420. Raadsbrief Stand van zaken OOV

Raadsbrief

Datum:

Mei 2026

Verzenddatum:

Behandeld door:

Rinske de Jong

Mailadres:

rinske.dejong@midden-groningen.nl

Zaak:

1680248

Portefeuillehouder:

Erica van Lente

Onderwerp:

Raadsbrief stand van zaken OOV

Geachte leden van de raad,

In deze halfjaarlijkse voortgangsbrief wordt uw raad meegenomen in de ontwikkelingen binnen het thema ondermijning, mensenhandel en andere thema's die spelen binnen Openbare Orde en Veiligheid (hierna: OOV).

Integraal veiligheidsbeleid Op 19 december 2024 heeft uw raad het Integraal Veiligheidsbeleid 2025-2028 vastgesteld. In

Pagina:

2 van 14

Zaak:

1544860

Datum:

Mei 2026

dit beleid zijn de prioriteiten voor de komende vier jaar bepaald. Belangrijke thema’s zijn jeugd, ondermijning en mensenhandel, NPG verbeteren veiligheid Midden-Groningen, maatschappelijke onrust en personen met onbegrepen gedrag.

In deze brief zal worden ingegaan op de belangrijkste ontwikkelingen in het afgelopen halfjaar en wordt vooruitgeblikt op het komende halfjaar.

Ondermijning

Ondermijning gaat over de schadelijke (lokale) effecten van de georganiseerde criminaliteit op de samenleving. Hierbij vervagen de grenzen tussen de boven- en onderwereld. Ondermijning gaat vrijwel altijd om misdaden die gepleegd worden in georganiseerd verband, waarbij

financieel gewin het belangrijkste motief is. Het is een breed veiligheidsvraagstuk dat zich uit in alle facetten van de maatschappij en een bedreiging is voor de samenleving. De georganiseerde criminaliteit ondermijnt het lokale gezag, verslechtert de leefbaarheid en levert schade op voor ondernemers.

In het Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2028 is ondermijning een prioritair thema. De geprioriteerde doelen bestaan uit het minder aantrekkelijk maken van onze gemeente voor georganiseerde criminaliteit, een gerichte aanpak op brancheniveau, het vergroten van de

weerbaarheid van bestuur en organisatie en het continueren en versterken van de interne- en externe samenwerking.

Er is veel geïnvesteerd op de integrale aanpak van ondermijning. Zowel lokaal binnen de

Pagina:

3 van 14

Zaak:

1544860

Datum:

Mei 2026

gemeente Midden-Groningen, op BT-niveau (Basisteam Ommelanden-Midden bestaat uit de regio's Veendam, Pekela en Midden-Groningen) als regionaal in de provincie Groningen wordt intensief samengewerkt in de aanpak tegen ondermijning.

Ontwikkelingen binnen de regionale samenwerking Groningse norm

De Groningse norm is op 4 april 2025 ondertekend door de tien Groninger gemeenten, de Provincie Groningen en de waterschappen Noorderzijlvest en Hunze en Aa’s. De Groningse

norm beschrijft de ambitie van het openbaar bestuur in onze provincie op het gebied van de aanpak van ondermijnende criminaliteit. De norm bevat het basisniveau en de basisafspraken die hiervoor nodig zijn. Het gaat daarbij om het verhogen van de interne weerbaarheid van de ambtelijke en bestuurlijke organisatie, het op orde brengen en verbeteren van de

informatiehuishouding en het verder ontwikkelen en toepassen van bestaand bestuurlijk instrumentarium. De uitvoering van de Groningse norm wordt middels verschillende werkgroepen gerealiseerd, waarin aandacht is voor interne- en externe bewustwording, beleid

en handhaving, informatiehuishouding en weerbare overheid. De gemeente Midden-Groningen is in verschillende werkgroepen vertegenwoordigd en is actief bezig met het doorvoeren van de verschillende ambities uit de Groningse norm binnen de eigen gemeente, waaronder

actualisatie van beleid zoals Damocles en Bibob en de doorontwikkeling van de casustafel ondermijning. Ook is er binnen de regionale aanpak ondermijning aandacht voor het thema ondermijning in het openbaar bestuur geweest tijdens een symposium in oktober 2025 en

tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de regionale aanpak ondermijning op 2 juni 2026 staat in het teken van weerbaarheid van politieke ambtsdragers. De uitnodiging voor het symposium is

