08 Startnotitie Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Midden-Delfland 2023-2026.docx

Startnotitie IVB

Midden-Delfland is een veilige gemeente om in te wonen, te werken en te recreëren

Opstellers: Cynthia Hopman en Rebekka Peters Portefeuillehouder: Burgemeester van Hemmen Datum: 22-9-2022

1

Inhoudsopgave 1

2

3

Wat is de beleidsopgave? ..........................................................................................................3 1.1

Inleiding ..................................................................................................3

1.2

Aanleiding ................................................................................................3

1.3

Resultaat .................................................................................................3

1.4

Historie....................................................................................................3

1.5

Afbakening ...............................................................................................3

1.6

Wat is de beleidsopgave in Midden-Delfland? ................................................3

1.7

Missie en visie ..........................................................................................4

1.8

Gebruikte documenten...............................................................................4

1.9

Uitgangspunten en randvoorwaarden voor het IVB .........................................5

Totstandkoming van het Integraal Veiligheidsbeleid ....................................7 2.1

Het proces stapsgewijs ..............................................................................7

2.2

Planning stappen.......................................................................................8

2.3

Wie zijn betrokken en zullen betrokken worden?............................................8

Conclusie: de voorgestelde prioriteiten.......................................................10

2

1 Wat is de beleidsopgave? 1.1

Inleiding

Al geruime tijd voert de gemeente de slogan “Midden-Delfland is een veilige gemeente om in te wonen, te werken en te recreëren”. Veiligheid wordt gecreëerd onder invloed van samenwerking van vele partijen zoals, inwoners, ondernemers, politie, het openbaar ministerie, maatschappelijke organisaties en vrijwilligers. Met name de actieve inzet van vrijwilligers zoals buurtpreventie en brandweer zijn belangrijk. Zij leveren een directe bijdrage aan de veiligheid in onze gemeenten. Tussen de diverse samenwerkingspartners is het van belang dat zij goed met elkaar samenwerken. Een veilige gemeente kan alleen worden behouden als de partijen er samen de schouders onder zetten. De gemeente heeft hierin een regierol. Die regierol pakken we door een Integraal Veiligheidsplan op te stellen met hierin de belangrijkste veiligheid prioriteiten en samenwerkingsafspraken. Aan deze prioriteiten wordt de komende vier jaar gewerkt door alle betrokken partijen. 1.2 Aanleiding Volgens artikel 38b van de Politiewet stelt de gemeenteraad minimaal eens per vier jaar de prioriteiten/doelen vast die de gemeente nastreeft op het gebied van de openbare orde en veiligheid. Ons Integraal Veiligheidsbeleid loopt af eind 2022, hierdoor is herziening noodzakelijk.

1.3 Resultaat Het resultaat van het project ‘Integraal Veiligheidsbeleid 2020-2024’ is dat er een goed leesbaar Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 en uitvoeringsplan 2023-2024 worden opgeleverd die in afstemming met inwoners, veiligheidspartners en betrokkenen binnen de gemeentelijke organisatie tot stand zijn gekomen. Het integraal veiligheidsbeleid (IVB) omschrijft de missie, visie, prioriteiten en doelstellingen voor de komende vier jaar. Op hoofdlijnen komt de aanpak aan bod en hoe dit georganiseerd wordt. Het IVB is een compact strategisch document. Voor de uitvoering van het IVB wordt tweejaarlijks een concreet uitvoeringsplan opgesteld. Dit uitvoeringsplan omvat schematisch welke instrumenten bijdragen aan de geformuleerde doelstellingen, welke concrete resultaten dit oplevert, wie de actoren zijn, wat de planning is en met welk budget. 1.4 Historie Het huidige IVB 2019-2022 is in februari 2019 vastgesteld. Dit beleidsplan kent de volgende speerpunten: 1) 2) 3) 4) 5) 6)

(Huiselijk) Geweld; High impact crimes; Ondermijning; Aanpak van verwarde personen en overlast; Veilig verkeer; De snelle aanpak van kleine ergernissen.

