CConstaterende datMidden-Groningen
Koppel je AI →
Document · PDF

273.1 Inwonersonderzoek Midden-Groningen def samenvatting

Raadsvergadering 3 april 2025, gemeente Midden-GroningenBij agendapunt: Raadsbrieven11.768 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

Rapport Ipsos I&O

www.ipsos-publiek.nl

Colofon Uitgave Ipsos I&O Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam

Rapportnummer 2024/302

Datum december 2024

Opdrachtgever Gemeente Midden-Groningen

Auteurs

Dewi Hollander Maren Hekkema

Copyright Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

2 van 51

Inhoudsopgave Samenvatting _________________________________________________________________________________ 5 1

Inleiding _____________________________________________________________________________ 7 1.1 1.2 1.3 1.4

2

Openbare ruimte en gebiedsbeheer _________________________________________________ 10 2.1 2.2 2.3 2.4

3

Boodschappen en vrije tijd _____________________________ 33 Cultuur ________________________________________35

Gemeentelijke dienstverlening ______________________________________________________ 37 6.1 6.2 6.3

7

Oordeel gezondheid en leven ___________________________ 26 Belemmeringen __________________________________ 29 Fysieke beweging __________________________________ 31 Eenzaamheid _____________________________________ 31

Vrije tijd en cultuur _________________________________________________________________ 33 5.1 5.2

6

Sociale cohesie en ondersteuning _________________________ 17 Participatie ______________________________________ 21

Gezondheid en welzijn ______________________________________________________________ 26 4.1 4.2 4.3 4.4

5

Aanbod en onderhoud voorzieningen _______________________ 10 Melding maken ___________________________________ 14 Veiligheid _______________________________________ 15 Biodiversiteit _____________________________________ 16

Betrokkenheid bij buurt en gemeente _______________________________________________ 17 3.1 3.2

4

Achtergrond van het onderzoek __________________________ 7 Doelstelling en onderzoeksvragen ________________________ 7 Aanpak van het project _______________________________ 7 Leeswijzer ______________________________________ 9

Ervaring _______________________________________37 Waardering dienstverlening in het algemeen _________________ 39 Waardering specifieke aspecten __________________________ 41

Overig ______________________________________________________________________________ 43 7.1 7.2 7.3 7.4

Gemeenteraad ___________________________________ Subsidie woningisolatie _____________________________ BWRI ________________________________________ Wmo-ondersteuning _______________________________

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

43 44 45 47

3 van 51

7.5 7.6

Kredietbank Midden-Groningen ________________________ 49 Burgerpanel ____________________________________ 50

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

4 van 51

Samenvatting Inwoners zijn tevreden over hoeveelheid groen, maar minder over straatmeubilair De meeste inwoners zijn tevreden over de hoeveelheid groen in de openbare ruimte. Oudere inwoners zijn daar meer over te spreken dan jonge inwoners. Ook de bewoners van de landelijke gebieden Noord en West zijn hier positiever over dan de inwoners van het stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer en landelijk gebied Oost. Bijna de helft van alle inwoners vindt wel dat er onvoldoende straatmeubilair aanwezig is. Het onderhoud van voorzieningen wordt door inwoners wisselend beoordeeld: ongeveer net zoveel inwoners zijn hier tevreden als ontevreden over, of nemen een middenpositie in. Ook hier is een verschil zichtbaar tussen de verschillende leeftijdsgroepen: inwoners tussen de 18 en 49 jaar zijn vaker ontevreden over sport- en speelvoorzieningen dan 65-plussers. Die laatste groep heeft hier relatief vaak geen mening over. Driekwart van de inwoners voelt zich (heel) veilig in hun buurt. Voor 8 procent geldt dat dit niet het geval is. Zij laten bijvoorbeeld weten drugs- en of geluidsoverlast te ervaren, last te hebben van rondhangende jongeren of hardrijdend verkeer.

Voldoende sociale cohesie: vooral oudere bewoners uit de landelijke gebieden positief De meeste inwoners van Midden-Groningen zijn positief over de sociale cohesie in hun buurt. Een meerderheid voelt zich er thuis, vindt dat de buurtbewoners te vertrouwen zijn, voelt zich betrokken bij wat er leeft en speelt in de buurt en zegt dat bewoners altijd voor elkaar klaar staan. Over het algemeen zijn jongere inwoners het minder vaak eens met deze stellingen dan inwoners boven de 35 jaar. Ook inwoners uit het stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer voelen zich minder verbonden met hun buurtbewoners dan inwoners uit de landelijke gebieden.

Invloed belangrijk wanneer plannen inwoners persoonlijk raken Hoe dichter beleid, plannen en projecten van de gemeente bij inwoners zelf komen, hoe belangrijker zij het vinden om daar invloed op te hebben. Zo vindt driekwart van de inwoners het heel erg belangrijk om invloed te hebben wanneer plannen hen persoonlijk raken (74%). Wanneer het plannen voor de gehele gemeente betreft, geldt dat nog voor 28 procent.

Merendeel tevreden met eigen leven en gezondheid, kwart voelt zich wel eens eenzaam De meerderheid van de inwoners is tevreden met hun leven en beoordeelt hun eigen gezondheid positief. Tussen de twee aspecten is een zekere mate van overlap: van degenen die het leven met een onvoldoende (rapportcijfer 1 tot en met 5) beoordelen, is een relatief grote groep ook ontevreden over de eigen gezondheid. De leeftijd van inwoners hangt samen met de mate waarin verschillende aspecten het leven beïnvloeden. Hoe ouder iemand is, hoe meer de lichamelijke gezondheid het leven belemmert. Het tegenovergestelde is het geval voor de geestelijke gezondheid, financiën en het gevoel hebben er niet bij te horen: voor jongere inwoners vormt dit vaker een belemmering dan voor oudere inwoners.

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

5 van 51

Een kwart van de inwoners voelt zich wel eens eenzaam. Dat percentage is onder inwoners in de leeftijd 18 tot 34 jaar het hoogst (38%). Van de inwoners boven de 50 jaar voelt een op vijf zich soms of (heel) vaak eenzaam.

Gros inwoners onderneemt niet vaak iets cultureels, maar vindt voldoende aanbod wel belangrijk Inwoners doen vooral boodschappen in een supermarkt in de eigen gemeente. Hun vrije tijd spenderen ze vooral door in parken en natuurgebieden en bij vrienden en familie thuis. De meeste inwoners doen minder dan één keer per maand iets cultureels. Wel vinden zij het belangrijk dat er voldoende cultureel aanbod is in de gemeente. Dat geldt voor oudere inwoners meer dan voor inwoners onder de 35 jaar. Over het huidige aanbod aan cultuur in de gemeente is de helft van de inwoners niet tevreden maar ook niet ontevreden. Een iets kleinere groep (45%) is hier positief over.

Tevredenheid gemeentelijke dienstverlening, contact vooral aan de balie Ruim de helft van de inwoners had in het afgelopen jaar wel eens contact met de gemeente. Dat contact had in de meeste gevallen als doel om iets aan te vragen (zoals een paspoort of rijbewijs). Iets minder dan de helft van het contact vond plaats aan de balie. Over het algemeen is men tevreden met de ontvangen dienstverlening: meer dan de helft waardeert dit met een ruime voldoende. Hoe men het contact beoordeelt hangt samen met de wijze en het doel van contact. Degenen die aan de balie kwamen en iets wilden aanvragen waren het meest te spreken over de gemeentelijke dienstverlening. De groep die contact had via de mail of telefoon, en iets wilde doorgeven of een vraag wilde stellen, was minder tevreden doch nog steeds overwegend positief.

Onderzoeksverantwoording De gemeente Midden-Groningen heeft medio 2024 aan Ipsos I&O gevraagd een breed onderzoek onder inwoners uit te voeren. Dit onderzoek moet inzicht bieden in hoe de inwoners van MiddenGroningen over hun omgeving en de gemeente denken. Daarnaast is het onderzoek bedoeld om bestaand beleid te monitoren en informatie te verzamelen voor toekomstig beleid. De kern van het onderzoek bestond uit een enquête. Deze is verspreid via een willekeurig getrokken steekproef, en een open link. In totaal deden 1.435 inwoners mee. Dat is ruim voldoende om betrouwbare uitspraken te kunnen doen. Op de data is een randtotalenweging toegepast naar leeftijd, gender en deelgebied. Dit betekent dat de verhoudingen naar leeftijd, gender en deelgebied zijn teruggebracht naar de werkelijk bestaande verhoudingen in de bevolking van Midden-Groningen. Hiermee zijn de resultaten op deze kenmerken representatief voor alle inwoners van de gemeente Midden-Groningen.

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

6 van 51

1

Inleiding

1.1

Achtergrond van het onderzoek

De gemeente Midden-Groningen heeft medio 2024 aan Ipsos I&O gevraagd een breed onderzoek onder inwoners uit te voeren. Dit onderzoek moet inzicht bieden in hoe de inwoners van MiddenGroningen over hun omgeving en de gemeente denken. Daarnaast is het onderzoek bedoeld om bestaand beleid te monitoren en informatie te verzamelen voor toekomstig beleid.

