61. Raadsbrief Regiovisie Jeugd, Ontwikkeltafels en de Hervormingsagenda
Tekst van het document
Raadsbrief
Datum:
7 december 2022
Verzenddatum:
20 december 2022
Behandeld door:
Lennart Top
Mailadres:
lennart.top@midden-groningen.nl
Zaak:
1018675
Portefeuillehouder:
Evert Offereins
Onderwerp:
Regiovisie Jeugd, Ontwikkeltafels en de Hervormingsagenda
Geachte leden van de raad, De Regiovisie Jeugdhulp is in de alle gemeenteraden in de jeugdhulpregio Groningen behandeld en/of vastgesteld. De Regiovisie is opgesteld om binnen de jeugdhulpregio een helder beeld te schetsen van waar we naar toe gaan. In uw raad is deze op 3 februari 2022 vastgesteld. De Regiovisie is verbonden aan de landelijke Hervormingsagenda. Bij de behandeling van de Regiovisie zijn er in diverse gemeenten ook moties/ amendementen aangenomen en toezeggingen gedaan. Rode draad in de regio is: • Betrek aanbieders en cliëntenvertegenwoordigers bij de ontwikkeltafels; • Betrek van de Hervormingsagenda bij de uitwerking van de Regiovisie; • Leg de resultaten van de ontwikkeltafels voor aan de raden. Met deze brief willen wij u informeren over de Regiovisie, de opbrengsten van de ontwikkeltafels en de voortgang van de Hervormingsagenda. Amendement In de raad in gemeente Midden-Groningen is een amendement vastgesteld. Met deze brief komen we, later dan gepland, terug op de afspraken uit het amendement. We gaan de onderdelen puntsgewijs bij langs •
De raad wordt voor de zomer geïnformeerd over de uitkomsten van de ontwikkeltafels als aanvulling op de Regiovisie. Hierbij krijgt ook de landelijke Hervormingsagenda nadrukkelijk een plek, en wordt aangegeven hoe er ook na de invoering van een hybride inkoop model een dekkend zorglandschap in onze regio gewaarborgd is.
Verderop in deze brief wordt u geïnformeerd over de uitkomsten van de ontwikkeltafels en de Hervormingsagenda.
•
Pagina:
2 van 5
Datum:
7 december 2022
Zaak:
1018675
Er vindt een analyse plaats van de oorzaken van de stijgende vraag naar Jeugdhulp, gerelateerd aan de 6 ontwikkelopgaven, als aanvulling op de Regiovisie.
In de aanloop naar uw raadswerkprogramma hebben we u meegenomen in de opgave rondom jeugdhulp. Daarbij hebben we ook een analyse gepresenteerd over de stijgende kosten voor jeugdhulp. Er zijn drie elementen te onderscheiden die bijdragen aan de stijgende kosten: o Ontwikkelingen in het opgroeien en opvoeden van kinderen en een hoge (geluks)norm o Decentralisatie van het stelsel o Hoge verwachtingen en beperkte ontwikkeling van preventie We hebben we ook aangegeven waar de kansen en beïnvloedingsmogelijkheden liggen. Deze sluiten voor een groot deel aan bij de 6 thema's uit de Regiovisie. Aan de hand van Regiovisie en uitkomsten van de ontwikkeltafels werken we aan onderwerpen waar we invloed op hebben. •
Het college betrekt de raad, voordat lokaal definitieve afspraken worden gemaakt, bij de keuze welke vorm van jeugdhulp op een andere manier dan via de ‘open house-methode’ wordt ingekocht en geeft daarbij aan waar het specialistische jeugdhulp betreft met een duidelijke definitie van wat onder specialistische jeugdhulp wordt verstaan.
In de begroting voor 2023 hebben we opgenomen dat we met een aantal andere gemeenten werken aan een onderzoek naar verschillende doelgroepen. Daaruit kan volgen dat we een deel van de jeugdhulp lokaal inkopen. Daarbij kijken we ook naar de afbakening van "Specialistische jeugdhulp". Tegelijkertijd volgt er uit de Hervormingsagenda een afbakening van de reikwijdte van de Jeugdwet waardoor duidelijker wordt wat er onder de jeugdwet valt. En op welk schaalniveau we jeugdhulp moeten organiseren. •
Op basis van de Regiovisie en de uitkomsten van de ontwikkeltafels presenteert het college een lokale uitvoeringsagenda voor de implementatie van de Regiovisie met de hierboven genoemde aanvullingen.
