251030NB-10 Nieuwsbrief Netwerk Weerbaar Bestuur - september 2025

Nieuwsbrief september 2025 Sinds begin deze maand is er een nieuwe minister van BZK, Frank Rijkaart (BBB). In aanloop naar zijn eerste commissiedebat kreeg Rijkaart vragen naar aanleiding van een onderzoek naar agressie richting raadsleden in de provincie Groningen. Ook leiden demonstraties en onrusten op verschillende plaatsen tot verstoringen van raadsvergaderingen. Actuele thema’s die we in deze nieuwsbrief zullen belichten.

Verstoring van een raadsvergadering: hoe te handelen? Het kan je moeilijk ontgaan zijn, er worden met grote regelmaat raadsvergaderingen verstoord. Bij het Nederlands Genootschap van Burgemeesters komen vaker vragen binnen over de omgang met die ordeverstoringen. Het Genootschap verwijst daarbij naar het handelingskader voor burgemeesters dat het vorig jaar heeft opgesteld. De voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden Abdullah Uysal is bezorgd. “Een kleine groep asociale burgers misbruikt de raadsvergadering op een gewelddadige manier.” Dit beïnvloedt de lokale democratie en dat vraagt om passende antwoorden. Volgens conflict-expert Caroline Koetsenruijter is het cruciaal dat politieke ambtsdragers niet het gevoel krijgen dat ze er alleen voor staan. En dat je als gemeente duidelijk maakt wat de gevolgen zijn als je je misdraagt. Om de veiligheid rond vergaderingen of bijeenkomsten waar volksvertegenwoordigers bij aanwezig zijn gezamenlijk te verhogen, is vanuit het programma weerbaar bestuur deze zomer een traject gestart. Na een oproep hebben aardig wat gemeenten, provincies en een waterschap zich gemeld om hiermee aan de slag te gaan en kennis te delen.

De inzet vanuit het ministerie van BZK op de weerbaarheid van volksvertegenwoordigers wordt ook belicht in de beantwoording van de Kamervragen van lid Chakor (PvdA/GL) naar aanleiding van een onderzoek van RTV Noord over agressie richting raadsleden in de provincie Groningen. Zie hierover ook het artikel in Binnenlandse Bestuur. Wanneer individuele volksvertegenwoordigers geadviseerd willen worden over hun persoonlijke veiligheid, kunnen ze gebruik maken van de kosteloze Veiligheidsscan volksvertegenwoordigers.

Nieuw Weerbaarheidspakket voor griffiers binnenkort gelanceerd Gemeentesecretarissen hadden er al eentje en de afgelopen tijd is er gewerkt aan eentje voor griffiers: een Weerbaarheidspakket dat specifiek is afgestemd op hun behoeften en dat ze

kunnen raadplegen wanneer daar aanleiding toe is: hoe kan ik me goed voorbereiden op wat er zou kunnen gebeuren en wat kan ik doen wanneer er zich iets voordoet met een raadslid? Het eerste exemplaar wordt uitgereikt op 3 oktober tijdens het Jaarcongres van de Vereniging van Griffiers. Voorafgaand aan het congres en de uitreiking had het Netwerk Weerbaar Bestuur een interview met griffier Heleen van Dijk van gemeente De Fryske Marren. Van Dijk is één van de betrokkenen die heeft meegedacht met de samenstelling van het pakket. In het interview vertelt ze onder meer waarom het fijn dat het pakket er is.

‘Meer bescherming na intimidatie of provocatie’ De gemeente Noordwijk wil (oud-)raadsleden en (oud-)commissieleden meer bescherming bieden na intimidatie of provocatie van buitenaf. Raadslid Willem Hoek (Partij voor de Inwoners) diende begin juli een motie met een voorstel hiertoe in; deze werd met ruime cijfers aangenomen. De motie werd ingegeven door het feit dat raadsleden soms druk ervaren van buitenaf en ze dan onvoldoende toegang hebben tot de juiste juridische en financiële middelen om dit tegen te gaan. “Raadsleden passen nu hun gedrag aan om conflicten te vermijden. Dat gaat ten koste van hun controlerende taak.”

Save the date: MAST-dag over de kracht van samenwerking Hoe ga als lokaal bestuur om met thema’s waar uiteenlopend over wordt gedacht en tot polarisatie kan leiden? Wat kun je doen om zicht te krijgen op onderhuidse spanningen in een gemeente? Hoe kun je de samenwerking met burgers en professionals versterken om tot een effectieve aanpak van maatschappelijk onrust te komen? Hoe kom (en blijf) je in contact met inwoners die geen contact meer willen met de overheid? Dit soort vragen komt aan bod tijdens de volgende MAST*-dag (*MAatschappelijkee STabiliteit). De MAST-dag vindt plaats in Amersfoort op 6 november. Belanghebbenden ontvangen binnenkort een uitnodiging met verwijzing naar alle workshops.

