401. Raadsbrief Update Omgevingswet - Ervaringen voorbereiding en publicatie wijzigingsbesluiten omgevingsplan

Raadsbrief Datum:

5 maart 2026

Verzenddatum:

5 maart 2026

Behandeld door:

Nanja Bos

Mailadres:

nanja.bos@midden-groningen.nl

Zaak:

1637171

Portefeuillehouder:

Erianne van der Burg

Onderwerp:

Update Omgevingswet: Ervaringen voorbereiding en publicatie wijzigingsbesluiten omgevingsplan

Geachte leden van de raad,

Sinds 1 januari 2024 werken gemeenten met de Omgevingswet. Deze wet heeft grote veranderingen gebracht in de manier waarop regels voor de fysieke leefomgeving worden opgesteld, vastgesteld en gepubliceerd. De inwerkingtreding van de wet is in de afgelopen jaren meerdere malen uitgesteld geweest, met name vanwege zorgen over het bijbehorende Digitaal Stelsel Omgevingswet (hierna: DSO). Ook na de inwerkingtreding is dit onderwerp regelmatig onder de aandacht gebracht van de minister. Na de inwerkingtreding van de Omgevingswet hebben wij prioriteit gegeven aan het continueren van onze reguliere dienstverlening, naast de invoering van de nieuwe wetgeving. Dit heeft er onder andere in geresulteerd dat uw raad de afgelopen twee jaar al diverse wijzigingsbesluiten op het omgevingsplan heeft vastgesteld. Daarmee loopt onze gemeente, ten opzichte van veel andere gemeenten, voorop. De eerder genoemde zorgen over de werking van het Digitaal Stelsel blijken in de praktijk niet onterecht. Met deze brief informeren wij uw raad specifiek over onze ervaringen van de afgelopen twee jaar bij de voorbereiding en publicatie van wijzigingsbesluiten op het omgevingsplan in relatie tot het DSO. Werken met het omgevingsplan Onder de Omgevingswet beschikt iedere gemeente over één gemeentedekkend omgevingsplan in plaats van diverse afzonderlijke bestemmingsplannen.

In het omgevingsplan staan de regels voor de fysieke leefomgeving, zoals regels over bouwen, het gebruik van gronden en andere activiteiten in de leefomgeving. Wanneer zich binnen de gemeente nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen voordoen, wordt beoordeeld of deze passen binnen de bestaande regels van het omgevingsplan. Als dat niet het geval is, kan het

Pagina:

2 van 3

Datum:

5 maart 2026

Zaak:

1637171

nodig zijn om af te wijken van het omgevingsplan of om het omgevingsplan aan te passen. In sommige gevallen kan gebruik worden gemaakt van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Hiermee kan een ontwikkeling via een vergunning mogelijk worden gemaakt zonder dat het omgevingsplan direct wordt gewijzigd. In andere gevallen is een wijziging van de regels in het omgevingsplan het meest passend. Bij iedere ontwikkeling wordt zorgvuldig beoordeeld welke procedure het meest passend is, waarbij onder andere wordt gekeken naar de uitvoerbaarheid, de gewenste doorwerking in het omgevingsplan en de planning van de ontwikkeling. Wijziging van het omgevingsplan Wanneer een ontwikkeling via een wijziging van het omgevingsplan mogelijk wordt gemaakt, wordt het gemeentedekkende omgevingsplan niet in één keer volledig opnieuw vastgesteld. Wijzigingen worden doorgevoerd via afzonderlijke wijzigingsbesluiten. Uw raad stelt in dat geval alleen de onderdelen van het plan vast die worden gewijzigd, vergelijkbaar met de vroegere zogenaamde postzegelbestemmingsplannen. Omdat het omgevingsplan voortdurend wordt aangepast, moet iedere wijziging worden afgestemd op de meest actuele versie van de geldende regels van het gehele gemeentedekkende omgevingsplan. Op deze manier blijft het omgevingsplan juridisch en digitaal één samenhangend geheel.

