369. Raadsbrief PvA circulair ondernemen raadsopdracht

Raadsbrief

Datum:

9 december 2025

Verzenddatum:

9 december 2025

Behandeld door:

Reint van Klinken

Mailadres:

Reint.vanklinken@midden-groningen.nl

Zaak:

Klik of tik om tekst in te voeren.

Portefeuillehouder:

Jur Mellies

Onderwerp:

Terugkoppeling activiteiten op het gebied van circulariteit en duurzaam ondernemen

Geachte leden van de raad, Met deze brief informeren wij u over de stand van zaken van het plan van aanpak ‘Duurzaam ondernemen & circulaire economie’, dat we u op 18 juli 2024 hebben aangeboden. Daarnaast geven wij een terugkoppeling op de door u vastgestelde bestuursopdracht Energietransitie en duurzaamheid (27 juni 2024). Plan van aanpak ‘Duurzaam ondernemen en circulaire economie’ Het plan van aanpak heeft als doel om concrete ervaring op te doen met de thematiek en al doende te zoeken naar een effectieve gemeentelijke rol, die past bij de hoge doelen waar bedrijven in Nederland voor staan, bij de behoeftes van onze ondernemers en bij onze invloedssfeer. In het plan is een overzicht opgenomen met een negental uit te voeren activiteiten; hiervan zijn de eerste twee afgerond. Onze nieuwe bedrijvencontactfunctionaris Duurzaamheid geeft momenteel integraal invulling aan de overige punten.

1

Omschrijving project/ activiteit Circulaire bedrijventerreinen

Toelichting Op bedrijventerrein Sappemeer-Oost is in 2025, door Vereniging Circulair Groningen Drenthe (VCGD) onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om (afval)reststromen te verminderen en/of te verwaarden. Het project heeft geleid tot een aantal concrete samenwerkingen tussen bedrijven en circulaire ketens. De gemeentelijke rol van het organiseren van inhoudelijke bijeenkomsten, waar bedrijven elkaar ontmoeten is effectief gebleken, zeker in de samenwerking met een netwerkorganisatie als de VCGD.

2

Zonnepanelen op agrarische daken

3

Programma verduurzaming bedrijventerreinen (PVB) Programma ontzorging MKB Overige ondersteuning structuren inventariseren Consultatie, netwerken, gezamenlijke planvorming op het gebied van duurzaam ondernemen

4 5 6

7

Positioneren lokaal MKB voor energiebesparing

8

Positioneren lokaal MKB voor circulaire energietransitie

9

Energiehub: haalbaarheidsonderzoek en vervolg

Pagina:

2 van 5

Datum:

18 juli 2024

Zaak:

1384165

Midden-Groningen heeft met LTO Noord en de Provincie Groningen het pilotproject ‘Verduurzaming op het agrarische erf’ aangeboden aan agrarische ondernemers in onze gemeente. Zestien agrariërs kregen energie- of asbestadvies en werden ondersteund in het doorrekenen van de businesscase. Slechts 4 gingen over tot realisatie van een zonnedak. Deze lage conversie is – ondanks advies over financiering - vooral toegeschreven aan hoge kosten, alsmede aan de problematiek omtrent netcongestie. Twee meerjarige provinciale programma’s zijn gericht op het aanjagen van (collectieve) verduurzamingsprocessen bij MKB’ers en op bedrijventerreinen. Als gemeente hebben we een bedrijfscontactfunctionaris Duurzaamheid aangenomen om deze trajecten lokaal in te bedden en samen te laten lopen met andere ondersteuningsstructuren en met onze wens om vooral van bedrijven zelf te horen waar ze behoefte aan hebben. Groningen werkt Slim (GWS) is in dit traject het loket voor bedrijfsmatige energievraagstukken. Voor mei 2027 willen we op 2 tot 4 bedrijventerreinen de organisatiegraad hebben verhoogd door gezamenlijk te verduurzamen. Daarnaast gaan we tientallen individuele MKB’ers helpen met energiebesparing. Het aanbod van advies en (gesubsidieerde) expertise is inmiddels al aan 150 ondernemers in de Retail aangeboden.

