20251028- Bijlage 1 Reactie op brief en inspraak van Dorpsbelangen over Maatregel 14 def

Gemeente Midden-Groningen

IBAN NL 45 BNGH 0285 1729

Postbus 75

48

9600 AB Hoogezand

Tel.nr: (0598)-373737 www.midden-groningen.nl

Dorpsbelangen Siddeburen T.a.v. mw. Jolanda Huisman

Team Gevolgen Gaswinning

Datum:

31 oktober 2025

Verzenddatum:

31 oktober 2025

Uw kenmerk:

1622390

Zaak:

1622390

Mailadres:

daan.vangulik@midden-groningen.nl

Behandeld door: Daan van Gulik Bijlage(n):

Bijlage 1: Dorpenbudget per dorp

Onderwerp:

Reactie op brief en inspraak van Dorpsbelangen over Maatregel 14

Beste Dorpsbelangenverenigingen, Hartelijk dank voor uw brief van 20 oktober. Hiermee en met het inspreken op de commissievergadering van 28 oktober j.l. onderstreept u uw betrokkenheid bij de uitvoering van Maatregel 14. Uw vragen en zorgen over de verdeling en besteding van de middelen van Maatregel 14 laten zien hoe belangrijk leefbaarheid in onze dorpen en wijken is. We begrijpen uw opmerkingen en vragen. In deze brief willen we graag toelichten hoe de keuzes in het uitvoeringskader tot stand zijn gekomen, zoals het dorpenbudget, gerichte impulsenbudget en ambitiebudget. Ook gaan we in op hoe we samen met de dorpen willen optrekken in de volgende fase. Wat Maatregel 14 beoogt Met Maatregel 14 wil het Rijk bijdragen aan het versterken van de leefbaarheid in gebieden die te maken hebben (gehad) met versterking én/of schadeafhandeling als gevolg van de gaswinning. Het gaat nadrukkelijk om investeringen in de kwaliteit van de leefomgeving, niet om compensatie of herstel van schade.

De landelijke regeling hiervoor – de specifieke uitkering van december 2024 – omschrijft dat het geld bedoeld is voor “activiteiten die zijn gericht op een kwalitatieve verbetering van de leefbaarheid van een wijk, straat of dorp die te maken heeft (gehad) met een versterkingsopgave of problemen rond de schadeafhandeling.” Dat betekent dat de middelen breder ingezet worden dan alleen binnen het formele versterkingsgebied. Maatregel 14 is dus bedoeld om in de volle breedte te investeren in leefbare dorpen, met extra aandacht voor de plekken waar de impact van schade en versterking het grootst is. Het versterken van leefbaarheid gaat over het verbeteren van voorzieningen, ontmoetingsplekken, veiligheid, sociale samenhang en de fysieke omgeving. Dat staat los van het compenseren of herstellen van individuele (gebouw)schade. Hiervoor bestaan aparte regelingen via het IMG en de NCG. Belangrijk is dat ook inwoners zonder directe fysieke schade

Pagina:

2 van 6

Zaak:

1622390

Onderwerp:

Reactie op brief en inspraak van Dorpsbelangen over Maatregel 14

de effecten voelen: verminderd woonplezier, verlies van voorzieningen, of de sluipende achteruitgang van een wijk of dorp. Een verdeling per inwoner erkent deze bredere maatschappelijke gevolgen. Daarom hebben we gekozen voor een invulling die niet uitgaat van schade of versterking per woning, maar van de impact op de leefbaarheid als geheel. Zo zetten we de beschikbare middelen in op een manier die recht doet aan de zwaarst getroffen gebieden. Maar we houden ook oog voor de bredere effecten van de gaswinningsproblematiek in de rest van de gemeente. Een evenwichtige verdeling van middelen Het zwaartepunt van de opgave ligt in het versterkingsgebied. Hier zijn de gevolgen van schadeafhandeling en versterking het meest ingrijpend en staat de leefbaarheidsdruk het meest onder druk. Daarom willen we hier het meeste investeren: € 200 per inwoner, aangevuld met een startbedrag van € 250.000 per dorp, samen goed voor € 5.107.000. Ook in de gebieden tussen de A7 en het versterkingsgebied zien we relatief veel versterking en schadeafhandeling. Daar willen we € 200 per inwoner beschikbaar stellen (totaal € 2.011.250). Voor de dorpen onder de A7 geldt dat de impact kleiner is, maar dat ook daar inwoners gevolgen ervaren van schade, onzekerheid en vertragingen.

