260305NB-54 Nieuwsbrief Verkiezingen februari 2026 nr. 11

Nieuwsbrief Verkiezingen Nr. 11 Bekijk eventueel de webversie.

Februari 2026, Nr. 11

Via deze nieuwsbrief informeert de Kiesraad gemeenten over de organisatie van verkiezingen. De nieuwsbrief bevat informatie van de Kiesraad en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Bekijk de webversie voor de beste weergave van de nieuwsbrief.

Inhoudsopgave • GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2026 • GR26 - Afronding kandidaatstelling • GR26 - Toolkit Verkiezingen • GR26 - Kiesrecht bij de gemeenteraadsverkiezing • GR26 - Zitting gemeentelijk stembureau • GR26 - Nieuwe zitting gemeentelijk stembureau • GR26 - Taken uitslagvaststelling centraal stembureau • GR26 - Uitleverdatum OSV2020-U • GR26 - Stembureau apps • GR26 - Stemgeheim • GR26 - Belangstellenden bij stemming en telling

• GR26 - Regels politieke reclame • GR26 - Postbezorging • GR26 - Evaluatieonderzoeken • GR26 - Hulphonden in stemlokalen toegestaan • GR26 - Key-cord met zonnebloemen • VERKIEZINGEN ALGEMEEN • Abacus in 14 gemeenten • Kiesraad bij NVVB-jaarcongres

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2026

GR26 - Afronding kandidaatstelling

Na een drukke tijd voor jullie kunnen we nu de periode van kandidaatstelling bijna afronden. Let nog op de volgende taken ter afsluiting van de kandidaatstelling: •

Na de zitting van het CSB op 6 februari upload je de kandidatenlijsten en de verkiezingsdefinitie op het Overdrachtsplatform ‘Uitwisseling’. Bekijk de instructie Overdrachtsplatform.

•

Als het goed is zijn de conceptkandidatenlijsten al met de drukkers gedeeld. Als er geen beroepen zijn, of wanneer definitief over de beroepen is besloten, zijn de kandidatenlijsten definitief. Publiceer deze in het Gemeenteblad. Controleer zelf goed of de drukproef klopt aan de hand van de vastgestelde kandidatenlijst.

GR26 - Toolkit Verkiezingen

GR26 - Kiesrecht bij de gemeenteraadsverkiezing Voor de gemeenteraadsverkiezingen zijn er verschillende groepen kiesgerechtigden. Dat maakt de selectie complex. Om vragen van burgers te beantwoorden die denken dat ze ten onrechte geen stempas hebben ontvangen, lichten we op de Toolkit Verkiezingen toe wanneer iemand kiesgerechtigd is. •

Bekijk kiesgerechtigdheid gemeenteraadsverkiezingen

GR26 - Zitting gemeentelijk stembureau Het gemeentelijk stembureau (GSB) houdt zitting op donderdag 19 maart. De instructies voor de zitting van het GSB zijn beschikbaar op de Toolkit Verkiezingen. Er zijn instructies voor gemeenten met centrale stemopneming (CSO) en instructies voor gemeenten met decentrale stemopneming (DSO). •

Bekijk Instructies zitting gemeentelijk stembureau - CSO

•

Bekijk Instructies zitting gemeentelijk stembureau - DSO

GR26 - Nieuwe zitting gemeentelijk stembureau Bij de gemeenteraadsverkiezing heeft elke gemeente een eigen centraal stembureau (CSB). Het CSB controleert de uitslagen van de gemeentelijk stembureaus (GSB). Als er een vermoeden is van een fout, vraagt het CSB aan het GSB om onderzoek te doen. Het GSB houdt dan een nieuwe zitting. De instructie voor een nieuwe zitting staat op de Toolkit Verkiezingen. Er is een instructie voor gemeenten met centrale stemopneming en een voor decentrale stemopneming. •

Bekijk Instructie nieuwe zitting GSB - CSO

•

Bekijk Instructie nieuwe zitting GSB - DSO

GR26 - Taken uitslagvaststelling centraal stembureau Het centraal stembureau (CSB) voert een aantal controles uit en stelt vervolgens de uitslag van de gemeenteraadsverkiezing vast. De instructies over de taken van het CSB bij de uitslagvaststelling zijn beschikbaar op de Toolkit Verkiezingen. Ook vind je hier een voorbeeldtekst voor het formulier voor meldingen van kiezers aan het CSB. In het webinar uitslagvaststelling op 12 februari komt dit onderwerp uitgebreid aan bod. Ook besteden we dan aandacht aan de dataanalyse die de Kiesraad uitvoert ter ondersteuning van het CSB. •

