260129NB-17 Nieuwsbrief Netwerk Weerbaar Bestuur

Nieuwsbrief december 2025 Het einde van een bewogen jaar, waarin weerbaarheid in haar vele facetten actueel was. Voor mij is het ook het eind van mijn rol als programmamanager weerbaar bestuur en aanjager van het Netwerk Weerbaar Bestuur sinds 2018. Dit heb ik met veel passie en plezier met velen van jullie samen gedaan. Ik wens dat we elkaars lichtpuntjes mogen zijn en een stormparaplu voor wie dat nodig heeft. Mooie en liefdevolle dagen gewenst en tot ziens! Anne Jet Plat

Leernetwerk Veilig vergaderen van start Op vrijdag 28 november was in Amersfoort de startbijeenkomst van het leernetwerk Veilig vergaderen. Vertegenwoordigers van 29 decentrale overheidsorganisaties kwamen hier bijeen om ervaringen uit te wisselen en kennis te delen. De deelnemers konden in gesprek met verschillende experts zoals het CCV en politie, die tips en adviezen deelden voor het veilig en toegankelijk houden van risicovolle vergaderingen. Voorbeelden die werden genoemd: het zorgen voor een goede samenwerking tussen alle betrokkenen en het opstellen van protocollen in de zogenaamde koude fase. De bijeenkomst vormde de aftrap van een traject waar binnen het leernetwerk meer opgedane kennis met elkaar gedeeld zal worden.

Webinar gemeenteraad en maatschappelijke onrust Naar aanleiding van de vaak heftige incidenten die het afgelopen jaar plaatsvonden bij gemeentehuizen (en die verband hielden met plannen voor asielopvang), vond onlangs een webinar plaats over het thema Gemeenteraad en Maatschappelijke onrust. Doel van het webinar: het bieden van een concreet handelingsperspectief. Aan het woord kwamen o.a. griffiers uit Doetinchem en Bronckhorst over hun inzichten na recente ervaringen met de komst van een AZC in hun gemeente. Joyce Langenacker, burgemeester van Zeist, ging in op de rol en verantwoordelijkheden van de burgemeester vooraf en op het moment dat er onrust is: de burgemeester is hierbij de linking pin tussen de bestuurlijke en de veiligheidsdriehoek. Vanuit het Netwerk Bestuur was er aandacht voor het weerbaarheidspakket voor griffiers en het

leertraject veilig vergaderen dat is gestart (zie hierboven). Het webinar kan integraal worden teruggekeken.

Agressie en intimidatie leiden soms tot zelfcensuur Veranderen raadsleden hun gedrag door agressie en intimidatie, bijvoorbeeld in relatie tot het steeds fellere verzet tegen asielopvang? Soms wel, zegt Marjolein Teunissen. Naast haar werk als raadsgriffier doet zij promotieonderzoek naar het effect van agressie op het raadswerk. “Stoppen of het stemgedrag aanpassen, is vaak nog een brug te ver. Maar bijna ieder raadslid in mijn onderzoek, zestig in totaal, zegt niet meer alles op sociale media te zetten, of reacties uit te schakelen.” Ook mijden sommige raadsleden supermarkten waar ze mensen kunnen tegenkomen met een ferme mening over hun politieke keuzes. “Zorgwekkend”, aldus Teunissen. Tegelijkertijd ziet ze ook dat raadsleden over het algemeen extraverter en emotioneel stabieler zijn dan de gemiddelde Nederlander. “Ze zullen niet snel opgeven”.