1.2

Doelstelling en onderzoeksvragen

Het onderzoek dient een beschrijving te geven van hoe inwoners van de gemeente MiddenGroningen aankijken tegen verschillende thema’s, die onder andere te maken hebben met de relatie tussen inwoner en gemeente. De gemeente heeft vooraf intern geïnventariseerd bij welke teams een informatiebehoefte ligt, en waar die informatiebehoefte uit bestaat. Op basis daarvan is door Ipsos I&O een inschatting gemaakt van de geschiktheid van de aangedragen onderwerpen, en zijn een aantal thema’s geselecteerd die zich goed lenen voor het voorliggende onderzoek. Daarvoor is bijvoorbeeld nagegaan in hoeverre het gaat om onderwerpen die voor de meeste, liefst alle inwoners van toepassing zijn. Op basis daarvan zijn de volgende thema’s geselecteerd: 1 2 3 4 5 6

Openbare ruimte en gebiedsbeheer Sociale cohesie en betrokkenheid bij de buurt Gemeentelijke dienstverlening Gezondheid en welzijn Vrije tijd en cultuur Overig (gemeenteraad, verduurzamen woning, BWRI, Wmo en Kredietbank)

1.3

Aanpak van het project

De kern van het onderzoek bestond uit een enquête. Hiermee is onderzocht hoe inwoners van de gemeente Midden-Groningen over de verschillende thema’s denken. 1.3.1 Enquête onder inwoners Voor het onderzoek is een willekeurige steekproef getrokken van inwoners van de gemeente Midden-Groningen. In totaal kregen 3.500 inwoners per post een uitnodigingsbrief met daarin een unieke link en inlogcode waarmee de vragenlijst online kon worden ingevuld. In de brief werd ook de mogelijkheid geboden om een schriftelijke vragenlijst op te vragen. Daar maakten 19 inwoners gebruik van. Na ruim een week is een herinneringsbrief verstuurd aan de inwoners die nog niet hadden deelgenomen. De gemeente heeft inwoners daarnaast via de website, sociale media en in de openbare ruimte (met behulp van posters en billboards) op de hoogte gebracht van het onderzoek. Daarin werd verwezen naar een open link zodat inwoners die geen brief hadden ontvangen toch mee konden doen. De vragenlijst kon worden ingevuld van 10 tot en met 31 oktober 2024. Er is een indeling gemaakt van de gemeente in vier deelgebieden, om de eventuele verschillen tussen deze gebieden te kunnen rapporteren. In afbeelding 1 is deze indeling zichtbaar.

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

7 van 51

Afbeelding 1.1 - Indeling deelgebieden Naar gebied 1 verwijzen we in dit rapport met ‘Stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer’, gebied 2 wordt aangeduid als ‘Landelijk gebied West’, gebied 3 ‘Landelijk gebied Oost’ en gebied 4 ‘Landelijk gebied Noord’. Van de inwoners die een uitnodiging ontvingen, vulden 937 de vragenlijst in. Dit is een respons van 27 procent. Daarnaast deden 498 inwoners mee via de open link. Daarmee zijn er in totaal 1.435 ingevulde vragenlijsten. Dat is ruim voldoende om betrouwbare uitspraken te kunnen doen. In onderstaande tabellen staat de ongewogen respons uitgesplitst naar leeftijdsgroep en deelgebied.

Tabel 1.1 - Ongewogen respons per leeftijdsgroep

Tabel 1.2 - Ongewogen respons per deelgebied

Leeftijd

Respons

Deelgebied

Respons

18 t/m 34 jaar

115 (8%)

1 – Stedelijk gebied Hoogezand-

641 (45%)

35 t/m 49 jaar

228 (16%)

Sappemeer

50 t/m 64 jaar

437 (30%)

2 – Landelijk gebied West

249 (17%)

65 +

563 (39%)

3 – Landelijk gebied Oost

258 (18%)

Onbekend

92 (6%)

4 – Landelijk gebied Noord

188 (13%)

Totaal

1.435 (100%)

Onbekend

100 (7%)

Totaal

1.435 (100%)

1.3.2 Analyse van de uitkomsten In totaal zijn 424 inwoners uit de steekproef begonnen met het invullen van de vragenlijst, maar tussentijds gestopt. De uitval zit met name aan het begin van de vragenlijst en wijkt daarmee niet af van vergelijkbare onderzoeken. De data uit de steekproef en de open link is nauwkeurig met elkaar vergeleken. Omdat er weinig tot geen verschillen waarneembaar waren, is besloten de resultaten uit deze twee methoden van dataverzameling samen te voegen. Op de data is een randtotalenweging toegepast naar leeftijd, gender en deelgebied. Dit betekent dat de verhoudingen naar leeftijd, gender en deelgebied zijn teruggebracht naar de werkelijk bestaande verhoudingen in de bevolking van Midden-Groningen. Groepen die ondervertegenwoordigd zijn krijgen een groter gewicht, terwijl oververtegenwoordigde groepen een kleiner gewicht krijgen. Vooral de groep 18- tot 34-jarigen moest worden opgehoogd met behulp van een weging (8% in de respons ten opzichte van 22% in populatie). De weegfactoren (tussen 2,48 en 2,74) waren echter acceptabel. Door de weging zijn de resultaten op deze kenmerken representatief voor alle inwoners van de gemeente Midden-Groningen. Indien de percentages niet optellen tot 100 procent, is dit het gevolg van afrondingsverschillen.

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

8 van 51

1.4

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 komt het thema openbare ruimte en gebiedsbeheer aan bod. Hierin wordt onder andere besproken hoe tevreden men is over bepaalde voorzieningen in de buurt, en hoe veilig inwoners zich voelen. Hoofdstuk 3 gaat over de betrokkenheid van inwoners bij de buurt, en bij de gemeente. Hoe beoordelen zij de sociale cohesie in hun buurt? Over welke thema’s vinden zij het belangrijk om mee te praten? In hoofdstuk 4 komt aan bod hoe inwoners hun eigen gezondheid en welzijn ervaren. Het gaat over de mate waarin inwoners aan lichaamsbeweging doen, en in hoeverre zij voldoende sociale contacten hebben. Hoofdstuk 5 heeft betrekking op de thema’s economie cultuur en vrije tijd. Waar doen inwoners hun boodschappen? Hoe waarderen zij het gemeentelijke culturele aanbod? Tot slot komen in hoofdstuk 6 een paar losse onderwerpen (de gemeenteraad, verduurzamen woning, bekendheid BWRI, Wmo en Kredietbank) aan bod. •

•

In het rapport worden alleen statistisch significante verschillen benoemd. Dus als er wordt gesproken van bijvoorbeeld hoger, groter of meer, of lager, kleiner of minder, is er sprake van een statistisch significant verschil tussen groepen. In de figuren en tabellen staan de gewogen percentages weergeven. Bij elk figuur en bij elke tabel staat het ongewogen aantal respondenten waarop het percentage is gebaseerd. Als bij een figuur staat: Basis: alle inwoners (n=1.435) en in de figuur is af te lezen: “mee eens: 30%” betekent het dat 1.435 respondenten de vraag hebben beantwoord. Vertaald naar de inwoners van Midden-Groningen betekent het dat 30 procent van de volwassen inwoners het eens is met de stelling.

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

9 van 51

2

Openbare ruimte en gebiedsbeheer

In dit hoofdstuk wordt besproken hoe inwoners aankijken tegen zaken die te maken hebben met de openbare ruimte en gebiedsbeheer. In paragraaf 2.1 gaat het over het aanbod en onderhoud van voorzieningen in de buurt, paragraaf 2.2 bespreekt het maken van een melding, paragraaf 2.3 de ervaren veiligheid en 2.4 het belang van biodiversiteit.

2.1

Aanbod en onderhoud voorzieningen

Meeste inwoners tevreden over hoeveelheid openbaar groen Volgens de meeste inwoners is er in de buurt voldoende openbaar groen, zoals parken en plantsoenen (62%). De helft vindt ook dat er genoeg sportvoorzieningen zijn (49%), een iets kleinere groep vindt dat van de speelvoorzieningen. Over de hoeveelheid straatmeubilair (zoals bankjes en prullenbakken) is men minder tevreden: bijna de helft vindt dat deze onvoldoende aanwezig zijn in de buurt (46%). Figuur 2.1 - Vindt u dat de volgende zaken voldoende of onvoldoende aanwezig zijn in uw buurt? Basis: alle inwoners, n 1.435.

Openbaar groen

62%

Sportvoorzieningen

49%

Speelvoorzieningen

17%

44%

Straatmeubilair

29%

0% (Ruim) voldoende

13%

20%

21%

20%

40%

Niet voldoende, niet onvoldoende

23%

24%

9%

28%

8%

46%

60% (Ruim) onvoldoende

2%

5%

80%

100%

Weet niet/geen mening

Oudere inwoners zijn meer te spreken over de hoeveelheid groen dan hun jongere medebewoners. Waar de helft van de 18- tot 34-jarigen de groenvoorzieningen als voldoende beschouwd (50%) geldt dat voor 71 procent van de 65-plussers (zie Figuur 2.2). Ook zijn inwoners van landelijk gebied West hier meer over te spreken dan inwoners uit het stedelijk gebied (71% tegenover 59%, zie Figuur 2.3).

