04 Bijlage 5) PvA Veiligheid AZC Rijswijk
Tekst van het document
VEILIGHEID AZC Rijswijk
Foto: Rijswijk.TV
Maart 2019
1
Inleidend
In de eerste periode van het AZC vond tweewekelijks veiligheids- overleg plaats waarbij alle betrokken partijen aanwezig waren. Aan dit overleg lagen de destijds gemaakte afspraken over veiligheid en het implementatieplan ten grondslag. In de afgelopen jaren was het aantal registraties in relatie tot het AZC onveranderd laag. Als zich wat voordeed dan betrof het meestal een gebeurtenis op het AZC-terrein zoals een onwelwording, een onderlinge ruzie of vermiste goederen. Er speelden verder geen veiligheids-issues en de frequentie van het veiligheidsoverleg werd dan ook terug gebracht naar eenmaal per 6 weken. In november, december 2018 en januari 2019 lieten de cijfers niet alleen méér registraties zien; er waren in die periode ook andere zaken aan de orde zoals geweldsdelicten en buiten het AZC-terrein werden aanhoudingen verricht in verband met diefstallen. De stijging zou te maken hebben met overlastgevers die zich onder de zogenaamde ‘Veilige Landers’ bevinden. In de afgelopen periode heeft een toestroom van deze groep plaatsgevonden. De toename van de registraties en de veranderende aard van de gebeurtenissen vormen aanleiding voor het opstellen van het voorliggende plan van aanpak Veiligheid AZC Rijswijk (PvA). Het PvA is tot stand gekomen in nauw overleg met het COA en de politie en heeft als doel om de invulling van de (werk)processen te verscherpen en te stroomlijnen.
In dit plan draait het om de procesmatige aspecten van de aanpak. Concreet gaat het om de gezamenlijke informatie, bespreking en registratie van de maatregelen zodat de samenwerkende partijen ( gemeente, COA en politie) een continue en actueel beeld hebben en houden van de veiligheidssituatie. Het gaat in dit plan uitdrukkelijk niet om de verdere bespreking en registratie van persoonsgegevens, persoonlijk aangelegenheden of anderszins tot direct tot personen herleidbare informatie. De uitvoering van maatregelen gebeurt door betrokken partijen. Op dat moment is het uitwisselen van persoonsgegevens mogelijk wél aan de orde. Om dit volgens de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) te kunnen doen is tussen het COA en de gemeente een convenant gesloten (Bijlage 3). Vanuit de ervaringen uit de afgelopen periode, de gesprekken met verschillende betrokkenen en de analyses die op processen en gebeurtenissen zijn verricht is het PvA als volgt ingedeeld:
Overlegstructuur Informatie en Registratie Communicatie
Het plan wordt ter bespreking en vaststelling voorgelegd aan de lokale driehoek van Rijswijk waarna het ter kennisname aan het college van burgemeester en wethouders en aan de gemeenteraad wordt gezonden.
2
INHOUD
1. Samenvatting
4
2. Overlegstructuur
5
Overzicht
3. Informatie en Registratie 3.1. 3.2.
Signaleren, registreren en acteren Werkwijze
4. Veiligheidsoverleg AZC 4.1. 4.2. 4.3.
6
Kader Actie Stand van zaken lopende cases
7 7 7 10
5. Communicatie
11
6. Reputatie
12
Maatregelenmatrix
Bijlage 1: Quick Reference Card Bijlage 2: Format registratie Bijlage 3: Convenant gegevensuitwisseling tussen COA en gemeente Rijswijk
3
1. Samenvatting Gemeente, Politie en COA werken nauw samen om grip te houden op de veiligheid. Zij komen eenmaal per twee weken bij elkaar om alle zaken die aan veiligheid raken te bespreken. In het overleg worden het aantal en de soort incidenten van de afgelopen twee weken doorgenomen en geregistreerd. Per zaak wordt vervolgens bepaald: welke maatregel wordt genomen; wie de maatregel neemt; wanneer de maatregel wordt genomen. Voorts wordt de stand van zaken rond lopende cases besproken en geregistreerd tot het moment waarop een zaak is afgerond. Omdat gemeente, COA en politie hiernaast ieder hun eigen (verplichte) manier van registreren hebben en hun eigen jargon gebruiken, maakt het veiligheidsoverleg AZC gebruik van een (1) gezamenlijke registratie. Deze wordt beheerd door de gemeente en bevat geen persoonlijke- of persoonsgegevens. De koppeling met de persoonlijke gegevens wordt respectievelijk door het COA en Politie gemaakt en bijgehouden. Hiermee ontstaat naast actueel inzicht en overzicht ook eenduidigheid in de gemeenschappelijke informatie. Vanuit het veiligheidsoverleg AZC wordt de burgemeester, de teamchef van de politie en de unitmanager van het COA geïnformeerd. Dit gebeurt door de beheerder van de gezamenlijke registratie.
