05 bijlage bij beantw vragen fractie VVD Onderzoek opvang locatie vreemdelingen - Rdsbsl 14-11-2022 - v2.pdf

Gemeente Midden-Delfland ■ Datum Nummer Datum commissievergadering Datum raadvergadering

■

Anna van Raesfeltstraat

37, Postbus1, 2636ZC Schipluiden

T (015) 380 41 11, F (015) 380 9992 E gemeente@middendelfland.nl , I vwvw.middendelfland.nl

9 november 2022 2022-12-04 n.v.t. 14november2022

OPLEGGER Registratienummer Onderwerp

0000131541 Onderzoekopvanglocatie

Portefeuiliehouder

A.P.J. van Hemmen

Uiterstebehandeldatum (+reden)

14november2022 Deze datum is afgestemd zodat dit onderwerpeen 'eigen" volie vergaderavond heeft.__________________________________

Eerderebesiuitvorming Samenvattingvoorstei

Besiuit De gemeenteraad besluit om: 1. In te stemmen met het doenvan onderzoeknaar de haalbaarheid van het realiseren van een opvanglocatie voorvluchtelingen; 2. Het college hiervoorde voorwaarden mee te geven die in dit voorstel staan genoemd; 3. De bijgevoegde communicatie aanpak vast te stellen. Argumenten 1.1. Er is sprake van een opvangcrisis. Aan alle gemeenten is gevraagd om een bijdrage te leveren om deze te helpen oplossen; 1.2. De gemeente Midden-Delflandheeft noggeen substantiële bijdrage ophet eigen grondgebiedkunnenleveren; 2.1 Met vluchtelingenbedoelenwe mensen die een grote kans hebben een verblijfsvergunningte krijgen en ai mogen werken; 2.2. Het is passend om dit aanbod te doenondervoorwaarden. De voorwaarden zijn onderandere gericht ophuisvestingvoorlokale groepen,dekking van de kosten en steun van het COA en de gemeenten in de regio 2.3. Het bieden van opvang biedt de kans om ookhuisvestingte bieden aan lokale doelgroepen; 3.1. Een duidelijke(en goede) communicatie aanpak is cruciaal voorhet overbrengenvan de kernboodschapen de argumenten voorhet te houdenonderzoeken om in gesprek te gaan met de samenleving. Kanttekeningen 1.1. Er zijn 125 opvanglocaties in Nederland. In de meeste gemeenten is de locatie zonderveel discussie gerealiseerd en is er na realisatie vrijwel geen sprake van noemenswaardige problemen.In een klein aantal gevallen liep dat anders.

Het invullinggeven aan duidelijke communicatie is cruciaal. Daar is aandacht voor.Toch is nogonduidelijk hoe dit onderzoeken de uitkomstin Midden-Delflandzal worden ontvangen.___________________________________________________

1.2. De gemeente heeft geen geschikt vastgoed vooropvang beschikbaar. Dit betekent dat de locatie volledig ontwikkeldzal moeten worden.Ook is het waarschijniijk dat er een bestemmingsplanprocedure nodigis; 2.1. De combinatie van doelgroepenmaakt het projectgroter zowel qua doelgroepenmaar ookqua vierkante meters.

Bijlagen

- de communicatiestrategie

Adviescommissie

Raadsbesluit

^Akkoord/ o Niet akkoord opme

3 'os griffier

N,^p^Knaai

j/dorzitter

2

Advies Het college van burgemeester en wethoudersadviseert de gemeenteraad om: 1. In te stemmen met het doenvan onderzoeknaar de haalbaarheid van het realiseren van een opvanglocatie voorvluchtelingen; 2. Het college hiervoorde voorwaarden mee te geven die in dit voorstelstaan genoemd; 3. De bijgevoegde communicatie aanpak vast te stellen.

