236. Raadsbrief Stand van zaken zwerfafval en vooruitblik 2021

Raadsbrief

Datum:

15 december 2020

Verzenddatum:

22 december 2020

Behandeld door:

Bernard Roessen

Mailadres:

bernard.roessen@midden-groningen.nl

Zaak:

2020-042856

Portefeuillehouder:

Peter Verschuren

Onderwerp:

Raadsbrief zwerfafval

Geachte leden van de raad, In deze brief informeren wij u over de stand van zaken van het project zwerfafval in MiddenGroningen 2019-2020 en geven we een doorkijk naar 2021.

2019-2020 In 2019 en 2020 heeft de organisatie Nederland Schoon onderzocht hoe schoon Midden-Groningen is op het gebied zwerfafval. Daaruit blijkt dat de uitkomsten van 2020 laten ten opzichte van die van 2019 een duidelijke vooruitgang laten zien. Hier zijn wij erg blij mee. 1.1

Grof zwerfafval

Grof zwerfaval is groter van formaat en springt daarmee sneller in het oog. Daarbij valt te denken aan blikjes, petflesjes en verpakkingsafval zoals snoepwikkels. Daar waar meer grof zwerfafval aanwezig is, is het aannemelijk dat de ergernis bij velen ook groter is. In 2019 werd MiddenGroningen beoordeeld met een 7,0 op grof zwerfafval. Wij mogen in 2020 een 7,3 noteren.

1.2

Pagina:

2 van 7

Datum:

15 december 2020

Zaak:

2020-042856

Fijn zwerfafval

Fijn zwerfafval is afval dat voornamelijk bestaat uit sigarettenpeuken, kauwgom etc. Fijn zwerfafval valt misschien minder op maar heeft wel grote negatieve gevolgen voor het milieu. In 2019 werd Midden-Groningen beoordeeld met een 5,1. Wij mogen in 2020 een 6,7 noteren.

1.3

Toelichting A+, A, B, C en D-niveau

De organisatie Nederland Schoon beoordeelt volgens de landelijke systematiek van Stadswerk en het CROW. Hier worden 5 kwaliteitsniveaus onderscheiden. 1. A+ (zeer hoog): uitstekend onderhouden. Als nieuw en volledig schoon, 2. A (hoog): goed onderhouden, bijna niets op aan te merken en schoon, 3. B (basis): voldoende onderhouden, wel wat op aan te merken en redelijk schoon, 4. C (laag): sober tot onvoldoende onderhouden, enige achterstand en pleksgewijs vuil, 5. D (zeer laag): onvoldoende onderhouden, achterstanden en vuil. 1.4

Monitoring verschillen per gebied- en zwerfafval type

Grof zwerfafval: Ten aanzien van grof zwerfafval geldt dat alle gebieden schoner zijn geworden. Voor woongebieden, werkgebieden, hoofdwegen en recreatiegebieden zien we een 90% B-niveau of hoger behaald. Ondanks alle inzet in winkelgebieden zoals ‘De Hooge Meeren’ en Martenshoek zien wij helaas weinig verbetering in de monitoringsresultaten. Wij kregen wel feedback van

Pagina:

3 van 7

Datum:

15 december 2020

Zaak:

2020-042856

gebiedsregie dat zij de omgeving vanuit de contacten met de mensen het als schoner ervaren.

Fijn zwerfafval: De resultaten voor fijn zwerfafval zijn aanzienlijk te noemen. In recreatiegebieden zien wij een klein percentage C-niveau terug. Wel met de opmerking dat in deze gebieden de grootste stappen zijn gezet.

Resultaten Wij nemen u graag mee in wat er vanaf eind 2019 tot nu is gedaan om tot deze resultaten te komen. Wij kijken dan naar de pilots per gebiedstype. 2.1