Verder is afgesproken dat de reputatie die AZC Rijswijk heeft en moet houden er een is van 0tolerance: Overlastgevend en/of crimineel gedrag op of buiten het AZC terrein wordt niet geaccepteerd; Overlastgevend en/of crimineel gedrag op of buiten het AZC terrein wordt altijd opgevolgd door een maatregel. In dit plan is per soort gebeurtenis opgenomen welke maatregel er wordt toegepast. Het gaat hierin dus om de processtappen en niet om registratie van details; er wordt rekening gehouden met de wettelijke kaders rondom informatiedeling zoals hierboven beschreven. Afgesproken is dat wanneer blijkt dat een maatregel onuitvoerbaar blijkt, de oorzaak hiervoor wordt geregistreerd en toegelicht. Dit is bijvoorbeeld aan de orde wanneer een bewoner van het AZC met onbekende bestemming blijkt te zijn vertrokken. Daarnaast is er een mogelijkheid een persoonsgerichte aanpak te formuleren. De basis hiervoor ligt besloten in de bestaande samenwerkingsverbanden zoals het veiligheidshuis en de lokale kamer. De uitvoering van opgelegde maatregelen ligt, afhankelijk van de maatregel, bij de betrokken uitvoerende instanties. Dit kunnen, naast politie, COA en gemeente ook andere partijen zijn zoals het OM, de GGD en de IND. Uiteraard kunnen zich tijdens de uitvoering ook gebeurtenissen voordoen die van invloed zijn op de verdere be- en afhandeling.
Wanneer dit bij een van de leden van het veiligheidsoverleg bekend is, dan wordt dit ingebracht bij de bespreking van de lopende zaken.
4
2. Overlegstructuur
Overzicht a. Overleggen
b. Deelnemers
c. Doel
Lokale driehoek
Burgemeester Officier van Justitie (Openbaar Ministerie) Teamchef Rijswijk (Nationale Politie) Sr beleidsmedewerker OOV (gemeente)
1x per Q
Extern Veiligheidsoverleg (EVO)
Burgemeester Teamchef Rijswijk (Nationale Politie) Teamchef brandweer (Veiligheidsregio Haaglanden) Sr. beleidsmedewerker OOV (gemeente) Notulist Burgemeester Sr. beleidsmedewerker OOV Strategisch manager OOV&BO Gemeente mdwrkr OOV Locatiemanager AZC Rijswijk Wijkagent
Openbaar Ministerie is Verantwoordelijk voor de handhaving van de wet en het vervolgen van wetsovertreders en de burgemeester voor de openbare orde en veiligheid. Het is noodzakelijk dat er overleg wordt gevoerd tussen de partijen om tot een optimale uitvoering van de taken te komen. Vanuit hun verschillende bevoegdheden zijn partijen afhankelijk van elkaar Bespreking veiligheidsanalyses en voortgang lopende zaken
Bespreking voortgang lopende zaken, voorbereiding EVO
1x per 2 weken
Delen van informatie over gebeurtenissen. Registratie Taken verdelen bij benodigde aanpak obv QRC *
1 x per 2 weken
Staf Veiligheid
Veiligheidsoverleg AZC
d. Frequentie
1 x per 2 weken
Tabel 1
Quick Reference Card: Bijlage 1.
5
3. Informatie en Registratie 3.1. Signaleren, registreren en acteren Gebeurtenissen die de veiligheid, leefbaarheid en beheersbaarheid op het AZC of in het openbaar raken, moeten worden geregistreerd. Op basis van onder andere deze registratie wordt bepaald welke specifieke maatregelen COA, gemeente, politie, OM, IND en DT&V treffen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen - overlast gevend, gedrag, crimineel gedrag en GGZ-gedrag - op het AZC terrein en buiten het AZC terrein Bij overlastgevend gedrag kunnen meerdere partijen maatregelen inzetten. De aanpak van crimineel gedrag verloopt primair via het strafrecht. Een effectieve aanpak start met incidentenregistratie, dossieropbouw en het delen van informatie. Van daaruit kan worden bepaald welke maatregel(en) word(en)t ingezet. Zowel de politie als het COA houden dossiers bij over personen. Aangezien de betrokken instanties allen een eigen, al dan niet verplichte, wijze van registreren hebben en bovendien allen hun eigen jargon bezigen, is het zaak om de overlegstructuur ‘veiligheidsoverleg AZC’ te gebruiken voor het aanbrengen van eenduidigheid in het registreren. Hiermee wordt voorkomen dat er ten aanzien van de veiligheid in relatie tot het AZC verschillende informatie en informatiestromen aan de orde zijn. De inhoudelijke afstemming voorkomt het ontstaan van verschillende beelden over een en dezelfde situatie.