We betrekken lokale ondernemers steeds actiever bij gemeentelijke projecten, te beginnen met de isolatieaanpak van Nij Begun (M29). Via oproepen in onze eigen kanalen roepen we het lokale MKB op zich aan te sluiten bij het Nij Begun-bedrijvennetwerk. Bewoners komen via het regionale loket zo in contact met honderden regionale en lokale bedrijven. Op onze website tonen we uitsluitend lokale bedrijven. Deze focus op ‘lokaal’ krijgt ook vorm in een nieuwe interviewreeks met MKB-ondernemers. Een concreet voorbeeld is de proef ‘Nieuw Huis, Nij Begun’, waarin we samen met tien lokale ondernemers isolatie en ventilatie aanbieden rondom de sleuteloverdracht bij woningkoop. Dit project dient inmiddels als voorbeeld voor de regio. De komende jaren verbreden en intensiveren we de samenwerking met lokale ondernemers verder. Op een vergelijkbare manier willen we lokale bedrijven en circulaire producten gaan verbinden. Hiervoor hoeven we niet zelf de kar te trekken, want daarvoor zijn recent zogeheten ketenregisseurs van de organisatie Building Balance aangesteld. Ook Vereniging Circulair Groningen-Drenthe en de Natuur- en Milieufederatie Groningen hebben hun specifieke taken in het netwerk. Ze geven voorlichting aan bewoners over biobased en circulaire producten en stimuleren bedrijven om deze producten aan te bieden.

Op 4 maart 2025 bent u uitgebreid via een raadsbrief geïnformeerd over de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek. Het advies om de door de raad gewenste effecten (intensiveren samenwerking studenten en bedrijven, alert zijn op de noodzaak of kansen voor een energiehub en het voorkomen van een braindrain) uit te

Pagina:

3 van 5

Datum:

18 juli 2024

Zaak:

1384165

werken langs drie sporen is door het college overgenomen. De bedrijvencontactfunctionaris Duurzaamheid jaagt – met Groningen Werkt Slim als loket – inmiddels het (collectieve) verduurzamingsproces bij MKB-bedrijven en op bedrijventerreinen aan, gaat daar studenten aan verbinden en heeft ook als taak om problemen/ oplossingen aangaande netcongestie te signaleren. Groningen Werkt Slim (GWS) is de plek waar ondernemersvragen binnenkomen. De bedrijvencontactfunctionaris Duurzaamheid zorgt voor lokale bekendheid van GWS via oploopjes in het bedrijvennetwerk. Bestuursopdracht Energietransitie en duurzaamheid Deze opdracht bestaat uit: a) het bevorderen van ‘circulair denken en doen’ in de gemeente; uitgewerkt in tien actiepunten, en b) het opstellen van een langetermijnvisie op circulariteit.

1

2

Actie uit de raadsopdracht

Wat hebben we gedaan?

Het inventariseren van alle bedrijven in onze gemeente/ regio met duurzame/ circulaire producten en diensten. De consument bewust maken van andere keuzemogelijkheden Consultatie van alle lokale leveranciers van zonnepanelen. Wat doen jullie aan circulariteit?

Voor deze actie verwijzen we naar punten 7 en 8 uit het Plan van aanpak Duurzaam ondernemen en circulaire economie.