1.5 Afbakening Het beleidsterrein veiligheid bestaat uit twee hoofdcomponenten: sociale veiligheid en fysieke veiligheid. Het integraal veiligheidsbeleid zal zich voornamelijk richten op sociale veiligheid. Missie, doel en uitgangspunten met betrekking tot de fysieke veiligheid zoals rampenbestrijding, crisisbeheersing en brandveiligheid worden vastgelegd in het regionaal beleidsplan van de Veiligheidsregio Haaglanden. De Wet veiligheidsregio’s schrijft voor dat het bestuur van de veiligheidsregio eenmaal in de vier jaar een beleidsplan vaststelt. Het

3

beleidsplan vormt hét strategische beleidskader voor de veiligheidsregio en beschrijft de koers voor de komende jaren. In de vergadering van het algemeen bestuur van 8 juli 2022 is het Regionaal Beleidsplan 2023-2026 samen met het Regionaal Risicoprofiel vastgesteld. Het Regionaal Beleidsplan 2023-2026 is in onze gemeenteraad van 25 oktober 2022 behandeld. 1.6 Wat is de beleidsopgave in Midden-Delfland? Het is de opgave voor de gemeente Midden-Delfland en haar partners op het gebied van veiligheid om een integraal veiligheidsbeleid te ontwikkelen en tot uitvoering te brengen met als resultaat een verbetering van het veiligheidsgevoel (subjectieve veiligheid), het voorkomen van criminaliteit dan wel het verminderen van criminaliteit (objectieve veiligheid). De gemeente is regisseur van de veiligheidsaanpak, maar kan dit alleen realiseren samen met politie, OM, inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. 1.7 Missie en visie Waar staan we voor? De gemeente Midden-Delfland verbindt het groene landschap met de stedelijke omgeving. Met de gemeenschap werkt zij aan een betere kwaliteit van leven. Waar gaan we voor? In Midden-Delfland is het veilig en voelen bewoners, ondernemers en bezoekers zich veilig. Hoe gaan we dat bereiken? - Focus: er zijn altijd meer vraagstukken dan dat er capaciteit beschikbaar is. Dit dwingt ons tot scherp kiezen. Wat we doen, doen we goed.

- Preventief waar het kan, repressief waar het moet: het liefst proberen we criminaliteit te voorkomen of te beperken. We zetten in op het beheersbaar houden van de situatie. Als dat niet lukt dan handhaven we en zetten passend bestuurlijk instrumentarium in en/ of vragen politie en OM hierop in te zetten. - Veiligheid is maatwerk: Midden-Delfland kent buurten met elk haar eigen kansen en uitdagingen. Als we het verschil willen maken, dan kijken we gerichter wat waar nodig is. - Samenwerken: met inwoners, ondernemers, veiligheidspartners op lokaal, districtelijk en regionaal niveau. Alleen samen kunnen we een effectieve veiligheidsaanpak realiseren. - Initiatief: ideeën van inwoners en ondernemers om de veiligheid te vergroten ondersteunen we. 1.8 Gebruikte documenten De volgende documenten vormen een kader dat van belang is voor de totstandkoming van het IVB. De Landelijke veiligheidsagenda 2019-2022 Een maal in de vier jaar wordt door de minister van Veiligheid en Justitie de landelijke beleidsdoelstellingen vastgesteld ten aanzien van de taakuitvoering van de politie. De landelijke beleidsdoelstellingen zijn complementair aan de lokale veiligheidsagenda’s. De landelijke veiligheidsagenda kent de volgende prioriteiten: ondermijning, mensenhandel, cybercrime en online seksueel kindermisbruik en executie (ten uitvoerleggen van straffen).

Hier zijn op landelijk niveau beleidsdoelstellingen over afgesproken. Daarnaast zijn er ook landelijk thema’s die geen concrete beleidsdoelstellingen kennen, omdat daar al afspraken over zijn gemaakt binnen bestaande kaders of afspraken op een ander niveau worden gemaakt. Het gaat om de volgende thema’s: bestrijding terrorisme en extremisme, high impact crime en mobiel banditisme, kindermishandeling en huiselijk geweld en personen met verward gedrag.