Inleiding Situatieschets Het aanmeldcentrum in Ter Apel kan de huidige instroomvan vluchtelingenniet aan. De asielzoekerscentra zitten overvol. De oorzaak is niet direct dat er meer vluchtelingenzijn gekomen dan in andere jaren, maar er zijn minderopvangplekkenbeschikbaar en statushoudersstromen mindersnel doornaar reguliere woningen.Dit komt ookdoordater een algemeen landelijk tekort is aan betaalbare woningen.Ook zijn er onvoldoende noodopvangplekken om de vluchtelingenopte vangen. Het COA, dat de (nood-)opvang in Nederland moet regelen, looptgrotendeelsvast. Gemeenten doen crisisnoodopvang. Elke regio heeft de opgave om 450van deze piekken te realiseren. Dit lukt in onze regio moeizaam. De situatie van veel vluchtelingenof statushoudersis mensonterend.Tegelijkertijd hebben we een ingewikkelde woningmarkten zijn opvangplekkendusniet zo maar geregeld. Het is overduidelijkdat de opvang van vluchtelingeneen onderwerpis waarbij wij niet weg kunnenkijken van dit maatschappelijke probleem. Bijna niemand wil een situatie waarbij een organisatie als Artsen zonderGrenzen in Nederland actief moet worden. In de Veiligheidsregio Haaglanden moeten nogvele vluchtelingenwordenopgevangenom de doelstellingente halen. Diverse gemeenten in de regio hebben al wel een substantiële bijdrage geleverd.

Het is echter niet genoeg om aan de regionale opgave te voldoen.Aan al de gemeenten, dusookaan Midden-Delfland,is vanuit de regio een appèl gedaan om een bijdrage te leveren. Wij stellen de raad voorom te onderzoekenwat de mogelijkhedenzijn om een substantieel deel van die benodigdeopvangplekkenin onzegemeente te organiseren. Daarbij willen we meteen onderzoekenof de opvang kan leiden tot voordelenzoals bijvoorbeeldextra woonruimtevoorstarters. Waar hebbenwe het dan over? Dit voorstel gaat over een onderzoeknaar de opvangvan vluchtelingen.Met vluchtelingenbedoelen we mensen die relatief ver in de asielprocedurezitten. Dit zijn degenendie de eerste Deze mensen zijn kansrijk voorhet verkrijgen onderzoekswekenvan de procedurehebben doorlopen. van een verblijfsvergunningen zij mogen werken. We bedoelendusniet de veilige landers of uitgeprocedeerdevluchtelingen.Veilige landers wordenin de eerste weken van de asielprocedure doorde IND in kaart gebracht. Deze personenwordensamen met de andere uitgeprocedeerdenopgevangenin aparte centra van waaruit ze worden teruggezonden.Kortomdie mensen gaan we niet huisvesten in onze gemeente. Het onderzoekricht zich wei ophet bieden van een opvanglocatie voor225 personenvooreen periode van 5 jaar. Dit betekent overigens dat er eventueel wel meer beddenkunnenkomente staan.

Er is namelijk geen 100% bezetting in elke wooneenheid.Deze opvanglocatie moet in de buurtvan voorzieningen zijn en de grondmoet snel bouwrijpzijn. Qua oppervlak is dan voorde bebouwing 7.000 vierkante meter nodig.Het buitenterreinen de infrastructuurzitten daar nog niet in. Het aantal van 225 is ontstaan doorde wens om een substantiële bijdrage aan de regionale opvang te leveren. Dit getal komt overeen met 50% van de opgave voorde crisisnoodopvang.

