04 Bijlage 5 a ) Bijlage 1 bij Plan van Aanpak Veiligheid AZC Rijswijk

Quick reference card mogelijke handelingen en maatregelen voor partijen die betrokken zijn bij overlastgevende asielzoekers

Inleiding Al langere tijd hebben we te maken met de problematiek van overlastgevende asielzoekers. Asielzoekers in de asielprocedure kunnen betrokken zijn bij incidenten of overlast veroorzaken op en rondom COA-locaties maar ook daarbuiten. De mate waarin dit speelt fluctueert, en de aard en achtergrond van overlast is vaak divers. Bij de aanpak stellen we de brede opgave van het Ministerie van JenV centraal; bewaken rechtstaat, veiligheid en stabiliteit. Dit vertaalt zich in een focus op asielzoekers die de ‘norm’ waar het Ministerie van JenV voor staat, overschrijden. Wat vaststaat is dat een overlastgevende vreemdeling (herhaaldelijk) gedrag vertoont dat door de omgeving als ontoelaatbaar wordt ervaren. Overlast is een subjectief verschijnsel, dat door objectief vast te stellen en waar te nemen gedragingen wordt veroorzaakt. Omdat het een subjectief verschijnsel betreft waarbij de ervaring van de omgeving doorslaggevend is, kan niet altijd door kwantificeerbare gegevens worden vastgesteld wanneer er sprake is van een overlastgevend persoon. Het beheersen van de gevolgen van overlast vraagt een grote inzet van alle betrokken partijen. Om tot een effectieve aanpak te komen is een intensieve, casusgerichte samenwerking tussen de strafrechtketen, de migratieketen en het lokaal bestuur noodzakelijk.

Dit om al het instrumentarium dat strafrechtelijk, vreemdelingrechtelijk en bestuursrechtelijk voorhanden is ook zo effectief mogelijk in te kunnen zetten. Ook daarom staan in het omgaan met overlast incidenten registratie, dossier opbouw en het delen van informatie centraal. Het is daarbij van belang om scherp te zijn wanneer overlastgevend gedrag over gaat in crimineel gedrag, en wanneer de aanpak dus primair via het strafrecht dient te verlopen. Voor alle betrokken partners behoort het werken met overlastgevers voor een deel tot het ‘gewone’ werk. Op sommige punten zal daarbij geïntensiveerd worden, zodat zaken structureel verbeterd en doorontwikkeld kunnen worden. Hierbij dient er oog voor te zijn dat, gezien de ernst en de complexiteit van de

problematiek, het vraagstuk in bepaalde tijden de inzet van de reguliere bedrijfsvoering kan overstijgen. De betrokken organisaties dragen op meerdere manieren bij aan de aanpak van overlast problematiek: · Allen hebben aandacht voor de juiste aanpak van overlastgevers en leggen passende maatregelen in geval van overlast op en rondom azc’s; · In geval van (verdenkingen van) strafbare feiten schakelen allen met de politie en wordt aangifte of melding gedaan. · Aangifte doen is altijd wenselijk. Het biedt echter geen garantie dat er ook een strafrechtelijke opvolging gegeven kan worden. Toedeling van opsporingscapaciteit voor delicten is daarbij een afweging van het lokale gezag. · Allen hebben hierbij aandacht voor dossieropbouw en zorgen ervoor dat signalen snel worden gemeld, verzameld en zo nodig geëscaleerd en breed worden gedeeld met betrokken partijen;' · Dossiers worden besproken in het RAO en LTO; · Waar oplossingen ontbreken spannen allen zich in voor het proactief vinden van (grensverkennende) mogelijkheden om overlast te beperken en/of tegen te gaan. U vindt hierbij een lijst met mogelijke handelingen en maatregelen voor partijen die betrokken zijn bij overlastgevende asielzoekers. Er is gekozen voor een breed overzicht en geen stroomschema of checklist, gezien de noodzaak voor een persoonsgerichte aanpak.

Ook kunnen er meerdere maatregelen tegelijkertijd worden genomen en is er niet per se een logische volgorde.Daarnaast zal er al naar gelang de situatie moeten worden bezien welke maatregelen effectief kunnen zijn. Er is dan ook lokaal overleg nodig om te bepalen wat er op dat nodig is. Het betreft altijd maatwerk.

Naar lijst met mogelijke handelingen en maatregelen voor partijen die betrokken zijn bij overlastgevende asielzoekers.

