260305-09 Jaarverslag 2025 Rekenkamer Midden-Groningen

Rekenkamer Midden-Groningen

Jaarverslag 2025 Januari 2026

Jaarversla 2023 Wat doet de rekenkamer?

De rekenkamer heeft als doel om de controlerende taak van de gemeenteraad te versterken. Dit doet de rekenkamer door onderzoek uit te voeren naar het beleid van de gemeente. Er wordt onderzoek gedaan naar de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gevoerde bestuur: • • •

Doelmatigheid: hoe verhouden de kosten die de gemeente maakt zich tot de resultaten? Doeltreffendheid: haalt de gemeente haar doelen? Rechtmatigheid: gaat alles volgens de regels?

Zo draagt de rekenkamer eraan bij dat het gemeentebestuur verantwoordelijkheid aflegt aan de inwoners. Door onderzoek kan ook inzicht ontstaan in de vraag wat goed gaat, wat beter kan en wat eventueel beter zou moeten. Op basis van het onderzoek kunnen aanbevelingen worden gedaan voor verbeteringen. Het laatste woord is aan de gemeenteraad. De raad stelt vast wat met de uitkomsten en aanbevelingen van een onderzoek van de rekenkamer gebeurt. De rekenkamer is niet bedoeld om vast te stellen ‘wat er is fout gegaan’. Het belangrijkste is, dat met de resultaten van de onderzoeken verbetering van de gemeentelijke organisatie kan worden bereikt. De rekenkamer is onafhankelijk, en kan zelf bepalen welke onderzoeken worden gedaan en hoe dat wordt aangepakt. De rekenkamer is een instrument van de gemeenteraad en dat is dan ook het orgaan waaraan de rekenkamer rapporteert. Iedere gemeente is verplicht een rekenkamer te hebben. De positie van de rekenkamer is verankerd in de Gemeentewet en de Wet versterking decentrale rekenkamers.

Samenstelling De heer drs. M.G. (Marcel) Poorthuis MPM De heer ir. M. (Menno) Visser Mevrouw M.J.R. (Marjolein) Zwerver MBA

voorzitter lid lid

De rekenkamer wordt ambtelijk ondersteund door de heer J.P. (Jesper) Stap MA MSc.

Contact Post:

Postbus 75 9600 AB Hoogezand T.a.v. Rekenkamer Midden-Groningen

Telefoon:

0598-373638

E-mail:

rekenkamer@midden-groningen.nl

Website: www.midden-groningen.raadsinformatie.nl

Rekenkamer Midden-Groningen Jaarverslag 2025

Pagina 1

Jaarversla 2023 1. Inleiding

Voor u ligt het jaarverslag 2025 van de gemeentelijke rekenkamer Midden-Groningen. Hierin wordt achtereenvolgens ingegaan op de onderzoeken die in 2025 zijn uitgevoerd, de onderzoekskalender van 2026, de overige activiteiten van de rekenkamer en de financiën over het afgelopen jaar.

2. Onderzoeken in 2025 De rekenkamer voert doorlopend onderzoeken uit op basis van de onderzoekskalender, waarbij onderzoeken soms over de grens van een kalenderjaar lopen. Onderstaand worden de onderzoeken die liepen in 2025 toegelicht. Er wordt eerst stilgestaan bij de afgeronde onderzoeken, en vervolgens bij de onderzoeken die nog lopen.

2.1 Algoritmen Eind 2024 heeft de rekenkamer schriftelijke vragen gesteld aan het college over de toepassing door de gemeente van algoritmen. Het college heeft deze vragen uitvoerig beantwoord. Vervolgens is een verdiepend gesprek gevoerd met betrokken ambtenaren. Uit het onderzoek blijkt dat de gemeente goed in beeld heeft welke algoritmen er worden gebruikt in Midden-Groningen en dat deze worden geregistreerd in het landelijk register. De algoritmen die worden toegepast hebben geen discriminerende eigenschappen. De rekenkamer concludeert dat de gemeente Midden-Groningen de inzet van algoritmen goed in beeld heeft en hier goed me om gaat. Over dit verkennende onderzoek is de gemeenteraad in april 2025 geïnformeerd in de vorm van een rekenkamerbrief.

2.2 Opvolgingsonderzoek ouderenbeleid In 2023 heeft de rekenkamer een onderzoeksrapport opgeleverd over het ouderenbeleid. De gemeenteraad heeft destijds de volgende aanbevelingen overgenomen: 1. Stel voor de resterende periode een uitvoeringsplan op met concrete activiteiten; 2. Stel het uitvoeringsplan samen met de ketenpartners op; 3. Probeer in contact te komen met de groep ‘minder goed georganiseerde’ ouderen; 4. Geef een heldere opdracht aan uitvoeringsorganisatie Kwartier Zorg en Welzijn; 5. Rapporteer over de voortgang van het ouderenbeleid via de reguliere P&C cyclus. Afgelopen jaar heeft de rekenkamer een opvolgingsonderzoek uitgevoerd om te verkennen in hoeverre er opvolging is gegeven aan deze aanbevelingen. Alle aanbevelingen zijn voortvarend opgepakt en uitgevoerd door het college. De raad is op 11 juni 2025 per rekenkamerbrief geïnformeerd over de uitkomsten van dit opvolgingsonderzoek.

