01 F Addendum coalitieakkoord 2024-2026

Addendum coalitieakkoord 2024 –2026 Met elkaar werken we door!

ADDENDUM COALITIEAKKOORD 2024-2026 MET ELKAAR WERKEN WE DOOR! Met elkaar werken we door! Dit addendum van CDA, D66 en OGP is een aanvulling op het coalitieakkoord van CDAD66-VVD 2022-2026 Midden-Delfland heeft het! en het collegewerkprogramma 20222026 Midden-Delfland doet het’. Samenwerken staat centraal. We willen graag samenwerken met alle raads- en commissieleden in Midden-Delfland. Met elkaar en voor elkaar werken we aan een toekomstbestendig Midden-Delfland voor onze inwoners en onze ondernemers. We zijn er voor hen en komen op voor het Bijzonder Provinciaal Landschap van Midden-Delfland. Als gemeente zijn we betrouwbaar en betrokken. We blijven ambitieus en zetten ons in voor wat goed is voor Midden-Delfland. Samen bouwen we aan een toekomstbestendig Midden-Delfland. Het belang van Midden-Delfland staat in al onze besluiten voorop. Daarbij hebben we oog voor problemen in de samenleving. We begrijpen dat mensen verschillende meningen en belangen hebben. Hier houden we rekening mee als we beslissingen nemen. We nodigen bewoners, bedrijven en andere betrokken partijen vroeg uit om mee te denken. Het college vragen we om hiervoor tijd en middelen beschikbaar te stellen. Leeswijzer Deze aanvulling bestaat uit twee hoofdstukken en een bijlage met een voorstel voor de portefeuilleverdeling in het college: 1.

Het eerste hoofdstuk is een aanscherping van het coalitieakkoord van 2022-2026 en de uitwerking daarvan in het collegewerkprogramma (Hoofdstuk 1, aanscherping opdracht aan het college). 2. In het tweede hoofdstuk staan richtinggevende kaders voor verdere uitwerking. Deze aanscherpingen zijn gebaseerd op nieuwe ontwikkelingen of informatie uit de afgelopen 2 jaar (Hoofdstuk 2, uitvoering gebaseerd op actuele keuzes). Hierin wordt ook de uitvoering van het raadsbesluit over de opvang van vluchtelingen behandeld.

Schipluiden, 12 maart 2024 Namens de fracties: CDA: Rob Zwaard

OGP: Jakob Jongsma

1

D66: Roger Vieira

ADDENDUM COALITIEAKKOORD 2024-2026 MET ELKAAR WERKEN WE DOOR! Hoofdstuk 1 Aanscherping opdracht aan het college Het fijnschalige en sociale karakter van Midden-Delfland en de kernwaarden van Cittaslow bieden kansen om de betrokkenheid van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties te vergroten. Met onder andere participatie streven we naar het vergroten van het vertrouwen bij onze inwoners en ondernemers. Dualisme We verwachten dat het college een positieve invulling geeft aan het dualisme, het onafhankelijke karakter van de gemeenteraad. Daarmee versterkt ze de rol van de gemeenteraad. Bij de voorstellen van het college aan de raad wordt uitgelegd waarom een bepaalde keuze wordt aanbevolen. Ook worden realistische alternatieven voorgesteld met een korte uitleg van de gevolgen. Het betrekken van onze inwoners en ondernemers bij de besluitvorming staat voorop. Bij elk raadsvoorstel wordt het participatieproces toegelicht. Participatie en Omgevingswet In de tweede helft van 2024 willen we een kader voor participatie binnen de Omgevingswet kunnen vaststellen. Hierin wordt per type project beschreven hoe en op welke onderdelen de initiatiefnemer de omgeving betrekt en op welke manier inwoners kunnen reageren. Ook moet hierin komen te staan hoe inwoners en ondernemers worden geïnformeerd en op welke manier de reacties worden verwerkt.