Mogelijke handelingen en maatregelen voor partijen die betrokken zijn bij overlastgevende asielzoekers

Nidos

OM

Voogdij-instelling voor alleenstaande, minderjarige vluchtelingen en asielzoekers

Openbaar Ministerie

DT&V

Dienst Terugkeer en Vertrek

IND

Politie

COA

Zorginstellingen

Immigratie- en Naturalisatiedienst

Centraal Orgaan opvang asielzoekers

Incidenten registratie, dossier opbouw en het delen van informatie staan centraal Overlegstructuren

LTO

Lokaal Terugkeer Overleg

RAO

Regionaal Afstemming Overleg

Lokale driehoek

Deze brochure is een uitgave van: Ministerie van Justitie en Veiligheid Postbus 20301 | 2500 EH Den Haag t 070 370 79 11 December 2018 | Publicatie-nr. 116984

Mogelijke handelingen en maatregelen voor partijen die betrokken zijn bij overlastgevende asielzoekers

Nidos

COA 1

OM

DT&V

Voogdij-instelling Reglement Onthouding Inhouden financiële verstrekkingen gedurende bepaalde tijd (beperkt Dienst Terugkeer alleenstaande, Verstrekkingen (ROV) toepasbaarvoor voor 12+, volledig toepasbaar voor 18+) 2 en Vertrek maatregelen Ontzeggen minderjarige opvang (gedurende bepaalde of onbepaalde tijd) (18+)

Openbaar Ministerie

enen toezichtlocatie (ebtl) (18+ (overleg Plaatsen in vluchtelingen de extra begeleiding asielzoekers met gemeente om te verlagen naar 16+gaande)

Overige handelingen

Mondelinge waarschuwingen/Correctiegesprekken Waarschuwingsbrief Leermaatregel

IND

Politie

Afkoel periode

Immigratie- en Naturalisatiedienst

Versnelde doorstroom (versnelde opname in asielprocedure door IND op verzoek COA) Groepen uit elkaar halen Overplaatsen Melding doen bij politie (in het kader van dossieropbouw) Aangifte doen bij politie (eventueel ovv veilig publieke taak) Locatieverbod (voor andere dan ‘eigen’ locatie)

COA

Onthouden voorzieningen (bv geen toegang tot OLC)

Centraal Orgaan opvang asielzoekers

Verhalen schade

Zorginstellingen

AMV plaatsen in time-out

IncidentenCompetentielijst registratie, invullen dossier opbouw en het delen van informatie staan centraal Signaleringslijst invullen Handelingen (voor achterliggende zorgvraag)

Plaatsen in Veldzicht (vrijwillig of IBS/RM) Plaatsen in de Intensief Begeleidende Opvang (IBO) (18+, vrijwillig)

Overlegstructuren Inschakelen zorginstellingen

Betrekken Ketenbreed Calamiteiten Team (KCT)

LTO

RAO

Lokaal Terugkeer Overleg

Regionaal Afstemming Overleg 1 2

Lokale driehoek

Bij het opleggen van maatregelen voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen vindt altijd overleg plaats met het Nidos NB: voor enkele opvang modaliteiten is het Reglement Onthouding Verstrekkingen (ROV) beperkt toepasbaar

Mogelijke handelingen en maatregelen voor partijen die betrokken zijn bij overlastgevende asielzoekers

Nidos

OM

DT&V

Voogdij-instelling voor alleenstaande, minderjarige vluchtelingen en asielzoekers

Openbaar Ministerie

Dienst Terugkeer en Vertrek

IND Mogelijke handelingen

IND

Immigratie- en Naturalisatiedienst

Prioritering procedure (ook verzoeken om versnelde behandeling beroep) Inhoudelijk afdoen Dublin

Politie

Melding doen bij politie (in het kader van dossieropbouw) Aangifte doen bij politie (eventueel ovv veilig publieke taak) Opleggen vrijheidsbeperkende maatregel (56 Vw: gebiedsgebod) (voor ebtl-overplaatsing)

COA

Centraal Orgaan opvang asielzoekers

Zorginstellingen Incidenten registratie, dossier opbouw en het delen van informatie staan centraal Overlegstructuren

LTO

Lokaal Terugkeer Overleg

RAO

Regionaal Afstemming Overleg

Lokale driehoek

Mogelijke handelingen en maatregelen voor partijen die betrokken zijn bij overlastgevende asielzoekers