2.3 Energiebesparingsplicht De Vereniging van Rekenkamers stelt leden jaarlijks in de gelegenheid om deel te nemen aan een gezamenlijk onderzoek naar een maatschappelijk relevant onderwerp. In 2024 en 2025 heeft de rekenkamer deelgenomen aan het zogenaamde DoeMee-onderzoek naar het toezicht op de energiebesparingsplicht en de informatieplicht. Het onderzoek is uitgevoerd door Ecorys, met een aanvullend onderzoek van de Noordelijke Rekenkamer.

Rekenkamer Midden-Groningen Jaarverslag 2025

Pagina 2

Jaarversla 2023 Onderzoeksvraag

De hoofdvraag van het onderzoek luidde: Welke inspanning plegen gemeenten en provincies bij het toezicht en de handhaving van de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing, en wat zijn daarvan de resultaten?

Bevindingen Hoewel er een opdracht is gegeven aan de omgevingsdienst om toezicht te houden op de energiebesparingsplicht, is er nog veel onduidelijkheid over de resultaten die zijn behaald. De gemeente heeft onvoldoende inzicht in de uitvoering van deze taak en de bereikte energiebesparing.

Aanbevelingen De rekenkamer heeft de volgende aanbevelingen gedaan aan de raad: • Meer inzicht: Vraag het college om meer gedetailleerde informatie over de uitvoering van de energiebesparingsplicht, de kosten en de resultaten. • Evaluatie van doelen: Bepaal in hoeverre de gemeentelijke doelen voor energiebesparing zijn gehaald. • Herhaalde evaluatie: Vraag de rekenkamer om over drie jaar opnieuw onderzoek te doen om de voortgang te evalueren

Behandeling door de gemeenteraad De uitkomsten van het onderzoek zijn op 19 juni 2025 gepresenteerd aan de raadscommissie en op 26 juni 2025 vastgesteld in de raadsvergadering. De raad heeft de bevindingen, conclusies en aanbevelingen overgenomen.

2.4 RES 1.0 Het DoeMee-onderzoek naar de RES 1.0 richt zich op de democratische verankering van de Regionale Energiestrategie 1.0. Het doel van het onderzoek is om lering te trekken uit de manier waarop de democratische legitimiteit van de RES 1.0 en het vervolg erop is vormgegeven in de regio Groningen op gemeentelijk niveau. Daarbij kan worden gedacht aan de betrokkenheid van de gemeenteraad en participatie van burgers en maatschappelijke organisaties. Het onderzoek wordt uitgevoerd door de Noordelijke Rekenkamer.

Onderzoeksvraag De hoofdvraag van het onderzoek luidt: Op welke wijze borgden de gemeenten de democratische legitimiteit van de Regionale Energiestrategie 1.0 en hoe borgen zij de democratische legitimiteit van het proces ná de RES 1.0?

Vervolg van het onderzoek Het rapport is in januari 2026 aan het college gestuurd voor het bestuurlijk wederhoor. Naar verwachting wordt het rapport in het eerste kwartaal aangeboden aan de raad, en na de verkiezingen kan het rapport in het tweede kwartaal worden behandeld door de raad.

Rekenkamer Midden-Groningen Jaarverslag 2025

Pagina 3

Jaarversla 2023 2.5 prestatieafspraken woonbeleid

Na een uitvoerige afweging van de mogelijke invalshoeken voor een onderzoek naar het woonbeleid, heeft de rekenkamer in december 2024 onderzoeksbureau Vannimwegen de opdracht gegeven voor de uitvoering van een onderzoek naar de prestatieafspraken tussen de gemeente en de wooncoöperaties.

Onderzoeksvraag De hoofdvraag van het onderzoek luidt: In hoeverre worden de prestatieafspraken optimaal gebruikt als instrument om de doelen van het woonbeleid van de gemeente Midden-Groningen te behalen?

Vervolg van het onderzoek Het onderzoek vond plaats in 2025 en is in het najaar aangeboden voor het ambtelijk wederhoor. Naar verwachting wordt het rapport in februari 2026 aangeboden voor bestuurlijk wederhoor. Vervolgens wordt het rapport aangeboden aan de raad.

2.6 Vergunningverlening, toezicht & handhaving Samen met de rekenkamer van de gemeente Aa en Hunze voert de rekenkamer een onderzoek uit naar vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het onderzoek wordt uitgevoerd door onderzoeksbureau TwynstraGudde.

Onderzoeksvraag De hoofdvraag van het onderzoek luidt: hoe wordt de rechtmatigheid, doelmatigheid en klanttevredenheid van VTH beoordeeld? Om deze vraag te beantwoorden wordt een documentenstudie uitgevoerd, aangevuld door interviews met betrokken ambtenaren, collegeleden en raadsleden.

