68. Raadsbrief lokaal steunpakket voor hoge energielasten
Tekst van het document
Raadsbrief
Datum:
17 januari 2023
Verzenddatum:
18 januari 2023
Behandeld door:
Alice Tamminga
Mailadres:
alice.tamminga@bwri.nl
Zaak:
1015761
Portefeuillehouder:
Evert Offereins
Onderwerp:
Lokaal steunpakket voor hoge energielasten
Geachte leden van de raad, De flink gestegen energieprijzen hebben een grote impact op de samenleving. De bestaanszekerheid van huishoudens, maatschappelijke organisaties en bedrijven staat onder druk. Het Rijk neemt maatregelen om de gevolgen van de energiecrisis te verzachten. Lokaal gaan we ook financiële hulp bieden voor de hoge energiekosten. In deze brief informeren wij uw raad over het lokale steunpakket. Aanleiding lokaal steunpakket hoge energielasten Op 10 november jl. heeft uw raad de motie ‘Gemeentelijk Noodfonds aanpak energiearmoede’ en het amendement ‘Overschot reserveren voor fonds maatwerk gevolgen energiecrisis’ aangenomen. Hiermee heeft uw raad een bedrag van € 2 miljoen gereserveerd voor het Maatwerk Fonds Energiecrisis, bedoeld voor financiële noodsteun aan huishoudens, maatschappelijke organisaties en bedrijven. Een tweede aanleiding is dat wij een inventarisatie hebben uitgevoerd naar de gevolgen van de energiecrisis bij sportverenigingen, culturele instellingen en dorps- en wijkcentra. Hiervoor is op 12 oktober jl. een brief gestuurd naar 105 organisaties. In totaal hebben 48 organisaties een reactie gegeven. De maatschappelijke organisaties verwachten een vervolgactie van het college. Steunmaatregelen voor huishoudens Het Rijk heeft voor alle huishoudens een aantal maatregelen voorbereid om de hoge energierekening te kunnen betalen.
Zo is er het prijsplafond, een landelijk energienoodfonds en de energietoeslag. We hebben al eerder besloten om de energiearmoede aan te pakken in MiddenGroningen. Het wordt voor veel huishoudens met een laag inkomen en een slecht geïsoleerde woning mogelijk om energiebesparende maatregelen uit te voeren en daarmee de energierekening te verlagen.
Pagina:
2 van 5
Datum:
17 januari 2023
Zaak:
1015761
We gaan vanuit het lokale steunpakket huishoudens helpen met een lokaal energienoodfonds. Vanuit dit fonds ondersteunen we huishoudens die door de hoge energierekening in de financiële problemen (dreigen te) komen. In het jaar 2022 hebben we dit noodfonds al opgezet. We verhogen het fonds met € 50.000, zodat we bedrag van € 75.000 hebben om huishoudens te helpen. We hebben gezien dat een hoge energierekening vaak niet de enige oorzaak is van geldzorgen. Huishoudens krijgen daarom een maatwerkoplossing met als doel om de financiële situatie (ook voor de lange termijn) gezond te maken. Uiteraard onderzoeken we samen met de inwoner of ook een beroep kan worden gedaan op het landelijke noodfonds. Het Rijk maakt het mogelijk voor gemeenten om ook in het jaar 2023 een energietoeslag uit te keren om huishoudens met een laag inkomen te compenseren voor de hoge energielasten. Het rijk bereidt de Wet energietoeslag 2023 voor. Volgens het wetsvoorstel houden gemeenten beleidsvrijheid voor de doelgroep-bepaling en de hoogte van de energietoeslag 2023. De verwachte invoering van deze wet is juni 2023. Gemeenten mogen de energietoeslag 2023 pas uitkeren als de Wet energietoeslag in werking is getreden. We kunnen hier dus niet op anticiperen. Het Rijk stelt landelijk een budget van € 1,4 miljard beschikbaar. Hiervan heeft het Rijk al € 500 miljoen als voorschot overgemaakt naar gemeenten.
