,6
119,1
172,4
105,1
132,4
115,9
15,7
54,1
102,3
182,2
55,8
92,0
87,3
Economisch kapitaal Gemiddelde schuld per huishouden Mediaan vermogen van huishoudens
69
Natuurlijk kapitaal Particuliere zonne-energie Bebouwd terrein Fosfaatuitscheiding* Groen-blauwe ruimte Stikstofuitscheiding*
233,7 56,2 56,2 128,2 0,0
499,2 44,8 44,8 116,9 0,0
803,6 1074,5 29,9 16,1 29,9 16,1 199,5 530,3 0,0 0,0
70
Nederland
18,8 926,9 0,5 31,5 11,8
MRA
Matig verst
1,5 2,2 4,0 5845,7 2208,2 1941,1 0,4 0,4 0,4 12,4 9,7 12,1 25,5 3,1 3,8
MRDH
Sterk verst
Milieu Natuurgebied per inwoner Emissies van fijnstof naar lucht Afstand tot openbaar groen Natuur- en bosgebieden Broeikasgasemissies per inwoner Kwaliteit binnenwateren Kwaliteit kustwateren
Zeer sterk verst.
Grootstedelijk
Bijlage B2.3 (vervolg) Indicatoren brede welvaart in deelregio’s naar stedelijkheid in de MRDH in het hier en nu, Indicatoren domein Milieu, bron: CBS
4,5 12,8 0,0 2764,5 1919,6 1000,0 0,4 0,4 0,5 18,9 34,9 29,8 15,6 10,5 9,7 3,3 3,2 3,6 4,0
474,4 34,8
526,2 23,0
950,0 11,0
190,2
604,5
574,5
71
Brede Welvaart in de MRDH en haar deelregio’s Een vergelijking met Nederland, MRA en Vervoerregio Amsterdam
Deelrapport II 3 december 2024
Walter Manshanden (NEO Observatory) Frank van Oort (Erasmus Universiteit Rotterdam) Henri L.F. de Groot (Vrije Universiteit Amsterdam)
Brede Welvaart in de MRDH en haar deelregio’s. Een vergelijking met Nederland, MRA en Vervoerregio Amsterdam
Onderzoek op verzoek van de Metropoolregio Rotterdam den Haag
Walter Manshanden (NEO Observatory) Frank van Oort (Erasmus Universiteit) Henri L.F. de Groot (Vrije Universiteit Amsterdam)
Rotterdam, 3 december 2024
© NEO Observatory/EUR/VU 2024 Gebruik van informatie uit deze publicatie is op voorwaarde van bronvermelding toegestaan.
ii
Inhoud Management samenvatting......................................................................................................................v 1 Inleiding ................................................................................................................................................ 1 2 Brede welvaart in de MRDH en Nederland in het hier en nu, 2022 ..................................................... 2 2.1 Uitkomsten Samenleving & Welzijn .............................................................................................. 2 2.2 Uitkomsten Economie ................................................................................................................... 6 2.3 Uitkomsten Milieu ....................................................................................................................... 10 3 Brede welvaart MRDH en Nederland, ontwikkeling 2011-2022 ........................................................ 13 3.1 Samenleving & Welzijn ................................................................................................................ 13 3.2 Economie .....................................................................................................................................
15 3.3 Milieu ........................................................................................................................................... 16 4 Brede welvaart MRDH naar deelregio’s ............................................................................................. 19 4.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 19 4.2 Verschillen in brede welvaart tussen deelregio’s in de MRDH .................................................... 21 5 Arbeid en fysiek kapitaal .................................................................................................................... 26 5.1 Participatie naar geslacht ............................................................................................................ 26 5.2 Participatie naar opleiding........................................................................................................... 29 5.3 Investeringen in fysiek kapitaal en R&D ...................................................................................... 32 6 Conclusies ...........................................................................................................................................
36 6.1 Brede welvaart in de MRDH in het hier en nu: 2022................................................................... 36 6.2 Brede welvaart: de trend 2011-2022 .......................................................................................... 39 Bijlagen .................................................................................................................................................. 41
iii
Leeswijzer Voor u ligt het resultaat van het onderzoek Brede welvaart in de MRDH. Vóór de zomer van 2024 hebben de auteurs voor de bestuurders van deze regio een essay opgesteld over het begrip Brede Welvaart. Het onderwerp van dit essay was hoe dit begrip in een zinvol raamwerk in beeld gebracht kan worden ter ondersteuning van beleidsmakers. Er is gekozen om aansluiting te zoeken bij een bestaand, geaccepteerd raamwerk en het wiel niet opnieuw uit te vinden: de Monitor Brede Welvaart van het CBS. Hiermee sluiten we tevens aan bij een aantal door het CPB geformuleerde uitgangspunten. Deze uitgangspunten zijn:1 1. Een breed perspectief op welvaart heeft oog voor dimensies als gezondheid, sociale participatie en persoonlijke ontwikkeling. 2. Brede welvaart houdt expliciet rekening met toekomstige generaties, de verdeling van welvaart en de gevolgen van beleid voor de welvaart elders. 3. Uiteindelijk keuzes en afruilen dienen centraal te worden gesteld. De weging van de verschillende dimensies van welvaart is een bestuurlijke keuze. Deze eerste proeve van een Monitor Brede Welvaart MRDH brengt het brede perspectief op welvaart in kaart in het ‘hier en nu’ (hoofdstuk 2) en de ontwikkeling over de tijd (hoofdstuk 3) voor de domeinen Samenleving & Welzijn, Economie en Milieu. Hierin is tevens aandacht geschonken aan het verschillen tussen brede welvaart in de MRDH en de MRA.
Hierbij is ook aandacht geschonken aan het verschil met de Vervoerregio Amsterdam. Dat is een kleinere regio (Groot Amsterdam en Zaanstreek), maar heeft eenzelfde beleidsmatige basis als de MRDH, namelijk het regionaal mobiliteitsbeleid. Aangezien de mate van stedelijkheid mede invloed heeft op brede welvaart, is voor de MRDH aandacht besteed aan de verschillen tussen groepen gemeenten naar stedelijkheidsgraad (hoofdstuk 4). Wat NEO Observatory, met de EUR en de VU toevoegen, is een nadere blik op factoren die de groei van het brp verklaren: participatie naar opleiding en geslacht als indicatoren van human capital, fysieke kapitaalgoederen en investeringen in R&D (hoofdstuk 5). Daarmee wordt ook het belang van toekomstige generaties meegewogen. Met het oog op het regionale karakter van deze studie leggen we in het bestuderen van de dimensie ‘hier versus elders’ de nadruk op verschillen tussen deelgebieden binnen de MRDH. De rapportage is feitelijk en beschrijvend gehouden, met uitzicht op handelingsperspectief. Hoofdstuk 6 geeft de conclusies. In een afzonderlijk document wordt een aanzet voor een visie en het handelingsperspectief gegeven. De termen lager, mbo en hbo/wo opgeleiden zijn in dit rapport vervangen door de termen basis, mbo en hbo/wo opgeleiden.
1
Zie ook: Manshanden, W., F. van Oort en H.L.F. de Groot (2024). Het MRDH verhaal over brede welvaart. Rotterdam/Amsterdam: NEO Observatory, EUR en VU.
iv