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

10 van 51

Figuur 2.2 - Vindt u dat de volgende zaken voldoende of onvoldoende aanwezig zijn in uw buurt? Openbaar groen. Uitgesplitst naar leeftijd. Basis: alle inwoners, n = 1.435 18-34 jaar

50%

35-49 jaar

20%

59%

50-64 jaar

29%

8%

65%

65+

12%

71%

0%

20%

(Ruim) voldoende

31%

22%

12%

40%

60%

Niet voldoende, niet onvoldoende

15%

80%

(Ruim) onvoldoende

100%

Weet niet / geen mening

Figuur 2.3 - Vindt u dat de volgende zaken voldoende of onvoldoende aanwezig zijn in uw buurt? Openbaar groen. Uitgesplitst naar deelgebied. Basis: alle inwoners, n=1.435 Stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer

59%

Landelijk gebied West

71%

Landelijk gebied Oost

14%

68%

0%

20%

Niet voldoende, niet onvoldoende

26%

10%

59%

Landelijk gebied Noord

(Ruim) voldoende

14%

40%

17%

23%

13%

60%

(Ruim) onvoldoende

80%

17%

100%

Weet niet / geen mening

Wisselende geluiden over onderhoud van voorzieningen Over het onderhoud van de verschillende voorzieningen is geen eenduidige meerderheid positief dan wel negatief. Zo is een derde ontevreden over het onderhoud van het straatmeubilair, tegenover een kwart (23%) die daar wel over te spreken is. Voor wat betreft het onderhoud van openbaar groen en speelvoorzieningen is de groep die hier tevreden over is vergelijkbaar met de groep die dat niet is. Over het onderhoud van sportvoorzieningen zijn inwoners wel vaker tevreden dan ontevreden (30% tegenover 16%).

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

11 van 51

Figuur 2.4 - Hoe tevreden of ontevreden bent u over het onderhoud van de volgende zaken in uw buurt? Basis: alle inwoners, n=1.435 Openbaar groen

36%

Sportvoorzieningen

22%

30%

27%

Speelvoorzieningen

26%

26%

Straatmeubilair

23%

30%

0% (Heel) tevreden

20%

38%

4%

16%

27%

26%

22% 33%

40%

Niet tevreden, niet ontevreden

60%

13%

80%

(Heel) ontevreden

100%

Weet niet/geen mening

Ook hierbij zijn enkele verschillen tussen groepen te zien. Zo zijn inwoners tussen de 18 en 49 jaar vaker ontevreden over het onderhoud van sportvoorzieningen (16-21%) dan 65-plussers (9%). Die laatste groep geeft relatief vaak aan hier geen mening over te hebben (32%). Eenzelfde beeld is zichtbaar bij speelvoorzieningen: een derde van de 18- tot 49-jarigen is niet te spreken over het onderhoud daarvan (33-34%), waar dat voor een kwart van de 50- tot 64-jarigen, en 18 procent van de 65-plussers geldt. Wederom geldt dat 65-plussers hier vaak geen mening over hebben (29%).

Speelvoorzieningen

Sportvoorzieningen

Figuur 2.5 - Hoe tevreden of ontevreden bent u over het onderhoud van de volgende zaken in uw buurt? Uitgesplitst naar leeftijd. 18-34 jaar

32%

27%

35-49 jaar

30%

29%

50-64 jaar

27%

65+

29%

34% 26%

27%

35-49 jaar

27%

24%

50-64 jaar

25%

30%

65+

29%

0% (Heel) tevreden

20%

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

21%

19% 29%

9%

32% 33%

14%

34%

15%

24%

25%

18%

40%

60%

Niet tevreden, niet ontevreden

23%

16% 26%

18-34 jaar

18%

(Heel) ontevreden

22% 29%

80%

100%

Weet niet / geen mening

12 van 51

Over het onderhoud van straatmeubilair zijn inwoners in het stedelijk gebied HoogezandSappemeer en de landelijke gebieden Oost en Noord (33-38%) vaker ontevreden dan inwoners die in het landelijk gebied West wonen (22%). Ook over sportvoorzieningen zijn inwoners uit het westen van de gemeente minder vaak ontevreden dan de inwoners uit andere deelgebieden.

Straatmeubilair

Sportvoorzieningen

Figuur 2.6 - Hoe tevreden of ontevreden bent u over het onderhoud van de volgende zaken in uw buurt? Uitgesplitst naar deelgebied.

Stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer

33%

Landelijk gebied West

29%

Landelijk gebied Oost

26%

Landelijk gebied Noord

28% 28% 28%

33%

Stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer

25%

Landelijk gebied West

27%

13%

26%

14%

29%

17%

29%

25%

19%

32%

23% 33%

34%

22%

10% 17%

Landelijk gebied Oost

21%

26%

37%

16%

Landelijk gebied Noord

24%

25%

38%

13%

0% (Heel) tevreden

Niet tevreden, niet ontevreden

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

20%

40%

(Heel) ontevreden

60%

80%

100%

Weet niet / geen mening

13 van 51

2.2

Melding maken

Voorkeur voor melding via Fixi, 65-plussers verkiezen hiervoor de telefoon Als inwoners een melding willen maken van iets in de buurt of wijk, zouden ze daarvoor de Fixiapp gebruiken, of bellen met de gemeente (beide 47%). In iets mindere mate overwegen inwoners hiervoor contact via de mail (41%) of een online formulier op de website (27%). Zie Figuur 2.7. Figuur 2.7 - Stel: u wilt een melding maken van iets in uw wijk of buurt. Hoe zou u hierover contact opnemen met de gemeente? Meerdere antwoorden mogelijk. Basis: alle inwoners, n = 1.435.

Via de Fixi-app

47%

Via de telefoon

47%

Via de mail

41%

Via een online formulier op de website

27%

Door naar het gemeentehuis te gaan

12%

Via sociale mediakanalen van de gemeente

9%

Via de gebiedsbeheerder of gebiedsregisseur

6%

Via de post

2%

Op een andere manier

2%

Ik zou geen contact opnemen met de gemeente hiervoor

2%

Weet ik niet of wil ik niet zeggen

2%

0%

10%

20%

30%

40%

50%

Er zijn verschillen naar leeftijd voor wat betreft het kanaal wat inwoners verkiezen. Zo geldt voor bewoners onder de 65 jaar dat het grootste aandeel een melding zou maken via de Fixi-app. Onder 65-plussers is de telefoon juist het meest genoemde medium. Tabel 2.1 - Stel: u wilt een melding maken van iets in uw wijk of buurt. Hoe zou u hierover contact opnemen met de gemeente? Uitgesplitst naar leeftijd. 18-34 jaar

35-49 jaar

50-64 jaar

65+

1.

Via de Fixi-app (48%)

Via de Fixi-app (57%)

Via de Fixi-app (50%)

Via de telefoon (54%)

2.

Via de telefoon (39%)

Via de mail (45%)

Via de telefoon (48%)

Via de Fixi-app (38%)

3.

Via de mail (36%)

Via de telefoon (42%)

Via de mail (44%)

Via de mail (38%)

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

14 van 51

2.3

Veiligheid

Driekwart van de inwoners voelt zich veilig in de buurt Het merendeel van de inwoners voelt zich (heel) veilig in de buurt. Voor 8 procent geldt dat dit niet het geval is. Zij laten bijvoorbeeld weten drugs- en of geluidsoverlast te ervaren, last te hebben van rondhangende jongeren of hardrijdend verkeer. In de tekstballon onder de figuur zijn enkele exemplarische citaten opgenomen. Figuur 2.8 - Voelt u zich veilig of onveilig in uw buurt? Basis: alle inwoners, n = 1.435.

13%

60%

0%

20% Heel veilig

Veilig

18%

40%

60%

Niet veilig, niet onveilig

Onveilig

7% 1%

80% Heel onveilig

100% Weet ik niet

‘Er word hier vooral ‘s avonds en ‘s ochtends vroeg veel te hard gereden. De weg is smal en er is weinig licht op/ aan de weg.’ ‘Criminaliteit van jeugd die drugs gebruiken, doe hier maar eens iets aan.’ ‘In de nabijheid van het winkelcentrum waar wij wonen hangen elke dag luidruchtige jeugd of mensen met een sociaal probleem rond.’ ‘Steeds vaker intimiderend gedrag van hangjongeren op fatbikes, was nooit zo hier. Constant vernielingen van gebouw dichtbij, brommers opvoeren, hoop herrie in de buurt.’