3

De gemeente wil gekoppeldaan de opvanglocatie ookeen woonvoorziening voordoelgroepenzoals starters opde woningmarktcreëren. Dit is een verlichting van de problemenopde reguliere woningmarkt. Hiervoorwordendan flexwoningengerealiseerd, waarbij kwaliteit, duurzaamheid en inpassing een belangrijke rol spelen. Ook voordeze doelgroepenis een locatie van tenminste 7.000 vierkante meter nodigvooralleen de bebouwing.Ook dit is dusexclusief buitenterreinen infrastructuur. Waarom stellenwe dit voor? Bovenstaand is al gerefereerd aan de omstandighedenwaarin de opte vangen mensen nuzitten. Dat is voorvelen van onswaarschijnlijk al een reden om dit onderzoekte willen laten uitmondenin een menswaardige opvanglocatie. Er komt daarnaast ooknogeen bestuurlijke vraag of misschien dwang oponsaf. Er is een wet in de maak. Het is niet duidelijkof deze wordtaangenomen en in welke vorm. De opvang van mensen die de asielprocedure doorlopen hoortoorspronkelijk niet bij de gemeentelijke verantwoordelijkheid.Het COA heeft opdit momentechter ookveel statushoudersin de opvangplekkenzitten. Die groepmensen valt wel onderde verantwoordelijkheidvan de gemeenten. Het lukt veel gemeenten niet om de statushouderste huisvesten. Deze statushoudershouden daardoor plekken bezet in de opvanglocaties die bedoeldzijn voorvluchtelingen.Het gaat hierbij om een substantieel deel van de beschikbare plekken.

Daarom dat gemeenten nu het dringendeverzoek hebben gekregen om opvangplekkente realiseren. Dan kan er doorstroom plaatsvinden en komt er weer ruimte in het gehele proces. Het leveren van opvangplekkendoorgemeenten is echter niet eenvoudig.Er is geen nauwelijks aanbod binnende bestaande woningbouw. Er wordtdusgezocht naar leegstaand vastgoed dat geschikt kan wordengemaakt voorwoningbouw. Dat is er echter niet voldoendein onze regio. De gemeenten worstelen ookal met de huisvesting voorde eigen inwoners.Ook voordie groep is er nu niet voldoendebetaalbaar aanbod. Als er gekeken wordtnaar bouwlocaties dan lopende gemeenten tegen diverse grenzen aan vanwege stikstof, de beschikbaarheid van locaties en de prijzenvoorwoningbouw. Daardoor is er te weinig aanbod voormet name de doelgroependie niet kunnenkopenof particulier kunnenhuren. Onderdie doelgroepenzitten onderandere jongeren,spoedzoekersen statushouders. Wij zijn van mening dat het daarom noodzakelijkis de raad voorte stellen een onderzoekte doen naar de haalbaarheid van het bieden van een opvanglocatie binnenonzegemeente en de mogelijkhedenom in dezelfde termijn voorde doelgroepenstarters en spoedzoekershuisvestingte organiseren. Het streven is om, gebaseerd opde geïnventariseerde behoefte, eenzelfde aantal woningunits te realiseren voordeze doelgroepen.

Wat zijn onderdelenvan het onderzoek? Het bieden van opvang is geen onvoorwaardelijke zaak. De gemeente Midden-Delflanddientzelf aan te geven welke voorwaarden van toepassing zijn. In dit voorstelwordendeze voorwaarden aan u voorgelegdter vaststelling. Onderdeelvan het onderzoekis dusom te achterhaien of aan deze voorwaarden kan worden voldaan. Onderdeelvan de voorwaarde is het huisvesten van de gemeentelijke doelgroepen.Hier zijn ookandere instellingendan het COA bij betrokken. Het in kaart brengen van de behoefte onderstarters en spoedzoekersis een onderdeelvan dit deel van het onderzoek. Onderdeelvan het onderzoekis om met deze partners, dit zal bijvoorbeeldWonenMiddenDelfland maar ookde provinciezijn, in gesprek te gaan over de mogelijkhedenom hier invullingaan te geven Het vindenvan een geschikte locatie qua omvang en bereikbaarheid is ookonderdeelvan het onderzoek. Wat wordt het resultaatvan het onderzoek? Het resultaat van het onderzoekwordteen concreetvoorstelaan de raad over: de locatie; de doelgroep(en)die we kunnenopvangen; 4