Weerbaarheid in het nieuws •

Bij verschillende bijeenkomsten over een mogelijk asielzoekerscentrum (azc) zijn escalaties en verstoringen geweest. Zo was het in Noordwijk op 22 september onrustig toen buiten de kerk waar de bijeenkomst plaatsvond vuurwerk werd afgestoken en eieren werden gegooid naar twee journalisten en een politieauto. Op 11 september is er een ruit van het Purmerendse gemeentehuis bekogeld. Dat gebeurde kort na een debat over vluchtelingenopvang. Twee dagen eerder was het onrustig bij het gemeentehuis in Uithoorn, waar werd geprotesteerd tegen de komst van twee azc’s. In Doetinchem liep het gisteravond, 25 september, uit de hand bij een demonstratie voor het gemeentehuis. Binnen vond een raadsvergadering plaats over de opvang van asielzoekers, die vond achter gesloten deuren plaats en was te volgen via een livestream.

•

De politie heeft iemand aangehouden die telefonisch bedreigingen heeft geuit aan het adres van burgemeester Lucas Bolsius van Amersfoort. De man was woedend over de

plannen van twee azc's in Amersfoort. Hij uitte zijn bedreigingen in aanloop naar twee bewonersbijeenkomsten half september. Inmiddels heeft de gemeente besloten de opvang van mensen op de twee geplande locaties voorlopig niet te laten doorgaan. Volgens het stadsbestuur is het perspectief van omwonenden onvoldoende meegenomen. •

Een groep soevereinen stond begin september terecht die afgelopen mei spraken over een bomaanslag op de woning van Sybrand van Haersma Buma, de burgemeester van Leeuwarden. Volgens het Openbaar Ministerie zijn de verdachten onderdeel van een terroristische groepering van radicale soevereinen, mensen die met geweld de democratische rechtsorde willen ondermijnen door middel van aanslagen.

•

Op 14 juli is in Vianen een man aangehouden vanwege opruiing en het bedreigen van asielwethouder Shalandra Hitipeuw. De man was woedend over de voorgenomen plannen van de gemeente Vijfheerenlanden om in Vianen 338 asielzoekers op te vangen. Burgemeester Sjors Fröhlich heeft begrip voor de zorgen over de vluchtelingenopvang, maar zegt ook nadrukkelijk: “Wat we niét accepteren zijn doodsbedreigingen en andere verwensingen.”

•

Over het belang van melding en aangifte ging het ook in een uitzending op NPO Radio 1 waar op 18 september directeur van de Wethoudersvereniging Gerard Bruijniks en de Utrechtse wethouder Eva Oosters te gast waren. Zij vertelden daar over de uitdagingen van het wethouderschap, waaronder bedreigingen en intimidatie.

•

Nadat ze was afgetreden als Tilburgse wethouder, had Marcelle Hendrickx de hoop dat de vrouw die haar jarenlang had gestalkt - en daar meerdere keren voor is veroordeeld zou stoppen haar lastig te vallen. Dat bleek niet zo te zijn, waardoor Hendrickx onlangs opnieuw in de rechtbank zat. “Dit moet stoppen. Ik hoop dit niet alleen voor mezelf en mijn gezin, maar ook voor onze democratie en het openbaar bestuur,” zei Hendrickx toen. Op 2 september volgde de uitspraak: tbs met dwangverpleging en een celstraf van 99 dagen. Dit tot opluchting van Hendrickx.

•

De politie heeft op 18 augustus in het stadskantoor van de gemeente Leiden een man aangehouden wegens brandstichting. De man gooide een brandbare vloeistof over beeldschermen en toetsenborden heen en stak die vervolgens aan. De brand was snel geblust, maar het gebouw moest vanwege de rookontwikkeling wel worden ontruimd. Waarom de man tot zijn daad overging, is niet bekend. De politie vermoedt dat het gaat om een persoon met ‘mogelijk onbegrepen gedrag’. Voor de geschrokken ambtenaren is slachtofferhulp beschikbaar gesteld.

•

In de nacht van zondag 27 juli op maandag 28 juli is een man uit Elim met zijn auto ingereden op de gevel van het stadhuis van Hoogeveen. De man is aangehouden en later weer vrijgelaten, maar blijft nog wel verdachte. Wat zijn motief was, blijft vooralsnog onduidelijk.

Uw bericht de volgende keer hier?

Wilt u een bericht vanuit uw organisatie onder de aandacht brengen van de netwerkpartners? Of wilt u zich aan- of afmelden voor de nieuwsbrief? Mail dan naar politiekeambtsdragers@minbzk.nl.

Website Wist u dat het Netwerk Weerbaar Bestuur ook een eigen website heeft? Hier vindt u het aanbod van het Netwerk overzichtelijk bij elkaar, uitgesplitst naar de doelgroepen bestuurders, volksvertegenwoordigers en ambtelijke organisatie.

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten. This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.