326. Raadsbrief aanpak verpauperde panden

Raadsbrief

Datum:

28 oktober 2021

Verzenddatum:

16 november 2021

Behandeld door:

Gerdien Boersma

Mailadres:

gerdien.boersma@midden-groningen.nl

Zaak:

657010

Portefeuillehouder:

José van Schie

Onderwerp:

Raadsbrief aanpak verpauperde panden

Geachte leden van de raad, Omtrent de aanpak van de verpauperde panden in de gemeente Midden-Groningen is voortgang te melden. Met deze raadsbrief willen wij u informeren over deze voortgang en over de aanpak zelf. Aanleiding Verspreid over de gemeente Midden-Groningen staan panden waar sprake is van zorgelijk onderhoud of verpaupering. Dit heeft een negatieve impact op de omgeving. Verpaupering is een serieus probleem en daarom is de gemeente in 2019 gestart met het ontwikkelen van een plan van aanpak zorgelijk onderhoud. Na de start in 2019 heeft de gemeente 132 panden in kaart gebracht die in meer of mindere mate te maken hebben met verpaupering. Deze 132 panden zijn gescoord op vier indicatoren: 1. Veiligheid Ten aanzien van veiligheid kan de indicatie zijn: veilig – onveilig – zeer onveilig. Aangezien een zeer belangrijke indicator, omdat het hier gaat om de bouwkundige staat van de woning en de veiligheid van de mensen die er wonen, worden hieraan de volgende punten gegeven 0 – 20 – 40. 2. Impact op de omgeving/ uitstraling Bij impact op de omgeving gaat het om: geen – beetje – veel met een score van 0 10-20. 3. Hinder (geluid, geur, ongedierte) Ook bij hinder zijn de categorieën: geen – beetje – veel met de score 0 – 10 - 20. 4.

Erfgoed (monumentaal of karakteristiek pand, of beschermd dorpsgezicht) Hierbij wordt gekeken of het pand een aanduiding heeft als: karakteristiek – beschermd dorpsgezicht – gemeentelijke monument of rijksmonument. De scores die hierbij horen zijn: 0 – 5 – 5 – 10 - 15. Bij 0 is er uiteraard geen sprake van een aanduiding, daarnaast kan sprake zijn van meerdere aanduidingen. Dan worden de scores bij elkaar opgesteld.

Pagina:

2 van 5

Datum:

28 oktober 2021

Zaak:

657010

Een groot aantal panden scoort matig tot slecht op veiligheid en dat is in combinatie met eenzelfde score op impact op de omgeving en/of hinder (dus een score van 30 punten of meer) reden om actie te ondernemen. Dit geldt voor 69 van de 132 in kaart gebrachte situaties. De scores zijn tot stand gekomen door fysieke waarneming. Dit betekent ook dat na daadwerkelijke grondige inspectie in of rondom het pand de score aangepast kan worden. De situatie kan na onderzoek slechter of beter zijn, doordat op dat moment al wel contact is met de eigenaar zal wel actie ondernomen worden om het pand te verbeteren. Bij bovenstaande indicatoren is geen indicator vanuit het sociale aspect meegenomen. Dit heeft ermee te maken dat deze indicatoren niet fysiek waarneembaar zijn. Het is echter aannemelijk dat er privéomstandigheden meespelen, waardoor het pand verpauperd. Daarom is het van groot belang dit aspect mee te nemen, zodat duidelijk wordt of al meteen begonnen kan worden met de aanpak van het pand, of dat eerst andere zaken opgelost moeten worden. Terugblik In een deel van de gemeente Midden-Groningen, namelijk de oude gemeente Menterwolde, wordt al inzet gepleegd op de panden die te maken hebben met verpaupering. Vanuit oude afspraken met de oost Groningse gemeenten zet het Regionaal woon- en leefbaarheidsplan Oost-Groningen (RWLP) zich hiervoor in.

Voor de rest van Midden-Groningen is lange tijd weinig aandacht geweest, omdat hiervoor geen middelen beschikbaar waren. Met de komst van het Nationaal Programma Groningen en de beschikbare middelen is het mogelijk in de hele gemeente Midden-Groningen deze werkwijze uit te rollen. Met het beschikbare budget kan de gemeente de eigenaren op verschillende manieren helpen. Het Regionaal woon- en leefbaarheidsplan Oost-Groningen heeft als doel om prachtig woon- en leefgebied te behouden en te versterken voor de toekomst. Het RWLP is een samenwerkingsverband tussen de provincie en de gemeente Westerwolde, Stadskanaal, Midden-Groningen, Pekela en Veendam. Oftewel: een samenwerkingsverband voor de regio Oost-Groningen, maar inmiddels worden de werkzaamheden breder in de provincie ingezet. Onderdeel van de aanpak van het RWLP is het voorkomen van verpaupering en het aanpakken van kwetsbare panden in de regio. Dit doet het RWLP om te komen tot een toekomstbestendige woningvoorraad en waard behoud van de gebouwde omgeving. Door het RWLP worden woningen aangemerkt die aandacht verdienen en gaan vervolgens met eigenaar van het pand om tafel om te kijken naar de stand van zaken en eventuele oplossingen. Besluitvorming Op 28 januari 2021 heeft u het lokale NPG Programmaplan "Hart voor Midden-Groningen" vastgesteld. Het project 'aanpak verpauperde panden' valt onder de NPG projecten.