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

15 van 51

Er zijn geen verschillen zichtbaar naar leeftijd. Wel voelen inwoners uit het stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer zich over het algemeen minder veilig dan de inwoners van de drie andere gebieden. Figuur 2.9 - Voelt u zich veilig of onveilig in uw buurt? Basis: alle inwoners, n = 1.435 Stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer

66%

Landelijk gebied West

23%

83%

Landelijk gebied Oost

77%

Landelijk gebied Noord

2.4

9%

7%

17%

6%

85%

0% (Heel) veilig

9%

20%

Niet veilig, niet onveilig

40%

11% 3%

60%

(Heel) onveilig

80%

100%

Weet ik niet

Biodiversiteit

Voor driekwart van de inwoners is biodiversiteit in de wijk (heel) belangrijk (77%). Voor 5 procent geldt dat niet. De rest van de inwoners zit er tussenin, of heeft hier geen mening over. Er zijn geen verschillen naar leeftijd of deelgebied. Figuur 2.10 - Hoe belangrijk of onbelangrijk vindt u biodiversiteit in uw wijk of buurt? Basis: alle inwoners, n = 1.435

34%

0%

44%

20%

Heel belangrijk

Belangrijk

40% Niet belangrijk, niet onbelangrijk

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

15%

60% Onbelangrijk

3% 2% 3%

80% Heel onbelangrijk

100% Weet niet/geen mening

16 van 51

3

Betrokkenheid bij buurt en gemeente

3.1

Sociale cohesie en ondersteuning

Inwoners positief over sociale cohesie in buurt De meeste inwoners van Midden-Groningen voelen zich thuis in hun buurt (81%). Ook zegt een meerderheid dat zijn of haar buurtbewoners te vertrouwen zijn (59%). Iets meer dan de helft voelt zich betrokken bij wat er leeft en speelt in de buurt (56%) en vindt dat bewoners voor elkaar klaar staan (54%). Desondanks geeft een op vijf aan niet veel contact te hebben met buren (22%). Figuur 3.1 - In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen? Basis: alle inwoners, n = 1.435.

Ik voel me thuis in mijn buurt

81%

12%

7%1%

Mijn buurtbewoners zijn te vertrouwen

59%

Ik voel me betrokken bij wat er leeft en speelt in mijn buurt

56%

27%

16% 2%

In mijn buurt staan bewoners altijd voor elkaar klaar

54%

28%

14% 4%

Ik heb veel contact met mijn buren

43%

0% (Helemaal) eens

Niet eens, niet oneens

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

26%

20%

34%

40%

(Helemaal) oneens

8% 6%

22%

60%

80%

0%

100%

Weet niet/n.v.t.

17 van 51

Jongere inwoners voelen zich minder thuis in hun buurt dan oudere bewoners. Waar onder inwoners van 35 jaar of ouder 4 tot 5 procent het oneens is met de stelling ‘ik voel me thuis in mijn buurt’, geldt dat voor 13 procent van de 18- tot 34-jarigen. Ook met de andere stellingen is deze groep het relatief vaak oneens (zie Tabel 3.1). Tabel 3.1 - In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen? Uitgesplitst naar leeftijd. Basis: alle inwoners, n = 1.435

Ik voel me thuis in

18 - 34 jaar

35-49 jaar

50-64 jaar

65+

(n=115)

(n=228)

(n=437)

(n=563)

% eens

% oneens

% eens

% oneens

% eens

% oneens

% eens

% oneens

71%

13%

78%

5%

85%

5%

88%

4%

45%

16%

58%

9%

65%

6%

68%

5%

39%

35%

48%

17%

59%

10%

72%

6%

43%

24%

55%

13%

58%

10%

61%

9%

36%

32%

41%

26%

41%

20%

54%

15%

mijn buurt Mijn buurtbewoners zijn te vertrouwen Ik voel me betrokken bij wat er leeft en speelt in mijn buurt In mijn buurt staan bewoners altijd voor elkaar klaar Ik heb veel contact met mijn buren

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

18 van 51

Inwoners uit het stedelijk gebied voelen zich minder verbonden met hun buurt(bewoners) dan inwoners uit de landelijke gebieden. Zo zegt bijvoorbeeld minder dan de helft van de bewoners van het stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer dat buurtbewoners voor elkaar klaar staan (43%), waar een meerderheid van de bewoners van landelijke gebieden het daarmee eens is (6069%; zie Tabel 3.2). Tabel 3.2 - In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen? Uitgesplitst naar deelgebied. Basis: alle inwoners, n = 1.435. Stedelijk gebied

Ik voel me thuis in

Hoogezand-

Landelijk gebied

Landelijk gebied

Landelijk gebied

Sappemeer

West

Oost

Noord

(n=641)

(n=249)

(n=258)

(n=188)

% eens

% oneens

% eens

% oneens

% eens

% oneens

% eens

% oneens

74%

8%

87%

4%

85%

8%

91%

3%

52%

11%

71%

5%

62%

8%

69%

3%

47%

21%

69%

9%

59%

14%

62%

11%

43%

19%

67%

6%

60%

12%

69%

6%

39%

26%

52%

15%

45%

22%

49%

17%

mijn buurt Mijn buurtbewoners zijn te vertrouwen Ik voel me betrokken bij wat er leeft en speelt in mijn buurt In mijn buurt staan bewoners altijd voor elkaar klaar Ik heb veel contact met mijn buren

Een derde inwoners weet niet waar ze terechtkan met idee voor de buurt Volgens drie op tien inwoners worden er in de buurt voldoende leuke activiteiten georganiseerd. Groepen van vergelijkbare omvang vinden dat dit niet het geval is, of hebben hier geen uitgesproken mening over. Verder is een op vijf van mening dat de gemeente inwoners niet voldoende ondersteunt bij het organiseren van (buurt)activiteiten, volgens 15 procent is dat wel het geval. Een relatief grote groep (40%) weet dit niet. Een derde van de inwoners weet niet waar ze bij de gemeente terechtkan met een plan of idee voor de wijk of buurt (35%). Eén op de vijf inwoners weet dat wel.

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

19 van 51

Figuur 3.2 - In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen? Basis: alle inwoners, n = 1.435. In mijn buurt worden genoeg leuke activiteiten georganiseerd

31%

De gemeente ondersteunt inwoners voldoende bij het organiseren van (buurt)activiteiten

15%

Als ik een plan of idee heb voor mijn wijk of buurt, weet ik waar ik bij de gemeente terecht kan (bijvoorbeeld voor hulp en subsidie)

26%

20%

0% (Helemaal) eens

31%

Niet eens, niet oneens

20%

19%

20%

29%

40%

35%

40%

10%

27%

60%

(Helemaal) oneens

80%

100%

Weet niet/n.v.t.

Er zijn enkele verschillen naar leeftijd voor wat betreft hoe inwoners aankijken tegen het aanbod aan leuke activiteiten, en de mate waarin zij weten waar ze terecht kunnen met een idee voor de buurt. Een derde van de jonge inwoners (18-34 jaar) vindt niet dat er voldoende leuke activiteiten worden georganiseerd in de buurt (36%). Onder 50- tot 64- jarigen en 65-plussers geldt dat voor een kwart. Verder weet een op de vijf 65-plussers niet waar zij terecht kan met een idee voor de buurt, waar dat onder jongere groepen voor hogere percentages geldt (37-42%). Tabel 3.3 - In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen? Uitgesplitst naar leeftijd.

In mijn buurt worden

18 - 34 jaar

35-49 jaar

50-64 jaar

65+

(n=115)

(n=228)

(n=437)

(n=563)

% eens

% oneens

% eens

% oneens

% eens

% oneens

% eens

% oneens

25%

36%

30%

30%

34%

25%

33%

25%

16%

43%

15%

42%

19%

37%

26%

22%

genoeg leuke activiteiten georganiseerd Als ik een plan of idee heb voor mijn wijk of buurt, weet ik waar ik bij de gemeente terecht kan

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

20 van 51

Ook inwoners uit de landelijke gebieden zijn hier meer over te spreken dan inwoners uit het stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer. Een op de vijf inwoners van het stedelijk gebied zegt dat er genoeg leuke activiteiten worden georganiseerd. In de landelijke gebieden ligt dat percentage tussen de 32 en 46 procent. Figuur 3.3 - In hoeverre bent u het eens of oneens met onderstaande stellingen? ‘In mijn buurt worden genoeg leuke activiteiten georganiseerd.’ Uitgesplitst naar deelgebied. Basis: alle inwoners, n = 1.435. Stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer

22%

30%

Landelijk gebied West

45%

Landelijk gebied Oost

3.2

30%

20%

Niet eens, niet oneens

32%

40%

18% 28%

46%

0%

12%

31%

32%

Landelijk gebied Noord

(Helemaal) eens

36%

60%

(Helemaal) oneens

6% 10%

15%

6%

80%

100%

Weet niet / n.v.t.

Participatie

Vier op tien inwoners dacht mee over plannen, via vragenlijst of informatiebijeenkomst Vier op tien inwoners dachten of praatten in de afgelopen paar jaar wel eens mee over plannen of projecten van de gemeente Midden-Groningen. Een op vijf deed dat door mee te doen aan een vragenlijst of peiling (21%), een vergelijkbaar aandeel woonde een informatiebijeenkomst bij (18%).

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

21 van 51

Zes procent dacht of praatte op een andere manier mee. Zij deden dat bijvoorbeeld via een politieke partij, dorps- of wijkvereniging of spraken er op een informele manier over (‘op straat, met mensen uit de wijk’). Figuur 3.4 - Dacht of praatte u in de afgelopen twee jaar wel eens mee over plannen of projecten van de gemeente Midden-Groningen? Basis: alle inwoners, n=1.435.