De ontwikkeltafels hebben een hoop opgeleverd, maar krijgen ook nog een vervolg. In de tussentijd hebben we in het opstellen van de begroting ons zoveel als mogelijk aangesloten bij de thema's uit de Regiovisie. We hebben daarin ook opgenomen wat onze lokale acties zijn, om de doelen voor dat jaar te bereiken. •
Het college start in de regio het gesprek met de andere gemeenten, over de positionering van de gemeenteraden in de jeugdhulp om duidelijkheid te scheppen over wat het mandaat van de regio is en wat aan de gemeenteraden is.
Er wordt binnen de jeugdhulpregio onderzocht wat de best passende governance structuur is. Daarin is ook aandacht voor de positie van de gemeenteraad in het geheel. Tegelijkertijd worden ook in de Hervormingsagenda keuzes gemaakt die van invloed zijn op uw betrokkenheid bij uitvoering van de jeugdwet.
Pagina:
3 van 5
Datum:
7 december 2022
Zaak:
1018675
Resultaat Ontwikkeltafels Door de Regiovisie vast te stellen is duidelijk geworden wat we willen bereiken. In de ontwikkeltafels is besproken hoe we daaraan werken. Door de ontwikkeltafels hebben we een belangrijke stap voorwaarts gezet. Het belangrijkste resultaat is het herstel van vertrouwen en de relatie tussen gemeenten en betrokken partijen (waaronder de aanbieders). Dit biedt een basis voor samenwerking en partnerschap in het vervolg. Daarnaast hebben de Ontwikkeltafels zich als instrument bewezen. Wij en onze partners zijn het eens over de meerwaarde. We willen de ontwikkeltafels ook inzetten voor het vervolg. Tegelijkertijd is er werk aan de winkel. De opbrengsten van de Ontwikkeltafels zijn nog niet concreet genoeg. Dat komt onder andere door de complexiteit van de thema's en het korte tijdsbestek waarin we resultaten moesten opleveren.
Hoewel nadere concretisering noodzakelijk is, hebben we een aantal rode draden kunnen onderscheiden uit de opbrengsten van de Ontwikkeltafels tot nog toe: • De ontwikkeltafels geven invulling aan het centrale element van de Regiovisie ‘samenwerking en partnerschap’; • Cliëntperspectief aan tafel zorgt voor een beter gesprek en verbreding van het perspectief; • De thema’s van de ontwikkeltafels raken elkaar en vullen elkaar aan, de ambitieniveaus en de mate van concreetheid verschillen; • Niet het ‘wat’ maar vooral het ‘hoe’ vraagt aandacht; De uitdaging hierbij is om te zorgen dat datgene wat is bedacht “van het papier af komt” en werkelijkheid wordt; • Pleidooi om, daar waar dat kan, op regionaal niveau op te trekken; • Meer sturing nodig op het realiseren van overkoepelende randvoorwaarden. Voor het vervolg is door het DB PG&Z gekozen om het instrument Ontwikkeltafels en de sturing daarop door een regiegroep voort te zetten. Voordat hier een vervolg aan gegeven kan worden zullen er een aantal stappen worden gezet. • Borging bestuurlijk samenwerking middels het opstellen en ondertekenen van een convenant met de ketenpartners.
Hieraan wordt gewerkt; • Er is inmiddels een kwartiermaker aangesteld om het verdere proces te coördineren en uit te lijnen; • De huidige regiegroep formuleert de randvoorwaarden waarbinnen de ontwikkeltafels goed kunnen functioneren; • De huidige regiegroep stelt voor de Ontwikkeltafels concrete en haalbare vervolgopdrachten op. • Na vaststelling van de Hervormingsagenda zullen de afspraken die daaruit voortkomen in samenhang met het vervolg ontwikkeltafels worden opgepakt.