3

Onze energiecoaches trainen in advies/ voorlichting op het gebied van biobased isoleren en circulaire zonnepanelen

4

Onze lokale energieinitiatieven inspireren breder te gaan kijken en werken (groen, water, circulair). Sprekers en voorbeelden tijdens netwerkbijeenkomst voor energiepioniers

5

Aanreiken circulair handelingsperspectief voor energie-initiatieven via

Binnen de isolatieaanpak van Nij Begun is extra subsidie voor biobased isolatieproducten. Daarover communiceren wij onder andere via ons energieloket. Tijdens voorlichtingsavonden over isolatie informeren we ook over biobased materialen. Uit navraag bij lokale leveranciers blijkt dat het onderwerp circulariteit bij zonnepanelen nagenoeg niet speelt. In de praktijk krijgen verouderde zonnepanelen op Marktplaats een tweede leven. Wel kunnen bij de gemeentelijke afvalpunten kapotte zonnepanelen worden ingeleverd, waarna stichting OPEN de materialen uit de zonnepanelen recyclet. In de training tot energiecoach is expliciet aandacht besteed aan biobased en circulair isoleren. Zij zijn nu geëquipeerd om voorlichting te geven. Daarnaast informeren wij als gemeente zelf, tijdens voorlichtingsavonden, over biobased isolatiematerialen en de mogelijkheid om circulaire zonnepanelen aan te schaffen. We hebben getracht onze lokale energie-initiatieven te faciliteren met informatie over andere onderwerpen dan energie, onder andere middels een netwerkevenement. Dit is niet van de grond gekomen. Initiatieven worden overspoeld met informatie en bijeenkomsten en geven aan hierin hun eigen plan te willen trekken. Wel faciliteren en ondersteunen wij andere initiatieven en bewoners die actief zijn met bijvoorbeeld pluktuinen, voedselparken en repaircafés. Dit voorziet in een behoefte.

Er is een digitale toolbox ontwikkeld in samenwerking met de Groninger energiekoepel, maar die wordt weinig gebruikt. Om deze reden is het updaten van de toolbox gestopt. Tijdens de

6

7

uitvoeringsprogramma en toolboxen van de regiotafel Bij warmtenetprojecten voorkomen dat mensen zich genoodzaakt voelen om voor een korte periode een nieuwe cv-installatie te kopen. Aanbieden van “ketel voor even” Een oproep in de krant plaatsen met betrekking tot deelauto’s. Wie kunnen we helpen bij de organisatie ervan?

8

Onze activiteiten in het kader van klimaatadaptatie verbreden naar waterbesparing en het faciliteren van bewonersinitiatieven

9

Onze eigen website en het energieloket uitbouwen met circulair handelingsperspectief. Denk aan informatie, subsidies en externe platforms

10

Het communiceren van deze informatie en platforms. Daarnaast ook aansluiten bij campagnes, zoals Week van de circulariteit, Nacht van de Nacht en Duurzame huizenroute. Het opstellen van een communicatieplan en –kalender ter

Pagina:

4 van 5

Datum:

18 juli 2024

Zaak:

1384165

regiotafel, een 6 wekelijks overleg voor energie-initiatieven, wordt af en toe nog eens herhaald wat er qua circulair handelingsperspectief mogelijk is. Als er een vraag over het aanschaffen van een nieuwe ketel binnenkomt bij de organisatie van Gasvrij Gorecht, dan verwijzen we naar de opties om een cv-ketel te huren via Essent. Bij een eventuele uitbreiding van het warmtenet zullen we hier middels informatiepakketten aandacht aan blijven geven. In 2022 is in samenwerking met de RUG een pilot met een deelauto bij het gemeentehuis uitgevoerd, maar deze bleek commercieel niet haalbaar. In plaats daarvan zijn er een aantal platforms en verenigingen waarbij particuliere auto’s kunnen worden gedeeld als deelauto. We verwijzen hiernaar via onze website, het Regionaal Energieloket en de nieuwsbrief Duurzaamheid. Daarnaast is in februari 2025 een oproep geplaatst in de regiokrant om gebruik te maken van deelauto’s. In 2027 stellen we een gemeentelijk beleidsplan op voor deelmobiliteit, zoals vastgesteld in het uitvoeringsprogramma mobiliteitsplan van juli 2025. Waterbesparing is een provinciale prioriteit vanwege het bestaande watertekort. Daarom zijn wij aangesloten bij de regionale campagne Waterwinnaars van het Waterbedrijf, een communicatiecampagne die onder andere waterbespaartips langs de weg plaatst.