Na het vaststellen van het Programmaplan, zijn de kredieten door u vastgesteld. Het NPG heeft inmiddels het krediet ter beschikking gesteld en daarmee kon het project daadwerkelijk van start gaan. Voor er een start gemaakt kon worden, is besloten dat het in het belang van het project noodzakelijk was om de lijst met de verpauperde panden vast te stellen. Daarom is de lijst met 132 verpauperde panden vastgesteld door het college op 26 oktober 2021. Met het vaststellen van de lijst kan er verantwoording afgelegd worden over de voortgang van het project. Op deze manier kan

Pagina:

3 van 5

Datum:

28 oktober 2021

Zaak:

657010

er geen twijfel of onduidelijkheid ontstaan over wanneer de doelstelling behaald is. Daarnaast biedt het ook duidelijkheid welke panden wel en niet in aanmerking komen voor een bijdrage vanuit de gemeente om verpaupering tegen te gaan. Concreet betekent bovenstaande dat dit project zich focust op de 132 panden die op de lijst staan. Bij hoge uitzondering kan een pand worden toegevoegd aan de lijst. Deze uitzondering kan alleen worden gemaakt als de veiligheid van de bewoners zeer ernstig in het geding is en directe actie noodzakelijk is. Binnen dit project gaat het zowel om het gezamenlijk met de eigenaar oplossen van de situatie, als via handhaving oplossen van het probleem. Op grond van artikel 55, lid 1 van de Gemeentewet, in samenhang met een belang, genoemd in artikel 10 lid 1 sub d van de Wet openbaarheid van bestuur, heeft het college de lijst onder geheimhouding vastgesteld. Reden voor geheimhouding, zoals gegeven is in artikel 10 lid 1 sub d, is dat de bijlage een lijst met persoonsgegevens betreft als bedoeld in de artikelen 9, 10 en 87 van de Algemene verordening gegevensbescherming. Verstrekking van deze gegevens maakt inbreuk op de persoonlijke levenssfeer.

Doelstelling van het project Het project heeft als doel in tien jaar tijd iets meer dan de helft van de bij de gemeente bekende verpauperde panden samen met de eigenaren op te lossen door verbetering (cascoherstel en verduurzaming) of sloop in het kader van herstructurering of gebiedsontwikkeling. Sloop wordt in de meeste situaties gevolgd door vervangende, eigentijdse en toekomstbestendige nieuwbouw. Planning Het project heeft een doorlooptijd van tien jaar en is opgedeeld in twee fasen. In fase 1 worden de eerste panden en woningen aangepakt en wordt de brede aanpak doorontwikkeld op basis van de opgedane ervaringen. Deze fase heeft een looptijd van drie jaar (tot einde eerste kwartaal 2024). De kennis en ervaring die is opgedaan vormt de basis voor een verdere uitrol van het project en een uitvoering voor fase 2. Aanpak Onderdeel van het project is het maken en vaststellen van kaders. Dit is nodig om behaalde resultaten te bestendigen, nieuwe verpaupering en de daarmee samenhangende problemen te voorkomen én om -niet onbelangrijk- heldere en voor iedereen duidelijke spelregels te hebben. De concrete activiteiten zijn: • maken en vaststellen van beleidsregels voor kamerverhuur, inclusief certificering verhuurders; • maken en vaststellen van kaders voor de aanpak van verpauperde panden/situaties, die ook gericht zijn op het voorkomen van nieuwe verpaupering.

