07 bijlage 4 Achtergrond informatie leningverstrekking en subsidiering

Bijlage 4 Achtergrondinformatie rondom leningverstrekking en subsidiering -

Aanleiding

-

Lening/kredietverstrekking a. Inleiding b. Wettelijke kaders c. Rol van de gemeente

-

Subsidieregeling Investeringen 2017 welzijnsaccommodaties

- Aanleiding Financiële ondersteuning aan welzijnsorganisaties in de gemeente Midden-Delfland vindt momenteel plaats via leningverstrekking en/of subsidieverstrekking. Bij leningverstrekking wordt rekening gehouden met de financiële verordening Midden Delfland. De voorwaarden en spelregels met betrekking tot de subsidieverstrekking staan in de subsidieregeling ‘Investeringen 2017 welzijnsaccommodaties’. Oproep van de raad is om te komen tot helder integraal beleid voor zowel leningverstrekking en subsidies aan welzijnsorganisaties. Concreet vraagt de raad om een algemene verordening voor financiële ondersteuning van welzijnsorganisaties met daarin regelingen opgenomen voor het verstrekken van een subsidie of een lening. Dit document geeft een beschrijving van de huidige gang van zaken rond lening-en subsidieverstrekking en van de wettelijke kaders. -

Leningverstrekking

a. Inleiding De laatste jaren komt het steeds vaker voor dat verenigingen een beroep doen op de gemeente Midden-Delfland om een lening te verstrekken of garant te staan voor een lening. Bij leningen denkt men in eerste instantie aan banken en andere financiële instellingen. De gemeente kan ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak ook besluiten om deze verzoeken te honoreren. In de meeste gevallen gaat het hier om sportverenigingen met verbouw of renovatie plannen op de bestaande accommodatie. Recente voorbeelden hiervan binnen de gemeente zijn bijvoorbeeld de aanleg van padelbanen bij T.V. de Commandeur, de omzetting van een natuurgrasveld naar een kunstgrasveld bij SV Den Hoorn en de aanleg van een toplaag op een veld van HV DIOS. In al deze gevallen is een verzoek gedaan bij de gemeente voor financiële ondersteuning. Deze verzoeken worden momenteel van geval tot geval beoordeeld zonder een duidelijk vastgestelde kader. Het ontbreken van dit kader zorgt er in de praktijk voor dat de afhandeling van dit soort verzoeken vanuit verenigingen vaak onzeker en tijdrovend is. Daarnaast is er geen eenduidigheid in de financiële voorwaarden waartegen de gemeente wenst mee te werken, zoals het rentepercentage en de looptijd.

Om in de toekomst binnenkomende aanvragen goed te kunnen beoordelen is het van belang beleidsregels vast te stellen en een toetsingskader te scheppen voor het verstrekken van geldleningen. b. Wettelijke kaders Met betrekking tot het verstrekken van leningen en garanties door gemeenten is er zowel nationale als Europese regelgeving die nageleefd moeten worden. Volgens de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) mogen leningen en garanties alleen worden verstrekt voor taken van openbaar belang. De Gemeentewet vereist ook dat gemeenten een financiële verordening hebben met richtlijnen voor hun financieringsactiviteiten.

Bovendien moeten gemeenten zich, volgens de Wet Markt en Overheid, houden aan Europese mededingingsregels om verstoring van de grensoverschrijdende marktwerking te voorkomen. Op Europees niveau richt de regelgeving zich voornamelijk op het voorkomen van ongeoorloofde staatssteun. Hieronder volgt een nadere uitwerking : - Gemeentewet In artikel 212 van de gemeentewet staat dat de Raad het financiële beleid van de gemeente vaststelt. Dit beleid is bekrachtigd door de Raad via de financiële verordening Midden-Delfland 2023. Volgens een ander deel van die wet (artikel 160, lid 1e) mag het college privaatrechtelijke zaken afhandelen, zoals leningen en garanties regelen. Maar als zo'n besluit grote gevolgen kan hebben voor de gemeente, moet het college eerst de Raad informeren (artikel 169, lid 4). En als de Raad dat wil, moet het college wachten met het besluit totdat de Raad zijn bezwaren en wensen heeft besproken. - Wet Fido In het eerste lid van artikel 2 van de Wet Fido wordt aangegeven dat het aangaan van leningen, het uitzetten van middelen en het verlenen van waarborgen en garanties enkel zijn toegestaan voor het vervullen van de publieke taak. De wet legt geen specifieke vereisten op met betrekking tot het verstrekken van leningen en garanties in het kader van de publieke taak.

De toelichting op de Wet Fido benadrukt echter dat het gemeentebestuur (de gemeenteraad) bepaalt wat er wordt bedoeld met "de publieke taak". Hierdoor wordt de publieke taak niet strikt afgebakend binnen de Wet Fido. Dit is bewust gedaan omdat het vooraf definiëren van de publieke taak een complexe kwestie is. Gemeenten hebben dus in principe de vrijheid - mits gemotiveerd en transparant - om zelf te bepalen wat onder de publieke taak valt en hoe deze zal worden uitgevoerd. - Treasurystatuut Midden Delfland In de Gemeentewet is vastgelegd dat er een financiële verordening moet zijn waarin nadere richtlijnen zijn opgenomen over de financieringsfunctie. Op grond van artikel 7 van de ‘Financiële verordening gemeente Midden-Delfland besluit het college niet over het verstrekken van leningen, waarborgen en garanties groter dan € 500.000. Artikel 21 van de ‘Financiële verordening gemeente Midden-Delfland’ bepaalt dat het college in het treasurystatuut regels vaststelt inzake algemene doelstellingen en de te hanteren richtlijnen en limieten van de financieringsfunctie en dit statuut ter kennisname aanbiedt aan de raad.