Netwerk Weerbaar Bestuur breidt uit Op 11 december kwamen de partners van het Netwerk Weerbaar Bestuur samen voor hun halfjaarlijkse bijeenkomst. De partners werden bijgepraat over recente ontwikkelingen, zoals het vervolg van de tour van het Ondersteuningsteam Weerbaar Bestuur en de start van het leernetwerk Veilig vergaderen. Ook werd door de bestuurdersverenigingen van de politieke partijen gesproken over veiligheid tijdens het campagne voeren in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Het naar elkaar omkijken tijdens het flyeren tussen de verschillende politieke partijen was één van de lessen. Tijdens de bijeenkomst werd ook een nieuwe deelnemer in het Netwerk geïntroduceerd: de Vereniging van Waterschapsbestuurders (VWB). Namens de VWB schuift voorzitter Cynthia Pallandt (waterschap Brabantse Delta) voortaan aan bij de bijeenkomsten van het Netwerk.

Online modules in de maak over impact van bedreigingen Het programma Weerbaar Bestuur laat momenteel zogenoemde e-health modules ontwikkelen over de persoonlijke impact van bedreigingen. Deze modules hebben tot doel om inzichtelijk te maken wat intimidatie of bedreiging met de betrokkene zelf, maar ook met diens partner en kind, kan doen. De modules reiken handvatten aan over het omgaan met stress en onzekerheid en laten zien hoe hierover binnen een gezin het gesprek kan worden gevoerd. In de module komen ook psychologen en ervaringsdeskundigen aan het woord. Zij delen suggesties over wat je kunt doen als je zelf worstelt met bedreigingen en wat je partner of kind kunnen doen als ze hiermee worstelen. Er zijn speciale modules voor de ‘partner van’ en ‘het kind van’ (12 tot 21 jaar). De modules zijn volgens planning in het voorjaar van 2026 beschikbaar.

Agressieprotocollen in Schagen en Land van Cuijk

Veel gemeenten beschikken al over een agressie- of veiligheidsprotocol. De escalatie van sommige demonstraties van afgelopen jaar waren voor een aantal gemeenten die nog geen protocol hadden aanleiding om er ook eentje op te stellen. Zo ook de gemeente Schagen, waar op 16 december een veiligheidsprotocol aan de gemeente werd gepresenteerd. En ook in de gemeente Land van Cuijk werd een agressieprotocol vastgesteld. Dit kan worden geraadpleegd ter inspiratie. Op de website van het Netwerk Weerbaar Bestuur vindt u meer informatie over agressieprotocollen.

Weerbaarheid in het nieuws •

In Lisse was het eind november onrustig op het moment dat de gemeente een gesprek voerde over de voorwaarden voor een mogelijke AZC-locatie. Zo’n tachtig mensen demonstreerden bij het gemeentehuis en een aantal van hen stak illegaal vuurwerk af. De ME, ingezet omdat het een week eerder ook al onrustig was, greep hierop in. In de raadszaal werd burgemeester Jasper Nieuwenhuizen door een inspreker toegeschreeuwd en ontnam deze persoon op enig moment het woord. De meeste raadsleden balen dat er een verkeerd beeld ontstaat. Eén van hen ziet dat inwoners niet goed geïnformeerd zijn. “Er worden gewoon een hoop aannames gedaan, terwijl we zo ver in het proces nog helemaal niet zijn.” Burgemeester Nieuwenhuizen heeft na de onrust de gemeenteraad een digitale doodsbedreiging ontvangen. Daarvan heeft hij aangifte gedaan.

•

Na de gebeurtenissen in Terneuzen – waar de verdenking werd geuit dat raadsleden van buitenaf onder druk zouden zijn gezet om tegen de komst van een AZC te stemmen en waarbij de burgemeester opstapte – sprak de krant PZC met Titus Visser van het Ondersteuningsteam Weerbaar Bestuur. Hij heeft al veel gemeenten geadviseerd over het thema weerbaarheid en zegt dat het onder meer belangrijk is de gelederen te sluiten. “Waar het om gaat is dat je met zijn allen duidelijk maakt: als je aan één van ons komt, dan kom je aan ons allemaal.”