4

Regionale Beleidsplan Eenheid Den Haag 2023-2026 In de raadsvergadering van 25 oktober 2022 is ingestemd met een positieve reactie op de Regionale Beleidsplan (RBP) 2023-2026 genaamd Coalitie op Veiligheid. In de Coalitie voor veiligheid zijn de gezamenlijke ambities van gemeenten, Openbaar Ministerie (OM) en politie beschreven. Het Regiobaal Bestuurlijk Overleg (RBO) heeft eind 2021 gekozen voor de thema’s waar de Coalitie op veilig zich inzet: • • •

• •

Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit Jeugd en veiligheid Zorg en Veiligheid Ondermijning Politie opgenomen in relatie tot de vijf regionale veiligheidsthema’s

In het laatste hoofdstuk van deze notitie leest u welke prioriteiten wij meenemen voor het lokale beleid. Coalitieakkoord 2022-2025: In het coalitieakkoord zijn er wat aandachtspunten genoemd rondom veiligheid. Een belangrijke hiervan is sluipverkeer. Dit komt terug in het veiligheidsthema verkeersveiligheid. Elke inwoner van Midden-Delfland wil veilig kunnen leven. De gemeente heeft een taak om inwoners te beschermen en criminaliteitsbestrijding te ondersteunen. In de uitvoering zijn wij voorstander van ‘hard waar het moet, zacht waar het kan’. In de keuzes die we op veiligheidsgebied maken, zoeken wij de samenwerking op met desbetreffende partners. Een ander belangrijk punt wat genoemd is, is digitale veiligheid. Dit is van groot belang. Veiligheid, privacy en betrouwbaarheid staan voorop. Gebiedsscan Op 21 februari 2022 is door de politie een (digitale) gebiedsscan Criminaliteit en Overlast georganiseerd in Midden-Delfland. De gebiedsscan brengt de belangrijkste veiligheidsontwikkelingen binnen het basisteam politie Westland - Midden-Delfland in kaart. Mede op basis van deze informatie worden de gezamenlijke veiligheidspartners geholpen om de belangrijkste (ontwikkelingen in de) lokale veiligheidsproblemen te identificeren.

Input wordt geleverd door deelname vanuit scholen, woningbouw, politie, OM, welzijnsorganisaties, parkmanager Harnaschpolder, RIEC, HEIT, GGZ, buurtpreventie, horeca Nederland en de brandweer. De uitkomsten van de gebiedsscan zijn meegenomen in de Veiligheidsanalyse. 1.9 Uitgangspunten en randvoorwaarden voor het IVB Het integraal Veiligheidsbeleid wordt op basis van de volgende uitgangspunten opgesteld: •

Aansluiting Regionale Beleidsplan 2023-2026 (Politie) Bij veiligheidsproblemen waarbij bovenlokale samenwerking een toegevoegde waarde heeft zoeken we regionale afstemming. Belangrijke ketenpartners zoals politie en OM hebben zich gecommitteerd aan het Regionaal Beleidsplan. Door aansluiting te zoeken bij de regionale prioriteiten weten we dat politie en OM zich hiervoor willen inzetten. Bovendien worden op deze thema’s ook aanpakken ontwikkeld en zijn best practices beschikbaar, zodat we effectiever kunnen worden in de aanpak.

•

Trendanalyse Het IVB kent een looptijd van vier jaar. Het is daarom niet alleen belangrijk om een goede analyse te maken van de huidige veiligheidssituatie, maar ook om basis van trendanalyses te kijken naar de toekomst. Waar moeten we nu op

5

Het integraal Veiligheidsbeleid wordt op basis van de volgende randvoorwaarden opgesteld: •

Samenwerken Het gezamenlijk tot stand brengen van het IVB moet ervoor zorgen dat partners zich betrokken voelen en ook zich ook daadwerkelijk de komende vier jaar willen inzetten om de doelstellingen die in het IVB worden genoemd te bereiken.