Landelijke ontwikkelingen rond Hervormingsagenda Jeugdhulp Gemeenten hebben al sinds de invoering van de jeugdwet moeite om de begroting rond te krijgen. De kosten voor jeugdhulp stegen en de gemeenten moesten daardoor keuzes maken binnen de begroting. Uiteindelijk hebben de gemeenten een arbitragezaak aangespannen tegen het rijk. De
Pagina:
4 van 5
Datum:
7 december 2022
Zaak:
1018675
Commissie der Wijzen heeft de zaak beoordeeld. De kern van de uitspraak is: gemeenten moeten gecompenseerd worden voor hun feitelijke kosten, maar hebben de verplichting zich zoveel als mogelijk in te spannen om de jeugdwet betaalbaar te maken. De afspraken die gemeenten, het rijk en partners daarover maken worden vastgelegd in de Hervormingsagenda. Gemeenten werden in 2022 gecompenseerd voor de geschatte meerkosten voor de jeugdhulp van de afgelopen jaren. Tegelijkertijd is er vanaf 2022 een bezuiniging ingeboekt op jeugdhulp die oploopt tot ruim 1 miljard in 2027. De maatregelen die deze bezuiniging moeten opleveren worden voor een groot deel uitgewerkt in de Hervormingsagenda. In de kamerbrief van staatssecretaris van Ooijen (VWS) en minister Weerwind (rechtsbescherming) d.d. 13 mei 2022 informeert VWS de Tweede Kamer over hun visie op het stelsel van de jeugdzorg en de hervormingen die volgens hen nodig zijn (https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2022/05/13/kamerbrief-hervormingenjeugdzorg). In deze brief concluderen zij dat de decentralisatie van de Jeugdzorg goed is verlopen, maar dat de transformatie nog onvoldoende van de grond is gekomen. In de brief wordt aan de hand van vijf leidende principes toegelicht op welke wijze het Rijk de jeugdhulp wil verbeteren.
De partners van de zogenoemde vijfhoek (gemeenten, Rijk, zorgprofessionals, cliëntenorganisaties en zorgaanbieders) zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het opstellen en uitvoeren van de agenda. Het proces rondom de totstandkoming van de Hervormingsagenda heeft aan het begin van dit jaar enige tijd stilgelegen. Het nieuwe kabinet heeft in het coalitieakkoord een extra structurele bezuiniging van € 500 miljoen opgenomen. Dat was aanleiding voor gemeenten en aanbieders de samenwerking tijdelijk op te schorten. Pas nadat het kabinet heeft besloten om zelf de verantwoordelijkheid te dragen voor de extra bezuinigingen uit het coalitieakkoord zijn de gesprekken aan de landelijke tafel hervat. Inmiddels is de concept-Hervormingsagenda ter consultatie aan gemeenten voorgelegd.
De belangrijkste uitkomsten hiervan zijn als volgt: • Oproep aan VNG om stevig te blijven onderhandelen op de financiële kaders; • Herkenning inhoudelijke thema's en bereidheid om rondom specialistische zorg te regionaliseren en uniformeren, de toegang te versterken en de verantwoordelijkheid te nemen voor het terugdringen van administratieve lasten; • Missen een duidelijke visie in de agenda; • Scepsis over de hardheid en bruikbaarheid van de huidige agenda: taakstelling is hard terwijl op onderdelen de teksten nog open zijn; • Bij taakstelling onvoldoende rekening gehouden met de uitvoerbaarheid en de maatschappelijke en economische actualiteit rondom armoede. De gemeenten zijn kritisch zijn op de inhoud van de concept-Hervormingsagenda. Zonder betere onderbouwing voor de voorgestelde bezuinigingen, kunnen gemeenten niet instemmen met de Hervormingsagenda. Staatssecretaris van Ooijen beloofde tijdens het Kamerdebat over de jeugdzorg op 21 november ”alles op alles te zetten” om binnen een maand een akkoord te hebben over de Hervormingsagenda jeugd 2022-2028. Tegelijkertijd is er bij alle partijen het besef dat we niet kunnen stilstaan en moeten blijven inzetten op de verbetering van de jeugdzorg. De inhoud van de
Pagina:
5 van 5
Datum:
7 december 2022
Zaak:
1018675
Hervormingsagenda valt voor een belangrijk deel samen met de Regiovisie en het vervolg van de Ontwikkeltafels en wordt daarom integraal opgepakt. Afsluitend Wij vertrouwen erop, u met deze brief een goed beeld te hebben gegeven over de ontwikkelingen rondom Regiovisie, ontwikkeltafels en Hervormingsagenda. Er wordt ook nog een informatieavond gepland om u verder mee te nemen in het onderwerp Jeugdhulp. En uiteraard blijven wij u hierover regelmatig informeren.
Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen
A. Hoogendoorn Burgemeester
H.J.W. Mulder Gemeentesecretaris