Recreatiegebieden

De resultaten voor dit gebiedstype zijn zeer positief. Om tot deze resultaten te komen zijn er verschillende pilots georganiseerd, vanaf het 4de kwartaal 2019 tot en met het 4de kwartaal 2020. • Wat betreft Schildmeer, Botjesbaai en Meerwijck zijn er met verschillende partijen overeenkomsten gesloten om gedurende het recreatieseizoen 2020 de stranden schoon te houden. • Bij Schildmeer en Botjesbaai zijn verouderde afvalbakken vervangen en nieuwe geplaatst en wel zo dat ze goed in het licht, de loop en het zicht. Daarnaast is er extra aandacht besteed aan het aanspreken van recreanten op hun gedrag omtrent afval. • Bij Botjesbaai is de inrichting aangepast en zijn wij gestart met een pilot om gescheiden afval in te zamelen met zogeheten afvaleilanden. • Er is door dorpsbelangen Steendam een extra dag georganiseerd om Steendam schoon de winter in te laten gaan. Wij mogen concluderen dat de pilots effect hebben gehad. De pilots zullen worden overgedragen

Pagina:

4 van 7

Datum:

15 december 2020

Zaak:

2020-042856

aan de juiste teams. 2.2

Woongebieden

Voor woongebieden geldt dat inwoners nauwer betrokken zijn bij hun leefomgeving en ook bereid zijn om die schoon te houden. Daar waar mensen minder sociale binding met de gemeenschap ter plaatse hebben en zich anoniemer in de openbare ruimte bevinden is sprake van ander weggooigedrag. Wij willen voorzieningen, materieel en menskracht efficiënt inzetten. Minder afvalbakken in de woongebieden en onze krachten bundelen met vrijwilligers. Ervan uit gaande dat de gebruiker uiteindelijk degene is die de effectiviteit van de voorziening daadwerkelijk bepaalt. Voor afvalbakken in woonwijken geldt daarom een ‘Nee, tenzij’. Ook kan een groep inwoners, onder voorwaarden, een afvalbak adopteren. Vrijwilligers van Schoon Eind 2019 begin 2020 is gestart met het werven van ‘Vrijwilligers van Schoon’. De vrijwilligers zijn voorzien van materialen om een gebied te adopteren om na eigen keuze en tijdsbesteding de leefomgeving zwerfafvalvrij te maken. Omdat de gemeente Midden-Groningen een ‘Diftar’ gemeente is, kunnen de vrijwilligers gebruik maken van een 240 liter adoptiecontainer. Zij hoeven op deze wijze niet te betalen voor het zwerfafval van een ander. Bij vrijwilligers valt te denken aan diverse groepen inwoners: van jong tot oud, ouders die wachten op hun kinderen tijdens sportactiviteiten of instellingen die het opruimen van zwerfafval inzetten als dagbesteding voor hun cliënten.

Daarbij zijn er wijk- en buurtorganisaties die de nodige materialen van de gemeente kunnen krijgen om het jaar rond in hun buurt zwerfafval te ruimen. In oktober 2020 hebben wij de 100ste vrijwilliger mogen verwelkomen. Nationale Opschoondag/ World Cleanup Day Helaas hebben wij vanwege de Corona pandemie de Opschoondag en de World Cleanup Day moeten annuleren. Uiteraard willen wij deze dagen ook in 2021 faciliteren. Waarbij wij de hoop uitspreken dat er op dat moment geen maatregelen van kracht zijn die dat belemmeren. Voor de Opschoondag van maart 2020 waren er meer dan 300 aanmeldingen geregistreerd.

Bushaltes Bij vele bushaltes zijn oude afvalbakken verwijderd en nieuwe geplaatst. Nieuw geplaatste afvalbakken hebben de landelijke kleurstelling ‘Appeltjesgroen’. Zie afbeelding

Wijk- en actieplannen Begin maart 2020 is een start gemaakt met bijeenkomsten met wijk- en buurtorganisaties. Wij willen graag in samenwerking met deze organisaties wijk- en buurtplannen opstellen. Onze bedoeling is om hotspots gezamenlijk in kaart te brengen, te analyseren en acties te prioriteren om

Pagina:

5 van 7

Datum:

15 december 2020

Zaak:

2020-042856

er vervolgens uitvoering aan te geven. Door de Corona maatregelen was het niet mogelijk om een concreet vervolg te geven. In 2021 pakken we dit weer op. 2.3

Winkelgebieden

In winkelcentrum ‘De Hooge Meeren’ zijn oude afvalbakken verwijderd en nieuwe geplaatst: beter ‘in het zicht, in het licht en in de loop’. Ondanks dat er minder afvalbakken staan is de totale opvang (liter inhoud) verhoogd en wordt het afval direct gescheiden.