Bekijk taken vaststelling uitslag CSB

•

Bekijk voorbeeldtekst formulier melding aan centraal stembureau

GR26 - Uitleverdatum OSV2020-U Op 25 februari komt Ondersteunende Software Verkiezingen voor Uitslagvaststelling (OSV2020-U) beschikbaar via het platform Uitwisseling. Hierover krijgen gemeenten bericht wanneer het zover is. Projectleiders verkiezingen hebben afgelopen maandag (9 februari) een uitnodiging ontvangen voor instructiebijeenkomsten over deze software. Hiervoor kan je je alvast inschrijven. •

Bekijk instructie Gebruik Overdrachtsplatform

GR26 - Stembureau apps

Het ministerie van BZK wil gemeenten informeren dat zij op basis van de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) zelf verantwoordelijk zijn voor hun informatiebeveiliging. Het is bovendien belangrijk om niet volledig te vertrouwen op digitale hulpmiddelen ofwel ‘stembureau apps’ die in het stemlokaal worden gebruikt. Het is immers mogelijk dat (een deel van) de applicatie die in uw gemeente wordt gebruikt, niet of minder goed werkt op de dag van de verkiezing. Ook bij uitval van digitale hulpmiddelen dient het verkiezingsproces voortgang te behouden. Daarom is het van belang om ervoor te zorgen dat stembureauleden weten hoe het papieren proces werkt. Ook moet het papieren uittreksel van het register ongeldige stempassen (ROS) te allen tijde op de tafels liggen waar de stembureauleden zitten.

GR26 - Stemgeheim

De Commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven van de Tweede Kamer heeft in hun advies na afloop van de TK25 verkiezing aandacht gevraagd voor privacy in het stemhokje, naar aanleiding van klachten van kiezers. Doordat het huidige stembiljet groot is en precies op het schrijfblad van het stemhokje past, wordt niet het hele stembiljet afgeschermd met het lichaam van de kiezer. Het stemlokaal dient zo te zijn ingericht dat het stemgeheim is gewaarborgd (art. J 15 Kieswet).

Dit betekent dat de stemhokjes zo moeten zijn opgesteld dat stembureauleden of wachtende kiezers niet kunnen zien wat iemand stemt.

GR26 - Belangstellenden bij stemming en telling

Belangstellenden mogen aanwezig zijn bij de stemming en het tellen van de stemmen door het stembureau en het gemeentelijk stembureau. Zodat iedereen kan controleren of de stemming en de telling correct verloopt. In de Toolkit Verkiezingen vind je meer informatie over de rechten en plichten binnen het stembureau. Attendeer stembureauleden erop dat belangstellenden aanwezig mogen zijn bij de stemming en de telling. In de communicatietoolkit staat een poster met de regels die belangstellenden in acht moeten nemen. We adviseren om deze poster op te hangen zodat belangstellenden daarop kunnen worden geattendeerd. •

Bekijk Poster voor bij het tellen van de stemmen

GR26 - Regels politieke reclame

Sinds 10 oktober 2025 gelden er in de Europese Unie nieuwe regels voor politieke reclame. Deze zijn rechtstreeks werkzaam in Nederland. Het Commissariaat voor de Media en de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) zijn aangewezen als toezichthouders op de verordening. Om deze regels te helpen begrijpen en toepassen, hebben het Commissariaat en de AP informatie op hun website geplaatst. We willen jullie vragen om lokale politieke partijen hierop te wijzen. •

Kijk op de website van het Commissariaat om te zien wanneer iets politieke reclame is en wat dit betekent: Toezicht op Transparantie Politieke Reclame Commissariaat voor de Media.

•

Een leidraad voor gerichte online politieke reclame vind je op de website van de AP: Gerichte online politieke reclame | Autoriteit Persoonsgegevens.

GR26 - Postbezorging

Vervangende stempassen en schriftelijke volmachten kunnen net als bij de vorige verkiezing tot uiterlijk de vrijdag voorafgaand aan de verkiezing worden aangevraagd (vrijdag 13 maart).