Een voorbeeld: Wanneer medewerkers van het COA spreken over ‘incidenten’ dan heeft dat een andere betekenis dan wanneer de medewerker van de gemeente het woord gebruikt. Zo zijn er meerdere voorbeelden. Eenduidigheid in- en overeenstemming over de manier waarop de gezamenlijke registratie plaatsvindt en te de nemen maatregel draagt bij aan de effectiviteit van de beschikbare instrumenten, zowel strafrechtelijk en bestuursrechtelijk gebeid als ten aanzien van het vreemdelingenrecht. Bij het COA staan de bewoners centraal. De focus van het COA ligt op het bieden van opvang en begeleiding en het waarborgen van een veilige, leefbare en beheersbare omgeving. Voor de gemeente is enerzijds van belang dat er zicht is op de algemene gang van zaken in en rond AZC-gerelateerde aangelegenheden. Anderzijds heeft de gemeente de taak inzicht, overzicht en regie te houden op de veiligheid binnen de gehele gemeente. Ten aanzien van de algemene ‘AZC-zaken’ heeft de gemeente een contactpersoon AZC. Voor de veiligheidsaspecten zet de gemeente een senior beleidsmedewerker OOV in. Deze verzorgt het beheer van de gezamenlijke registratie en de informatiedeling richting staf, EVO en de lokale driehoek. Voor de politie vormen de handhaving van de openbare orde en veiligheid en de rechtsorde de basis.
3.2. Werkwijze Het veiligheidsoverleg AZC Rijswijk komt eens per 2 weken bij elkaar. De deelnemers aan het overleg bespreken de gebeurtenissen van de afgelopen 2 weken. De gebeurtenissen die worden besproken zijn de gebeurtenissen die aan de veiligheid raken en waarvan tenminste een van de leden van het overleg vindt dat er opvolging aan gegeven moet worden. De registratie vindt dan plaats in het overleg volgens de tabellen in het navolgende (4. Veiligheidsoverleg AZC Rijswijk). Daarnaast bespreekt het veiligheidsoverleg AZC Rijswijk de stand van zaken rond lopende cases. Ook de registratie van die bespreking wordt verricht door de medewerker van de gemeente.
6
4. VEILIGHEIDSOVERLEG AZC RIJSWIJK Per gebeurtenis wordt allereerst bepaald binnen welk kader het past (Tabel 2). 4.1. KADER Overlastgevend
Op het AZC terrein
Buiten het AZC terrein
Crimineel
Overlastgevend GGZ
C
A Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum
Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum
B
D
Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum
Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum
E Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum
F Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum
Tabel 2
Vervolgens wordt bepaald welke maatregel van toepassing is, wie de maatregel neemt en op welk moment (planning). Dit wordt, per casus, genoteerd in tabel 3
4.2. ACTIE
GEDRAG
WIE
Maatregel
A 1
COA
2
COA
3
COA ism IND
4
COA
Inhouden financiële verstrekking gedurende bepaalde tijd ( beperkt toepasbaar 12+, volledig toepasbaar 18+) Mondelinge waarschuwing met waarschuwingsbrief Versnelde doorstroom ( versnelde opname in asielprocedure door IND op verzoek COA) Groep uit elkaar halen
5
COA
Melding bij politie ihkv dossieropbouw
6
COA
Aangifte bij politie
7
COA
Locatieverbod ( niet je eigen locatie)
8
COA
Onthouden voorzieningen
9
COA
Ontzeggen opvang ( gedurende bepaalde of onbepaalde tijd)
10
COA met instemming van IND of DT&V
Plaatsen in de EBTL
Omschrijving gedrag
DATUM