Winkelcentrum Maartenshoek Op verzoek is de glutonzuiger extra ingezet op winkelcentrum Martenshoek. Met als resultaat dat er minder zwerfafval is aangetroffen. Hoewel de monitoring geen heel grote verbetering laat zien, is de omgeving zeer content met deze extra inzet. Wat betreft het parkeerterrein achter de Jumbo en Aldi zijn afspraken gemaakt met winkeliers en team Afvalbeheer rond bijplaatsingen. Team Afvalbeheer verricht op alle werkdagen en zaterdag werkzaamheden om het gebied rond de verzamelcontainers zoveel mogelijk schoon te houden. 2.4

Buitengebieden

In buitengebieden vinden meer bijplaatsingen rond afvalbakken plaats. Daar waar wij onjuist gebruik constateren en waar weinig tot geen sociale controle is zijn afvalbakken verwijderd. Met als resultaat dat we minder ongewenst dump gedrag tegenkomen. Snoeproutes Langs zogeheten schoolroutes, zijn verspreid door de gehele gemeente blikmikkers geplaatst. Een aantal blikmikkers is door lokale sportverenigingen geadopteerd.

Carpoolplaats Meeden Stond bekend als één van de hotspots van de gemeente. De inrichting is aangepast en er zijn nieuwe voorziening geplaatst zoals een peukenpaal, afvalbak en blikmikker. Deze plek blijft veel aandacht van de uitvoering vergen want ondanks de aanpassingen treffen we regelmatig gedumpt huishoudelijk afval aan. Andere problematiek dan zwerfafval.

Financiële dekking Financiële dekking De financiële bijdragen voor het zwerfafvalproject worden vanuit het afvalfonds (NEDVANG en Nederland Schoon) verstrekt. Midden-Groningen kan per inwoner per jaar €1,19 ontvangen. Dit betekent voor de gemeente een subsidiebedrag van ongeveer €70.000,- per jaar. In 2019/2020 was

Pagina:

6 van 7

Datum:

15 december 2020

Zaak:

2020-042856

het voor Midden-Groningen mogelijk een beroep te doen over de jaren 2018, 2019 en 2020, omdat hier geen beroep opgedaan was. Bovenstaande pilots, en personele ondersteuning zijn vanuit deze vergoeding betaald. Voor de aankomende jaren is het mogelijk om, onder voorwaardes, een beroep te doen op de subsidie van NEDVANG. Dit houdt in dat er in 2021 en 2022 een subsidie vergoeding beschikbaar is.

Zwerfafvalprogramma 2021 Gedragsverandering komt niet van de ene op de andere dag, daar is een lange adem voor nodig. Die kunnen we alleen samen bereiken. Dit programma biedt daar vele mogelijkheden voor. In MiddenGroningen zijn in de afgelopen jaren diverse zwerfafval pilots uitgevoerd en veel inwoners op een positieve manier betrokken om samen aan de bak te gaan. De waardevolle contacten willen wij onderhouden en verder uitbouwen. Rekening houdend dat de subsidie van het afvalfonds na 2022 stopt.

1 2 3 4 5 6

De volgende doelstellingen zijn leidend voor 2021 Minder zwerfafval wat we moeten - Meer partijen (scholen, wijk- en dorpsverengingen en opruimen; ondernemers) ondernemen iets tegen zwerfafval. Borgen van burgerparticipatie zwerfafval - In 2021. in het ‘Groen beleid’: (gebiedsgericht)werken; Gebiedsadoptie: participatie en wijk- Doel om eind 2021 200+ vrijwilligers aan ons te verbinden, /buurtplannen; - Minimaal drie wijkcommissies starten met wijk- en buurtplannen. Pilot scholenprogramma: voorlichting en - Minimaal vier scholen krijgen educatie in 2021. bewustwording. - Uitbreiden in de opvolgende jaren. - In samenwerking met team afval en gemeente Groningen Beheer en inrichting; - Monitoring minimaal, - Winkelgebieden scan. Communicatie: voorlichting, werving en - 8/10 interviews met ‘Vrijwilligers van Schoon’, publicatie verbinden in ‘Regiokrant’ - Communicatie inzet rondom projecten.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen

A. Hoogendoorn Burgemeester

H.J.W. Mulder Gemeentesecretaris

Pagina:

7 van 7

Datum:

15 december 2020

Zaak:

2020-042856