250410 T Gem Midden-Groningen - Notitie klimaatklachten Woldwijck

NOTITIE Aan: T.a.v.:

: :

Gemeente Midden-Groningen Stefan Dijk

Assen, 11 november 2024 Projectnummer Project Onderwerp

: : :

24-008 Kindcentrum Woldwijck te Hoogezand klimaatklachten

Goedemiddag Stefan, Hierbij mijn Notitie over genoemd onderwerp. Vanuit de Gemeente Midden Groningen heb ik de vraag gehad om een beoordeling te geven van de problematiek met betrekking tot de klimaatinstallatie in het Kindcentrum Woldwijck te Hoogezand. Deze Notitie is gebaseerd op de volgende door de Gemeente verstrekt gegevens: – revisie tekeningen mechanische ventilatie van de fa. Damstra, uit 2017; – revisie tekeningen centrale verwarming van de fa. Damstra, uit 2017; – revisie principeschema warmteopwekking van de fa. Harwig, uit 2021; – koellast- en warmteverliesberekening van het gebouw, gemaakt door de fa. Rensa in 2016; – ventilatieberekening, gemaakt door de fa. M3 energie, zonder datum, en een opname op locatie op 31 oktober jl. Probleemstelling: De temperatuur in het gebouw is in de winterperiode (veel) te laag, en de luchthoeveelheden worden in een aantal lokalen niet meer gehaald. Algemeen: Het gebouw is gebouwd/opgeleverd eind 2016. In 2021 zijn er drie lokalen bijgebouwd en is het gebouw “gasloos” gemaakt. Het gebouw is totaal 2259m2 BVO groot, dat is inclusief de drie nieuwe lokalen.

Steurstraat 9 9408 GK Assen

De verwarming van het deel van het gebouw wat in 2016 opgeleverd is, was in oorsprong voorzien van een hybride opwekking, bestaande uit een (1) warmtepomp en een (1) cv-ketel. Deze cv-ketel is bij het gasloos maken van het gebouw verwijderd, hiervoor in de plek is een tweede warmtepomp geplaatst.

info@devroomeadvies.nl www.devroomeadvies.nl

Voor ventilatie zijn meerdere HR-wtw-units geplaatst in het gebouw, min of meer een (1) per lokaal. Het ventilatiesysteem is ontworpen op basis van het Frisse scholen concept, klasse B. Deze units worden tevens gebruikt voor luchtverwarming van het betreffende lokaal.

Tel 06-55790212

KvK 0405701

Algemene ruimtes en het KDV deel van het gebouw zijn voorzien van vloerverwarming. De in 2021 bijgeplaatste lokalen zijn van een separaat verwarmings- en ventilatiesysteem voorzien. In deze ruimtes zijn geen klachten, dit valt zodoende buiten de scope van deze Notitie. In het KDV deel van het gebouw is na de oplevering, exacte datum van plaatsing is mij niet bekend, een separaat ventilatiesysteem aangebracht. Deze is niet aangegeven op de ter beschikking gestelde revisie tekeningen. Verwarmingsinstallatie: Als gesteld is het bij lagere buitentemperaturen (veel) te koud in het gebouw. Na bestudering van de aangeleverde stukken blijkt dat de totale transmissie van het in 2016 gebouwde bouwvolume 123kW is. Bij de bouw is hiervoor een hybride warmteopwekking geplaatst met een totaal opwekvermogen van 140kW (een warmtepomp met een vermogen van 30kW en een Remeha Quinta 115 cv-ketel van 110kW). Dit opwekvermogen is passend ten opzichte van de berekende transmissie van het gebouw. In 2021 is het gebouw gasloos gemaakt. Daarbij is de cv-ketel van 110kW verwijderd en vervangen door een tweede warmtepomp. Deze warmtepomp heeft een vermogen van slechts 36kW. Daarmee komt het totaal opgestelde opwekvermogen op 66kW. Hierdoor is het opwekvermogen terug gegaan van in totaal 140kW naar 66kW, dat is meer dan een halvering van het opgestelde vermogen.

Dit opwekvermogen is veel te weinig om de transmissieverliezen af te dekken. Dit is de hoofdoorzaak van de veel te lage temperatuur in het gebouw in de winterperiode. Om dit probleem op te lossen is het noodzakelijk om ca. 60kW opwekvermogen bij te plaatsen. Dat zou bijvoorbeeld kunnen door nog een warmtepomp bij te plaatsen of door beide huidige warmtepompen te vervangen door twee grotere units, zodat direct een betere redundantie ontstaat. Zal nog nader uitgewerkt dienen te worden, dit valt verder buiten de scope van deze Notitie. Ventilatie: Op diverse plaatsen in het gebouw zijn HR wtw-units geplaatst van het fabricaat Samsung, type ERV, modelgrootte 1000. De meeste van deze units zijn geplaatst boven het plafond, en daardoor lastig bereikbaar voor onderhoud en inspectie. Op de verdieping zijn twee units geplaatst in een soort kast onder het schuine dak, deze zijn zonder een deel van het plafond te demonteren bereikbaar voor inspectie en onderhoud. Achter de wtw-units is nog een kanaalverwarmer geplaatst waarmee de toe te voeren lucht kan worden verwarmd, om zodoende de transmissievraag van de betreffende ruimte af te dekken. Deze kanaalverwarmers worden in de zomerperiode tevens gebruikt om te koelen. De units zijn echter niet uitgerust met een druppelvanger, lekbak en condens afvoer, zodat er alleen droog gekoeld kan worden.