Vervolg van het onderzoek Het onderzoek vond plaats in 2025 en is in het najaar aangeboden voor het ambtelijk wederhoor. Naar verwachting wordt het rapport in februari 2026 aangeboden voor bestuurlijk wederhoor. Vervolgens wordt het rapport aangeboden aan de raad.

2.7 Zicht op financieel evenwicht & onderbesteding De rekenkamer neemt deel aan een DoeMee-onderzoek van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers (NVR) naar onderbesteding. Aanvullend heeft de rekenkamer een onderzoek laten uitvoeren door onderzoeksbureau BDO naar financieel evenwicht. BDO is gevraagd om inzicht te geven in de personele inzet en financiën van de gemeente MiddenGroningen. Op 30 oktober heeft de rekenkamer een zogenoemde inspiratiesessie over dit onderzoek georganiseerd. Daarbij is niet alleen ingegaan op de eerste inzichten uit dit onderzoek, maar ook op een analyse van de rekenkamer van de begroting. Het doel van deze bijeenkomst was om de raad inzichten mee te geven om te kunnen gebruiken bij het maken van afwegingen bij de begrotingsbehandeling.

Rekenkamer Midden-Groningen Jaarverslag 2025

Pagina 4

Jaarversla 2023 Vervolg van het onderzoek

In het kader van het onderzoek naar onderbesteding moet nog een groepsinterview met raadsleden plaatsvinden. Vervolgens werkt de rekenkamer één gecombineerd rapport uit, dat wordt aangeboden voor ambtelijk en bestuurlijk wederhoor. Naar verwachting wordt het onderzoek medio 2026 aangeboden aan de raad.

3. Onderzoekskalender 2026 Op 11 december 2025 heeft de rekenkamer de groslijst met onderzoeksonderwerpen voor 2026 besproken met de auditcommissie. Dit heeft uiteindelijk geleid tot de volgende onderzoekskalender: • RES 1.0 (gestart in 2024); • Prestatieafspraken woonbeleid (gestart in 2024); • Zicht op financieel evenwicht & onderbesteding (gestart in 2025); • Vergunningverlening, toezicht & handhaving (gestart in 2025); • Kwaliteit van raadsvoorstellen (verkennend gestart in 2025; • Zorgfraude (DoeMee-onderzoek Vereniging Rekenkamers 2026); • P&C-documenten; • Mondzorg; • Schuldhulpverlening/opvolgingsonderzoek armoedebeleid; • Grip op grote projecten; • Afvalinzameling. Welke van deze onderzoeken worden uitgevoerd is afhankelijk van de tijd die de bovenstaande onderzoeken kosten, maar ook van het budget en de relevantie. Soms wordt de rekenkamer ingehaald door de actualiteit en leent een onderwerp zich minder goed voor een onderzoek.

4. Overige activiteiten 4.1 Communicatie De rekenkamer heeft meerdere rekenkamerbrieven aan de raad gestuurd, en daarnaast tweemaal een nieuwsbrief aan de raad uitgebracht. Hierin zijn de raad en het college geïnformeerd over de voortgang van de werkzaamheden. Ook is de rekenkamer aangeschoven bij een vergadering van de auditcommissie, onder meer om de onderzoekskalender te bespreken. Verder heeft de rekenkamer een onderzoek gepresenteerd tijdens een raadscommissievergadering en een inspiratiesessie georganiseerd naar aanleiding van het onderzoek naar financieel evenwicht.

Rekenkamer Midden-Groningen Jaarverslag 2025

Pagina 5

Jaarversla 2023 5. Financiën rekenkamer

De rekenkamer beschikt over een budget van €1,30 per inwoner van de gemeente MiddenGroningen. In 2025 kwam dit neer op een budget van €79.803,00. Het budget is met ruim €13.000,- overschreden. De belangrijkste verklaring voor het hoger uitvallen van de uitgaven, is dat er meer geld is uitgegeven aan de inzet van externe onderzoeksbureaus. De rekenkamer werkt met een doorlopende onderzoekskalender. Hierdoor wisselt het aantal opgestarte en afgeronde onderzoeken van jaar tot jaar. In 2025 zijn er meer onderzoeken opgestart en grotendeels gefactureerd dan in 2024. Dit is ook in de financiën terug te zien. In 2024 was er een onderschrijding van circa €29.000,-. Doordat een deel van de in 2025 lopende onderzoeken in 2026 wordt afgerond blijft de rekenkamer het komende jaar naar verwachting binnen het budget. Tabel 1. Overzicht besteding budget 2025 Vergoedingen leden rekenkamer Inzet ambtelijk secretaris vanuit griffie Contributie NVRR Diensten derden

Begroot € 30.286,22 € 11.500,00 € 700,00 € 37.316,78

Resultaat € 30.286,14 € 12.282,24 € 725,00 € 50.231,61

Totaal

€ 79.803,00

€ 93.524,99

Rekenkamer Midden-Groningen Jaarverslag 2025

Pagina 6