Conform artikel 3 van het ‘Treasurystatuut gemeente Midden-Delfland’ mag de gemeente leningen of garanties uit hoofde van de “publieke taak” uitsluitend verstrekken aan een door de Gemeenteraad goedgekeurde derde partij, waarbij vooraf informatie wordt ingewonnen over de financiële positie en kredietwaardigheid van de betreffende partij. - Mededingingswet Om verstoring van de grensoverschrijdende marktwerking te voorkomen, moeten overheden die activiteiten verrichten die ook door marktpartijen kunnen worden verricht (zoals het verstrekken van een lening, waarmee de overheid actief is op de financiële markt), zich houden aan de Europese mededingingsregels. Economische activiteiten die het algemeen belang dienen zijn uitgezonderd van de mededingingsregels. Terreinen waar de gemeente aan zou kunnen denken waar economische activiteiten in het algemeen belang verricht (kunnen) worden zijn volksgezondheid, maatschappelijke zorg en welzijn, culturele en educatieve activiteiten, ruimtelijke ordening en veiligheid. - Europese regels Decentrale overheden die financiële steun willen verlenen, moeten rekening houden met de staatssteunregels. De Europese Unie (EU) wil gelijke concurrentievoorwaarden

scheppen voor alle ondernemingen op de interne markt. Vanwege de mogelijke verstoring van de mededinging op de Europese markt, is staatssteun in principe verboden. Er zijn een aantal criteria waaruit afgeleid kan worden of iets aangemerkt kan worden als staatsteun. Gezien het feit dat welzijnsverenigingen/instellingen geen winstdoelstelling hebben en zij daarom niet als ‘onderneming’ gezien kunnen worden zal hier geen sprake zijn. c. Rol van de gemeente Het verstrekken van geldleningen behoort niet tot de primaire kerntaken van de gemeente. De gemeente is immers geen bank. Hoewel het verstrekken van een lening of garantstelling mogelijk is vanuit de publieke taak, brengt dit ook risico’s met zich mee voor de gemeente. Zodra de gemeente zelf de lening verstrekt loopt de gemeente alle risico’s bij het niet nakomen van de verplichtingen door de geldnemer. Verder loopt de gemeente een renterisico als de gemeente de geldlening financiert uit eigen middelen. Bij garantstellingen fungeert de gemeente als achtervang voor de geldverstrekker. Voldoet de aanvrager om wat voor reden dan ook niet meer aan zijn verplichtingen, dan dient de gemeente als garantsteller de verplichtingen te voldoen. De wet Fido schrijft de gemeente voor zo min mogelijk risico's te nemen ten aanzien van garanties en geldleningen en deze zijn zelfs verboden als het de publieke taak niet betreft1.

De gemeente zal voorzichtig en weloverwogen met de risico's moeten omgaan en waar nodig beheersmaatregelen moeten treffen. - Subsidieregeling investeringen in accommodaties Naast leningen of garantstellingen kan de gemeente Midden-Delfland via een subsidie bijdragen aan de financiering van welzijnsorganisaties op basis van de subsidieregeling ‘Investeringen 2017 welzijnsaccommodaties2. Sportverenigingen vallen onder de categorie welzijnsaccomodaties. De gebouwen (clubhuizen, kleedkamers, kantines) op de sportcomplexen in Midden-Delfland zijn eigendom van de sportverenigingen via een recht van opstal. De verenigingen zijn verantwoordelijk voor het totale onderhoud en eventuele renovaties aan de opstallen op het sportpark. De verenigingen, of de stichting dienen zelf een reserveringsstructuur in te stellen voor groot onderhoud aan de accommodatie. Bij investeringsprojecten aan gebouwen kunnen deze sportverenigingen een subsidie aanvraag van maximaal 35% van de begrote totale kosten doen. Voor subsidies op basis van deze subsidieregeling geldt geen subsidieplafond. Subsidieaanvragen die voldoen aan de voorwaarden, worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Subsidieaanvragen komen in aanmerking voor toekenning wanneer zij naar het oordeel van het college aanwijsbaar ten goede komen aan de inwoners van de gemeente én een bijdrage leveren aan één of meer van de volgende onderwerpen: a.

maatschappelijke participatie en ondersteuning; b. gezondheidsbevordering, bijvoorbeeld door sport en bewegen; c. creatieve ontplooiing; d. in stand houden dan wel versterken van de lokale sociale en culturele identiteit; e. bevordering van duurzaamheid en milieubescherming. Verder kan het college aanvullende maatschappelijke prestaties verlangen, zoals de mogelijkheid tot multifunctioneel (mede) gebruik en het waarborgen van de toegankelijkheid, bereikbaarheid en bruikbaarheid voor kwetsbare groepen. 1 Zie wet Fido wetten.nl - Regeling - Wet financiering decentrale overheden - BWBR0011987 (overheid.nl) 2 Zie subsidieregelingen investeringen 2017 voor een compleet overzicht van alle voorwaarden

De gemeenteraad beslist vervolgens over het beschikbaar stellen van het subsidiebedrag. Indien de gemeenteraad akkoord gaat met de aanvraag wordt bij subsidies tot en met €50 000,- 90% vooraf uitgekeerd, en 10% achteraf. Bij subsidies boven de €50 000,wordt een bevoorschottingschema opgesteld op basis van de bouw en financiële planning.