OM

Openbaar Ministerie

Nidos

OM

Voogdij-instelling Mogelijke handelingen Toepassen snelrecht

DT&V

Dienst Terugkeer voor alleenstaande, (langer) Ophouden na strafrechtelijke aanhouding (wanneer zicht op en Vertrek minderjarige vreemdelingenbewaring) vluchtelingen enstrafrechtelijke middelen (inclusief contactverbod) Gebruikelijke asielzoekers Inrichting stelselmatige daders Opleggen van taakstraffen

IND

Politie

COA

Zorginstellingen

Immigratie- en Naturalisatiedienst

Centraal Orgaan opvang asielzoekers

Incidenten registratie, dossier opbouw en het delen van informatie staan centraal Overlegstructuren

LTO

Lokaal Terugkeer Overleg

RAO

Regionaal Afstemming Overleg

Lokale driehoek

Mogelijke handelingen en maatregelen voor partijen die betrokken zijn bij overlastgevende asielzoekers

Nidos

OM

DT&V

Voogdij-instelling voor alleenstaande, minderjarige vluchtelingen en asielzoekers

Openbaar Ministerie

IND

Dienst Terugkeer en Vertrek

Politie

Nidos

Immigratie- en Naturalisatiedienst

Het opleggen van een maatregel bij een minderjarige gebeurt altijd met betrokkenheid van de Nidos voogd

Reflectiegesprekken waarvan een waarschuwing of correctie onderdeel kan zijn Plaatsen in gesloten jeugdzorg Plaatsen in beschermde opvang Veiligheidsplan opstellen Persoonlijke begeleiding Plaatsing in een opvang gezin

COA

Centraal Orgaan opvang asielzoekers

Zorginstellingen Aangifte doen bij politie (eventueel ovv veilig publieke taak) (Verplichte) dagbesteding inzetten (inclusief onderwijs)

Melding doen bij politie (in het kader van dossieropbouw) Inschakelen zorginstellingen Incidenten registratie, dossier opbouw en het delen van informatie staan centraal

Overlegstructuren

LTO

Lokaal Terugkeer Overleg

RAO

Regionaal Afstemming Overleg

Lokale driehoek

Mogelijke handelingen en maatregelen voor partijen die betrokken zijn bij overlastgevende asielzoekers

Nidos OM Voogdij-instelling Mogelijke handelingen Melding doen bij politie (in het kader van dossieropbouw) DT&V

Openbaar voorpublieke alleenstaande, taak) Ministerie Aangifte doen bij politie (eventueel ovv veilig minderjarige Opleggen vrijheidsbeperkende maatregel (56 Vw: gebiedsgebod) vluchtelingen en Opleggen vrijheidsontnemende maatregel (59 Vw: IBS) asielzoekers

DT&V

Dienst Terugkeer en Vertrek

Prioritering vertrekprocedure

IND

Politie

COA

Zorginstellingen

Immigratie- en Naturalisatiedienst

Centraal Orgaan opvang asielzoekers

Incidenten registratie, dossier opbouw en het delen van informatie staan centraal Overlegstructuren

LTO

Lokaal Terugkeer Overleg

RAO

Regionaal Afstemming Overleg

Lokale driehoek

Mogelijke handelingen en maatregelen voor partijen die betrokken zijn bij overlastgevende asielzoekers

Nidos

OM

DT&V

Voogdij-instelling voor alleenstaande, minderjarige vluchtelingen en asielzoekers

Openbaar Ministerie

Dienst Terugkeer en Vertrek

Politie

IND

AVIM – vreemdelingrechtelijke maatregelen

Immigratie- en Naturalisatiedienst

Basis politiezorg – openbare orde en veiligheidsmaatregelen

Toepassen toezichtmaatregelen (54 en 55 Vw,: meldplicht en vordering) Opleggen vrijheidsbeperkende maatregel (56 Vw: gebiedsgebod) Opleggen vrijheidsontnemende maatregel (59 Vw: IBS) Toepassen strafbepaling (108 Vw) Strafrechtelijk onderzoek doen (nav aangifte, melding en/of heterdaad) (Extra) inzet wijkagent/surveillance

COA

Centraal Orgaan opvang asielzoekers

Politie

Zorginstellingen Incidenten registratie, dossier opbouw en het delen van informatie staan centraal Overlegstructuren