Pagina:

4 van 14

Zaak:

1544860

Datum:

Mei 2026

met u via de griffie gedeeld.

Regionaal interventieteam Groninger Gemeenten (RIT)

Het RIT is een regionaal werkend, flexibel inzetbaar interventieteam dat in de tien Groninger gemeenten bestuurlijke controles uitvoert. Alle leden van het RIT Groningen zijn in de gemeente Midden-Groningen bij besluit d.d. 19 maart 2025aangewezen als toezichthouder. Het RIT Groningen heeft in de gemeente Midden-Groningen in de afgelopen periode meerdere controles uitgevoerd, waaronder een preventieve controle van garageboxen en een gerichte controle bij verschillende autogaragebedrijven.

Campagne ‘Mijn kind doet dat wel’

Vanuit de regionale aanpak ondermijning is er een regionale campagne ontwikkeld die gaat over criminele uitbuiting van jongeren. De campagne ‘Mijn Kind Doet Dat Wel’ is op 5 maart

2026 gelanceerd en richt zich op Groningse ouders en verzorgers. Het doel van de campagne is om bewustwording rondom vape- en drugshandel te vergroten, signalen te leren herkennen en ouders en verzorgers te ondersteunen bij het gesprek met hun kind. Een onderdeel van deze campagne is een camperbus die in de provincie ingezet zal worden. In de camperbus kunnen ouders, verzorgers en andere betrokkenen in gesprek met professionals over hoe jongeren

verleid kunnen worden tot kleine klusjes in de drugshandel en wat je daar als ouder tegen kunt doen.

Lokale ontwikkelingen in de aanpak van ondermijning

Samenwerking ondermijning basisteam Ommelanden-Midden

Pagina:

5 van 14

Zaak:

1544860

Datum:

Mei 2026

Binnen het basisteam Ommelanden-Midden wordt specifiek op het thema ondermijning samengewerkt met de gemeente Veendam, de gemeente Pekela, de politie, het OM en het RIEC.

De thema’s voor 2026 zijn drugs en jongeren, vastgoed, zorgfraude en cybercriminaliteit. Binnen deze samenwerking wordt uitvoering gegeven aan deze thema’s. Hieronder worden een aantal gezamenlijke activiteiten uitgelicht.

Er zijn meerdere bijeenkomsten voor senioren georganiseerd gericht op het vergroten van de bewustwording en weerbaarheid van inwoners ten aanzien van cybercriminaliteit, De

bijeenkomst in september 2025 heeft plaatsgevonden in samenwerking met Stichting POSO (Plaatselijk Overleg Samenwerkende Ouderenorganisaties).

In oktober 2025 is daarnaast aandacht besteed aan ondermijning binnen de vastgoedsector door het organiseren van een bijeenkomst voor poortwachters (professionals zoals notarissen, accountants, banken en makelaars die de toegang tot het financiële en zakelijke systeem

bewaken en beschermen). Daarnaast werd een veiligheidsdag georganiseerd, waarbij het vergroten van de bewustwording van inwoners rondom ondermijning centraal stond. Tijdens deze dag waren verschillende veiligheidsorganisaties aanwezig, waaronder de brandweer en de politie. Zij verzorgden demonstraties en gaven inwoners een inkijk in hun werkzaamheden. Ook was er een drugscontainer aanwezig, waar bezoekers informatie konden krijgen over de signalen van ondermijnende criminaliteit en de werkwijze die criminelen hierbij hanteren. Op deze manier werd op een laagdrempelige en interactieve manier aandacht besteed aan veiligheid en bewustwording binnen de gemeente.