Publiceren onder de Omgevingswet Onder de Omgevingswet worden omgevingsdocumenten gepubliceerd via de Landelijke voorziening bekendmaken en beschikbaar stellen (LVBB). Dit is de centrale landelijke voorziening voor het publiceren van omgevingsdocumenten. Na publicatie via de LVBB wordt een besluit bekendgemaakt via officiëlebekendmakingen.nl. Vervolgens is het besluit of de geconsolideerde regeling te raadplegen via lokaleregelgeving.overheid.nl en via het Omgevingsloket bij Regels op de kaart. Gemeenten maken gebruik van plansoftware om wijzigingsbesluiten op te stellen en te publiceren. Deze software is gekoppeld aan de LVBB. Waar onder de voormalige Wet ruimtelijke ordening (Wro) publicatie via meerdere landelijke voorzieningen parallel plaatsvond, is dit onder de Omgevingswet gebundeld in één landelijke voorziening en verloopt de publicatie volgordelijk. Technische knelpunten bij publicatie De afgelopen twee jaar hebben wij bij het publiceren van wijzigingsbesluiten op het omgevingsplan diverse technische knelpunten ervaren. Deze hebben met name te maken met het afstemmen van nieuwe wijzigingsbesluiten op de meest actuele versie van het omgevingsplan.

De knelpunten ontstaan in de keten tussen de landelijke publicatievoorziening (LVBB) en de daarop aangesloten systemen, waaronder de software van leveranciers die gemeenten gebruiken voor het opstellen en publiceren van plannen. De LVBB is nog volop in ontwikkeling en wordt regelmatig aangepast. Deze wijzigingen werken door in de aangesloten softwaresystemen. Softwareleveranciers, adviesbureaus en gemeenten moeten hun systemen en werkprocessen hier regelmatig op aanpassen. Hierdoor vraagt het opstellen en publiceren van wijzigingsbesluiten meer tijd en afstemming dan vooraf werd verwacht. De technische knelpunten binnen het DSO zijn zowel regionaal als landelijk bekend en worden ook op die niveaus besproken. Wij staan als gemeente hierover onder andere in contact met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), andere overheden en softwareleveranciers. Gezien de samenhang

Pagina:

3 van 3

Datum:

5 maart 2026

Zaak:

1637171

met de woningbouwopgave vinden wij het belangrijk deze signalen ook bij uw raad onder de aandacht te brengen. Impact op uitvoering De doorontwikkeling van de landelijke systemen maakt dat het werken met en publiceren van wijzigingsbesluiten momenteel meer tijd en afstemming vraagt dan vooraf werd voorzien. Dit vraagt extra inzet en expertise binnen de organisatie en heeft invloed op de planning van werkzaamheden binnen het fysieke domein. Wij blijven daarom inzetten op de verdere ontwikkeling van betrokken collega’s, een zorgvuldige planning en prioritering van werkzaamheden en volgen de landelijke ontwikkelingen rondom het Digitaal Stelsel Omgevingswet nauwgezet. Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen wordt steeds een zorgvuldige afweging gemaakt tussen snelheid van realisatie, uitvoerbaarheid en welke procedure hierbij het meest passend is. Afsluitend De eerste twee jaar werken met de Omgevingswet laten zien dat het Digitaal Stelsel Omgevingswet nog volop in ontwikkeling is. Dit vraagt in de praktijk regelmatig extra afstemming en inzet bij het opstellen en publiceren van wijzigingsbesluiten op het omgevingsplan. Tegelijkertijd bouwen wij als gemeente steeds meer ervaring op met het werken onder de Omgevingswet en blijven wij ons verder ontwikkelen.

Wij volgen de landelijke ontwikkelingen nauwgezet en blijven waar nodig signalen delen via onder andere de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en andere overheden.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen

E. van Lente Burgemeester

T. van de Poel Waarnemend gemeentesecretaris

Deze brief is digitaal vervaardigd en daarom niet ondertekend.