de consequentiesvoorhet sociale domeinen het onderwijs de voorwaarden die we met het COA afspreken; de middelenen inzet die het COA levert; het huisvesten van de eigen doelgroepeninclusiefhet totale aantal; de afspraken met derdendie we daarover maken; de tijd die hiervoornodigis en de kostendie dat met zich meebrengt voorde gemeente; de optiesdie er zijn om andere dragers dan de gemeente voor(een deel van) deze kosten te vinden; De diverse processendie vooral het bovenstaande nodigzijn; In het proceszal ookmet de inwonersen maatschappelijke organisaties van onze gemeente worden gesproken.In het raadsvoorstel zal ookeen overzicht van de reacties die daaruit naar voren zijn gekomen wordenopgenomen. Voorwaarden die de gemeente stelt Het bieden van opvang is voorvelen waarschijnlijk een principiëlekwestie. Het is echter niet iets dat onvoorwaardelijkis. Vanuit de gemeente kunneneisen, voorwaarden en wensen wordenmeegegeven. Het college stelt u voorde volgendeonderdelenals opdracht aan het college mee te geven. Het college zal dan in overleg met de diverse betrokken partijen zo veel mogelijk invullinghieraan geven. a) Doelgroepvan de opvang (afspraakte makenmet COA) De gemeente wil graag dat de te huisvesten personenmogen werken. De gemeente wil dat 50% van de personenonderdeeluitmaken van een gezin.

Ook wil de gemeente geen "veilige landers" en geen uitgeprocedeerdevluchtelingen.Tevens wil de gemeente alleen geregistreerde personendie al in de verlengde asielprocedure zitten. Onderhandelenover deze doelgroep(qua samenstelling en aantal) is mogelijk, maar alleen ais het alternatief niet meer risico biedt ophet gebied van de openbare orde. b) Locatleontwikkeling(afspraakte makenmet PZH, WMD, Rijk, COA) De gemeente zal in een zelfde omvang en in dezelfde termijn als de opvang locatie (25 tot 50 woningen)woningenvoorde eigen inwoners/doelgroepen ontwikkelen. c) Ruimtelijkekwaliteit(afspraakte makenmet COA, WMD en zelf op te pakken) De bebouwingmoet een kwalitatief goede uitstraling hebben en passen in de omgeving. d) Lokaleinkoop (afspraakte makenmet COA) Het COA zal vastleggen dat dat wat nodigis voorde realisatie en exploitatie van de locatie zo veel mogelijk iokaal zal wordeningekocht. e) Verbinding (afspraakte makenmet COA) We willen een goede lokale aarding en inburgering.We verwachten dat het COA zal samenwerken met de lokale vrijwilligersorganisaties en welzijnsorganisaties bij de integratie. Ook willen we dat de hier opgevangenpersonen,wanneer ze eenmaal statushouderzijn, zoveel mogelijk aan deze regio wordentoegewezen.

Tevens waarderen we het als het COA voorde komende5 jaar de personenonderde 25 jaar in de gelegenheid stelt lid te worden van een lokale vereniging en de bijbehorendekostenvergoed. f) Middelen(afspraakte makenmet COA, Rijk, PZH) De gemeente verwacht vooraf helderheid over het recht opfinanciële vergoedingen g) Uitwisselenregionaleopgave(afspraakte makenmet buurgemeenten) Er zijn diverse opgaven die opde gemeenten afkomen. Met een substantiële bijdrage aan de opvang in onze regio is het opportuun om bijvoorbeeldextra inzet opde taakstelling van statushoudersaan een andere gemeente te vragen. Zodat andere gemeenten dat (deels) van onsovernemen.We verwachten ookdat er vanuit de regio inzet beschikbaar komt zoals bijvoorbeeldBOA inzet. Communicatieaanpak Een goede communicatie aanpak is cruciaal voorhet overbrengenvan de kernboodschapen de argumenten voorhet te houdenonderzoeken voorhet gesprek met de samenleving. Het onderwerp kent verschillende invalshoeken. Er zijn rationele argumenten maar ookniet rationele argumenten en emoties die een rol spelen. Zorgvuldigcommunicatie is daarom erg belangrijk. De communicatie

5

aanpak is als bijlage toegevoegd.Hierin staat omschreven hoe de gemeente in contact wil blijven met de samenleving. Open en eerlijke communicatie staat hierbij centraal.