Daarnaast verwachten we in 2024 een participatiekader voor het gemeentelijk beleid. Deze moet worden gebaseerd op de maximaal (realistisch) haalbare participatie, de wijziging van de Gemeentewet (inclusief het ‘uitdaagrecht’) en het streefbeeld Toekomstvisie 2050. Dienstverlening Vertrouwen komt voort uit ervaringen. Bewoners hebben geen keuze als het gaat om de diensten van de gemeente. De kwaliteit hiervan kan en moet hoger dan het landelijk gemiddelde. We verwachten dat het college in het derde kwartaal van 2024 komt met een aanpak om de kwaliteit van dienstverlening te verbeteren. Hierbij denken we onder andere aan het telefonisch contact, duidelijke e-mails en de afhandeling van meldingen in de openbare ruimte. Concrete afspraken Helder communiceren betekent duidelijkheid geven over bijvoorbeeld hoe lang procedures duren, welke toestemmingen nodig zijn en de termijnen van afhandeling. We vragen het college om de gemeenteraad actief te informeren bij relevante ontwikkelingen en om voortgangsinformatie te verstrekken op lopende dossiers. Als er vertraging ontstaat door onvoorziene omstandigheden, informeert het college de gemeenteraad en noemt daarbij een nieuwe termijn. Op die manier kan de gemeenteraad haar controlerende en kaderstellende taken krachtiger uitvoeren.

Werken vanuit de bedoeling De samenwerking met inwoners en ondernemers vindt plaats binnen wettelijke regels, procedures en beleid. Het college voert de wet uit met oog voor ruimte voor een zelfstandige beoordeling en een creatieve oplossing als de situatie daarom vraagt. Dit wordt ook wel werken vanuit de bedoeling genoemd en komt overeen met de filosofie van de Omgevingswet. Communicatie We streven naar heldere communicatie vanuit het college, in begrijpelijk en duidelijk Nederlands. Aangevuld met een mondelinge toelichting voor de inwoner die dat nodig heeft. De extra rijksmiddelen die beschikbaar komen voor bibliotheekwerk moeten hiervoor ook worden ingezet. Dit geld is bedoeld voor minstens één bibliotheekfunctie in elke dorpskern, om zo de leesvaardigheid te vergroten en ondersteuning te bieden bij digitale overheidsdiensten.

2

ADDENDUM COALITIEAKKOORD 2024-2026 MET ELKAAR WERKEN WE DOOR! Betrokkenheid college We vinden dat de burgemeester en de wethouders goed bereikbaar, betrokken en zichtbaar moeten zijn. Van het college horen we graag uiterlijk in het tweede kwartaal van 2024 hoe zij hieraan invulling gaat geven.

3

ADDENDUM COALITIEAKKOORD 2024-2026 MET ELKAAR WERKEN WE DOOR! Hoofdstuk 2

Uitvoering gebaseerd op actuele keuzes

Toekomstvisie 2050 Samen met inwoners hebben we vier toekomstscenario’s voor 2050 opgesteld. Deze scenario’s richten zich op drie hoofdthema’s: 1. Wat voor samenleving willen we zijn? 2. Hoeveel en wat voor soort woningen passen daarbij? 3. Hoe ontwikkelt het Bijzonder Provinciaal Landschap van Midden-Delfland zich? De Toekomstvisie 2050 is gebaseerd op de voorkeuren van onze inwoners en ondernemers. Het is onze leidraad voor toekomstige keuzes in beleid en praktische zaken. We verwachten dat het college in het derde kwartaal van 2024 het gekozen scenario omzet naar een plan van aanpak voor het dagelijks leven en de leefomgeving van onze inwoners en ondernemers. We willen dat het college in elk geval deze hierboven benoemde drie hoofdthema’s meeneemt in de uitwerking. Ondersteuning van inwoners Wat voor samenleving willen we met elkaar zijn? Dit moet concreet worden gemaakt in het beleid voor ondersteuning van inwoners (Wmo, Jeugd- en Participatiewet) en het welzijnsbeleid. Het Maatschappelijk Team heeft de afgelopen jaren zijn waarde bewezen en moet blijven bestaan om te voorkomen dat inwoners tussen wal en schip raken. We zijn ons ervan bewust dat dit consequenties heeft voor de gemeentelijke formatie. Op hoofdlijnen kunnen de financiële gevolgen worden opgenomen in de kadernota 2025-2028. Omgevingsvisie 2.0 We moeten een nieuwe Omgevingsvisie vaststellen.