Ja, door mee te doen aan een vragenlijst of peiling van de gemeente

21%

Ja, door naar een informatiebijeenkomst, informatiemarkt of presentatie van de gemeente te gaan

18%

Ja, door direct contact met een ambtenaar of politicus

7%

Ja, door lid te zijn van een klankbordgroep of werkgroep

4%

Ja, door iets te zeggen bij een vergadering van de gemeenteraad

1%

Ja op een andere manier

6%

Weet ik niet meer

2%

Nee

59%

0%

20%

40%

60%

80%

Inwoners uit het stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer dachten minder vaak mee dan inwoners uit de landelijke gebieden West en Noord. Tabel 3.4 - Dacht of praatte u in de afgelopen twee jaar wel eens mee over plannen of projecten van de gemeente Midden-Groningen? Percentage ‘Nee’. Uitgesplitst naar deelgebied. % nee Stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer

65%

Landelijk gebied West

52%

Landelijk gebied Oost

56%

Landelijk gebied Noord

51%

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

22 van 51

Invloed op plannen die inwoners persoonlijk raken erg belangrijk Hoe dichterbij beleid, plannen en projecten van de gemeente komen, hoe belangrijker inwoners het vinden om daar invloed op te hebben. Zo is in onderstaande figuur 3.5 te zien dat driekwart van de inwoners (74%) het heel erg belangrijk vindt om invloed te hebben wanneer de plannen hen persoonlijk raken. Wanneer het gaat om plannen voor de gemeente geldt dat nog voor 28 procent. Figuur 3.5 - Hoe belangrijk vindt u het om invloed te hebben op beleid, plannen en projecten van de gemeente… Basis: alle inwoners, n = 1.435. 100% 90%

28%

80% 53%

70% 60%

63% 74%

Heel erg belangrijk

50%

53%

40% 30% 20% 10% 0%

Weet ik niet

29%

2% 1%

…die u persoonlijk raken?

5% 1%

Niet erg belangrijk Helemaal niet belangrijk

38% 21%

Een beetje belangrijk

14% 6% 1%

2%

…die voor uw …die voor uw …die voor de straat of buurt wijk of dorp gemeente belangrijk zijn? belangrijk zijn? belangrijk zijn?

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

23 van 51

Er zijn geen verschillen tussen de deelgebieden. Wel is te zien dat 18- tot 34-jarigen het minder belangrijk vinden om invloed te hebben op plannen die voor de gemeente belangrijk zijn. Ruim een kwart vindt dat helemaal of niet erg belangrijk. Onder de oudere leeftijdsgroepen geldt dat voor 12 tot 14 procent. Figuur 3.6 - Hoe belangrijk vindt u het om invloed te hebben op beleid, plannen en projecten van de gemeente… die voor de gemeente belangrijk zijn? Uitgesplitst naar leeftijd. Basis: alle inwoners, n=1.435 100% 90%

18%

25%

80%

31%

32%

70% 60% 50%

Heel erg belangrijk Een beetje belangrijk

52% 61%

40%

53%

51%

30% 20%

Helemaal niet belangrijk Weet ik niet

24%

10% 0%

Niet erg belangrijk

11%

10% 2%

13%

3%

1%

3%

18-34 jaar

35-49 jaar

50-64 jaar

65+

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

24 van 51

Over de meeste voorgelegde onderwerpen vindt een meerderheid van de inwoners het belangrijk om mee te denken of te praten. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om het bouwen van woningen (84%) of het planten van bomen in de buurt (85%). Over toerisme, de viering van de jaarwisseling en opvang voor vluchtelingen vindt (ruim) een kwart het niet belangrijk om mee te denken (zie Figuur 3.7). Figuur 3.7 - Hoe belangrijk vindt u het om mee te denken of praten over…? Basis: alle inwoners, n = 1.435.

…het bouwen van woningen?

52%

32%

11% 3%

…het planten van bomen in de buurt?

50%

35%

11% 2%

…het tegengaan van eenzaamheid?

43%

38%

12% 2%

…de aanpak van zwerfafval?

43%

41%

11% 2%

…parkeren in de buurt?

42%

31%

20%

5%

…sociaal beleid (bijv. Wmo ondersteuning, jeugdhulp)?

39%

36%

16%

4%

…de toekomst van dorps- en wijkgebouwen?

38%

38%

17%

3%

…opvang voor vluchtelingen?

38%

…duurzaamheid?

37%

…de viering van de jaarwisseling en vuurwerk?

37%

…de geldzaken van de gemeente?

33%

…voldoende evenementen en cultuur in de gemeente?

30%

…toerisme?

12%

0% Heel erg belangrijk

Een beetje belangrijk

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

33%

16%

43%

14%

32%

19%

41%

43%

39%

20%

Niet erg belangrijk

11%

10%

17%

4%

18%

5%

35%

40%

60%

4%

10%

80%

Helemaal niet belangrijk

100% Weet ik niet

25 van 51

4

Gezondheid en welzijn

4.1

Oordeel gezondheid en leven

Meeste inwoners tevreden met eigen leven en gezondheid Zowel over de tevredenheid met het leven als de beoordeling van de eigen gezondheid is een meerderheid van de inwoners positief. Twee derde van de inwoners is (heel) tevreden met het eigen leven en beoordeelt het met het cijfer 8, 9 of 10. Een kwart beoordeelt zijn of haar leven met een voldoende (cijfer 6 of 7). Een op twintig geeft een onvoldoende. Figuur 4.1 - Hoe tevreden bent u over het algemeen met uw leven? Geef dit aan met een cijfer van 1 (heel ontevreden) tot en met 10 (heel tevreden). Basis: alle inwoners, n=1.435.

66%

0%

20% Goed (8 - 10)

25%

40% Voldoende (6 - 7)

Onvoldoende (1 - 5)

60%

5% 4%

80%

100%

Weet ik niet/wil ik niet zeggen

Ook vindt bijna driekwart (71%) van de inwoners de eigen gezondheid (zeer) goed. Wederom is er een groep van één op twintig die de eigen gezondheid als (zeer) slecht ziet. Figuur 4.2 - Hoe is over het algemeen uw gezondheid? Basis: alle inwoners, n=1.435.

71%

0%

20% (Zeer) goed

21%

40% Niet goed, niet slecht

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

60% (Zeer) slecht

5% 3%

80%

100%

Wil ik niet zeggen

26 van 51

Tussen de twee aspecten is een zekere mate van overlap: van degenen die het leven met een onvoldoende (cijfer 1 tot en met 5) beoordelen, is een relatief grote groep ook ontevreden over de eigen gezondheid. Dit is zichtbaar in Figuur 4.3: daarin is van de groepen inwoners die hun leven beoordelen met een goed, voldoende of onvoldoende (zie ook Figuur 4.1) afzonderlijk te zien hoe zij over hun gezondheid denken. Figuur 4.3 - Hoe is over het algemeen uw gezondheid? Uitgesplitst naar tevredenheid met het leven (exclusief ‘weet ik niet/wil ik niet zeggen’). Basis: alle inwoners, n=1.435

Tevredenheid leven: cijfer 1 t/m 5

25%

35%

Tevredenheid leven: cijfer 6 of 7

53%

Tevredenheid leven: cijfer 8 t/m 10

38%

8%

83%

0% (Zeer) goed

39%

20%

Niet goed, niet slecht

40% (Zeer) slecht

15%

60%

80%

2%

100%

Wil ik niet zeggen

Inwoners landelijke gebieden Oost en West meest positief over eigen leven Zowel voor de tevredenheid met het leven als het oordeel over de gezondheid zijn er verschillen naar leeftijd en deelgebied. Van de 50- tot 64-jarigen (72%) en de 65-plussers (71%) geeft een groter deel een ‘goed’ aan het leven, wanneer zij worden vergeleken met 18- tot 34-jarigen (56%). Die laatste groep beoordeelt het eigen leven vaker met een 6 of 7 (35%). Tevens geeft een groter deel van de inwoners van stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer een voldoende aan het leven dan inwoners van de landelijke gebieden Oost en West. Inwoners van die gebieden zijn namelijk positiever: zij beoordelen het leven vaker met een 8, 9 of 10.

