22 1 bijlage meicirculaire 2022

Bijlage bij raadsbrief meicirculaire 2022

Financiële consequenties meicirculaire 2022

2022

2023

2024

2025

2026

1.195

4.717

7.786

10.443

7.125

-29

-29

-29

-29

-29

150

600

900

900

402

374

387

373

5.240

8.731

11.701

8.369

Algemene mutaties - Accressen - Btw-compensatiefonds - Herverdeeleffect algemene uitkering - Integratie uitkering WSW-BWRI

416

- Hogere uitgaven energietoeslag

-592

Totaal van invloed

990

Taakmutaties - Energietoeslag lage inkomens

2.506

- Windpark N33

1.790

- Uitvoeringskosten klimaatakkoord

377

- Integratie uitkering WSW- Wedeka

139

134

125

129

124

- Extra capaciteit BOA’s - Gezond in de stad - Inburgering

40

40

40

40

40

16

16

15

15

17

17

17

17

-375

-375

28 18

- Versterking dienstverlening gemeenten - Eigen bijdrage huishoudelijke hulp - Diverse kleinere taakmutaties Totaal taakmutaties

17

10

10

10

10

4.915

217

208

-164

-169

Algemene mutaties Accressen De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijskuitgaven. Volgens het systeem van “samen de trap op en samen de trap af” hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. De jaarlijkse toename of afname van het gemeentefonds, voorvloeiend uit de trap op trap af-methode wordt het accres genoemd. In de meicirculaire 2022 zijn de accressen geactualiseerd voor de jaren 2022 en verder. Voor 2022 tot en met 2025 wordt de bestaande normeringssystematiek toegepast. Voor alle jaren is sprake van een opwaartse bijstelling van het accres. De accressen zijn hoger dan aangekondigd in de voorgaande circulaires en hoger dan aangekondigd in de startnota van het kabinet. Dit is o.a. het gevolg van extra rijksuitgaven in verband met de koppeling AOW aan wettelijk minimumloon, inkomstenbelasting Box3 en defensie-uitgaven. Ook is het accres opwaarts bijgesteld als gevolg van een hogere loon- en prijsontwikkeling dan tot nu toe aangenomen.

Het Rijk heeft besloten om het gemeentefonds vanaf 2026 niet langer via de normeringssystematiek te indexeren. Daarmee vervalt de koppeling aan de rijksuitgaven. Het accres wordt vanaf 2026 wel bijgesteld als gevolg van de jaarlijkse loon en prijsontwikkeling zoals dat door het CPB wordt geraamd. Bij de actualisatie van het financiële beeld ten behoeve van het overdrachtsdocument en voorjaarsnota hebben we rekening gehouden met hogere accressen gebaseerd op de startnota van het kabinet. De hogere accressen in de meicirculaire leiden per saldo tot de volgende voordelige effecten. Accresontwikkeling

2022

2023

2024

2025

2026

- Accres meicirculaire

3.295

7.717

13.386

16.843

10.125

- Accres overdrachtsdocument/VJN

2.100

3.000

5.600

6.400

3.000

1.195

4.717

7.786

10.443

7.125

Hoger accres

Btw-compensatiefonds Gemeenten declareren hun BTW op overheidstaken bij het btw-compensatiefonds (BCF). Om te voorkomen dat er een openeinderegeling ontstaat heeft de rijksoverheid een plafond aangebracht in de declaraties. Blijven de gezamenlijke gemeenten onder het plafond dan wordt het verschil aan het gemeentefonds toegevoegd, wordt het plafond overschreden dan wordt het verschil uit het gemeentefonds genomen. In de meicirculaire volgend op het kalenderjaar volgt dan de afrekening. Gemeenten hebben over 2021 minder gedeclareerd bij het BCF. Per saldo wordt een bedrag van €119,5 miljoen aan de algemene uitkering toegevoegd. Voor onze gemeente is dit een bedrag van €431.000. In de raming van de algemene uitkering hebben we rekening gehouden met een uitkering van € 460.000, per saldo resteert een nadelig effect van € 29.000. Herverdeling gemeentefonds De nieuwe verdeling van het gemeentefonds wordt per 1 januari 2023 ingevoerd. Gegeven de adviezen van de ROB en de VNG en de reacties van gemeenten heeft het rijk besloten het ingroeipad – het pad waarmee gemeenten naar de nieuwe verdeling ingroeien – te beperken tot 3 jaar. Het maximaal effect is -/+ € 7,50 per inwoner in 2023 en -/+ € 15 per inwoner in 2024 en 2025. Daarmee komt het maximale effect op -/+ 37,50 per inwoner in 2025.