•

Farmers Defence Force (FDF) heeft eerder deze maand een deurwaarder op diverse Noord-Brabantse politici afgestuurd. De deurwaarder bezorgde een aangetekende brief waarin de FDF stelt dat politici “medeplichtig zijn aan een strafbaar feit” als ze zouden instemmen met de stikstofgerelateerde landbouw- en veeteeltplannen van de provincie. Vanuit verschillende hoeken is de actie veroordeeld en de fractievoorzitters van vrijwel alle Brabantse partijen hebben een verklaring gesteund waarin de actie ‘onacceptabel en ontoelaatbaar’ wordt genoemd. Een meerderheid van Provinciale Staten heeft later ingestemd met de nieuwe stikstofplannen voor Noord-Brabant. “Wij zwichten niet voor intimidatie”.

•

Een man die terecht stond voor het bedreigen van de Amersfoortse burgemeester Lucas Bolsius is veroordeeld tot een taakstraf van 50 uur. De man uitte zijn bedreigingen na de aankondiging dat er een AZC in de buurt van zijn huis zou komen. In de rechtszaal bood hij excuses aan, maar de officier noemde de bedreigingen volstrekt onacceptabel. “Burgemeesters zijn boegbeelden van gemeenten. Het zijn personen die zichtbaar zijn

en handtekeningen zetten voor besluiten. Maar een burgemeester is geen alleenheerser. En de spreidingswet is nog steeds van kracht. De burgemeester is daarin de kop van Jut.” •

Een ambtenaar van de gemeente De Fryske Marren is online bedreigd nadat hij nevenactiviteiten van een melkveebedrijf had stilgelegd. De bedreigingen volgden na een oproep op Facebook door de eigenaar van het bedrijf. Die was het oneens met het besluit tot stillegging en had zijn volgers online opgeroepen om hem te helpen in het geweer te komen. De ambtenaar werd daarop gebombardeerd met berichten, waarvan een aantal intimiderend van aard waren. Ontoelaatbaar, vindt het college.

•

Naar aanleiding van de oproep van de Limburgse bestuurders om online beledigingen en anonieme bedreigingen een halt toe te roepen, maakte dagblad De Limburger een rondgang langs alle 31 gemeenten in de provincie. Daaruit blijkt dat Limburgse bestuurders regelmatig te maken krijgen met bedreigingen en intimidaties. De bedreigingen variëren van online scheldpartijen tot oproepen om “de vergaderzaal te bezetten”. In een aantal Limburgse gemeenten is de beveiliging van bestuurders het afgelopen jaar opgevoerd. Zie bijgesloten pdf voor het volledige bericht. De enige remedie tegen de bedreigingen en intimidatie die Limburgse bestuurders over zich heen krijgen, zegt gouverneur Emile Roemer, is praten. Daarom gaat hij critici en doorsnee Limburgers uitnodigen om een kop koffie te komen drinken.

•

Een Waddinxvener is eind november op gesprek geweest bij burgemeester Pieter Verhoeve van Gouda. Eerder had de man op Facebook een dreigende tekst aan het adres van Verhoeve gezet, naar eigen zeggen omdat hij zich zorgen maakte over de toestroom van asielzoekers in Nederland. Toen bleek dat zijn vrouw en dochter hem zijn actie zeer kwalijk namen, besloot hij Verhoeve een excuusbrief te schrijven. In het gesprek dat volgde, heeft de burgemeester de excuses aanvaard. Desalniettemin kreeg de man een taakstraf van 60 uur opgelegd.

Uw bericht de volgende keer hier? Wilt u een bericht vanuit uw organisatie onder de aandacht brengen van de netwerkpartners? Of wilt u zich aan- of afmelden voor de nieuwsbrief? Mail dan naar politiekeambtsdragers@minbzk.nl.

Website Wist u dat het Netwerk Weerbaar Bestuur ook een eigen website heeft? Hier vindt u het aanbod van het Netwerk overzichtelijk bij elkaar, uitgesplitst naar de doelgroepen bestuurders, volksvertegenwoordigers en ambtelijke organisatie.

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten. This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.