Pagina:

6 van 14

Zaak:

1544860

Datum:

Mei 2026

Gemeente Midden-Groningen

In het kader van branchegerichte aanpak is de gemeente Midden-Groningen aangesloten bij de verkenningen van het RIEC Noord-Nederland op de thema's vastgoedfraude en zorgfraude. Het RIEC Noord-Nederland brengt gebieden, sleutelplaatsen of fenomenen in kaart en kan deze

benoemen als handhavingsknelpunt, waarin integraal informatie gedeeld kan worden, om zo tot een effectieve aanpak te komen. Het fenomeen massagesalons is een handhavingsknelpunt waar wij als gemeente Midden-Groningen bij zijn aangesloten. Ook is de gemeente Midden-

Groningen betrokken bij een project van het Platvorm Veilig Ondernemen (PVO) en de Douane over Inland Terminals.

Naast de regionale controles in samenwerking met het RIT heeft OOV ook meerdere integrale controles uitgevoerd in samenwerking met onder andere Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH), bevolkingscontroleurs en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s). Daarnaast zijn er eveneens succesvolle controles uitgevoerd in samenwerking met externe partners, zoals de politie, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en de douane.

Door middel van de casustafel ondermijning wordt de samenwerking op het thema ondermijning integraal vormgegeven, in afstemming met verschillende teams binnen de

gemeente Midden-Groningen. Het betreft een multidisciplinair overleg waarin vanuit een integrale benadering wordt gewerkt aan de preventieve aanpak van ondermijnende criminaliteit. Binnen de casustafel wordt ingezet op de verdere doorontwikkeling van de overlegstructuur en het versterken van het proces rondom het signaleren en inbrengen van relevante signalen.

Pagina:

7 van 14

Zaak:

1544860

Datum:

Mei 2026

De interne bewustwording rondom ondermijning is de afgelopen jaren versterkt door het organiseren van bewustwordingssessies voor diverse teams binnen de gemeente MiddenGroningen. Momenteel wordt gewerkt aan een plan van aanpak, gericht op het verder

vergroten van deze bewustwording en het structureel borgen hiervan binnen de organisatie.

Mensenhandel Mensenhandel draait om uitbuiting. Daders gebruiken slachtoffers – door geweld en bedreiging, misleiding, of door misbruik te maken van een kwetsbare positie – voor persoonlijk gewin. Er zijn verschillende vormen van mensenhandel, waarbij seksuele uitbuiting,

arbeidsuitbuiting en criminele uitbuiting de bekendste vormen zijn. Mensenhandel speelt zich af in het verborgene en is lang niet altijd herkenbaar. Veel slachtoffers durven of kunnen geen aangifte doen, of zij zien zichzelf (nog) niet als slachtoffer. Hierdoor is er nauwelijks zicht op de

werkelijke omvang van deze vorm van criminaliteit. Landelijk is er veel aandacht voor de aanpak van mensenhandel. Ook in ons Integraal Veiligheidsbeleid 2024-2028 is het als een van de geprioriteerde thema's opgenomen.

Regionale samenwerking

Landelijk is afgesproken dat de aanpak van mensenhandel intensief en integraal opgepakt wordt. Daarom is het programma ‘Samen tegen Mensenhandel’ ontwikkeld, wat een nationaal

plan uiteenzet voor de aanpak van mensenhandel. Gemeenten en ketenpartners in de provincie Groningen werken gezamenlijk aan de aanpak van mensenhandel binnen het programma ‘Groningen tegen mensenhandel'. De aanpak van mensenhandel is ondergebracht bij het Zorg-

Pagina:

8 van 14

Zaak:

1544860

Datum:

Mei 2026

en Veiligheidshuis (hierna: ZVHG). In het Regionaal Beleidsplan Veiligheid Noord-Nederland 2024-2027 is opgenomen dat er de komende jaren een gezamenlijke, langdurige en sluitende aanpak op mensenhandel nodig is. Het thema mensenhandel zien we ook terug in de aanpak van ondermijning, omdat mensenhandel een vorm van ondermijning is.