Voor gemeenten met een beperkte financiële draagkracht en een lage sociaal economische status geldt tot en met 2025 een aangepast ingroeipad. Voor deze gemeenten is het maximale effect -€ 22,50 per inwoner: -€ 5 per inwoner in 2023, -€ 7,50 per inwoner in 2024 en – 10 per inwoner in 2025. Het nadelig herverdeeleffect voor onze gemeente bedraagt in basis ongeveer € 4,3 miljoen (-€ 71 per inwoner). Wij komen echter in aanmerking voor het aangepaste ingroeipad, daardoor bedraagt het maximale effect met ingang van 2025 -€ 22,50 (= -€ 1.350.000). Bij de actualisatie van het financiële beeld ten behoeve va het overdrachtsdocument/voorjaarsnota zijn we uitgegaan van een maximaal nadelig herverdeeleffect van -€ 37,50 per inwoner (=€2.250.000). Per saldo betekent het aangepaste ingroeipad voor ons een lager nadelig herverdeeleffect van € 900.000 met ingang van 2025.

Herverdeeleffect gemeentefonds

2023

2024

2025

2026

- Herverdeeleffect overdrachtsdocument/VJN

-450

-1.350

-2.250

-2.250

- Herverdeeleffect meicirculaire

-300

-750

-1.350

-1.350

150

600

900

900

Minder nadelig herverdeeleffect

2022

Integratie-uitkering WSW De omvang van de integratie-uitkering participatie, onderdeel WSW wijzigt door de toevoeging van de loon- en prijsbijstelling 2022. Daarnaast is de verdeling vanaf 2022 geactualiseerd met de realisaties van het gemiddeld aantal SW-medewerkers in 2021 en de blijfkansen voor de jaren 2022 en verder. Dit leidt voor 2022 tot een hogere uitkering van ongeveer € 555.000. Hiervan moet een bedrag van € 139.000 worden doorbetaald aan Wedeka. Per saldo resteert voor onze gemeente een hogere uitkering van € 416.000. Taakmutaties Energietoeslag Op 15 maart 2022 is het wetsvoorstel eenmalige energietoeslag lage inkomens ingediend bij de Tweede Kamer. Met het wetsvoorstel krijgen gemeenten de bevoegdheid om dit jaar via categoriale bijzondere bijstand een eenmalige tegemoetkoming voor de gestegen energieprijzen toe te kennen aan huishoudens met een laag inkomen. De bedragen van € 800 per huishouden zijn leidend. Voor de uitvoering en uitgifte van de eenmalige aanvullende tegemoetkoming is een bedrag van € 854 miljoen aan het gemeentefonds toegevoegd. Voor onze gemeente is dit een bedrag van € 2.506.000. Bij de voorjaarsnota zijn we uitgegaan van een verwachte energietoeslag van € 2,4 miljoen, hetgeen redelijk in lijn ligt met het via de meicirculaire ontvangen bedrag.

Vooruitlopend op de inwerkingtreding van het wetsvoorstel hebben gemeenten toestemming al tot uitbetaling over te gaan. Tot half juni hebben we 3.441 energietoeslagen verstrekt. Van de aanvragen in behandeling verwachten we 431 te verstrekken. Daarmee komt het totaal aantal verstrekte toeslagen op 3.872 en bedragen de kosten € 3.097.600. Ten opzichte van compensatie die we via de meicirculaire ontvangen een hogere uitgave van € 591.600. Windpark N33 Onze gemeente ontvang een bedrag van € 1.790.000 voor het gebiedsfonds windpark N33. De middelen leveren een bijdrage aan de versterking van het gebied waarin het windpark zich bevindt, waarbij gedacht kan worden aan projecten ter verbetering van de leefbaarheid en de duurzaamheid in het projectgebied. Uitvoeringskosten klimaatakkoord Vanaf 2023 tot en met 2030 krijgen gemeenten meer uitvoeringsmiddelen voor klimaat- en energiebeleid. Om de uitvoering van het bestaande klimaatbeleid in 2022 te kunnen voortzetten wordt in 2022 een totaalbedrag van € 112,591 miljoen toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor onze gemeente is dit een bedrag van € 377.000. Extra capaciteit BOA’s In de openbare ruimte verrichten BOA’s belangrijk werk in specialistische en complexe beleids- en wetsgebieden. In de afgelopen jaren zijn BOA’s binnen hun bevoegdheid ook steeds meer taken