Overlastgevend gedrag op het AZC terrein Overlastgevend kleine impact Overlastgevend kleine impact Meerdere malen overlast, grotere impact, geen uitzicht op verblijf Spanningen die niet lijken te de-escaleren Afhankelijk van situatie en gesprek met bewoner Wanneer sprake is van strafbaar feit of bedreiging Overtreding van huisregels door illegaal op terrein te verblijven Afhankelijk van de grootte van de impact niet op oplopend tot 3 maanden / anders dan verhalen schade indien nodig. Wanneer de impact dusdanig is dat tijdelijk verblijf niet mogelijk is. Vaak ihkv veiligheid andere bewoners Wanneer er meerdere incidenten zijn geweest waar de correctiegesprekken niet hebben bijgedragen aan een positieve gedragsverandering
7
11
COA en bewoner ( veelal vrijwillig)
Plaatsen in Veltzicht ( vrijwillig of met een IBS / Rm)
Asielzoekers zonder verblijfsvergunning met secundaire psychische problematiek
12
COA met instemming van IBO COA via MDO naar GZA COA- INDDT&V
Plaatsen in IBO
24 uurs begeleiding minimaal psychiatrisch
Inschakelen zorginstellingen
Wanneer het 1ste lijn gz betreft
Betrekken keten-breed calamiteitenteam
Onafhankelijk psycholoog benadert asielzoeker om te bepalen wat onderliggend vraagstuk is. Meestal ingezet in hongerdorststaking of bij suïcide dreiging
Maatregel
Omschrijving gedrag
13 14
GEDRAG
WIE
B 1
2
GEDRAG
Politie ism COA
Bewoner die vervelend is buiten de opvanglocatie kan door politie terug worden gebracht naar locatie. COA neemt het dan over van politie.
Gemeente
Bestuurlijke maatregel gebiedsverbod
IND
Prioritering procedure (ook verzoeken om versnelde behandeling beroep) Inhoudelijk afdoen Dublin Melding doen bij politie (in het kader van dossieropbouw) Aangifte doen bij politie (eventueel ovv veilig publieke taak) Opleggen vrijheidsbeperking WIE
Overlastgevend buiten het AZC terrein Wanneer sprake is van orde verstoring maar geen strafbaar feit is gepleegd.
Bij herhaaldelijk overlastgevend gedrag
Maatregel
Omschrijving gedrag
1
Vreemdelingen politie (AVIM)
Toepassen toezichtmaatregelen (54 en 55 Vw,: meldplicht en vordering)
Crimineel op het AZC terrein Op basis van persoon en casus nader te bepalen
2
Politie
Opleggen vrijheidsbeperkende maatregel (56 Vw: gebiedsgebod)
Op basis van persoon en casus nader te bepalen
Opleggen vrijheidsontnemende maatregel (59 Vw: IBS) Toepassen strafbepaling (108 Vw)
Op basis van persoon en casus nader te bepalen. Nb. Met persoon wordt gekeken naar leeftijd, gezinssamenstelling, GZZ problematiek of niet.
Maatregel
Omschrijving gedrag
C
3
GEDRAG
WIE
D 1
politie
Basis politiezorg – openbare orde en Veiligheidsmaatregelen. Strafrechtelijk onderzoek doen (nav aangifte, melding en/of heterdaad). (Extra) inzet wijkagent/surveillance
DATUM
DATUM
DATUM
Crimineel buiten het AZC terrein Overtreding openbare orde en veiligheid
8
2
OM
Toepassen snelrecht
Obv casus en rechter besloten
3
OM
(langer) Ophouden na strafrechtelijke aanhouding (wanneer zicht op vreemdelingenbewaring)
Indien procedure voor overdracht land van herkomst snel kan worden afgerond
4
OM
Gebruikelijke strafrechtelijke middelen (inclusief contactverbod)
Obv casus en rechter besloten
5
OM
Maatregel Inrichting stelselmatige daders
Obv casus en rechter besloten
6
OM
Opleggen van taakstraffen
Obv casus en rechter besloten
GEDRAG
WIE
Maatregel
2
Gezondheidszorg – psycholoog crisisdienst /politie
Plaatsen in Veltzicht ( vrijwilliger of met een IBS / Rm)
multi problematiek obv diagnose psycholoog
Plaatsen in IBO
Onderliggende ggz problematiek welke meer begeleiding vraagt dan azc kan geven. Moet met instemming van intaker IBO altijd bij twijfel geestelijke gezondheid en eventueel medische vraagstukken. Kan alleen wanneer veiligheid voor anderen in het gedrang komt zonder toestemming van bewoner advies aan medewerkers en zorgverleners.
