230. Raadsbrief Aanpak Droogteschade Wegen

Raadsbrief

Datum:

3 december 2020

Verzenddatum:

9 december 2020

Behandeld door:

Rene Braam

Mailadres:

rene.braam@midden-groningen.nl

Zaak:

2020-042428

Portefeuillehouder:

Jan Jakob Boersma

Onderwerp:

Aanpak droogteschade wegen

Geachte leden van de raad, Op 19 december 2019 is het Beleidsplan wegen 2020-2024 door de gemeenteraad van MiddenGroningen vastgesteld. In het begeleidende raadsvoorstel hebben wij aangegeven dat wij in het najaar van 2020 de eerste bevindingen rondom de aanpak van de droogteschade aan wegen met u gaan delen. In deze raadsbrief gaan wij hier nader op in. Wat is Droogteschade? Droogteschade aan onze wegen is in het extreem droge jaar 2018 voornamelijk ontstaan in het veen- maar ook kleigebied ten noorden van de A7. Door de extreme droogte zakt het grondwater en trekt daardoor uit de veen- en kleilagen. Hierdoor klinken deze lagen in en ontstaan dus verzakkingen in de ondergrond onder een weg. De weg bezwijkt dan onder het eigen gewicht en door verkeersbelasting. Wij spreken in dit geval dan ook van structurele schade aan wegen. In veel gevallen is bovenstaand beschreven proces versneld door de aanwezigheid van bomen langs de wegen. De bomen onttrekken namelijk grondwater uit de ondergrond. Het verschil tussen veen en klei is dat klei wel weer uitzet nadat de grondwaterstand hersteld is. De schade is dan helaas al ontstaan aan de wegen. De schade aan de wegen betreft veelal rehabilitatie (vervanging wegdek inclusief fundering). In bijlage 1 enkele foto’s van droogteschade aan de Luddeweersterweg.

Financiële middelen Reguliere onderhoudsbudgetten zijn niet toereikend voor het hertstel van wegen met structurele droogteschade. Daarom is door u een extra investeringskrediet van 4 miljoen euro beschikbaar

Pagina:

2 van 4

Datum:

2 december 2020

Zaak:

2020-042428

gesteld ten behoeve van de structurele aanpak van droogteschade aan wegen over de periode van 2020 tot en met 2023 (1 miljoen per jaar). Dit investeringsbudget staat los van de reguliere onderhoudsbudgetten voor wegen. Leefbaarheid Het herstellen van wegen met droogteschade, met name in het buitengebied, is in onze ogen zeer gewenst. Wegen die in een goede staat zijn dragen bij aan de bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid van onze inwoners en bedrijven. Daarnaast bevindt een groot gedeelte van deze wegen zich ook in het door aardbevingen geteisterd gebied. Wat hebben wij in 2020 gedaan? Om droogteschade aan wegen aan te pakken, is specifiek onderzoek nodig. Dit jaar hebben wij al verschillende acties ondernomen om de oorzaak van de droogteschade aan de wegen nauwkeuriger te achterhalen. Als wij dit namelijk goed in beeld hebben kunnen wij gerichter een structurele aanpak per weg uitwerken. Wij zijn daarom dit jaar met meerdere onderzoeken gestart. Door bijvoorbeeld de grondwaterstanden te meten en blijven monitoren, de bodemprofielen te onderzoeken en de opbouw van de wegconstructie te bekijken, kan bepaald worden hoe de schade is ontstaan. Vervolgens kunnen structurele oplossingen worden toegepast.