•

Capaciteit Alle afspraken in het IVB worden binnen de bestaande formaties en financiën van de betrokken partners uitgevoerd. Het is daarom belangrijk te kijken naar wat we nu al doen en welke keuzes we maken om extra in te zetten op de prioriteiten. Daarnaast is het belangrijk bij te sturen als er intern of extern een verandering in beschikbare capaciteit optreedt. Belangrijk hierbij zijn het signaleren, met elkaar communiceren en gezamenlijk keuzes maken ‘wat kan wel’ in de veranderde realiteit.

6

2 Totstandkoming van het Integraal Veiligheidsbeleid In dit hoofdstuk wordt het proces beschreven aan de hand waarvan het nieuwe beleid tot stand komt. 2.1 Het proces stapsgewijs Het nieuwe Integrale Veiligheidsbeleid wordt geschreven met als leidraad meest recente versie van de methode Kernbeleid Veiligheid (2021) van de Vereniging Nederlandse Gemeenten. De eerste editie dateert uit 2003. Kernbeleid Veiligheid is een methode voor het ontwikkelen van een lokaal integraal veiligheidsbeleid en het bijbehorende uitvoeringsplan. Het instrument geeft structuur aan het nieuwe beleid. Het beleid wordt gemaakt aan de hand van een zestal stappen. Stap 1: Startnotitie IVP Stap 2: Veiligheidsbeeld en Veiligheidsanalyse Stap 3: Prioriteren Stap 4: Opstellen van IVP Stap 5: Opstellen Uitvoeringsplan Stap 6: Van beleid naar uitvoering Stap 1: Startnotitie Doel van de startnotitie is om een gedeeld beeld te krijgen van het resultaat, de taakverdeling en de planning. De startnotitie is bedoeld om een formeel akkoord te krijgen om met een nieuw integraal veiligheidsprogramma te starten. Stap 2: Veiligheidsbeeld en veiligheidsanalyse Doel van het veiligheidsbeeld is om de objectieve en subjectieve veiligheid in kaart te brengen. Het veiligheidsbeeld wordt opgebouwd uit de volgende onderdelen: - Inzicht in de veiligheidscijfers. - Regionale en landelijke trendinventarisatie.

- Lokaal en regionaal ondermijningsbeeld. - Gesprekken met professionals. - Een enquête uitgezet onder de inwoners van de gemeente Midden-Delfland. Vervolgens volgt hier een analyse uit van de veiligheidsopgave. Dat biedt de basis om tot een voorstel te komen voor prioritering voor de komende vier jaar. Deze veiligheidsanalyse kunt u lezen in de desbetreffende bijlage en vormt de basis van de startnotitie die u nu leest. Stap 3: Prioritering In het IVB worden voor de prioriteiten met betrekking tot veiligheid voor komende vier jaar van de gemeente Midden-Delfland bepaald. Tijdens de informatieavond zal de Raad worden gevraagd om reactie te geven op een voorstel dat gedaan wordt voor nieuwe prioriteiten. Dit is te lezen in deze startnotitie. Tijdens deze avond is er ook ruimte om input te leveren op de prioritering. Vanuit deze informatie wordt de prioritering van het op te stellen Integraal Veiligheidsbeleid bepaald. Stap 4: Opstellen van een nieuw IVB Aan de hand van de prioriteiten uit de stap hiervoor zal het IVB worden opgesteld. In het IVB zal op de verschillende prioriteiten naast de doelstelling ook de aanpak op hoofdlijnen worden geformuleerd. Bij het opstellen van het IVB worden interne en externe partners betrokken om mee te denken en te zorgen dat er aansluiting is op