Wij hebben als voorschot een bedrag van € 1,7 miljoen ontvangen. Bij de meicirculaire 2023 wordt bekend hoe het Rijk de resterende € 900 miljoen gaat verdelen onder gemeenten. Het is dus nog niet duidelijk welk budget wij in totaal gaan ontvangen. In het jaar 2022 werden we geconfronteerd met een fors tekort van circa € 1,6 miljoen op de energietoeslag. Dit kwam doordat wij een te laag budget ontvingen van het Rijk. Daarbij hanteerden wij een bredere doelgroep dan waarvoor wij budget ontvingen. We willen voorkomen dat we in het jaar 2023 opnieuw geconfronteerd worden met een enorm tekort op de uitvoering. Als we de uitvoering van de energietoeslag 2023 willen realiseren binnen de budgettaire kaders van het rijk dan zal de uitwerking van de energietoeslag 2023 een soberder karakter kennen dan de energietoeslag in het jaar 2022. Dit betekent dat de doelgroep kleiner wordt dan in het jaar 2022 en/ of dat de energietoeslag lager vastgesteld wordt dan het bedrag van € 1.300, waarover het rijk landelijk communiceert. We reserveren daarom een bedrag van € 500.000 binnen het Maatwerk Fonds Energiecrisis. Hiermee hebben we meer financiële ruimte voor een goede uitwerking van de energietoeslag 2023. Zodra bekend is welk budget we ontvangen, zullen we een raadsvoorstel voorbereiden.
Dan zal ook blijken of een aanvullend budget van € 500.000 toereikend is, en welke keuzes eventueel gemaakt moeten worden. We streven er in de planning naar om vanaf 1 juli 2023 de energietoeslag uit te keren.
Pagina:
3 van 5
Datum:
17 januari 2023
Zaak:
1015761
Steunmaatregel voor maatschappelijke organisaties Het Rijk heeft voor publieke zwembaden, amateursportverenigingen en culturele instellingen budget uitgetrokken voor financiële steun voor hoge energielasten en inflatie. De komende tijd worden verschillende regelingen uitgewerkt. Voor maatschappelijke organisaties die vallen onder kleine gebruikers geldt ook het prijsplafond. Alle maatschappelijke organisaties, die te maken hebben met gestegen energiekosten, kunnen aanspraak maken op financiële compensatie voor de kosten die zij betalen boven de maximumtarieven van het prijsplafond over de periode van 1 november 2022 tot 1 juli 2023. We gaan ervanuit dat op 1 juli 2023 de landelijke steunmaatregelen van kracht zijn. De maximale vergoeding over de hele periode is € 10.000. Voor zwembaden is de maximale vergoeding vastgesteld op € 30.000 omdat zij extra getroffen worden door hoge energieprijzen. De financiële steun is een overbrugging naar of aanvulling op de steunmaatregelen van het Rijk. Dit betekent dat organisaties (een deel van) de compensatie terugbetalen als over de periode ook steun van het Rijk mogelijk is. We reserveren binnen het Maatwerk Fonds Energiecrisis een bedrag van € 692.500 voor steun aan maatschappelijke organisaties. We kunnen lastig inschatten hoe groot het beroep zal zijn op het beschikbare budget.
Als het totaal aan de toe te kennen financiële compensatie hoger is dan het beschikbare budget € 692.500, dan wordt dit budget naar rato verdeeld over alle aanvragers. Dit maakt ook dat de aanvraagperiode voor de financiële compensatie relatief kort is, namelijk van 26 januari tot en met 1 maart. Na de aanvraagperiode beoordelen we eerst alle aanvragen zodat we weten of we het budget wel of niet overschrijden. Financiële noodsteun kan een acuut financieel knelpunt oplossen, maar de inzet leidt niet tot een structurele oplossing. De verwachting is namelijk dat de energieprijzen niet snel dalen. Wij hechten belang aan sportclubs, cultuurorganisaties en dorps- en wijkcentra, omdat zij van grote waarde zijn om prettig te wonen en te leven in Midden-Groningen. Wij willen deze maatschappelijke organisaties dan ook ondersteunen bij het verlagen van de energierekening. Uit onze inventarisatie naar de gevolgen van de energiecrisis blijkt dat er een sterke behoefte is om energiebesparende maatregelen uit te voeren. We willen hiervoor een bedrag van € 750.000 inzetten. We stellen voor om dit te dekken uit de coronacompensatiemiddelen die we in 2021 hebben ontvangen van het Rijk. We vragen uw raad via de Voorjaarsnota 2023 om hiervoor budget beschikbaar te stellen. We werken nader uit wie hiervoor in aanmerking komt en wat de voorwaarden voor een bijdrage zijn.