Dit is een wettelijke eis uit de Omgevingswet. Het streefbeeld van onze inwoners over woningbouw in 2050 is een van de thema’s die moet worden uitgewerkt. Hierbij moeten we rekening houden met klimaatmaatregelen en de energietransitie. Elk dorp heeft een eigen identiteit en eigen mogelijkheden om het streefbeeld te realiseren. Een visie per dorp kan helpen om onze doelen te bereiken. Werken aan toekomstige woningbouw De gemiddelde doorlooptijd van plan tot uitvoering van woningbouw is 8 tot 15 jaar. Hoewel er voor de komende jaren nog voldoende woningbouwlocaties zijn, is een inventarisatie nodig van mogelijke locaties voor de toekomst. Wij vragen het college om deze inventarisatie uiterlijk in het vierde kwartaal van 2024 af te ronden. Wij verwachten dat het college actief in overleg gaat met de eigenaren om te bespreken wat er nodig is om op deze locaties woningbouw te realiseren. De gemeenteraad wordt tenminste drie keer per jaar op de hoogte gebracht van de voortgang. Bijzonder Provinciaal Landschap Het Bijzonder Provinciaal Landschap van Midden-Delfland (BPL) strekt verder dan alleen de gemeente Midden-Delfland. Het heeft verschillende maatschappelijke functies voor de steden om ons heen. Samenwerking met andere overheden en instanties is belangrijk om onze opdracht voor het behoud van de kwaliteit van ons landschap te vervullen.

We verwachten dat het college de relatie met de omgeving versterkt. Eventuele effecten voor het landschap als gevolg van het streefbeeld van de Toekomstvisie 2050 moeten worden ingebracht in de Landschapstafel Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland. Een recente ontwikkeling is de geplande spoorverdubbeling tussen Delft en Schiedam door het landschap. We handhaven het standpunt dat ruimtelijke medewerking van Midden-Delfland mogelijk is, mits de inpassing zorgvuldig en kwalitatief wordt uitgevoerd mét compensatie voor de aangetaste waarden. We verwachten dat het college actief samenwerkt en daarbij opkomt voor onze belangen. We ondersteunen het voorstel dat aan ProRail is aangeboden.

4

ADDENDUM COALITIEAKKOORD 2024-2026 MET ELKAAR WERKEN WE DOOR! Duurzaam Boer Blijven Om het landschap goed te kunnen onderhouden, is actief beheer nodig. Onze grondgebonden veehouderij draagt bij aan dit beheer via het programma Duurzaam Boer Blijven. De boeren ontvangen voor hun diensten slechts een beperkte vergoeding. Hun bedrijfsvoering staat hierdoor onder druk. We ondersteunen het idee om het ‘stapelen’ van vergoedingen uit te breiden. We vragen het college daarom om in het derde kwartaal van 2024 aan te geven wat de mogelijkheden zijn voor een hogere financiële waardering voor kruidenrijk grasland, weidevogelbeheer, biodiversiteit en de verbetering van de waterkwaliteit.

Andere actuele ontwikkelingen Voorgaand hebben we de richtlijnen beschreven voor de middellange termijn volgens de Toekomstvisie 2050. Naast deze punten zijn er andere ontwikkelingen die van invloed zijn op het dagelijks leven van onze inwoners en ondernemers. We willen dat het college deze ook meeneemt en uitwerkt in concrete voorstellen of besluiten. Sport en beweging Sport en beweging zijn belangrijk voor onze gezondheid. Wij willen dat het college - als uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorg Akkoord (IZA) - actie onderneemt om sporten en bewegen te stimuleren, vooral onder jongeren. Dit kan bijvoorbeeld door sportverenigingen te ondersteunen, en sport en beweging meer aandacht te geven in de professionele zorg en het onderwijs. Verder moet worden gezorgd voor goede sportfaciliteiten en een uitbreiding van de recreatieve routes. Schone lucht Vervuilde lucht en geluidsoverlast hebben een negatieve invloed op onze gezondheid. Veel vervuiling wordt veroorzaakt door externe omstandigheden waar we als gemeente geen invloed op hebben. De invloed die we als gemeente wèl hebben, willen we zo goed mogelijk inzetten. We verwachten daarom dat het college in het derde kwartaal van 2024 een voorstel doet welke maatregelen nodig zijn om het Schone Lucht Akkoord te kunnen ondertekenen.

