05 Bijlage - Uitkomsten NVRD Benchmark.pdf

Uitkomsten NVRD benchmark Huishoudelijk afval 2021

Inhoud Inleiding

Landelijke analyse - Kernprestaties 2021 - Succesvolle inzamelstrategieën - Grondstoffenketens in kaart

Avalex gemeenten in de benchmark - Kosten effectiviteit - Afvalscheiding - Restafval - Dienstverlening - Kosten - Conclusies - Advies

Inleiding In de Benchmark Huishoudelijk Afval worden gemeenten en inzamelbedrijven vergeleken op een viertal prestatiegebieden: milieu, kosten, dienstverlening en vaardigheden. In dit rapport vindt de vergelijking plaats vanuit gemeentelijk perspectief. Dat wil zeggen dat in deze rapportage uitsluitend gemeenten (met of zonder eigen inzameldienst) met elkaar worden vergeleken.

101 deelnemers 171 gemeenten 49% dekkingsgraad Stedelijkheidsklasse A (50 – 100% hoogbouw) Rijswijk, Delft en Leidschendam-Voorburg Stedelijkheidsklasse C (20 – 29% hoogbouw) Pijnacker-Nootdorp, Wassenaar en Midden-Delfland

Landelijke kernprestaties 2021 We gaan weer de goede kant op!

Landelijke kernprestaties

-2,7%

+2% -9%

-3,8%

Landelijke kernprestaties

Landelijke kernprestaties Constateringen

• Afvalscheiding neemt weer toe • Restafval neemt weer af

• Kosten zijn ten opzichte van 2020 licht afgenomen

Succesvolle inzamelstrategieën Welke inzamelstrategieën leiden tot de minste restafval en laagste kosten?

Succesvolle inzamelstrategieën Inzamelstrategieën in de benchmark 1. Service verhogen op grondstoffen 2. Service verlagen op restafval 3. Service differentiatie 4. Tariefdifferentiatie 5. Tariefdifferentiatie in combi met servicedifferentiatie 6. Nascheiding van PMD 7. Grofvuilinzameling aan huis beperken

Succesvolle inzamelstrategieën Tariefdifferentiatie

Succesvolle inzamelstrategieën Tariefdifferentiatie in combi met servicedifferentiatie

Succesvolle inzamelstrategieën Nascheiding van PMD

Succesvolle inzamelstrategieën Grofvuil inzameling aan huis beperken

Succesvolle inzamelstrategieën Aantal gemeenten per inzamelstrategie

30% van de gemeenten voeren meest kosten-effectieve inzamelstrategie.

Slechts 16% van alle gemeenten hebben nog een basissysteem (in 2020 nog 24%)

Succesvolle inzamelstrategieën Samenvattend

• Tariefdifferentiatie in combinatie met servicedifferentiatie is meest succesvolle inzamelstrategie • Hoe succesvoller de inzamelstrategie is in het reduceren van restafval, hoe lager de kosten

Grondstoffenketens in kaart Verder kijken dan alleen de inzameling

Grondstoffenketens in kaart • Biedt naast inzameling ook inzicht in recycling • Biedt inzicht in de kwaliteit van recycling • Opmaat voor nieuwe milieu KPI/ doelstelling →recycle%

Grondstoffenketens in kaart, klasse A

Grondstoffenketens in kaart, klasse C

Grondstoffenketens in kaart Samenvattend

• Te veel grondstoffen belanden in het restafval • Hoe meer hoogbouw hoe lastiger afvalscheiding is

• Ook bij fracties waarvan gedacht wordt dat inwoners dit goed scheiden zoals papier en glas valt nog veel winst te behalen

Avalex gemeenten in de benchmark Kosten effectiviteit Afvalscheiding Restafval Dienstverlening Kosten Conclusies Advies

Kosteneffectiviteit Klasse A (50 – 100% hoogbouw

Klasse C (20 – 29% hoogbouw

Afvalscheiding

Toelichting Afvalscheiding = het percentage van het huishoudelijk afval dat (bron- en na)gescheiden wordt.

Restafval

Toelichting Huishoudelijk afval = de totale hoeveelheid aan afval en grondstoffen die bij huishoudens vrijkomt (inclusief grof afval). Afvalscheiding % = het aandeel van het van het huishoudelijk afval dat (na)gescheiden wordt ten behoeve van hergebruik en nuttige toepassing. Restafval = de hoeveelheid afval die resteert na (na)scheiding en wordt afgevoerd naar de afvalverbranding (inclusief grof restafval en verbouwingsrestafval). Deze milieu-indicator kan worden vergeleken met de landelijke VANG-doelstelling.

Dienstverlening

Kosten € per huisaansluiting

Toelichting Totale afvalbeheerkosten = de kosten die gemoeid zijn met de gemeentelijke zorgplicht, bestaande uit de inzamelkosten, overslag- en transportkosten, verwerkingskosten, en overige afvalkosten. Kwijtscheldingsbeleid, btw-compensatie en kosten voor zwerfafval en bedrijfsafval maken geen deel uit van deze kosten. Om die reden kunnen de totale afvalbeheerkosten lager uitvallen dan de afvalstoffenheffing.