Denk hierbij bijvoorbeeld aan het wegnemen van een krimpgevoelige laag op “bereikbare” diepte onder de wegconstructie of het aanbrengen van een starre wegconstructie als het wegnemen van de oorzaak in de ondergrond te ingrijpend en te kostbaar is. Ook het reguleren van de grondwaterstand behoort wellicht tot de mogelijkheden. Al ligt dit laatste niet in onze bevoegdheid maar zal dit met het waterschap opgepakt moeten worden. Er bestaat geen ‘standaard’ aanpak. Het is maatwerk per weg. Rehabilitatie van de Lagelandsterweg Na de zomervakantie dit jaar hebben wij de Lagelandsterweg gerehabiliteerd. De afgelopen 2 jaren is in deze weg veel geld gestoken in het veilig houden van de weg tot dit moment van rehabilitatie. De Lagelandsterweg was één van de wegen met droogteschade die er het slechtst aan toe was. De ondergrond onder deze weg is “bodemloos”. Het wegnemen van de oorzaak in de ondergrond was hier geen optie. Daarom is besloten om de oplossing te zoeken in een starre wegconstructie. Wij hebben voor de meest duurzame oplossing gekozen in de vorm van een betonverharding waarbij de onderlinge platen zijn verankerd met deuvels (ijzeren staven). De betonverharding zal als een plaat gaan werken en goed bestand zijn tegen inklinking van de ondergrond. Wij zien de aanpak van de Lagelandsterweg als een pilot.

Zaken waar wij en de aannemer in de uitvoering tegen aan liepen gaan wij bij de aanpak van andere wegen gebruiken om de uitvoering nog verder te verbeteren. In bijlage 2 foto’s van de oude en nieuwe Lagelandsterweg. Welke wegen gaan wij in 2021 rehabiliteren? Elk jaar stellen wij voor het jaar daarop een concreet uitvoeringsplan met betrekking tot de aanpak van droogteschade op. Voor de jaren daarna geven wij een voorzichtige doorkijk. De aanpak van droogteschade blijft namelijk grillig en dynamisch. Door allerlei oorzaken kan het

Pagina:

3 van 4

Datum:

2 december 2020

Zaak:

2020-042428

zijn dat wij een bepaalde weg toch naar voren moeten halen in de uitvoering (prioritering). In 2021 gaan wij onderstaande wegen rehabiliteren:  Luddeweersterweg (gedeelte tussen Lagelandsterweg en kruising met Laanweg);  Slochtermeenteweg (gedeelte tussen Luddeweersterweg en even voorbij inrit huisnummer 6);  Graauwedijk (gedeelte tussen kruising met Boerkenslaan-Tetjehorn en het Afwateringskanaal);  Laanweg (tussen Luddeweersterweg en het Eemskanaal Zuidzijde). Dit zijn wegen die vanuit de prioritering nu de meeste aandacht vragen. Uit onderzoek blijkt dat de probleemstelling en daarmee de aanpak vrijwel identiek zijn aan de Lagelandsterweg. Daarom gaan wij deze wegen ook ombuigen naar betonwegen. Veilig houden van wegen Wij kunnen niet alle wegen in 1 jaar rehabiliteren. De wegen die wij niet direct kunnen aanpakken moeten wij echter wel veilig houden. Dit doen wij met klein onderhoud. Deze kosten dekken wij vooralsnog uit het regulier onderhoudsbudget. Voorbereiding, directievoering en toezicht De aanpak van de wegen met droogteschade komt bovenop de reguliere werkzaamheden. Wij doen natuurlijk ons uiterste best om het zoveel mogelijk zelf op te pakken. Wij zullen er echter niet aan ontkomen dat wij ook derden moet inschakelen in de voorbereiding en begeleiding van de uitvoering.

Wat kan u nog van ons verwachten in 2021? Dit jaar wilden wij met u op excursie om het “wegbeheer” aan u te laten zien. Dit is door Covid-19 helaas niet gelukt. Daarvoor in de plaats hebben wij u wel een film laten zien en hebben wij een digitale presentatie gegeven. Wij willen in 2021 met u het onderwerp wegen met (droogte)schade bespreken. Bij voorkeur doen we dit op locatie. We kunnen u dan de wegen met (droogte)schade, maar ook de wegen welke wij hebben gerehabiliteerd, laten zien. Hoe wij dit precies willen vormgeven gaan wij nog met de griffie overleggen. Uiteraard blijven wij u op de hoogte houden en waar nodig zullen wij u ook informeren bij de gebruikelijke P&C-cyclus momenten. Vragen of opmerkingen Wij vertrouwen erop u met behulp van deze raadsbrief eerst voldoende te hebben geïnformeerd over de stand van zaken rondom de aanpak van de wegen met droogteschade.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen

A. Hoogendoorn Burgemeester

Pagina:

4 van 4

Datum:

2 december 2020

Zaak:

2020-042428

H.J.W. Mulder Gemeentesecretaris