We hebben op het thema mensenhandel een samenwerking met onder andere het ZVHG. Wanneer we signalen van mensenhandel hebben, kunnen we deze met het ZVHG bespreken. Het ZVHG onderzoekt deze signalen –waar nodig en mogelijk- verder in samenwerking met

ketenpartners. Verder ondersteunt het ZVHG de gemeenten in de aanpak van mensenhandel. In april jl. heeft er een bestuurlijke tafel mensenhandel Noord-Nederland plaatsgevonden. Het doel hiervan is het uitwisselen van best practices en het aanjagen van de samenwerking op dit thema in Noord-Nederland.

Gemeente Midden-Groningen

Er is een basisniveau bestuurlijk aanpak mensenhandel vastgesteld waarvoor gemeenten zich moeten inspannen om dit te realiseren. Hierin is onder andere opgenomen dat iedere

gemeente beleid moet hebben op het gebied van mensenhandel. Op de raadsvergadering van 25 april 2024 heeft de raad de beleidsnotitie mensenhandel 2024-2026 vastgesteld. In de beleidsnotitie zijn zes hoofddoelen opgenomen: voorkomen van slachtofferschap, herkennen en melden van signalen, passende slachtofferzorg, aanpak van daders, vergroten van

deskundigheid en samenwerking tussen partners. In de beleidsnotitie is ook afgesproken dat de raad halfjaarlijks geïnformeerd wordt over de stand van zaken rondom dit thema. Onderliggend aan de beleidsnotitie is er een uitvoeringsagenda vastgesteld, welke door het college is

Pagina:

9 van 14

Zaak:

1544860

Datum:

Mei 2026

vastgesteld. Hierin zijn concrete actiepunten geformuleerd aan de hand van de opgestelde beleidsdoelen.

We richten ons binnen de gemeente onder andere op het vergroten van de bewustwording over het thema mensenhandel. Dit doen we bijvoorbeeld door informatie te delen via Intranet en

informatie te verspreiden. In oktober 2025 hebben we aandacht besteed aan de Week tegen Mensenhandel. In die week hebben collega's een presentatie kunnen bijwonen die werd gegeven door een ervaringsdeskundige mensenhandel. Daarnaast hebben collega's die week kunnen deelnemen aan de online basistraining mensenhandel, gegeven door het Zorg- en Veiligheidshuis Groningen (hierna: ZVHG) en Comensha. Verder hebben we dagelijks via

Intranet en de beeldschermen in de huiskamers informatie en de interne meldroute gedeeld. Om ook inwoners van de gemeente Midden-Groningen te bereiken, hebben we informatie

gedeeld via de beeldschermen bij de centrale ingangen van het Huis van Cultuur en Bestuur. In februari jl. hebben collega's opnieuw kunnen deelnemen aan een online bijeenkomst over mensenhandel.

Een doelgroep die kwetsbaar is voor mensenhandel zijn arbeidsmigranten. Eén van de doelen die we in onze uitvoeringsagenda hebben gesteld is om de informatiepositie van

arbeidsmigranten te verbeteren. Daarom krijgen sinds vorig jaar arbeidsmigranten die zich inschrijven bij de balie een folder mee. Op deze folder staat een QR-code, waarmee ze terecht komen op een site waar informatie in verschillende talen te vinden is over werken in Nederland. We willen hiermee bereiken dat arbeidsmigranten beter geïnformeerd zijn over wonen en werken in Nederland en hun rechten. Een andere kwetsbare doelgroep zijn jongeren die

Pagina:

10 van 14

Zaak:

1544860

Datum:

