Inspraakbijdrage Raadscommissie 10 apr M.Doedens Glasvezel witte adressen

Datum: 10 april 2025 Betreft: Inspraak Raadscommissie Midden-Groningen Onderwerp: Agendapunt 4 - Witte Adressen in Woudbloem Door: Marja Doedens

De digitale kloof in onze gemeente Geachte voorzitter, leden van de commissie, wethouder Hoesen-Spithorst, "Het downloaden is mislukt.” Vermoeid, zuchtend en zichtbaar wanhopig toont mijn bonusdochter Daphne uit Woudbloem mij deze boodschap op haar laptop. Het programma dat ze nodig heeft voor haar opleiding aan de Hanze Hogeschool kan ze niet downloaden. Dat betekent morgen heel vroeg naar school, om het hopelijk alsnog voor elkaar te maken. Terwijl haar klasgenoot in Meerstad binnen enkele seconden bestanden download, zit Noor gevangen in een digitaal moeras. Het kost energie, veel tijd en een hele hoop frustratie. Niet omdat ze minder goed is of minder haar best doet, maar simpelweg omdat ze op een 'wit adres' woont. Mijn naam is Marja Doedens en ik spreek vandaag namens de bewoners van Woudbloem. Eigenlijk vertegenwoordig ik alle inwoners in het buitengebied van MiddenGroningen die in 2025 nog steeds geen toegang hebben tot betrouwbaar en snel internet. En dat zijn er heel veel. Volgens gegevens op de website van de ACM is 30 tot 40% van de adressen in onze gemeente aangesloten op glasvezel. Daarmee staan we in de lijst van ca. 350 gemeenten in de laatste en laagste 30. Van de 33750 adressen in de gemeente MiddenGroningen hebben 12.000 adressen geen glasvezel voor de deur.1

1

Autoriteit Consument & Markt Telecommonitor Glasvezel https://public.tableau.com/shared/4HDM5XJZ9?:display_count=n&:origin=viz_share_link&:embed=y

Een belofte van zeven jaar geleden In 2017 – laat dat even bezinken: ruim zeven jaar geleden – deed gedeputeerde Patrick Brouns een glashelder commitment: alle adressen in Groningen krijgen snel internet, uiterlijk eind 2018. Dit zou gerealiseerd worden via het programma Snel Internet Groningen, met Rodin als uitvoerder.2 We weten allemaal hoe dat afliep. Rodin ging failliet.3 Delta Netwerk heeft delen van het netwerk overgenomen, maar verdere uitrol is simpelweg gestopt.4 De provincie zegt nu al jaren: "we onderzoeken het." Ondertussen staan wij als bewoners van het buitengebied in de digitale middeleeuwen, terwijl de rest van Nederland met 150 kilometer per uur over de digitale snelweg raast.

Twee werelden in één gemeente De situatie wordt steeds urgenter. Binnen de bebouwde kom legt Glaspoort, een samenwerking tussen KPN en een pensioenfonds, netjes glasvezel aan.5 Maar buiten de kom? Stilte. Terwijl KPN wél actief stopt met het onderhoud van het kopernetwerk.6 Het is alsof je mensen uitnodigt voor een feest, maar ze vervolgens weigert binnen te laten omdat ze aan de rand van het dorp wonen. Onze situatie verslechtert op drie fronten: Verslechterende kwaliteit: Onze huidige DSL-verbindingen worden steeds onbetrouwbaarder door stopgezet onderhoud op het kopernetwerk. Groeiende snelheidskloof: Terwijl de bebouwde kom geniet van gigabitsnelheden, zitten wij vast op maximaal 100 Mbps – en vaak veel minder. Het verschil tussen een autosnelweg en een zandpad. Falende alternatieven: In het buitengebied is de mobiele dekking zwak en onbetrouwbaar, met talrijke 'zwakke plekken' op de dekkingskaarten, zeker voor 5G. We zijn als mensen die afhankelijk zijn van flessenpost in een tijd van e-mail.

2

Provincie Groningen (2017). "Snel Internet Groningen programma van start."

https://www.provinciegroningen.nl/actueel/nieuws/nieuwsartikel/snel-internet-groningen-programma-van-start 3

RTV Noord (2023). "Glasvezelbedrijf Rodin failliet verklaard." https://www.rtvnoord.nl/nieuws/980951/glasvezelbedrijf-rodin-failliet-verklaard 4

Delta Fiber Netwerk (2023). "Overname Rodin Netwerk." https://www.deltanetwerk.nl/overname-rodin

5

Glaspoort (2024). "Midden-Groningen krijgt glasvezel." https://www.glaspoort.nl/gemeente/midden-groningen