gaan uitvoeren. Voor extra capaciteit van BOA’s in de openbare ruimte voegt het kabinet structureel € 13 miljoen toe aan het gemeentefonds. Voor onze gemeente is dit een bedrag van €40.000. Gezond in de stad Het stimuleringsprogramma Gezond in de Stad (GIDS) wordt voortgezet in het jaar 2022. Het programma geeft de geselecteerde gemeenten extra ruimte om de gezondheid van mensen in een lage sociaaleconomische positie structureel en duurzaam te verbeteren. Een lokale en integrale aanpak is daarbij van belang. In de septembercirculaire 2021 zijn voor 2022 middelen toegekend. Voor onze gemeente een bedrag van €188.000. In deze meicirculaire wordt dit bedrag verhoogd met € 28.000. In totaliteit is daarmee voor 2022 een bedrag beschikbaar van € 216.000. Inburgering De omvang van de integratie uitkering Inburgering 2022 wijzigt als gevolg van de toevoeging van middelen voor de leefbaarheidstoets. Landelijk gaat het om een bedrag van € 5,4 miljoen in 2022, aflopend naar € 4,7 miljoen vanaf 2025. Voor onze gemeente is dit een bedrag van € 18.000 voor 2022 aflopend naar ongeveer € 15.000 vanaf 2025. De leefbaarheidstoets is onderdeel van de brede intake in de Wet inburgering en heeft als doel inzicht te geven in het niveau van de Nederlandse taal dat een inburgeringsplichtige kan bereiken gedurende de inburgeringstermijn.

Versterking dienstverlening gemeenten Naar aanleiding van het rapport Ongekend onrecht van de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag (POK) heeft het kabinet besloten dat naast de hersteloperatie voor getroffen ouders en kinderen, ook maatregelen nodig zijn die structureel tot brede verbeteringen in beleid en uitvoering moeten leiden. Onderdeel hiervan is het versterken van de dienstverlening bij alle onderdelen van de overheid, waaronder de gemeenten. Het kabinet heeft besloten voor het versterken van de dienstverlening bij gemeenten en het extra ondersteunen van mensen in kwetsbare posities voor de periode tot en met 2027 € 150 miljoen per jaar beschikbaar te stellen via diverse geldstromen. De bedragen zijn grotendeels bij de decembercirculaire 2021 verwerkt. Bij de meicirculaire 2022 is een aanvullend bedrag van € 5 miljoen toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor onze gemeente is dit een bedrag van € 17.000. Eigen bijdrage huishoudelijke hulp In het coalitieakkoord is opgenomen dat het kabinet werkt aan een aanpassing van de eigen bijdrage voor de huishoudelijke hulp in de Wmo. De komende periode wordt deze maatregel met cliënten, gemeenten en het Centraal Administratie Kantoor (CAK) uitgewerkt. De maatregel vraagt een wetswijziging en vergt een aanzienlijke implementatietijd waardoor de beoogde datum van inwerkingtreding op 1 januari 2025 is gesteld.

De aanpassing dient vanaf 2025 te leiden tot een taakstellende besparing van € 95 miljoen. De algemene uitkering wordt vanaf 2025 met dit bedrag verlaagd. Voor onze betekent dit een lagere algemene uitkering van € 375.000. Diverse kleinere taakmutaties Voor een aantal taken vinden geringe verrekeningen plaats die leiden tot een iets hogere algemene uitkering. Het betreft o.a. toezicht en handhaving EPBD, handhaving quarantaine (covid-19), armoedebestrijding kinderen en hulp aan kinderen in een AZC.