Beoogd effect Huisvesten van mensen die opkorte termijn opvang nodighebben. Aanbod creëren voordoelgroepen waar de gemeente verantwoordelijk vooris. Een goed gesprek hierover voeren met de samenleving.

Argumenten 1.1. Er is sprake van een opvangcrisis. Aan alle gemeenten is gevraagd om een bijdrage te leveren om deze te helpen oplossen; 1.2. De gemeente Midden-Delflandheeft noggeen substantiële bijdrage ophet eigen grondgebied kunnenleveren; 2.1 Met vluchtelingenbedoelenwe mensen die een grote kans hebben een verblijfsvergunningte krijgen en al mogenwerken; 2.2. Het is passend om dit aanbod te doenondervoorwaarden. De voorwaarden zijn onderandere gericht ophuisvesting voorlokale groepen,dekking van de kosten en steun van het COA en de gemeenten in de regio; 2.3. Het bieden van opvang biedt de kans om ookhuisvesting te bieden aan lokale doelgroepen; 3.1. Een duidelijke(en goede) communicatie aanpak is cruciaal voorhet overbrengenvan de kernboodschapen de argumenten voorhet te houdenonderzoeken om in gesprek te gaan met de samenleving. Kanttekeningen 1.1. Er zijn 125 opvanglocaties in Nederland. In de meeste gemeenten is de locatie zonderveel discussie gerealiseerd en is er na realisatie vrijwel geen sprake van noemenswaardige problemen.In een klein aantal gevallen liep dat anders. Het invullinggeven aan duidelijkecommunicatie is cruciaal. Daar is aandacht voor.Toch is nogonduidelijk hoe dit onderzoeken de uitkomstin Midden-Delfland zal wordenontvangen. 1.2. De gemeente heeft geen geschikt vastgoed vooropvang beschikbaar.

Dit betekent dat de locatie volledig ontwikkeldzal moeten worden.Ook is het waarschijnlijk dat er een bestemmingsplanprocedure nodigis; 2.1. De combinatie van doelgroepenmaakt het projectgroter zowel qua doelgroepenmaar ookqua vierkante meters. Financiën Het doenvan een onderzoekvergt (ambtelijke) capaciteit. De inzet zal waar nodig,voorhet toerekenenvan uren, wordenverwerkt in de bestuursrapportages. We ramen deze nuop390 uur.Dit onderdeelzal nader wordenuitgewerkt nadat in de raad is besloten over het doenvan het onderzoek. De verwachting is dat (tenminsteeen deel van) deze kostendoorRijk of COA vergoed worden.- Inzet externe communicatiedeskundige(60 uur)- Externe projectleiding(100 uur)- Interne projectcoördinator en projectondersteuning (150 uur)- Ambtelijke communicatie inzet (80 uur) Vervolgstappen - Doen van het onderzoek - Uitvoeren van het communicatieplan inclusiefhet gesprek met de inwoners - Het raadsvoorstel opstellen(dit zal over ongeveer 3 maanden wordenvoorgelegd) Consequenties

Reactie college op commissiebehandeling

6

INSPREKERS BIJ GEMEENTERAAD 14 november2022 bijgewerkttot en met 14-11-2216.45uur Aanmeldenkan tot vóór de raadsvergadering

Punt 4 Voorsteltot het doen van onderzoeknaar opvang in Midden-Delfiand Dhr A. van Winden (Voorzitter BuurtpreventieSchipluiden) inspreektekst: zie brief BuurtpreventieSchipluiden

MevrS Beekman(inwoner te Maasland) Inspreektekst volgt.

INSPREKERS BIJ GEMEENTERAAD 14 november2022 bijgewerkttot en met 14-11-2216.45uur Aanmeldenkan tot vóór de raadsvergadering

Punt 4 Voorsteltot het doen van onderzoeknaar opvang in Midden-Delfland Dhr A. van Winden (Voorzitter BuurtpreventieSchipluiden) inspreektekst; zie brief BuurtpreventieSchipluiden

MevrS Beekman(inwoner te Maasland) Inspreektekst volgt.