7

ander beleid (zowel intern als extern). Stap 5: Opstellen uitvoeringsplan In deze stap wordt de operationele doorvertaling van de prioriteiten gemaakt. Hierbij is het belangrijk om een breed gedragen plan op te stellen waarbij in- en externe partners effectief en efficiënt gebruik maken van elkaars expertise en capaciteit om complexe veiligheidsproblematiek het hoofd te bieden. Er komt een overzicht van acties en maatregelen bij de prioriteiten van het IVB. Acties en maatregelen worden concreet en meetbaar beschreven en er worden bestuurlijke en ambtelijke trekkers benoemd. Daarbij wordt een planning gemaakt. Het uitvoeringsplan wordt voor een periode van twee jaar gemaakt. Stap 6: Van beleid naar uitvoering In deze stap gaat het om de verdere doorvertaling van beleid in operationele plannen en programma's en voorzieningen voor sturing in de uitvoeringsfase zowel intern als extern. Er moeten afspraken worden gemaakt voor periodieke voortgangsoverleggen, de voortgangsrapportage en de borging van de informatiepositie. 2.2

Planning stappen

Stappen

Tijdspad

Stap 1: Startnotitie IVP Stap 2: Veiligheidsbeeld en Veiligheidsanalyse Stap 3: Prioriteren

25 oktober behandeling Gemeenteraad 25 oktober behandeling Gemeenteraad is basis van stap 1 de startnotitie Volgt definitief uit de Raadsvergadering van 25 oktober November 2022 tot Januari 2023. Daarna volgt vaststelling in het college. Januari tot Maart 2023 na vaststelling IVB Dit is de doorlooptijd van het beleidsplan dus de aankomende periode tot en met 2026.

Stap 4: Opstellen van IVB Stap 5: Opstellen Uitvoeringsplan Stap 6: Van beleid naar uitvoering

2.3 Wie zijn betrokken en zullen betrokken worden? Gemeente Veiligheid is een onderwerp dat heel de gemeentelijke organisatie raakt. Binnen de gemeente is het team openbare orde en veiligheid van de afdeling Bestuurs- en managementondersteuning de trekker van het integrale veiligheidsplan. De betrokkenheid van andere afdelingen is van groot belang om lopende zaken en ontwikkelingen op elkaar af te stemmen en zo meer effect te kunnen bereiken. Bewoners Bewoners zijn in de eerste plaats een partner van de gemeente bij veiligheid. Zij zijn degene die het meest merken van veranderingen op het gebied van veiligheid, maar ook degene die een wezenlijke bijdrage kunnen leveren aan de veiligheid op straat en het veiligheidsgevoel. Met de veranderende rol van de overheid veranderd ook de rol van de burger in de aanpak van veiligheidsproblematiek. Steeds meer zal een beroep gedaan worden op de eigen kracht van inwoners. De inwoners zijn bevraagd door middel van een vragenlijst. Die input wordt meegenomen in de bepaling van de prioritering en verdere opstelling van het IVB.

8

Politie Bij veiligheid wordt vaak snel gedacht aan het optreden door de politie. De politie vervult een essentiële rol in het bevorderen van de veiligheid en in het optreden tegen criminaliteit. Niet altijd is het terecht dat enkel aan de politie wordt gedacht. Er zijn meer partners die een belangrijke rol spelen in het veiligheidsdomein. De politie zorgt wel voor een brug naar partners in veiligheid en vervult een rol in het sluitstuk van de veiligheidsketen, daar waar repressief optreden noodzakelijk is. Brandweer Brandveiligheid is ook een belangrijk thema. De brandweer speelt een essentiële rol in de samenwerking met de gemeente. Ook het Regionaal Beleidsplan en Risicoprofiel van de Veiligheidsregio vormen hier een basis in van informatie die gebruikt wordt.