Via onze gemeentelijke kanalen is aandacht gevraagd voor bewust watergebruik, en in samenwerking met het Waterbedrijf bieden wij waterbespaarkits aan bij de receptie. Lokaal stimuleren we het gebruik van regenwater door subsidies voor groene daken, regentonnen en het afkoppelen van hemelwaterafvoer. Dit vermindert de belasting van het riool en verlaagt het drinkwatergebruik. Tijdens de regiotafel hebben wij bewonersinitiatieven geïnformeerd over de beschikbare watersubsidies. Op de gemeentelijke website hebben wij de tegel ‘Duurzaam doen’ ingericht, waarin inwoners handelingsperspectief krijgen op circulair gedrag. De pagina biedt informatie over subsidies, praktische opties en initiatieven waar inwoners bij kunnen aansluiten, zoals autodelen, het ruilen van tweedehands speelgoed en mogelijkheden voor een duurzamere tuin. Subsidies stonden al vermeld op het Regionaal Energieloket. Recent is hier informatie toegevoegd over biobased isolatie. In 2024 heeft de gemeente deelgenomen aan de Nacht van de Nacht en de Duurzame Huizenroute. Voor de Huizenroute is samen met de Natuur- en Milieufederatie gewerkt aan een bewustwordingscampagne. Deze was gericht op het inspireren van inwoners door verduurzaamde woningen open te stellen voor bezichtiging en ervaringen tussen huiseigenaren uit te wisselen.

Tijdens de Nacht van de Nacht is in samenwerking met het Kielzog en de bibliotheek de buitenverlichting van het gemeentehuis gedoofd en is in de gebouwen zelf minimaal licht gebruikt. Daarnaast is in ’t Kalkwijksterlint een eenmalige

ondersteuning van deze activiteiten

Pagina:

5 van 5

Datum:

18 juli 2024

Zaak:

1384165

proef uitgevoerd met gedimde straatverlichting. De helft van de bewoners beoordeelde dit positief, de andere helft negatief. De resultaten zijn gedeeld met de collega’s openbare verlichting voor beleidsontwikkeling. In 2025 zijn dezelfde campagnes in kleinere vorm uitgevoerd, mede omdat de Huizenroute in 2024 beperkt bezocht werd. Daarnaast is de Week van de Circulariteit gekoppeld aan de Landelijke Opschoondag. De gemeente organiseerde en faciliteerde hierbij diverse opschoonacties, inclusief materialen, communicatie en inzameling.

Langetermijnvisie circulariteit Voor 2050 is een nationaal doel gesteld, namelijk dat Nederland volledig circulair moet zijn. Voor een langetermijnvisie op circulariteit voor onze gemeente, als addendum op de duurzaamheidsvisie, is het wenselijk te beschikken over meer specifieke tussendoelen gericht op materiaalgebruik en afvalvermindering die eind 2024 door de Tweede Kamer zouden worden vastgesteld. Door vertraging zijn deze tussendoelen echter pas zeer recent, in oktober 2025, vastgesteld. Een addendum zal logischerwijs aansluiten bij deze tussendoelen voor 2035. We hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd over alle activiteiten die zijn ontplooid op het thema van circulariteit en duurzaam ondernemen. Richting de toekomst gaan we ze meer integraal rapporteren. Daarbij zullen we dan vooral ingaan op de werkzaamheden van onze nieuwe bedrijvencontactfunctionaris Duurzaamheid. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen

E. van Lente Burgemeester

M.H.M. Nieuwenhuijsen-Janssens Gemeentesecretaris

Deze raadsbrief is digitaal vervaardigd en daarom niet ondertekend.