Stilte in ons gebied We willen de rust en de stilte in ons landschap behouden en waar mogelijk verbeteren. We verwachten dat het huidige niveau van handhaving minimaal voortgezet wordt. Daarnaast moet het bestuur alert blijven op risico’s voor de toekomst. Een voorbeeld hiervan is de bestuurlijke inzet voor het vliegveld Rotterdam The Hague Airport. Klimaatneutraal Midden-Delfland Midden-Delfland streeft ernaar om in 2050 volledig klimaatneutraal te zijn. Dit betekent dat we dan geen broeikasgassen meer uitstoten of deze uitstoot compenseren. We willen geen fossiele brandstoffen meer gebruiken voor onze energie en warmte, terwijl we actief energie besparen. Daarnaast streven we ernaar om de benodigde energie zo lokaal mogelijk op te wekken, dichtbij de plaats van verbruik. Nieuwe ontwikkelingen op dit gebied volgen elkaar in rap tempo op. Dit vergt flexibiliteit. Vastgesteld beleid en bestaande afspraken zullen regelmatig geactualiseerd moeten worden. We vragen het college om nog deze coalitieperiode (voor 1 januari 2026) een vernieuwde Transitievisie Warmte (TVW) op te stellen. Hierin moet worden beschreven op welke wijze we wijkgericht overstappen op betaalbare, fossielvrije alternatieven voor onze inwoners en ondernemers. Het spreekt voor zich dat inwoners en ondernemers actief betrokken worden bij deze.

5

ADDENDUM COALITIEAKKOORD 2024-2026 MET ELKAAR WERKEN WE DOOR! Een actuele ontwikkeling is de opkomst van particuliere- en buurtbatterijen. Buurtbatterijen maken het mogelijk dat buren hun zonne-energie samen opslaan om deze energie te gebruiken wanneer dat nodig is. We verwachten van het college dat zij, in samenwerking met JuVa, onderzoeken hoe we buurtbatterijen kunnen realiseren. De uitkomst hiervan ziet de raad graag uiterlijk in het tweede kwartaal van 2025. Als onderdeel van de strategie voor klimaatadaptatie is een uitvoeringsprogramma toegezegd. We verwachten dat het college dit programma uiterlijk in 2024 aan de gemeenteraad presenteert. Verkeersveiligheid We vragen het college om twee onderwerpen toe te voegen aan het werkprogramma: 1. in afstemming met onder meer MRDH en de gemeente Maassluis een plan van aanpak voor de herinrichting van de Maassluiseweg en de Oude Veiling (uiterlijk in de tweede helft van 2024), inclusief een tijdspad met beslismomenten; 2. een voorstel om de verkeersveiligheid op de Zouteveenseweg te verbeteren en sluipverkeer te voorkomen (uiterlijk in de eerste kwartaal van 2025). Financiën De inkomsten van gemeenten in Nederland, en dus ook van Midden-Delfland, staan onder druk door verlaging van de rijksuitkeringen.

Toch houden we vast aan de uitgangspunten van het coalitieakkoord, het begrotingsbeleid en de dekking vanuit de gemeentelijke inkomsten. Dit houdt in: • een opbrengststijging van de Onroerend Zaak Belasting (OZB) van maximaal 3% per jaar; • kostendekkende leges op basis van inflatiecorrectie; • en een riool- en afvalstoffenheffing die kostendekkend is. De begroting is het voornaamste sturingsinstrument voor de gemeenteraad. De raad kan zijn rol beter invullen door vóór de zomer richtlijnen aan het college mee te geven. Het college verwerkt deze in een begrotingsvoorstel dat uiterlijk begin november in de raad wordt geagendeerd.

Opvang van vluchtelingen De besluitvorming rondom de realisatie van een opvanglocatie voor vluchtelingen en flexwoningen in Den Hoorn heeft geleid tot de vorming van een nieuw college. De huidige ontwikkelingen vereisen een daadkrachtig bestuur. In het belang van onze inwoners en ondernemers én de regionale positie van Midden-Delfland nemen wij als politieke partijen deze verantwoordelijkheid op ons. Het realiseren van deze opvanglocatie heeft impact op de inwoners van Den Hoorn. Wij verwachten van het gemeentebestuur een slagvaardige aanpak in het tijdig informeren en betrekken van onze inwoners én ondernemers bij de beleidsvoorbereiding. Het college moet de gemeenteraad daarnaast in staat stellen zijn functie op een goede manier uit te voeren. Dit verwachten wij van het college: a. b. c.