Droog koelen wil zeggen met gekoeld water temperaturen die boven de

dauwpunt grens liggen zodat er geen condens in de toevoerlucht ontstaat. Hierdoor is de in te brengen koelcapaciteit van de kanaalkoelers beperkt. Aangezien het toch regelmatig voorkwam dat er condens op de kanaalverwarmers zelf ontstond, zijn deze de afgelopen periode extra geïsoleerd met dampdichte isolatie (Armaflex). De ventilatiehoeveelheid van een lokaal is bepaald op 918m3 per uur, hierbij is uitgegaan van 30 personen, en 30,6 m3 per persoon per uur (Klasse B uit het Frisse Scholen concept). Bij enkele lokalen is vastgesteld dat de gevraagde capaciteit niet meer gehaald wordt, terwijl dit ten tijde van de oplevering wel het geval was. Wat hiervan de oorzaak is, is niet exact te bepalen. Naar mijn inschatting wordt de verminderde luchtverplaatsing veroorzaakt door een combinatie van factoren, te weten: – de gevraagde luchtverplaatsing van de units zit aan de bovengrens van wat de unit maximaal kan doen. Zie de ventilatorgrafiek van deze unit:

– –

–

Hierdoor zullen geringe wijzigingen in bijvoorbeeld de weerstand van het kanalensysteem tot gevolg hebben dat de luchtverplaatsing verminderd; het achteraf toevoegen van geluiddempers in de toevoerkanalen van de centrale ruimte V0.07, waardoor de kanaalweerstand iets toegenomen is; vervuiling van de textiele luchtverdeelslang in de lokalen, waardoor een verhoogde weerstand ontstaat. Het is onduidelijk of deze slangen periodiek worden gereinigd. Aan de verkleuring van de slangen te zien, lijkt het erop of dit de laatste tijd niet gedaan is; wellicht vervuilde filters. De wtw-units worden ook gebruikt voor de luchtverwarming van de lokalen (deze hebben geen vloerverwarming en/of radiatoren). Hierdoor zijn de bedrijfstijden in de winterperiode veel

–

–

meer dan wanneer de units alleen voor ventilatie gebruikt worden. Hierdoor zullen de luchtfilters meer/sneller vervuilen wat voor een hogere weerstand zorgt; de ventilatoren van de beide units die we tijdens de schouw op locatie bekeken hebben, zijn enigszins in onbalans, de units trillen hierdoor een klein beetje. Deze onbalans wordt veelal veroorzaakt door vervuiling; wellicht enige vervuiling in de kanalen.

Om het probleem van de te lage ventilatiehoeveelheden op te lossen is mijn advies, voor de korte termijn: – de textiele luchtslangen te laten wassen; – filters in de units 2x per jaar te vervangen; – de kanalen nabij de units inwendig te inspecteren op vervuiling, en indien nodig deze te reinigen. Om het probleem van de te lage ventilatiehoeveelheden op te lossen is mijn advies, voor de middellange termijn: – de wtw-units te vervangen voor een ander merkt/type, die wat meer capaciteit “over heeft” om het zo maar even te noemen. Wellicht dan de units ook te verplaatsen naar een plek waar onderhoud en inspectie makkelijker uit te voeren is; – De units dan eventueel te voorzien van een by-pass zodat de units kunnen recirculeren buiten de gebruikstijden. Overige: Tijdens mijn schouw op locatie zijn nog enkele dingen opgevallen. Dit zijn: – in twee lokalen is, waarschijnlijk in 2021, een split-unit bijgeplaatst. In deze lokalen is reeds een naregeling voor verwarming aanwezig die op de centrale gebouwregeling gekoppeld is. Voor zover te traceren is er geen koppeling tussen de gebouwnaregeling en de regeling van de split-unit. Hierdoor is het in theorie mogelijk dat de verwarming en de koeling gelijktijdig aanstaan; – in de teamkamer en enkele kantoren op de begane grond zijn op de ventilatietekeningen geen ventilatievoorzieningen getekend.

In de ruimte is echter wel een afzuigroset aanwezig en een 3-standenschakelaar van het merk Orcon, die gekoppeld is aan een afzuigbox van Orcon. In de ruimte lijkt geen toevoer aanwezig te zijn. Voldoet strikt genomen niet aan het Bouwbesluit; – in deze zelfde ruimtes is voor extra verwarmingscapaciteit nog een infrarood stralingspaneel bijgeplaatst, voorzien van een eigen thermostaat; – in het KDV deel van het gebouw is nog een deel van de oude installatie aanwezig. Deze is niet meer in gebruik maar nog wel aanwezig in de ruimtes. Zou eigenlijk nog verwijderd moeten worden; – de buitenluchtaanzuig- en afblaaskanalen van een aantal units zijn bovendaks voorzien van een 45 graden bocht naar beneden, ter voorkoming van het inregenen. Deze delen zijn niet zwart gespoten zoals de rest van de bovendakse kanalen. Zou eigenlijk nog zwart gespoten moeten worden.

Tot zover, ik hoop dat een en ander duidelijk is. Mocht je nog vragen of opmerkingen hebben dan hoor ik die graag.

Met vriendelijke groet,

Johan de Vroome De Vroome Advies b.v.