9

3 Conclusie: de voorgestelde prioriteiten De veiligheidsanalyse laat in algemene zin een optimistisch beeld zien van de objectieve veiligheid en veiligheidsbeleving in de gemeente Midden-Delfland. De cijfers van de afgelopen vier jaar blijven veelal stabiel, maar laten op sommige vlakken een toename zien. De toename hangt in veel gevallen direct samen met de maatregelen rondom de Coronacrisis. Inwoners waren meer thuis vanwege de maatregelen rondom de Coronacrisis. Ineens speelde het grootste gedeelte van de dag zich af in en rondom het huis en in de wijk. Er konden maar weinig activiteiten ondernomen worden dan het recreëren in de nabijgelegen parken of de natuur. Zo is geluidsoverlast en overlast van jeugd zowel landelijk als lokaal flink toegenomen. Inwoners kregen meer last van elkaar. Een andere trend die sinds 2020 steeds prominenter aanwezig is, is maatschappelijk ongenoegen. Ook hier is de Coronacrisis een belangrijke aanjager. Het uiten van maatschappelijk ongenoegen neemt steeds vaker ongewenste uitingsvormen aan waarbij de grenzen van de rechtstaat worden gepasseerd. Diefstallen en inbraken zijn in de afgelopen jaren flink afgenomen. Criminelen zochten in deze periode naar andere manieren om aan geld te komen. Het plegen van strafbare feiten via internet heeft daarentegen een flinke vlucht genomen.

Hacken, stalking, Martktplaatsfraude, phishing en identiteitsfraude zijn hier voorbeelden van. Doordat technologische ontwikkelingen elkaar in rap tempo opvolgen zijn kwetsbare inwoners zoals ouderen vaker slachtoffer van deze vorm van criminaliteit. Maar op meer thema's is een negatieve ontwikkeling te zien. Uit de politiecijfers blijkt dat het aantal registraties van personen met verward gedrag gemeten over meerdere jaren is toegenomen. Daarnaast neemt de complexiteit rondom sociale problematiek toe. De vragenlijst uitgezet onder de inwoners van gemeente Midden-Delfland geeft ons door de beperkte deelname een onvolledig beeld van de veiligheidsbeleving van het totaal aantal inwoners van de gemeente Midden-Delfland. Met het beeld dat er is zien we in de veiligheidsbeleving van inwoners dat zij niet direct zichtbaar last hebben van personen met verward gedrag. Te hard rijden, hangjongeren, en verloedering op straat scoren nog altijd hoger als we de overlastindicatoren in de buurt bekijken. Het thema ondermijning is een zeer belangrijk aandachtspunt. Hoewel deze vorm van criminaliteit niet altijd zichtbaar is voor de inwoner, betekent dit niet dat er geen ondermijnende criminaliteit is in de gemeente Midden-Delfland. Omliggende gemeenten hebben fors ingezet op ondermijning. De Gemeente Midden-Delfland staat met haar aanpak nog aan het begin van haar ontwikkeling.

De komende jaren wordt er meer ingezet op samenwerking met de relevante partners op dit thema. Aansluiten bij regionale ontwikkelingen is hierbij belangrijk om te voorkomen dat criminelen zich vestigen in gemeenten die minder weerbaar zijn. In de samenleving zijn steeds meer vitale processen en diensten volledig afhankelijk van ICT. Door het bijna geheel verdwijnen van analoge alternatieven en de afwezigheid van terugvalopties is de afhankelijkheid van gedigitaliseerde processen en systemen zo groot geworden dat aantasting hiervan kan leiden tot maatschappij-ontwrichtende schade. Meebewegen met de huidige ontwikkelingen van digitale veiligheid is belangrijk zodat onze inwoners veilig gebruik kunnen maken van onze diensten. Op basis van de bovengenoemde constateringen wordt voorgesteld om de volgende thema’s te prioriteren: 1. Aanpak ondermijning 2. Overlast door personen (verwarde personen, jeugd, overlast op de vaarten) 3. Verkeersveiligheid 4. Digitale veiligheid.

10

Dit betekent concreet dat we aan deze thema’s de komende vier jaar extra aandacht gaan besteden binnen de mogelijkheden die we daarvoor hebben. In de kadernota zullen deze thema’s verder worden uitgewerkt. In het tweejaarlijkse uitvoeringsplan worden de ideeën verder geconcretiseerd. Dit betekent overigens niet dat de overige thema’s geen aandacht krijgen. Deze worden opgepakt vanuit de reguliere aanpak. Uiteraard is het veiligheidsdomein geen statisch geheel. De lokale driehoek kan op basis van de actualiteiten kan op elk moment nieuwe prioriteiten stellen (o.a. inzet politie en handhaving).

11