Mei 2026

slachtoffer worden van criminele uitbuiting. Zoals hierboven bij ondermijning beschreven is er inmiddels een regionale aanpak ontwikkeld die zich hierop richt. Verder kunnen ook

sekswerkers kwetsbaar zijn voor uitbuiting. Om deze reden houden we vanuit de gemeente toezicht op de vergunde seksbranche. Daarnaast zijn we bezig met het opstellen van sekswerkbeleid. Het doel hiervan is om meer zicht te krijgen op onvergund sekswerk en daar toezicht en handhaving op te kunnen uitvoeren, maar ook zorg in te zetten wanneer dit nodig blijkt.

Vooruitblik komende maanden

Komende maanden zullen wij het huidige beleid en de onderliggende uitvoeringsagenda, wat loopt van 2024 tot en met 2026, evalueren en updaten. Verder zijn we bezig met een plan van

aanpak en vervolgens de borging hiervan om de bewustwording over het thema te vergroten bij de verschillende teams van de gemeente.

Overige thema's en interventies binnen OOV

Naast ondermijning en mensenhandel zijn er binnen OOV en het Integraal Veiligheidsbeleid ook andere thema's en interventies die aandacht vragen. In het volgende onderdeel worden een aantal onderdelen uitgelicht.

Jeugd De burgemeester heeft Jeugd en Veiligheid nadrukkelijk als prioriteit en vraagt hier ook actief aandacht voor, zowel lokaal als landelijk. Zo is recent landelijk aandacht gevraagd voor dit

vraagstuk, onder andere via een bijdrage op NPO Radio 1 in het programma Spraakmakers (17

Pagina:

11 van 14

Zaak:

1544860

Datum:

Mei 2026

maart 2026). Daarnaast heeft een delegatie vanuit de gemeente Midden-Groningen in Den Haag gesprekken gevoerd met het Ministerie van Justitie en Veiligheid en betrokkenen bij het

programma Preventie met Gezag. In deze gesprekken is bevestigd dat Midden-Groningen goed zicht heeft op de problematiek en dat de geleerde lessen van het programma Preventie met

Gezag vooral zitten in een sterk samenwerkend lokaal veld. Hierop wordt ingezet middels de breed jeugd overleggen 12+ en 12-. Tegelijkertijd is ook duidelijk geworden dat het verkrijgen van voldoende structurele financiële middelen een belangrijke uitdaging vormt.

Daarnaast is er gestart met een ambtelijke verkenning naar een gerichte aanpak voor

risicojongeren. In deze verkenning wordt onderzocht welke aanvullende interventies en

samenwerkingsvormen nodig zijn om deze doelgroep beter te bereiken en te begeleiden. Deze verkenning heeft als voorloper geresulteerd in een pilot risicojongeren uitgevoerd door Kwartier Zorg en Welzijn. In deze aanpak worden risicojongeren besproken en opgepakt door een vast kernteam, bestaande uit een gedragswetenschapper, twee casemanagers jeugd, twee

jongerenwerkers+ en een maatschappelijk werker. Doel is om sneller en beter zicht te krijgen op individuen en groepsverbanden en hierop snel te kunnen anticiperen en interveniëren. Ook wordt de raad van de toekomst actief betrokken bij het thema Jeugd en Veiligheid. Onderwerpen zoals het ronselen van jongeren op (basis)scholen en de ontwikkeling van online pesten dat kan escaleren naar bedreigingen en politie-inzet, worden met de raad van de toekomst gedeeld en besproken. Samen wordt verkend welke aanvullende preventieve maatregelen mogelijk zijn, met als doel deze ontwikkelingen zoveel mogelijk te voorkomen.