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

27 van 51

Tabel 4.1 - Hoe tevreden bent u over het algemeen met uw leven? Uitgesplitst naar leeftijd (exclusief ‘onbekend’) en deelgebied (exclusief ‘onbekend’). Basis: alle inwoners, n = 1.435 Onvoldoende

Voldoende

Goed

Weet ik niet/Wil

( Cijfer 1 tot 5 )

(Cijfer 6 of 7)

(Cijfer 8 t/m 10)

ik niet zeggen

18 – 34 jaar

6%

35%

56%

3%

35 – 49 jaar

6%

24%

67%

2%

50 – 64 jaar

4%

22%

72%

2%

65+

4%

22%

71%

3%

5%

28%

64%

3%

Landelijk gebied West

4%

18%

72%

5%

Landelijk gebied Oost

6%

18%

72%

5%

Landelijk gebied Noord

5%

28%

65%

2%

Leeftijd

Deelgebied Stedelijk gebied HoogezandSappemeer

De eigen gezondheid wordt door 82 procent van de 18- tot 34-jarigen als (zeer) goed beoordeeld (tabel 4.2). Dat is een hoger percentage dan in alle andere leeftijdsgroepen. Verder is af te lezen in tabel 4.2 dat een groter aandeel inwoners van het landelijk gebied West de gezondheid als (zeer) goed ziet dan degenen die in landelijk gebied Noord wonen. Deze inwoners vinden het vaker ‘niet goed, niet slecht’. Tabel 4.2 - Hoe is over het algemeen uw gezondheid. Uitgesplitst naar leeftijd (exclusief ‘onbekend’) en deelgebied (exclusief ‘onbekend’). Basis: alle inwoners, n = 1.435 Niet goed,

Wil ik niet

(Zeer) goed

niet slecht

(Zeer) slecht

zeggen

82%

15%

3%

1%

Leeftijd 18 – 34 jaar 35 – 49 jaar

74%

19%

7%

1%

50 – 64 jaar

69%

23%

6%

2%

65+

64%

26%

6%

3%

Stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer

71%

22%

5%

3%

Landelijk gebied West

80%

13%

4%

3%

Landelijk gebied Oost

71%

21%

6%

2%

Landelijk gebied Noord

65%

29%

4%

2%

Deelgebied

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

28 van 51

4.2

Belemmeringen

Vier op tien (een beetje) belemmerd door fysieke klachten, een kwart door mentale gezondheid Aan inwoners is gevraagd of verschillende aspecten, zoals gezondheid of financiën hun leven belemmeren. Voor ieder aspect geldt dat het een meerderheid van de inwoners naar eigen zeggen niet in de weg zit. Over het aspect ‘beheersing van de taal en cultuur’ zegt 95 procent dat dit hen niet belemmert. Toch is er voor ieder aspect ook een groep die aangeeft dat het hen een beetje of heel erg belemmert in het leven. Voor de lichamelijke gezondheid gaat het om bijna vier op de tien inwoners, en voor de geestelijke gezondheid om een kwart van de inwoners. Ook door financiën en ‘het gevoel er niet bij te horen’ wordt ongeveer 20 procent van de inwoners (enigszins) belemmerd. Figuur 4.4 - In hoeverre belemmeren onderstaande zaken uw leven? Basis: alle inwoners, n=1.435

Lichamelijke gezondheid

8%

Geestelijke gezondheid

5%

Financiën (‘moeite om rond te komen’) 4% Het gevoel ‘er niet bij te horen’

4%

Beheersing taal/cultuur

4%

31% 20%

74%

17%

79%

16%

80% 95%

0%

20%

(Heel) erg

Een beetje

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

61%

40%

60%

80%

100%

(Bijna) niet

29 van 51

De leeftijd van inwoners hangt samen met de mate waarin verschillende aspecten het leven beïnvloeden (figuur 4.5). Hoe ouder iemand is, hoe meer de lichamelijke gezondheid het leven belemmert. Het tegenovergestelde is het geval voor de geestelijke gezondheid, financiën en het gevoel hebben er niet bij te horen: meer jongere inwoners dan oudere inwoners zeggen dat juist die aspecten hun leven belemmeren. Figuur 4.5 - In hoeverre belemmeren onderstaande zaken uw leven? Weergeven is het percentage ‘(bijna) niet’. Uitgesplitst naar leeftijd. Basis: alle inwoners, n= 1.435.

75% 64% 59%

Lichamelijke gezondheid 50%

53% 70%

Geestelijke gezondheid

78% 86% 94% 94% 96% 97%

Beheersing taal/cultuur

35-49 jaar 50-64 jaar 65+

68%

Financiën (moeite om rond te komen)

18-34 jaar

76% 83% 88% 70% 78% 84% 85%

Het gevoel er niet bij te horen

0%

20%

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

40%

60%

80%

100%

30 van 51

4.3

Fysieke beweging

Meeste inwoners doen (minimaal) wekelijks aan lichaamsbeweging Driekwart van de inwoners doet één keer per week of vaker aan lichaamsbeweging. Een op de tien doet dat ongeveer een keer per maand, een vergelijkbare groep minder dan één keer per maand. Er zijn geen verschillen zichtbaar naar leeftijd. Figuur 4.6 - Hoe vaak sport u of doet u aan lichaamsbeweging? Basis: alle inwoners, n=1.435 100% 14%

90% 80%

Meer dan 5 keer per week 2 tot 5 keer per week

70%

30%

60%

1 tot 2 keer per week

50% 31%

Eén of een paar keer per maand

20%

8%

10%

9%

Minder dan één keer per maand

0%

8%

40% 30%

4.4

Wil ik niet zeggen

Eenzaamheid

Kwart inwoners voelt zich wel eens eenzaam, percentage onder jongere inwoners het hoogst Zeven op de tien inwoners hebben ruim voldoende contact met andere mensen. Een op de tien heeft te weinig contact. De overige 16 procent heeft voldoende aanspraak, maar zou wel meer willen.

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

31 van 51

Onder jongeren (18 t/m 34 jaar) is het percentage dat te weinig contacten met andere mensen zegt te hebben hoger dan onder 65-plussers (15% tegenover 6%; zie Figuur 4.7). Figuur 4.7 - Heeft u voldoende contact met andere mensen? Basis: alle inwoners, n=1.435. Totaal

70%

18-34 jaar

16%

64%

35-49 jaar

16%

68%

72%

65+

74%

Ja, ruim voldoende

20%

Ja, maar ik zou wel wat meer willen

6%

10%

17%

60%

5%

11%

16%

40%

5%

15%

15%

50-64 jaar

0%

10%

6% 3%

80%

Nee, te weinig

2%

100%

Weet ik niet/wil ik niet zeggen

Een kwart van de inwoners voelt zich wel eens eenzaam. Ook dat percentage is hoger onder 18tot 34-jarigen dan onder oudere leeftijdsgroepen. Bijna vier op de tien jongeren voelen zich soms of vaak eenzaam, waar dat onder inwoners boven de 50 jaar maar voor een op vijf geldt. Figuur 4.8 - Voelt u zich wel eens eenzaam? Basis: alle inwoners, n=1.435.

Totaal

76%

18 tot 34 jaar

21%

62%

35 tot 49 jaar

28%

75%

4%

10%

23%

3%

50 tot 64 jaar

81%

18%

2%

65+

81%

18%

2%

90%

100%

0%

10%

20%

30%

Nee, (bijna) niet

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

40%

50%

Ja, soms

60%

70%

80%

Ja, (heel) vaak

32 van 51

5

Vrije tijd en cultuur

5.1

Boodschappen en vrije tijd

Inwoners doen vooral boodschappen in eigen gemeente, andere opties verschillen per gebied De meeste inwoners doen hun dagelijkse boodschappen in een supermarkt in de gemeente (89%). In mindere mate bezoeken zij hiervoor speciaalzaken (31%), supermarkten buiten de gemeente (25%), de markt (17%) of doen ze dat online (17%). Figuur 5.1 - Waar doet u normaal gesproken uw dagelijkse boodschappen? Basis: alle inwoners, n=1.435

In een supermarkt in de gemeente

89%

Bij speciaalzaken (zoals bakker, slager, groentewinkel)

31%

In een supermarkt buiten de gemeente

25%

Op de markt

17%

Online

17%

Ergens anders

4%

0%

20%

40%

60%

80%

100%

Er zijn verschillen tussen de verschillende deelgebieden voor wat betreft waar inwoners hun boodschappen doen. Zo gaan de inwoners uit het stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer hiervoor vaker naar een supermarkt in de gemeente (95%) dan inwoners uit de andere deelgebieden (77%-88%). Zij gaan juist vaker naar een supermarkt buiten de gemeentegrenzen– met name inwoners uit landelijk gebied Oost. Daar gaat bijna de helft wel eens de gemeente uit voor de dagelijkse boodschappen (47%). Dat geldt maar voor een op de tien bewoners van stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer. Stedelijk gebied Hoogezand-Sappemeer

Landelijk gebied West

Landelijk gebied Oost

Landelijk gebied Noord

1.

Supermarkt in de

Supermarkt in de

Supermarkt in de

Supermarkt in de

gemeente (95%)

gemeente (88%)

gemeente (77%)

gemeente (87%)

2.

Speciaalzaken (28%)

Supermarkt buiten de

Supermarkt buiten de

Speciaalzaken (30%)

gemeente (29%)

gemeente (47%)

Speciaalzaken (25%)

Speciaalzaken (41%)

3.