Inschakelen zorginstellingen
3
Betrekken ketenbreed calamiteitenteam
GEDRAG
WIE
Maatregel
F 1.
G
DATUM
GGZ op het AZC terrein
E 1
Omschrijving gedrag
Politie eventueel met crisisdienst OVERIG
Overdracht aan Opvang Verwarde Personen
OVERIG
Omschrijving gedrag
DATUM
GGZ buiten het AZC terrein Wanneer gedrag dusdanig verontrustend is
OVERIG
OVERIG
Tabel 3
Vervolgens wordt de stand van zaken rond eerdere cases besproken. Dit wordt ingevuld in tabel 4.
9
4.3.
STAND VAN ZAKEN LOPENDE CASES Stand van zaken
A Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum B Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum C Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum D Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum E Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum F Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum G. Overig
Afgerond Datum
Uitkomst
A Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum B Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum C Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum D Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum E Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum F Gebeurtenis 1.: datum Gebeurtenis 2.: datum Gebeurtenis 3.: datum
Tabel 4.
10
4. Communicatie De vaste communicatielijn van veiligheidsoverleg AZC Rijswijk naar de leden van het EVO staat eerder in dit plan van aanpak beschreven. Daarnaast gebruiken de leden van het veiligheidsoverleg AZC Rijswijk de afgesproken registratie om binnen de eigen organisatie terug te koppelen.
Tot slot is afgesproken dat er bij vragen van inwoners van Rijswijk, van de gemeenteraad of de media direct contact met elkaar wordt gezocht. De regie van de communicatie ligt bij de gemeente.
11
5. Reputatie Maatregelenmatrix Overlastgevend en/of crimineel gedrag op of buiten het AZC terrein wordt niet geaccepteerd; Overlastgevend en/of crimineel gedrag op of buiten het AZC terrein wordt altijd opgevolgd door een maatregel. De maatregelenmatrix is richtinggevend. Het uitvoeren van interventies betreft altijd maatwerk Overlastgevend
Crimineel
Overlastgevend GGZ
Op het AZC terrein
A.
C.
E
Buiten het AZC terrein
B.
D.
F
Tabel 1 Bij A-gedrag Inhouden financiële verstrekking gedurende bepaalde tijd ( beperkt toepasbaar 12+, volledig toepasbaar 18+) Mondelinge waarschuwing met waarschuwingsbrief Versnelde doorstroom ( versnelde opname in asielprocedure door IND op verzoek COA) Groep uit elkaar halen Melding bij politie ihkv dossieropbouw Aangifte bij politie Locatieverbod ( niet je eigen locatie) Onthouden voorzieningen Ontzeggen opvang ( gedurende bepaalde of onbepaalde tijd) Plaatsen in de EBTL Plaatsen in Veltzicht ( vrijwillig of met een IBS / Rm) Plaatsen in IBO Inschakelen zorginstellingen Betrekken keten-breed calamiteitenteam Bij B-gedrag Bewoner die vervelend is buiten de opvanglocatie kan door politie terug worden gebracht naar locatie. COA neemt het dan over van politie.
Prioritering procedure (ook verzoeken om versnelde behandeling beroep) Inhoudelijk afdoen Dublin Melding doen bij politie (in het kader van dossieropbouw) Aangifte doen bij politie (eventueel ovv veilig publieke taak) Opleggen vrijheidsbeperking Opleggen bestuurlijke maatregel (gebiedsverbod) Toezicht IOG Bij C-gedrag Toepassen toezichtmaatregelen (54 en 55 Vw,: meldplicht en vordering) Opleggen vrijheidsbeperkende maatregel (56 Vw: gebiedsgebod) Opleggen vrijheidsontnemende maatregel (59 Vw: IBS) Toepassen strafbepaling (108 Vw) Bij D-gedrag Basis politiezorg – openbare orde en Veiligheidsmaatregelen. Strafrechtelijk onderzoek doen (nav aangifte, melding en/of heterdaad). (Extra) inzet wijkagent/surveillance Toepassen snelrecht (langer) Ophouden na strafrechtelijke aanhouding (wanneer zicht op vreemdelingenbewaring) Gebruikelijke strafrechtelijke middelen (inclusief contactverbod) Inrichting stelselmatige daders Opleggen van taakstraffen Bij E-gedrag Plaatsen in Veltzicht ( vrijwlliger of met een IBS / Rm) Plaatsen in IBO Inschakelen zorginstellingen Betrekken ketenbreed calamiteitenteam Bij F-gedrag Overdracht aan Opvang Verwarde Personen
12