We vragen je opnieuw er rekening mee te houden dat de kans bestaat dat een op het laatste moment aangevraagde pas niet meer tijdig bij de kiezer arriveert. We adviseren daarom weer gebruik te maken van alternatieve bezorgmethoden. Bijvoorbeeld door te overwegen om bodes of koeriersdiensten in te zetten. PostNL kan bij het inzetten van koeriersdiensten ondersteunen. Ook kun je overwegen de kiezer te vragen om het document op te halen bij het gemeentehuis, indien mogelijk. Daarnaast is het ook goed kiezers op te roepen dit soort aanvragen tijdig in te dienen en niet tot het laatste moment te wachten. Ook kunnen kiezers tot dinsdag 17 maart 12.00 uur een mondelinge aanvraag doen. De inspanningen die gemeenten ook al bij de vorige verkiezing hebben geleverd worden zeer gewaardeerd. Het ministerie van BZK streeft ernaar deze termijnen voor volgende verkiezingen aan te passen.

GR26 - Evaluatieonderzoeken

Na de gemeenteraadsverkiezingen laat de Kiesraad een aantal evaluatieonderzoeken uitvoeren. De ervaringen van gemeenten zijn hierbij onmisbaar. Op 30 maart ontvangen alle projectleiders verkiezingen een vragenlijst over hun ervaringen. Ook zijn er focusgroepen met projectleiders verkiezingen, met een steekproef van ongeveer 48 gemeenten. Deze 48 gemeenten ontvangen medio februari bericht. Op 18 maart worden 120 stemlokalen in ongeveer 34 gemeenten bezocht voor een steekproefsgewijs onderzoek naar de toegankelijkheid van stemlokalen. De Kiesraad hoopt op je medewerking! •

Bekijk meer informatie over de evaluatieonderzoeken

GR26 - Hulphonden in stemlokalen toegestaan

Het komt voor dat stembureauleden hulphonden niet toelaten in het stemlokaal. Hulphonden zijn speciaal getraind om mensen met een beperking te helpen in het dagelijks leven. Ze zijn vaak te herkennen aan een tuigje of hesje met de naam of het logo van hun school erop. Soms heeft de hondenbezitter ook een pasje bij zich van de hondenopleiding.

Een hulphond stelt mensen met een beperking in staat om zelfstandig hun stem uit te brengen. Het is dus belangrijk om erop te letten dat hulphonden niet geweigerd worden. •

Bekijk Mag ik mijn hulphond overal mee naartoe nemen?

GR26 - Key-cord met zonnebloemen

Mensen met een onzichtbare beperking dragen soms een key-cord met zonnebloemen erop. Op deze manier wijzen zij hun omgeving erop dat zij een onzichtbare beperking hebben. Het kan zijn dat deze personen wat extra steun, hulp of tijd nodig hebben. Als een stemmer zo’n key-cord draagt, is het goed om te vragen of deze persoon behoefte heeft aan extra steun, uitleg of tijd. Wij verzoeken je om deze informatie met stembureauleden te delen. •

Bekijk Een symbool voor niet-zichtbare handicaps

VERKIEZINGEN ALGEMEEN

Abacus in 14 gemeenten

De Kiesraad ontwikkelt Abacus, een nieuw softwareprogramma voor het berekenen van verkiezingsuitslagen. Abacus vervangt op termijn de module Uitslagvaststelling van OSV2020. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 gebruiken 14 gemeenten Abacus. Andere gemeenten blijven OSV2020 gebruiken. Dit zorgt ervoor dat we de introductie goed kunnen begeleiden en lessen kunnen trekken uit het gebruik van Abacus in de praktijk. •

Lees meer over de ingebruikname van Abacus op de website van de Kiesraad.

Kiesraad bij NVVB-jaarcongres

De NVVB organiseert op 1 en 2 april hun jaarcongres. De Kiesraad is daarbij weer aanwezig met een stand en 2 workshops.

Een workshop over nieuwe software die de Kiesraad ontwikkelt, voor de uitslagvaststelling en voor de digitalisering van de kandidaatstelling. En een workshop over risico’s in het verkiezingsproces. We hopen veel van jullie op het congres te zien!

Vragen over de organisatie van verkiezingen? Neem contact op met het Informatiepunt Verkiezingen

Wil je de Nieuwsbrief Verkiezingen zelf ook ontvangen? Aanmelden Nieuwsbrief Verkiezingen

Deze e-mail is verstuurd aan griffie@midden-groningen.nl. Als u geen nieuwsbrief meer wilt ontvangen, kunt u zich hier afmelden. U kunt ook uw gegevens wijzigen.