De gedachte is dat organisaties worden uitgenodigd om een plan te maken voor het besparen van energie. Vanuit het budget van € 750.000 kan dan een gemeentelijke bijdrage worden gegeven voor de benodigde cofinanciering.
Pagina:
4 van 5
Datum:
17 januari 2023
Zaak:
1015761
We richten ons met dit budget niet op kleine energiebesparende maatregelen, maar juist op de grotere aanpassingen om de accommodatie toekomstbestendig te maken. Steunmaatregelen voor kleine ondernemers Het Rijk heeft voor het Midden- en Kleinbedrijf (MKB) de Tegemoetkoming Energiekosten-regeling (TEK). De regeling biedt compensatie voor MKB-ondernemingen waarvan de energiekosten minimaal 7% uitmaken van de totale omzet. Vanuit het lokaal steunpakket voor hoge energielasten richten we ons op ondernemingen waar maximaal 25 personen werkzaam zijn. Dit zijn de meest kwetsbare ondernemingen. We bieden financiële compensatie ter hoogte van de compensatie die de onderneming ook zou hebben ontvangen onder de landelijke TEK-regeling. De periode voor de financiële compensatie loopt ook van 1 november 2022 tot 1 juli 2023. Ook voor deze doelgroep geldt dat de financiële steun een overbrugging is naar of aanvulling is op de steunmaatregelen van het Rijk. Dit betekent dat ondernemers (een deel van) de compensatie terugbetalen als ook steun van het Rijk mogelijk is. De maximale vergoeding bedraagt € 20.000 over de hele periode. We reserveren een bedrag van € 692.500 voor steun aan kleine ondernemers. Net als bij, maatschappelijke organisaties, kunnen zij van 26 januari tot en met 1 maart een aanvraag indienen. Na deze periode beoordelen we de aanvragen.
Als het totaal aan toe te kennen compensatie hoger is dan het beschikbare budget van € 692.500 dan wordt dit budget naar rato verdeeld over de aanvragers. Kleine ondernemers dienen een aanvraag voor compensatie in via het Loket Zelfstandigen. Dit loket biedt advies over diverse regelingen. Ook biedt het loket hulp bij schulden, of bij het stoppen met de onderneming. Zo helpen we kleine ondernemers ook op de lange termijn. Financieel overzicht van de inzet van het lokaal steunpakket voor hoge energielasten Lokaal energienoodfonds
€ 50.000
Energietoeslag 2023
€ 500.000
Financiële compensatie maatschappelijke organisaties
€ 692.500*
Financiële compensatie kleine ondernemingen
€ 692.500*
Ambtelijke uitvoeringskosten
€ 65.000
Pagina:
5 van 5
Datum:
17 januari 2023
Zaak:
1015761
Totaal Maatwerk Fonds gevolgen energiecrisis
€ 2.000.000
Nader uit te werken voorjaarsnota 2023: Energiebesparende
€ 750.000
maatregelen voor sportverenigingen en cultuurorganisaties en dorps- en wijkcentra
*Als het totaal aan aangevraagde en subsidiabele kosten hoger is dan dit bedrag dan wordt de toekenning van de financiële compensatie naar rato verdeeld onder de aanvragers. Als het gereserveerde budget voor de kleine ondernemingen bijvoorbeeld niet volledig ingezet hoeft te worden, dan kan dit budget ingezet worden voor maatschappelijke organisaties en vice versa.
Vervolg We denken met bovenstaande inzet een solide steunpakket te hebben om alle doelgroepen in de samenleving tijdelijk te helpen met het betalen van de hoge energielasten. De steun voor maatschappelijke organisaties en kleine ondernemers geldt tot 1 juli 2023. Als er voor de periode daarna nog voldoende financiële ruimte is binnen het Maatwerk Fonds Energiecrisis dan kunnen de periode verlengen. Door deze periode op een half jaar te plaatsen, hebben we ruimte om de huidige hulp te evalueren en, indien nodig, bij te stellen. We blijven voor de lange termijn afhankelijk van steunmaatregelen van het Rijk. De komende maanden zal duidelijk worden hoe de regelingen van het Rijk zullen uitpakken. We rapporteren in het tweede kwartaal van 2023 over de inzet en resultaten van het lokale steunpakket. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen A. Hoogendoorn
H.J.W. Mulder
Burgemeester
Gemeentesecretaris