Netwerk Weerbaar Bestuur juni-juli 2025

Nieuwsbrief juni/juli 2025 Het zomerreces is voor de regio Zuid en de Tweede Kamer al begonnen. Ook deze nieuwsbrief houdt een vakantiestop. Begin september vindt u de volgende editie in uw mailbox. Voor nu een mooie en ontspannen zomer gewenst!

Digitale vindbaarheid en impact partner en gezin Op 27 juni jl. was de jaarlijkse terugkomdag van de peers van het Ondersteuningsteam Weerbaar Bestuur. Deze dag stond in het teken van digitale vindbaarheid en de impact van intimidaties en bedreiging op de partner en gezin. Een security awareness specialist van de politie voorzag de peers van praktische tips over hoe zij zichzelf en hun ‘kroonjuwelen’ online beter kunnen beschermen en beveiligen. Relevant in dit kader is de mogelijkheid van politieke ambtsdragers voor afscherming bezoekadres in het Handelsregister. Vervolgens sprak een partner van een oud-bewindspersoon openhartig over de impact die de bedreigingen en benodigde beveiligingsmaatregelen op haar, haar partner en kinderen hebben gehad. Dit gaf haar motivatie om zich in te gaan zetten voor partners in vergelijkbare situaties. Sindskort zijn er binnen het Ondersteuningsteam ook partner-peers die ingezet kunnen worden.

Belang van steunpilaren voor volksvertegenwoordigers De bijeenkomst van het Netwerk Weerbaar Bestuur op 16 juni stond in het teken van de weerbaarheid en veiligheid van decentrale volksvertegenwoordigers. Hierbij was er onder meer aandacht voor de vernieuwde veiligheidsscan voor decentrale volksvertegenwoordigers die vorige maand is gelanceerd. Ook deelde Marjolein Teunissen (griffier in de gemeente Molenlanden) de tussenresultaten van haar promotieonderzoek. Dat onderzoek gaat over de impact die bedreigingen hebben op raadsleden. Eén van de inzichten die de bijeenkomst opleverde, was het belang van aandacht voor de steunpilaren om decentrale volksvertegenwoordigers heen. Ook werd benadrukt dat goede interne omgangsvormen en afspraken van belang zijn om gezamenlijk weerbaar te kunnen zijn.

Betere bescherming privacy bij bedreiging en intimidatie De politie en het Openbaar Ministerie (OM) gaan de privacy van slachtoffers van misdrijven beter beschermen. Hun persoonsgegevens komen niet langer automatisch terecht in een

aangifte die de verdachte te zien krijgt. Wat voortaan wordt weggelaten is niet alleen het adres van het slachtoffer, maar ook zijn of haar woon- en verblijfplaats, telefoonnummer, e-mailadres, geboorteplaats en -land en burgerservicenummer. De verandering moet angstgevoelens wegnemen en kan de drempel voor aangifte verlagen voor ambtsdragers die met bedreigingen te maken hebben.

Maatregelen voor een toekomstbestendig politiek ambt Veel politieke ambtsdragers ervaren wat zij doen gelukkig ook als waardevol. Zij geven aan zich betekenisvol, betrokken en gemotiveerd te voelen. Tegelijkertijd zorgen zaken als agressie en werkdruk er voor dat het werkplezier onder druk kan staan. Demissionair minister Uitermark heeft daarom een pakket aan maatregelen gepresenteerd om het politieke ambt toekomstbestendig te maken. “Onze politieke ambtsdragers zetten zich met toewijding in voor onze democratie en verdienen daarvoor onze erkenning en waardering.”

‘Wees alert bij het opstellen van kieslijsten voor de verkiezingen’ Criminele organisaties die hun weg vinden naar een gemeenteraad: dit vormt een reëel risico voor de lokale democratie. Met de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 in aantocht, roept de burgemeester van Nieuwegein, Marijke Beukering, de lokale politiek op om extra alert te zijn bij het opstellen van kieslijsten. Hoe voorkom je dat je per ongeluk iemand met slechte bedoelingen de raad binnenlaat? Op de website politiekeambtdragers.nl is er aandacht voor dit vraagstuk. Daar zijn diverse tools, tips en handvatten te vinden die kunnen helpen bij het werven en selecteren, zoals de Handreiking Integriteitstoetsing.

Weerbaarheid versterken met anti-corruptieaanpak In een Kamerbrief die werd verstuurd op 20 juni kondigen de ministers van BZK en JenV de Rijksbrede anti-corruptieaanpak aan. In de brief beschrijven de ministers hun aanpak om de weerbaarheid van publieke en private organisaties tegen corruptie te versterken. Bijvoorbeeld door aandacht voor corruptie in bestaande integriteitstrainingen en door verbeteringen in het uitgifteproces van reis- en identiteitsdocumenten.

Weerbaarheid in het nieuws •

In Oostvoorne (gemeente Voorne aan Zee) is halverwege juni BVNL-raadslid Wiebe Dedert mishandeld door een 46-jarige plaatsgenoot. Dat gebeurde bij hem thuis na een ruzie over opmerkingen op sociale media. Burgemeester Arno Scheepers noemt het voorval ‘onacceptabel’. “In zulke gevallen ga ik voor en achter mijn raads- en commissieleden staan. Je mag het met elkaar oneens zijn, maar met fysiek geweld ga je gewoon een grens over.”