Breed Jeugd overleggen

Pagina:

12 van 14

Zaak:

1544860

Datum:

Mei 2026

De aanpak van jeugdproblematiek vindt plaats binnen de bestaande samenwerkingsstructuren, waaronder de breed jeugd overleggen. In deze overleggen werken partners zoals scholen, jongerenwerk, politie, BOA's, leerplicht, casemanagers jeugd, maatschappelijk werk en gemeente nauw samen. Binnen deze twee overleggen wordt zowel ingezet op jongeren onder de 12 jaar (12-) als jongeren van 12 jaar en ouder (12+). Het doel is om signalen vroegtijdig te delen, jongeren in beeld te krijgen en gezamenlijk te bepalen welke ondersteuning of interventie nodig is.

Door deze integrale samenwerking ontstaat een beter beeld van risicogroepen en kan sneller en gerichter worden gehandeld. Hierbij wordt nadrukkelijk gekeken naar zowel preventieve inzet als handhaving en zorginterventies.

Jongerenwerk

Begin april is het sollicitatieproces gestart om het jongerenwerk te versterken door uitbreiding van het straatteam. Met deze uitbreiding wordt beoogd de zichtbaarheid in de wijken te

vergroten, het contact met jongeren te intensiveren en signalen in een vroeg stadium op te vangen. Bij deze procedure wordt ook een beleidsmedewerker vanuit Openbare Orde en Veiligheid betrokken, zodat de inzet en verwachtingen rondom risicojongeren nadrukkelijk worden meegenomen. Cyberveiligheid

Echt Niet Vandaag

In oktober 2025 vond de eerste Noord-Nederlandse editie van Echt Niet Vandaag plaats. Dit initiatief richt zich op regionale actiedagen ter voorkoming van digitale criminaliteit. De

Pagina:

13 van 14

Zaak:

1544860

Datum:

Mei 2026

bestuurlijke aftrap vond plaats in Midden-Groningen, waarna op verschillende locaties waaronder een basisschool, een middelbare school, het jongerencentrum in Hoogezand en de bibliotheek, activiteiten zijn georganiseerd. Deze activiteiten waren met name gericht op het vergroten van bewustwording bij jeugd en ouderen. In 2026 wordt opnieuw een editie van Echt Niet Vandaag georganiseerd, ditmaal in de Week van de Veiligheid van 5 tot en met 9 oktober. Ook hierbij wordt ingezet op het vergroten van bewustwording en weerbaarheid tegen digitale criminaliteit.

HackShield

In de Week van de Veiligheid wordt, in samenwerking met de kind- en ouderondersteuners, het programma HackShield in de klas uitgerold. HackShield is een preventief lesprogramma voor

basisscholen dat leerlingen op een interactieve manier leert omgaan met digitale veiligheid en hen weerbaar maakt tegen online criminaliteit. De gemeente is in 2024 een driejarige samenwerking aangegaan met HackShield. In dat kader is in het voorjaar van 2024 een gemeente brede campagne uitgevoerd en is het programma

eerder ingezet tijdens de bestuurlijke aftrap van Echt Niet Vandaag in 2025. In oktober wordt ingezet op verdere opschaling, met als doel het programma op zoveel mogelijk basisscholen binnen de gemeente aan te bieden. Ingezette bestuurlijke maatregelen tweede helft van 2025

In de afgelopen periode zijn er meerdere bestuurlijke maatregelen ingezet door de burgemeester. Er zijn twee last onder dwangsommen opgelegd in het kader van drugshandel op straat. Er is twee keer een last onder dwangsom opgelegd vanwege het aanwezig hebben

Pagina:

14 van 14

Zaak:

1544860

Datum:

Mei 2026

van dan wel de handel in soft- en harddrugs. Daarnaast is er eenmalig cameratoezicht ingezet op grond van art. 151c Gemeentewet. Tot slot zijn er twee waarschuwingen opgelegd vanwege de aanwezigheid van softdrugs.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen

Erica van Lente

Taco van de Poel

Burgemeester

Waarnemend gemeentesecretaris

Deze brief is digitaal vervaardigd en daarom niet ondertekend.