De wettelijke procedures moeten zonder onnodig oponthoud worden doorlopen; de gemeente streef ernaar dat de opvanglocatie begin 2025 klaar is. Regelmatig overleg met betrokken partijen, waaronder het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Binnen 4 weken na benoeming van een derde wethouder moet de gemeenteraad schriftelijk worden geïnformeerd over de taakverdeling en de samenwerking tussen de portefeuilles die noodzakelijk zijn voor de realisatie en de exploitatie van de opvanglocatie en de flexwoningen. We denken daarbij minimaal aan de portefeuilles ruimtelijke ordening, maatschappelijke begeleiding, onderwijs en veiligheid.

6

ADDENDUM COALITIEAKKOORD 2024-2026 MET ELKAAR WERKEN WE DOOR! d.

e. f.

Regelmatige informatievoorziening, bij voorkeur maandelijks. Deze informatie moet elk kwartaal worden aangevuld met een inhoudelijke voortgangsrapportage. Bij bijzondere ontwikkelingen informeert het college tijdig onze inwoners, ondernemers en de gemeenteraad. Organisaties die een functionele rol hebben bij het in gebruik nemen van de opvanglocatie en de flexwoningen worden actief en zo snel mogelijk betrokken. Er komt een klankbordgroep van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Met deze groep worden vanaf de voorbereidingsfase op reguliere basis nieuwe stappen en ontwikkelingen besproken.

7

ADDENDUM COALITIEAKKOORD 2024-2026 MET ELKAAR WERKEN WE DOOR! Bijlage 1 Voorstel portefeuilleverdeling college burgemeester en wethouders 2024-2026 Burgemeester • Algemene coördinatie van bestuur en bestuurlijke samenwerking • Cittaslow • Communicatie, externe betrekkingen en representatie • Regionale samenwerking • Openbare orde en veiligheid • Personeel, organisatie en arbeidsmarktontwikkeling • Algemeen juridische zaken en handhaving CDA, 1e loco burgemeester • Financiën: o Grondexploitaties o Belastingen • Economische Zaken: o Bedrijventerreinen, Bedrijvenschap Harnaschpolder o Glastuinbouw, Greenport West-Holland o Ondernemers en bedrijfscontacten • Sociaal domein, de onderdelen: o Senioren- en ouderenbeleid o Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) • Openbare werken, onderdeel: o Afvalbeleid en inzameling • Ruimtelijke ordening en wonen, de onderdelen en/of aandachtsgebieden: o Kernen o Woningbouwprojecten, ontwikkeling en realisatie nieuwbouw o Woonmarkt o Kernplannen en centrumontwikkeling o Bouw- en woningtoezicht o Woonvisie 2030 • Beheer en exploitatie gemeentelijke gebouwen OGP, 2e loco burgemeester • Mobiliteit en verkeer • Inwonersparticipatie • Gebiedsontwikkeling o Coördinatie en samenwerking gebiedspartijen o Ontwikkeling landschap en biodiversiteit o Bijzonder Provinciaal Landschap o Gebiedscoöperatie o LTO Delflands Groen o Landschaps- en natuurontwikkeling

o Stad-landrelaties o Landschapstafel • Ruimtelijke ordening en wonen, de onderdelen en/of aandachtsgebieden: o Buitengebied o Omgevingswet o Omgevingsvisie 2.0 • Recreatie, vrije tijdseconomie en PUUUR • Toekomstvisie 2050 • Openbare werken, de onderdelen: o Integraal groenbeheer o Kunstwerken, wegen, riolering, verlichting, speelplaatsen o Begraafplaatsen

8

ADDENDUM COALITIEAKKOORD 2024-2026 MET ELKAAR WERKEN WE DOOR! D66, 3e loco burgemeester • Duurzaamheid o Coördinatie en samenwerking gebiedspartijen o Energie en warmte o Klimaat en water o Milieu • Sociaal domein, de onderdelen: o Jeugd o Onderwijs o Volksgezondheid o Sociale zaken en arbeidsparticipatie • Kunst, cultuur en monumenten • Dienstverlening en digitale informatievoorziening • Verenigingen, sport en accommodaties • Diversiteit en inclusie

9