353.1 Aanbiedingsbrief jaarverslag 2024 Nationaal Programma Groningen - Midden-Groningen

Gemeente Midden-Groningen College van burgemeester en wethouders Postbus 75 9600 AB Hoogezand Datum Documentnummer Dossiernummer Telefoonnummer: Email Bijlage Onderwerp

: 21 oktober 2025 : 2025-177196 : K91619 : 050 752 75 28 : info@nationaalprogrammagroningen.nl : Jaarverslag 2024 : Aanbieding jaarverslag 2024 Nationaal Programma Groningen

Geacht college, Hierbij bied ik u het jaarverslag van Nationaal Programma Groningen aan. In dit jaarverslag, dat op 4 juli jl. is vastgesteld door ons algemeen bestuur, blikken wij terug op 2024. In vogelvlucht nemen we u mee in de belangrijkste momenten en resultaten van vorig jaar. Nationaal Programma Groningen 5 jaar Op 11 maart 2024 vierde Nationaal Programma Groningen haar vijfjarig bestaan. Een moment om stil te staan bij alle waardevolle initiatieven en samenwerkingen die de afgelopen vijf jaar zijn ontstaan. Initiatieven waar we samen met Groningers, jong én oud, aan werken. Er is door inwoners, bedrijven, organisaties en overheden in Groningen veel in gang gezet, op heel veel gebieden: van biodiversiteit, economie, landschap, cultuur en armoede tot gezondheid, onderwijs en jongeren De eerste projectresultaten zijn zichtbaar, sommige projecten duren een generatie lang. Toukomst staat in de spotlights als uniek voorbeeld van burgerparticipatie in Nederland. Ter ere van dit jubileumjaar was er op de website bijzondere aandacht voor mijlpalen, feiten en cijfers, acties met projecten en jubileuminterviews. Groen licht voor programma's en projecten Het bestuur van Nationaal Programma Groningen keurde in 2024 18 nieuwe projecten en uitvoeringsprogramma's goed. Ook werd voor vier Toukomstprojecten een vervolgaanvraag goedgekeurd.

In totaal is 222 miljoen euro beschikbaar gesteld in 2024. Daarnaast ging natuurlijk veel aandacht naar goedgekeurde projecten die inmiddels in uitvoering zijn. Er werden in 2024 14 projecten afgerond. Verder werd ruim 1,37 miljoen euro beschikbaar gesteld aan Groningers die een aanvraag deden bij onze subsidieregelingen Loket Leefbaarheid en/of het Impulsloket. Evaluatie Toukomst: de stand van zaken Op 5 februari 2024 besloot het algemeen bestuur van Nationaal Programma Groningen een evaluatieonderzoek naar Toukomst uit te laten voeren. Toukomst is een grootschalig burgerparticipatieprogramma gericht op een betere toekomst voor Groningen. De focus van de evaluatie lag op de voorlopige resultaten en het proces. De impact is niet onderzocht: die maakt, voor zover nu al meetbaar, onderdeel uit van de programma brede tussentijdse evaluatie die het monitoringsconsortium in 2025 uitvoert.

De hoofdvraag van de Toukomstevaluatie in 2024 was: In hoeverre voldoet het programma Toukomst aan de oorspronkelijke doelstellingen, zoals vastgelegd in het programmakader van Nationaal Programma Groningen en het programmaplan Toukomst, zowel wat proces als wat inhoud van het programma betreft? Onderzoeksbureau Andersson Elffers Felix (AEF) voerde de evaluatie uit en kwam tot de volgende conclusie: Toukomst leverde mooie projecten op en stimuleerde nieuwe verbindingen tussen inwoners, overheden en maatschappelijke organisaties. Tegelijkertijd gaven initiatiefnemers aan dat zij onvoldoende duidelijkheid kregen over wat er van hen werd verwacht. Complexe vervolgstappen vertraagden de voortgang, wat voor frustraties zorgde. Een aantal initiatiefnemers haakte hierdoor af. AEF merkte ook op dat pas de helft van de looptijd van Toukomst is verstreken en dat niet alle projectresultaten op dit moment bekend en zichtbaar zijn. Het bestuur stelde het evaluatierapport op 10 februari 2025 vast. Afscheid Johan Remkes Eind 2024 namen we afscheid van onze voorzitter, Johan Remkes. Remkes besloot vanwege gezondheidsredenen zijn functie per 1 januari 2025 neer te leggen. Remkes was sinds begin 2022 voorzitter van het programma.

Na een omvangrijke politiek-bestuurlijke loopbaan had hij sterk de behoefte om zich in te zetten voor Groningen, de provincie waar hij geboren en opgegroeid is en waar zijn hart ligt. Hij zorgde tijdens zijn voorzitterschap voor korte lijnen tussen Den Haag en Groningen en zette zich in om de impact van het programma verder te vergroten. Samen met de Commissaris van de Koning René Paas en toenmalig burgemeester van Groningen Koen Schuiling speelde hij in 2023 namens de regio een belangrijke rol bij de totstandkoming van Nij Begun. Kortom, in zijn periode als voorzitter gaf Remkes een krachtige impuls aan het programma en de ontwikkelingen in Groningen. Succesvolle scholenchallenge Het thema van de scholenchallenge ‘Wij hebben de toekomst’ 2024 was slimme zorg, in lijn met de baanbreker gezondheid. Een dankbaar en actueel thema, bleek uit de enorme belangstelling vanuit scholen en opdrachtgevers. Aan deze grootste editie tot nu toe deden meer dan driehonderd leerlingen en studenten mee. De jury prees in de finale de hoge kwaliteit van de gepresenteerde oplossingen. De toekomstige samenwerkingen tussen de winnende teams en opdrachtgevers, waaronder het UMCG, Treant en de Health Hub in Roden, beloven dan ook veel. Zo helpt het Innovatiecentrum van het UMCG de winnaars van Groningen verder met hun eetbare pillenbakje.

De Friese winnaars kunnen dankzij Lifelines prototypes ontwikkelen van een bijzondere 'opvangbokaal' voor urine. Daarmee kunnen mensen zelf thuis metingen doen en vervolgens de bokaal inclusief metingen terugsturen. Handig voor mensen die slecht ter been zijn of op de eilanden wonen. Gezien het succes van de scholenchallenge besloot het bestuur van Nationaal Programma Groningen in 2024 om tot en met 2028 financiering beschikbaar te stellen voor een vervolg aan dat programma.

Nij Begun: gericht op brede welvaart Naast de inzet binnen Nationaal Programma Groningen werkten regio en Rijk in 2024 ook samen aan de Sociale en Economische Agenda van Nij Begun. Eind 2024 kwam hierover steeds meer duidelijkheid. Het lijkt erop dat meerdere initiatieven die onder de vlag van Nationaal Programma Groningen startten, zoals Tijd voor Toekomst, een vervolg krijgen binnen één van beide agenda's. Dat gebeurt door de initiatieven (nu) te verbreden en na afloop van het nationaal programma over te dragen. Zo kunnen deze initiatieven vele jaren vooruit en wordt er een generatie lang ingezet op een mooie, leefbare en kansrijke toekomst voor de Groningers. De beweging die Nationaal Programma Groningen begon – het versterken van de brede welvaart en het imago van Groningen – wordt daarmee voortgezet in de komende decennia. Meer over de ontwikkelingen rondom Nationaal Programma Groningen in 2024 leest u in ons jaarverslag. Ik vraag u het jaarverslag ter informatie aan te bieden aan de gemeenteraad. Met vriendelijke groet,

Nienke Baars Directeur Nationaal Programma Groningen