Voor dit deel van het project wordt geen NPG-geld gebruikt; omdat dit het ontwikkelen van beleid betreft en dit tot de reguliere taken van de gemeente behoort. Voor het oplossen van verpauperde panden en situaties is NPG-geld nodig en inmiddels beschikbaar. Dit geld wordt gebruikt voor de begeleiding van eigenaren-bewoners en voor het afdekken van onrendabele toppen. De concrete activiteiten die hiermee samenhangen:

Pagina:

4 van 5

Datum:

28 oktober 2021

Zaak:

657010

• samen met welwillende (woning / pand) eigenaren maken van verbeterplannen inclusief afspraken over financiering, uitvoering en langjarige onderhoudsplannen; • verstrekken van subsidies om onrendabele toppen te financieren; • aankoop van panden ten behoeve van gebiedsontwikkeling/ herstructurering, onder andere in het historisch lint van het dorp Hoogezand-Sappemeer; • controle en handhaving (kamerverhuur) op basis van het nog te ontwikkelen beleid. Andere activiteiten die van belang zijn voor het behalen van de gewenste resultaten, maar waarvoor geen NPG-geld wordt ingezet: • de bestaande gemeentelijke leenfaciliteiten bij SVn uitbreiden met een maatwerklening; • inschakelen van sociale teams bij het vinden van oplossingen voor sociale problematiek achter de voordeur (reguliere taak sociale teams); • maken van afspraken met corporaties over huisvesting/beschikbaar hebben van passende woonruimte voor kwetsbare huurders uit panden die in het kader van herstructurering of gebiedsontwikkeling worden gesloopt of in het geval van onveilige (kamer)verhuursituaties. Deze afspraken met corporaties komen tot stand in de jaarlijkse cyclus voor het maken van prestatieafspraken op basis van de Woningwet 2015; Strategie De strategie binnen dit project focust zich op 3 pijlen. Allereest moet het beleid op orde zijn. De belangrijkste hierbij is het beleid rondom kamerverhuur.

Kamerverhuur Wij gaan aan de slag met het beleid voor kamerverhuur. Er zal een regeling gemaakt worden waardoor kamerverhuur onder voorwaarden mogelijk is. Op dit moment kennen wij geen regels omtrent kamerverhuur, hierdoor is het voor (vastgoed) eigenaren makkelijk en aantrekkelijk om oude panden op te kopen en in te richten voor kamerverhuur. Het pand wordt tot het minimale opgeknapt of soms zelfs niet eens, waardoor er onveilige situaties ontstaan. Daarnaast kan een concentratie aan kamerverhuur in een gebied leiden tot overlast. Daarnaast delen wij de verpauperde panden in 2 groepen in. De panden waarbij de eigenaren ook daadwerkelijk in het pand wonen. Deze groep wordt benaderd door de projectleiders vanuit het RWLP en via die wijze wordt getracht de situatie op te lossen. De andere groep betreft eigenaren die meerdere panden bezitten en deze verhuren. Het is hierbij vaak wenselijk meteen voor meerdere panden te komen tot een afspraak. RWLP Het RWLP heeft ervaring met het benaderen van eigenaren van verpauperde panden en het oplossen verpaupering. Daarom zetten we het RWLP in om in overleg te gaan met de eigenaren. Zoals eerder aangegeven is het RWLP al actief in het Menterwolde gedeelte. Dit gaat goed. Het resultaat is dat er ook daadwerkelijk panden worden opgeknapt en de verpaupering opgelost wordt. Zakelijke eigenaren Met de vastgoed eigenaren gaan we zelf in gesprek.

Dit valt buiten de opdracht van het RWLP, omdat deze eigenaren vragen om een andere aanpak. Vastgoedeigenaren hebben vaak meerdere

Pagina:

5 van 5

Datum:

28 oktober 2021

Zaak:

657010

panden. Eigenaren hebben hier vaak wel plannen voor, maar komen door redenen niet altijd meteen toe aan uitvoering daarvan. In overleg moet bekeken worden hoe deze panden, die in de loop der jaren zienderogen achteruitgaan, verbeterd kunnen worden en welke afspraken noodzakelijk zijn om deze verbetering teweeg te brengen en te behouden. Daarbij geldt ook dat er gekeken wordt naar welke panden deze eigenaren nog meer in bezit hebben en of het hier ook noodzakelijk voor is om afspraken te maken. Communicatie De afspraak is dat de raad twee keer per jaar op de hoogte gehouden wordt van de voortgang van alle NPG projecten gedurende een informatiesessie. Deze informatiesessies zal het project ook gebruiken om de voortgang te bespreken. Echter zijn de sessies openbaar en daarom zal de informatie die verstrekt wordt over de individuele gevallen summier zijn i.v.m. de privacy van de eigenaren van de verpauperde panden. Mocht de verpaupering van een pand binnen een gebiedsontwikkeling vallen, wordt u uiteraard via die wijze op de hoogte gesteld door middel van de gebruikelijke kanalen. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen

A. Hoogendoorn Burgemeester

H.J.W. Mulder Gemeentesecretaris