6

KPN (2023). "Toekomst van het vaste netwerk." https://www.kpn-wholesale.com/kpn-wholesale/nieuws/koperwordt-glasvezel.htm

De werkelijke kosten van de digitale kloof De gevolgen zijn verstrekkend: • • • •

Kinderen uit ons gebied hebben aantoonbaar minder mogelijkheden voor online onderwijs, wat volgens de SER leidt tot structurele onderwijsongelijkheid.7 Thuiswerken – voor bijna de helft van alle werknemers een vast onderdeel van de werkweek volgens het CBS – is voor ons een constante frustratie.8 Digitale zorg, online overheidsdiensten en sociale contacten worden allemaal bemoeilijkt door ons gebrek aan stabiel internet. Onze woningen dalen in waarde – onderzoek van de NVM toont aan dat huizen zonder toegang tot glasvezel gemiddeld 2% minder waard zijn.9

Een historische kans Groningen heeft nu miljarden beschikbaar als compensatie voor de gaswinning. Investeren in digitale bereikbaarheid is wellicht de meest toekomstbestendige besteding van dat geld. Want zonder internet geen gelijke kansen voor kinderen, geen toegang tot digitale overheidsdiensten, geen thuiswerken, geen innovatie. Waarschijnlijk ook de reden dat de Europese commissie in haar ‘Digital Decade’-beleid heeft vastgelegd dat alle Europese huishoudens in 2030 toegang moeten hebben tot een Gigabitinternetverbinding.10 Waarom niet nu investeren, nu de middelen voor handen zijn? Daarom doe ik een dringend beroep op u: Maak een concreet actieplan voor alle witte adressen in onze gemeente, met prioriteit voor buitengebieden waar het kopernetwerk niet meer wordt onderhouden. Gebruik een deel van de gaswinningscompensatie om de digitale infrastructuur in onze regio toekomstbestendig te maken. Ga in gesprek met de Provincie over hun niet nagekomen beloftes en werk samen aan concrete oplossingen. Neem desnoods het heft in eigen hand.

7

SER (2023). "Digitalisering en kansengelijkheid in het onderwijs." https://www.ser.nl/nl/publicaties/digitalisering-kansengelijkheid-onderwijs 8

CBS (2024). "Thuiswerken na COVID-19."

https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2024/10/bijna-helft-van-werknemers-werkt-deels-thuis 9

NVM (2023). "Impact digitale infrastructuur op woningwaarde."

https://www.nvm.nl/wonen/marktinformatie/onderzoeken 10

Europese Commissie (2021). "Digital Decade: digitale doelstellingen voor 2030." https://digitalstrategy.ec.europa.eu/en/policies/europes-digital-decade

Geachte commissieleden, in 2025 is internettoegang geen luxe meer. Het is een nutsvoorziening, net zo fundamenteel als elektriciteit en water. Als gemeente hebben we de verantwoordelijkheid om niemand achter te laten in de digitale transitie.

De toekomst van Midden-Groningen staat op het spel Ik wil u tot slot vragen om verder te kijken dan alleen de technische infrastructuur. Dit gaat over de leefbaarheid en toekomst van onze hele gemeente. Zonder goede digitale infrastructuur in álle delen van Midden-Groningen: • • • •

Zullen jonge gezinnen wegtrekken of zich niet vestigen in onze buitengebieden Zullen ondernemers andere gemeenten kiezen voor hun bedrijven Zal de krimp die we nu al ervaren alleen maar versnellen Zullen bestaande voorzieningen zoals scholen, winkels en zorg onder druk komen te staan

U hebt nu de historische kans om Midden-Groningen in de breedste zin van het woord interessant te houden voor burgers en bedrijven. Een gemeente die investeert in digitale infrastructuur, investeert in haar eigen toekomst. Een van de meest succesvolle lokale initiatieven is Stichting Oldambt Verbindt, waar bewoners zelf het heft in handen namen.11 Misschien kunnen we als gemeente samen met bewoners een vergelijkbaar traject starten? Wilt u dat Midden-Groningen een relevante, gewilde gemeente blijft waar mensen graag wonen en werken? Dan is glasvezel in álle uithoeken geen luxe maar een absolute randvoorwaarde. Onthoud deze drie waarheden: • • •

Snel internet is geen luxe. Het is een nutsvoorziening. Zonder verbinding, géén gelijke kansen. Woudbloem verdient ook verbinding!

Dank u wel voor uw aandacht. Marja Doedens Inwoner van Woudbloem Mail: post@marjadoedens.nl Mobiel: 06-1046 6000 “Glasvezel internet is in de Dorpsvisie Woudbloem één van de belangrijkste doelstellingen.”

11

Stichting Oldambt Verbindt (2022). "Glasvezel in het buitengebied." https://www.oldambtverbindt.nl