•

In de nacht van 25 op 26 juni is een stal beklad op het woonerf van de Gelderse BBBgedeputeerde Harold Zoet. Op de muur wordt hij uitgemaakt voor ‘wolvenhater nr 1’. De leus is ondertekend door het Animal Liberation Front (ALF), een internationale groep dierenactivisten. Zoet heeft aangifte gedaan van huisvredebreuk, vernieling en intimidatie.

•

Vanwege het bedreigen van burgemeester Renze Bergsma en van diverse ambtenaren heeft de gemeente Coevorden aangifte gedaan tegen de eigenaar van een groepsaccommodatie in Sleen die onlangs afbrandde. De bedreigingen zouden enkele maanden geleden hebben plaatsgevonden.

•

Onlangs besloot het Nijmeegse raadslid Sophie den Ouden (25) zich bij de komende gemeenteraadsverkiezingen kandidaat te stellen als lijsttrekker voor D66. Ze zette hierover een korte video online en werd vervolgens bedolven onder haatdragende, seksistische en bedreigende reacties. Sommige berichten bevatten zelfs oproepen tot seksueel geweld. Den Ouden was naar eigen zeggen 'echt misselijk' van de reacties, maar vertelt haar verhaal om een grens te trekken: “Dit ondermijnt de democratie.” Zie ook bijgesloten pdf voor het bericht hierover in het AD.

•

Cijfers laten zien dat vrouwelijke politici meer agressie en intimidatie ervaren dan mannen (ook online). De gemeenteraad en het college van Heerenveen telt veel vrouwen. Het Friesch Dagblad ging in gesprek met een aantal van hen: de burgemeester en een aantal raadsleden. Wat zijn hun ervaringen en welke risico's zien ze voor de openheid van het debat en de weerbaarheid van onze democratie?

•

Agressie intimidatie tegen lokale politieke ambtsdragers komt in heel Nederland voor. Diverse onderzoeken laten zien dat de mate waarin wel wat verschilt per regio. Zo voelt in de regio Rivierenland meer dan een derde van de gemeenteraadsleden zich bedreigd of geïntimideerd in het werk als volksvertegenwoordiger. In Noordoost-Brabant gaat het om bijna de helft van de raadsleden, terwijl in Midden-Limburg de cijfers wat lager zijn. Hier heeft één op de zes raadsleden te maken gehad met agressie, intimidatie of bedreiging. Eén op de tien raadsleden in deze regio noemt de werksfeer binnen de raad onveilig.

•

Voor onder meer het stalken en bedreigen van (oud-)burgemeesters en ambtenaren van de gemeente Hoogeveen is een 55-jarige man veroordeeld tot tbs met dwangverpleging. Daarvoor moet hij eerst een jaar gevangenisstraf uitzitten, bepaalde de rechtbank in Assen. De man heeft al jaren een conflict met de gemeente Hoogeveen. Hij is al vaker veroordeeld, maar kreeg niet eerder tbs. De vrees is dat de man na zijn vrijlating op de oude voet verder gaat als hij geen behandeling krijgt.

•

Burgemeester Olaf Prinsen van Heerde kijkt met gemengde gevoelens terug op de afgelopen maanden, waarin de plannen voor asielopvang het onderwerp van gesprek waren in zijn gemeente. Tijdens het laatste asieldebat in de gemeenteraad ging Prinsen in gesprek met tegenstanders en merkte hij dat dit nuance bracht bij het tegengeluid. Er was echter ook een andere kant. ‘In de afgelopen weken waren er ook acties of woorden van

tegenstanders die echt niet konden. En ik wil helder zijn: mensen die vandalisme of intimidatie gebruiken moeten weten dat zij zichzelf een slechte dienst bewijzen.’ •

De gemeente Midden-Delfland heeft op 24 juni een agressieprotocol vastgesteld. Aanleiding is het feit dat de gemeente steeds vaker wordt geconfronteerd met inwoners die een kort lontje hebben. Het agressieprotocol moet een handelingsperspectief bieden: wanneer is iets bijvoorbeeld nog klagen (dat mag) en wanneer gaat het een grens over? En wat doe je dan? Voorbeelden van agressieprotocollen en een animatie voor raadsleden zijn hier te vinden.

Uw bericht de volgende keer hier? Wilt u een bericht vanuit uw organisatie onder de aandacht brengen van de netwerkpartners? Of wilt u zich aan- of afmelden voor de nieuwsbrief? Mail dan naar politiekeambtsdragers@minbzk.nl.

Website Wist u dat het Netwerk Weerbaar Bestuur ook een eigen website heeft? Hier vindt u het aanbod van het Netwerk overzichtelijk bij elkaar, uitgesplitst naar de doelgroepen bestuurders, volksvertegenwoordigers en ambtelijke organisatie.

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten. This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.