Op de markt (21%)

Supermarkt buiten de gemeente (27%)

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

33 van 51

Vrije tijd wordt vooral buiten, en bij vrienden of familie doorgebracht Driekwart van de inwoners brengt hun vrije tijd door in parken en natuurgebieden (75%). Ook doet ruim twee derde dat bij vrienden en familie thuis (69%). Zeven procent brengt die tijd graag ergens anders door. Zij noemen onder andere de eigen tuin, camping of andere plekken buiten de gemeente. Figuur 5.2 - Wanneer u uw vrije tijd buitenshuis doorbrengt, waar doet u dit dan het liefst? Meerdere antwoorden mogelijk. Basis: alle inwoners, n=1.435

In parken en natuurgebieden

75%

Bij vrienden en familie thuis

69%

In horecagelegenheden

40%

In culturele instellingen

34%

In sportfaciliteiten

21%

Ergens anders

7%

0%

20%

40%

60%

80%

Er zijn verschillen naar leeftijd voor wat betreft waar inwoners graag hun vrije tijd doorbrengen. Jongere inwoners doen dit bijvoorbeeld vaker bij vrienden en familie thuis, in horecagelegenheden en in sportfaciliteiten. Tabel 5.1 - Wanneer u uw vrije tijd buitenshuis doorbrengt, waar doet u dit dan het liefst? Uitgesplitst naar leeftijd. 18 - 34 jaar 1.

35 - 49 jaar

50 - 64 jaar

65+

Bij vrienden en familie

In parken en

In parken en

In parken en

(78%)

natuurgebieden (79%)

natuurgebieden (76%)

natuurgebieden (78%)

2.

In parken en

Bij vrienden en familie

Bij vrienden en familie

Bij vrienden en familie

natuurgebieden (70%)

(75%)

(65%)

(66%)

3.

In horecagelegenheden

In horecagelegenheden

In horecagelegenheden

In culturele instellingen

(57%)

(45%)

(42%)

(32%)

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

34 van 51

5.2

Cultuur

Meeste inwoners doen minder dan één keer per maand iets cultureels Cultuur kan actief of passief beleefd worden. Actieve cultuurbeleving is bijvoorbeeld het maken van muziek of kunst, of het volgen van danslessen. Passieve cultuurbeleving is bijvoorbeeld het bezoeken van een theater of museum. De meeste inwoners doen minder dan één keer per maand aan actieve (65%) en passieve (60%) cultuurbeleving. Figuur 5.3 - Hoe vaak doet u aan actieve en passieve cultuurbeleving? Basis: alle inwoners, n=1.435

65% 60%

Minder dan één keer per maand 11%

Eén of een paar keer per maand

22%

1 tot 2 keer per week

7% 3%

2 tot 5 keer per week

2% 1%

Meer dan 5 keer per week

1% 1%

Actieve cultuurbeleving Passieve cultuurbeleving

14% 13%

Weet ik niet 0%

20%

40%

60%

80%

Oudere inwoners positiever over hoeveelheid en soort cultureel aanbod Ondanks dat het merendeel van de inwoners niet regelmatig culturele activiteiten onderneemt, vindt zij het wel van belang dat er voldoende aanbod is. Voor een derde (32%) is dat heel belangrijk, voor 42 procent een beetje. Een kwart (26%) vindt dit niet zo of helemaal niet belangrijk.

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

35 van 51

Oudere inwoners vinden het belangrijker dan jongere inwoners dat er voldoende cultureel aanbod is in de gemeente. Van de 18- tot 34-jarigen is voor 17 procent van belang dat er genoeg culturele activiteiten zijn, waar dat voor vier op de tien 65-plussers geldt. Figuur 5.4 - Hoe belangrijk vindt u het dat er voldoende cultureel aanbod is in uw gemeente? Basis: alle inwoners, n=1.435

32%

0%

10%

42%

20%

30%

Heel belangrijk

40%

Een beetje belangrijk

50%

20%

60%

70%

Niet zo belangrijk

80%

6%

90%

100%

Helemaal niet belangrijk

Iets minder dan de helft van de inwoners is tevreden over het huidige culturele aanbod (45%). Een iets grotere groep staat hier neutraal tegenover (48%). Een minderheid is niet te spreken over het aanbod van cultuur in de gemeente (7%). Er zijn verschillen naar leeftijd. Jongere inwoners zijn over het algemeen minder positief over het aanbod dan oudere inwoners. Figuur 5.5 - Hoe tevreden bent u over het aanbod aan cultuur in de gemeente Midden-Groningen? Basis: alle inwoners, n=1.435

Totaal

45%

18-34 jaar

48%

36%

35-49 jaar

52% 46%

50-64 jaar 65+

11% 43%

42%

10%

20%

(Heel) tevreden

10%

53% 56%

0%

7%

30%

41%

40%

50%

60%

Niet tevreden, niet ontevreden

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

5%

70%

80%

3%

90%

100%

(Heel) ontevreden

36 van 51

6

Gemeentelijke dienstverlening

6.1

Ervaring

In de afgelopen 12 maanden had ruim de helft van de inwoners wel eens contact met de gemeente (57%). Inwoners kunnen met verschillende doelen in aanraking komen met de dienstverlening van de gemeente. In dit onderzoek onderscheiden we er drie: • het aanvragen van een product of dienst, daaronder verstaan we bijvoorbeeld de aanvraag van een rijbewijs, vergunning of subsidie; • het doorgeven van informatie, bijvoorbeeld een melding openbare ruimte of het doorgeven van een verhuizing; • een informatieverzoek, zoals het stellen van een vraag of het op een andere manier opvragen van informatie.

Inwoners hadden vooral contact om iets aan te vragen, en kwamen daarvoor naar de balie Ruim de helft van het contact had als doel het aanvragen van een product of dienst, zoals een rijbewijs of een vergunning. Een groep van 13 procent nam contact op voor een vraag of verzoek om informatie, een even grote groep om iets door te geven (12%). Een op vijf zegt met een ander doel contact te hebben gezocht. Verschillende redenen worden genoemd, zoals het indienen van een klacht of het doen van een melding. Figuur 6.1 - Wat was het doel van uw laatste contact? Basis: inwoners die in de afgelopen 12 maanden contact hadden met de gemeente, n=830

2%

Het aanvragen van een product of dienst (bijv. een rijbewijs, vergunning of subsidie)

19%

Iets doorgeven (bijv. het doen van een melding of verhuizing doorgeven) 13%

55%

Een informatieverzoek (bijv. een vraag stellen of informatie opvragen) Anders

12%

Weet ik niet

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

37 van 51

Van de inwoners die het afgelopen jaar contact hadden, kwamen de meesten daarvoor naar het gemeentehuis (47%). In mindere mate vond het contact telefonisch (20%), per mail (12%) of via een digitaal formulier (11%) plaats. Figuur 6.2 - Op welke manier had u de laatste keer (vooral) contact met de gemeente? Basis: inwoners die in de afgelopen 12 maanden contact hadden met de gemeente n=830

Aan de balie (face-to-face)

47%

Telefonisch

20%

Per e-mail

12%

Via een digitaal formulier (op de website)

11%

Per post

1%

Via sociale media

1%

Op een andere manier

7%

Weet ik niet (meer)

1%

0%

10%

20%

30%

40%

50%

Er is samenhang tussen de aanleiding voor het contact en de manier waarop het contact plaatsvond. Van de inwoners die contact zochten voor het aanvragen van een product ging driekwart (74%) hiervoor naar de balie. Degenen die iets wilden doorgeven of vragen, namen juist vaker telefonisch of via de mail contact op. Figuur 6.3 - Op welke manier had u de laatste keer (vooral) contact met de gemeente? Uitgesplitst naar doel van het contact. Aanvragen product of dienst

Iets doorgeven

Een informatieverzoek

74%

5%

13%

Telefonisch

8%

40%

52%

Per e-mail

6%

14%

24%

Per post

1%

1%

2%

Via een digitaal formulier

10%

23%

4%

Via sociale media

0%

6%

1%

Op een andere manier

1%

9%

4%

Aan de balie

Weet ik niet

0%

0%

1%

Totaal

100%

100%

100%

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

38 van 51

6.2

Waardering dienstverlening in het algemeen

Tevredenheid over ontvangen dienstverlening: meer dan de helft geeft ruime voldoende Het merendeel van de inwoners dat in het afgelopen jaar contact had met de gemeente is daar tevreden over. Meer dan de helft waardeert het laatste contact met een 8 of hoger (56%). Door 13 procent van de inwoners wordt dit contact met een onvoldoende beoordeeld. Figuur 6.4 - Alles bij elkaar genomen, hoe beoordeelt u het laatste contact met gemeente? Basis: inwoners die in de afgelopen 12 maanden contact hadden met de gemeente n=830

13%

0%

31%

20%

56%

40% 1 t/m 5

60% 6 of 7

80%

100%

8 t/m 10

Inwoners die contact hadden aan de balie waren meer tevreden over het contact dan degenen die contact hadden via de telefoon, mail of een digitaal formulier. Van de bezoekers aan de balie waarderen bijna zeven op de tien (68%) het contact met een cijfer 8 tot en met 10. Slechts 4 procent geeft een onvoldoende. Van de inwoners die contact hadden via de telefoon geeft een kwart een onvoldoende, dat geldt ook voor een op de vijf inwoners die contact had per mail (22%). Figuur 6.5 - Op welke manier had u de laatste keer (vooral) contact met de gemeente? Uitgesplitst naar waardering voor dat contact. Aan de balie (face-to-face) (n=391) 4%

28%

Via een digitaal formulier op de website (n=85)

15%

Per post (n=11)*

17%

68% 36%

50%

25%

58%

Per e-mail (n=93)

22%

34%

44%

Telefonisch (n=171)

25%

29%

46%

Via sociale media (n=10)*

27%

23%

50%

Op een andere manier (n=61)

29%

0% Onvoldoende (1-5)

20%

38%

40%

Voldoende (6-7)

33%

60%

80%

100%

Goed (8-10)

*Het aantal waarnemingen is beperkt. Deze resultaten zijn indicatief.