Conclusies •

Prestaties van de Avalex gemeenten liggen in lijn met de landelijke ontwikkelingen t.o.v. 2020

•

Uitkomsten maken noodzaak doorontwikkeling beleid en afspraken inzichtelijk

-

Nb. recente beleidsinterventies zitten nog niet in dit beeld van 2021 (nascheiding, doorontwikkeling HNI voorzieningen). Maar in 2021 VANG doelstellingen (100 kg) nog lang niet gehaald en in zicht. Overzichten Grondstofketens in kaart (sheet 18-19) maken ook pijnlijk duidelijk hoeveel waardevolle grondstoffen nog via de verbranding verdwijnt.

-

•

Directe relatie tussen afvalscheiding en kostenbesparing

-

Gemeenten die tariefdifferentiatie hebben ingevoerd en hierdoor beter afval scheiden hebben gemiddeld ook lagere kosten Relatie tussen kosten en omvang restafval wederom bevestigd. Het belang van scheiden niet alleen voor duurzaamheid, maar zeker ook vanuit kostenperspectief wordt onderschreven door uitkomsten van Benchmark

-

•

Hoge mate van dienstverlening brengt ook hoge kosten met zich mee

-

Alle Avalex gemeente scoren hoog op dienstverlening. Dit komt door hoge inzamel frequenties, veel inzamelvoorzieningen en veel mogelijkheden voor grofvuil door hoog aantal milieustraten, ruime openingstijden en ophaal momenten.

Kortom nog winst te behalen!

Advies -

Maak gebruik van de gemeentelijke detailrapporten voor verdere analyse en bespreking. Avalex zal dit gesprek ondersteunen.

-

Niveau van dienstverlening (mede in relatie tot kosten) is bespreekpunt voor elke gemeente op zich, keuzes zijn op gemeentelijk niveau te maken.

-

Aanpassen aantal en openingstijden van de milieustraten is iets wat Avalex breed opgepakt zou kunnen worden als besparing voor alle gemeenten.

-

Inzichten uit de benchmark rond relatie scheiden en kosten kunnen meer ingezet worden in de communicatie met inwoners. Waarom moeten ze zoveel betalen? Is veelal direct gevolg van nog niet goed genoeg scheiden en teveel restafval.

-

Grondstofketens in kaart, voor het eerst dit jaar in de benchmark, ook goede basis voor de dialoog met inwoners over belang van afvalscheiding. Goed zichtbaar hoeveel er nog onnodig verbrand wordt.

-

Ga in gesprek met gemeenten die beter/anders scoren in de benchmark. Voor tariefdifferentiatie zijn geen gemeenten klasse A met ervaring, kijk dan naar best practices gemeente in klasse B. Avalex kan hierbij ondersteunen en heeft hiervoor al contacten.

Bijlagen Kernprestaties per gemeente Grondstoffenketens in kaart per gemeente

Kernprestaties Rijswijk

Toelichting Op de vier prestatiegebieden van de benchmarkdriehoek is weergegeven hoe Rijswijk presteert ten opzichte van de benchmark. In de benchmark worden gemeenten vergeleken in hoogbouwklasses. Rijswijk is ingedeeld in KLASSE A (50 - 100% hoogbouw).

Kernprestaties Delft

Toelichting Op de vier prestatiegebieden van de benchmarkdriehoek is weergegeven hoe Delft presteert ten opzichte van de benchmark. In de benchmark worden gemeenten vergeleken in hoogbouwklasses. Delft is ingedeeld in KLASSE A (50 - 100% hoogbouw).

Kernprestaties LeidschendamVoorburg

Toelichting Op de vier prestatiegebieden van de benchmarkdriehoek is weergegeven hoe Leidschendam-V presteert ten opzichte van de benchmark. In de benchmark worden gemeenten vergeleken in hoogbouwklasses. Leidschendam-V is ingedeeld in KLASSE A (50 100% hoogbouw).

Kernprestaties Midden-Delfland

Toelichting Op de vier prestatiegebieden van de benchmarkdriehoek is weergegeven hoe Midden-Delfland presteert ten opzichte van de benchmark. In de benchmark worden gemeenten vergeleken in hoogbouwklasses. MiddenDelfland is ingedeeld in KLASSE C (20 - 29% hoogbouw).

Kernprestaties Pijnacker-Nootdorp

Toelichting Op de vier prestatiegebieden van de benchmarkdriehoek is weergegeven hoe Pijnacker-Nootdorp presteert ten opzichte van de benchmark. In de benchmark worden gemeenten vergeleken in hoogbouwklasses. PijnackerNootdorp is ingedeeld in KLASSE C (20 - 29% hoogbouw).

Kernprestaties Wassenaar

Toelichting Op de vier prestatiegebieden van de benchmarkdriehoek is weergegeven hoe Wassenaar presteert ten opzichte van de benchmark. In de benchmark worden gemeenten vergeleken in hoogbouwklasses. Wassenaar is ingedeeld in KLASSE C (20 - 29% hoogbouw).

Grondstoffenketens in kaart, gemeente Rijswijk

Grondstoffenketens in kaart, gemeente Delft

Grondstoffenketens in kaart, gemeente Leidschendam-Voorburg

Grondstoffenketens in kaart, gemeente Midden-Delfland

Grondstoffenketens in kaart, gemeente Pijnacker-Nootdorp

Grondstoffenketens in kaart, gemeente Wassenaar