LTO

Lokaal Terugkeer Overleg

RAO

Regionaal Afstemming Overleg

Lokale driehoek

Mogelijke handelingen en maatregelen voor partijen die betrokken zijn bij overlastgevende asielzoekers

Nidos

OM

DT&V

Voogdij-instelling voor alleenstaande, minderjarige vluchtelingen en asielzoekers

Openbaar Ministerie

Dienst Terugkeer en Vertrek

IND

Politie

Immigratie- en Naturalisatiedienst

Zorginstellingen

COA

Mogelijke handelingen

Centraal Orgaan opvang asielzoekers

Advies geven mbt seksuele voorlichting, loverboys, mensenhandel, etc Fysieke en psychologische zorg verlenen (inclusief EMDR) Verslavingszorg verlenen

Zorginstellingen

Psychologisch onderzoek doen

Incidenten registratie, dossier opbouw en het delen van informatie staan centraal Melding doen bij politie (in het kader van dossieropbouw) Inschakelen crisisdienst

Aangifte doen bij politie (eventueel ovv veilig publieke taak)

Overlegstructuren

LTO

Lokaal Terugkeer Overleg

RAO

Regionaal Afstemming Overleg

Lokale driehoek

Mogelijke handelingen en maatregelen voor partijen die betrokken zijn bij overlastgevende asielzoekers

Nidos

OM

Voogdij-instelling voor alleenstaande, minderjarige vluchtelingen en asielzoekers

Openbaar Ministerie

IND

DT&V

Dienst Terugkeer en Vertrek

Politie

Immigratie- en Naturalisatiedienst

Lokaal Terugkeer Overleg (LTO) Taken irt overlast

Overlegorgaan tussen vertegenwoordigers van COA, IND, Politie, DT&V (vaste deelnemers, mogelijk op uitnodiging anderen)

Centraal Orgaan opvang asielzoekers

Waarborgt dat overlast een vast agendapunt is

COA

Waar nodig zaken en trends opschalen naar het RAO

Zorginstellingen

Schakelt multi disciplinair team (MDT) in waar nodig omdossier bepaalde opbouw – Incidenten registratie, en vastgelopen – zaken die (mogelijk) politiek, media en maatschappelijk hetendelen van informatie gevoelig zijn met een frisse onbevangen blik te bekijken staan en een centraal advies uit te brengen over het vervolg van deze zaken.

Overlegstructuren

LTO

Lokaal Terugkeer Overleg

RAO

Regionaal Afstemming Overleg

Lokale driehoek

Mogelijke handelingen en maatregelen voor partijen die betrokken zijn bij overlastgevende asielzoekers

Nidos

OM

DT&V

Voogdij-instelling voor alleenstaande, minderjarige vluchtelingen en asielzoekers

Openbaar Ministerie

Dienst Terugkeer en Vertrek

IND

Politie

Immigratie- en Naturalisatiedienst

COA

Regionaal Afstemming Overleg (RAO) Taken irt overlast

Centraal Orgaan opvang asielzoekers

Overlegorgaan tussen vertegenwoordigers van COA, IND, Politie, DT&V (vaste deelnemers, mogelijk op uitnodiging anderen) Waarborgt dat overlast een vast agendapunt is

Zorginstellingen

Bespreekt opgeschaalde individuele zaken

Incidenten registratie, dossier opbouw en Ondersteunt LTO en stimuleert de verbinding tussen partijen het delen vanzaken informatie staan centraal Waar nodig en trends opschalen naar het Deelberaad Asiel Overlegstructuren

LTO

Lokaal Terugkeer Overleg

RAO

Regionaal Afstemming Overleg

Lokale driehoek

Mogelijke handelingen en maatregelen voor partijen die betrokken zijn bij overlastgevende asielzoekers

Nidos

OM

Voogdij-instelling voor alleenstaande, minderjarige vluchtelingen en asielzoekers

Openbaar Ministerie

DT&V

Dienst Terugkeer en Vertrek

IND

Politie

COA

Zorginstellingen

Immigratie- en Naturalisatiedienst

Centraal Orgaan opvang asielzoekers

Lokale driehoek

Overlegorgaan tussen vertegenwoordigers van de politie, openbaar

Incidenten registratie, dossier opbouw ministerie en lokaleen overheid het delen van informatie staan centraal Bespreken lokale handhaving van de wet en openbare orde en veiligheid Overlegstructuren

LTO

Lokaal Terugkeer Overleg

RAO

Regionaal Afstemming Overleg

Lokale driehoek