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

39 van 51

Ook tussen het doel van het contact en de waardering daarvoor is een samenhang zichtbaar. Inwoners die een product of dienst wilden aanvragen zijn positiever over het contact dan degenen die iets wilden doorgeven of vragen (zie Figuur 6.6). Figuur 6.6 - Wat was het doel van uw laatste contact? Uitgesplitst naar waardering voor dat contact. Basis: inwoners die in de afgelopen 12 maanden contact hadden met de gemeente, n=830

Het aanvragen van een product of dienst (bijv. 4% een rijbewijs, vergunning of subsidie) Iets doorgeven (bijv. het doen van een melding of verhuizing doorgeven)

17%

Een informatieverzoek (bijv. een vraag stellen of informatie opvragen)

67%

39%

29%

0% Onvoldoende (1-5)

29%

20%

Voldoende (6-7)

45%

32%

40%

40%

60%

80%

100%

Goed (8-10)

Dit is niet verrassend omdat uit paragraaf 6.1 al bleek dat het doel en kanaal van contact met elkaar samenhangen.

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

40 van 51

6.3

Waardering specifieke aspecten

Meerderheid tevreden over eenvoud, duidelijkheid en afhandeling Verschillende aspecten van het contact zijn los uitgevraagd. Een ruimte meerderheid zegt dat het eenvoudig was om in contact te komen (82%), en driekwart zegt dat het in het contact duidelijk was wat ze konden verwachten (74%). Ook vond een meerderheid dat de (aan)vraag of melding snel genoeg werd afgehandeld (70%) en dat ze van die afhandeling goed op de hoogte werden gehouden (64%). Figuur 6.7 - De volgende stellingen gaan over uw laatste contact met de gemeente. In hoeverre bent u het eens of oneens met de stellingen? Basis: inwoners die in de afgelopen 12 maanden contact hadden met de gemeente, n=830

Het was eenvoudig om in contact te komen met de gemeente

82%

Het was mij in het contact duidelijk wat ik van de gemeente kon verwachten

74%

Mijn aanvraag, melding of vraag werd snel genoeg afgehandeld

70%

Ik werd goed op de hoogte gehouden van de afhandeling van mijn aanvraag, melding of vraag

Niet eens, niet oneens

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

10%

12%

64%

0% (Helemaal) eens

9% 8%2%

20%

40%

(Helemaal) oneens

13%

60%

12% 3%

15% 3%

16%

80%

6%

100%

Weet ik niet/n.v.t.

41 van 51

Inwoners positief over individuele medewerkers Ook over de medewerker met wie inwoners contact hadden, zijn zij positief. Acht op de tien vonden hem of haar vriendelijk en gastvrij. Volgens een even grote groep werd de vraag goed begrepen. Ook over de deskundigheid, het nakomen van beloftes en het inlevingsmorgen is meer dan de helft tevreden. Figuur 6.8 - De volgende vraag gaat over de medewerker(s) met wie u contact had. In hoeverre bent u het eens of oneens met onderstaande stellingen? De medewerker… Basis: inwoners die in de afgelopen 12 maanden contact hadden met de gemeente, n=830 …was vriendelijk en gastvrij

80%

8% 5% 7%

…begreep mijn vraag

80%

6% 5%

9%

9%

10%

…was voldoende deskundig

72%

9%

…heeft zelf mijn vraag zo goed mogelijk beantwoord

71%

8%

…deed wat hij/zij beloofde

68%

…kon zich goed inleven

58%

0% (Helemaal) eens

20%

Niet eens, niet oneens

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

8% 13%

40%

60%

(Helemaal) oneens

9% 7%

9%

12% 17% 20%

80%

100%

Weet ik niet/n.v.t.

42 van 51

7

Overig

Tot slot komen in dit hoofdstuk een aantal ‘losse’ thema’s aan bod. Paragraaf 7.1 gaat over de bekendheid met de gemeenteraad en 7.2 over in hoeverre inwoners verwachten gebruik te maken van subsidies voor woningisolatie. In de paragrafen 7.2 t/m 7.5 wordt besproken hoe bekend inwoners zijn met de BWRI, Wmo-regelingen en de Kredietbank. Tot slot komt in paragraaf 7.6 het animo voor een burgerpanel aan bod.

7.1

Gemeenteraad

Meeste inwoners weten niet wie er in de gemeenteraad zitten Voor ongeveer vier op de tien geldt dat zij bekend zijn met de taken van de gemeenteraad (40%) en weten hoe zij tot haar besluiten komt (39%). Een derde weet waarvoor je bij de gemeenteraad terecht kunt en hoe je ze kunt bereiken (respectievelijk 31% en 33%). Voor iets kleinere, of vergelijkbare groepen zijn deze zaken niet duidelijk. Zo weet bijvoorbeeld een derde niet waarvoor je bij de gemeenteraad terecht kunt. Bovendien weten de meeste inwoners niet precies wie er in de gemeenteraad zitten (60%). Figuur 7.1 - De volgende vraag gaat over de gemeenteraad. In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen? Basis: alle inwoners, n = 1.435. Ik ben bekend met de taken van de gemeenteraad

8%

32%

Ik weet hoe de gemeenteraad tot haar besluiten komt

7%

32%

Ik weet waarvoor ik bij de gemeenteraad terecht kan

5%

26%

Ik weet hoe ik in contact kan komen met de gemeenteraad

5%

28%

Ik weet wie er in de gemeenteraad van mijn 2% 10% gemeente zitten 0% Helemaal eens

Eens

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

32%

30%

19%

9%

21%

10%

35%

24%

11%

30%

26%

11%

29%

35%

25%

20%

40%

60%

80%

Niet eens, niet oneens

Oneens

Helemaal oneens

100%

43 van 51

Jongere inwoners zijn over het algemeen minder goed bekend met de gemeenteraad dan oudere inwoners. Zo is bijvoorbeeld de helft van de 18- tot 34-jarigen niet bekend met de taken van de gemeenteraad, tegenover 10 procent van de 65-plussers. Tabel 7.1 - De volgende vraag gaat over de gemeenteraad. In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen? Uitgesplitst naar leeftijd.

Ik ben bekend met

18 - 34 jaar

35-49 jaar

50-64 jaar

65+

(n=115)

(n=228)

(n=437)

(n=563)

% eens

% oneens

% eens

% oneens

% eens

% oneens

% eens

% oneens

21%

50%

32%

39%

41%

22%

60%

10%

23%

54%

31%

42%

39%

27%

56%

13%

12%

56%

24%

49%

31%

30%

48%

15%

15%

54%

27%

50%

33%

35%

51%

18%

3%

79%

12%

69%

10%

58%

19%

43%

de taken van de gemeenteraad Ik weet hoe de gemeenteraad tot haar besluiten komt Ik weet waarvoor ik bij de gemeenteraad terecht kan Ik weet hoe ik in contact kan komen met de gemeenteraad Ik weet wie er in de gemeenteraad van mijn gemeente zitten

7.2

Subsidie woningisolatie

Bijna driekwart van de inwoners geeft aan in een (deels) eigen koopwoning te wonen. Aan hen werd de vraag voorgelegd of zij in de toekomst gebruik zouden maken van subsidies om woningisolatie te ondersteunen die vanuit de gemeente beschikbaar zijn. Een groep van 43 procent zegt daar zeker of waarschijnlijk gebruik van te willen maken. Een even grote groep is dat juist niet van plan (43%). Figuur 7.2 - De overheid heeft subsidies om woningisolatie te ondersteunen. Gaat u gebruik maken van deze subsidie om uw woning (extra) te isoleren? Basis: inwoners die wonen in een woning die zij zelf of samen met iemand anders gekocht hebben, n=1.121

19%

0%

10% Ja, zeker wel

24%

20%

30%

26%

40%

Ja, waarschijnlijk wel

Inwonersonderzoek Midden-Groningen

50%

60%

Nee, waarschijnlijk niet

16%

70%

80%

Nee, zeker niet

14%

90%

100%

Weet ik niet

44 van 51

Van degenen die zeker, of waarschijnlijk wel van plan zijn om gebruik te maken van deze subsidies, laat twee derde weten daarbij geen hulp nodig te hebben van de gemeente (67%). Een kwart zou dat wel graag willen (27%). Figuur 7.3 - Heeft u hiervoor hulp nodig vanuit de gemeente (bijvoorbeeld bij het kiezen van materialen of het aanvragen offertes)? Basis: inwoners die wonen in een woning die zij zelf of samen met iemand anders gekocht hebben, én subsidie voor woningisolatie overwegen, n = 472. 5% 27%

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15277493/1