We stellen daarom voor om in dit gebied een bedrag van € 100 per inwoner beschikbaar te stellen (totaal € 3.826.500, grofweg 14 % van het totaalbudget). Daarnaast worden het Gerichte Impulsenbudget (€ 10 mln) en het Ambitiebudget (€ 4,3 mln) primair ingezet boven de A7, met ruimte om bij uitzonderlijke knelpunten ook onder de A7 te investeren. Deze aanpak is volledig in lijn met de SPUK-beschikking: de nadruk ligt op de zwaarst getroffen gebieden, maar we sluiten onze ogen niet voor de gevolgen elders. Dat past ook binnen de gedachte van Nij Begun: de erkenning van de ernst van de situatie in het versterkingsgebied, mét oog voor de bredere problematiek in de regio. Denk bijvoorbeeld aan maatregel 29 (verduurzaming woningen), waarbij inwoners in heel Groningen en drie Noord Drentse gemeenten recht op isolatiesubsidie hebben. Alleen is voor de inwoners binnen het versterkingsgebied de vergoeding het dubbele van de vergoeding voor inwoners buiten het versterkingsgebied. Het is verder goed om te benoemen dat er meerdere aanvullende middelen beschikbaar zijn voor het oplossen van de door u genoemde knelpunten in het versterkingsgebied. U kunt hierbij onder andere denken aan budgetten voor het herstellen van de openbare ruimte (inpassingskosten) na de versterkingsopgave. Deze middelen kunnen in samenhang met Maatregel 14 worden ingezet.

Daarmee kunnen we gebiedsgericht en gecoördineerd investeren. Dorpenbudget: dorps- en wijkplannen als fundament De dorps- en wijkplannen vormen een belangrijke onderlegger voor de uitvoering van Maatregel 14. Ze zijn van onderop tot stand gekomen — met veel inzet van inwoners en dorpsbelangen — en sluiten goed aan bij het doel van de maatregel: investeren in de leefbaarheid die inwoners zelf belangrijk vinden. Toen veel van deze plannen werden opgesteld, was er nog geen duidelijkheid over de aard en omvang van Maatregel 14. Dat ze er nu al liggen, is dus een groot voordeel.

Pagina:

3 van 6

Zaak:

1622390

Onderwerp:

Reactie op brief en inspraak van Dorpsbelangen over Maatregel 14

Maatregel 14 vraagt nadrukkelijk om een gebiedsgerichte basis, en die ligt er al in de vorm van dorps- en wijkplannen. Daarmee kunnen we sneller aan de slag en voorkomen we dubbel werk en extra belasting voor de dorpen. In de volgende fase bekijken we samen met dorpsbelangen of de bestaande dorps- en wijkplannen moeten worden aangevuld of geactualiseerd naar aanleiding van de extra budgetten uit Maatregel 14, zodat de investeringen goed aansluiten bij de actuele wensen en prioriteiten in de dorpen. Er is dus ruimte om extra wensen toe te voegen aan het dorpsplan wat er al ligt. Waarom een Gerichte impulsenaanpak Met het gerichte impulsenbudget willen we samen met de omgeving gericht investeren in plannen die al met inwoners zijn ontwikkeld en aantoonbaar bijdragen aan de leefbaarheid. De afgelopen jaren is in het versterkingsgebied met inwoners gesproken over de toekomst van hun dorpen en wijken — onder andere bij het opstellen van dorps- en wijkplannen, maar ook binnen de versterkingsoperatie. Daarbij zijn inwoners al met een flink aantal concrete plannen gekomen, waarbij men aangeeft dat ze direct bijdragen aan het verbeteren van de leefbaarheid. Thema’s als de kwaliteit van de openbare ruimte (inrichting, groen, wegen, verlichting), sportaccommodaties en recreatiemogelijkheden komen hierbij veelvuldig naar voren.

Vaak zijn deze plannen dorpsgrensoverschrijdend waardoor ze niet onder de dorps- en wijkplannen gebracht kunnen worden. Voor veel van deze plannen ontbreekt nog financiering. Met het impulsenbudget willen we juist dáár een financiële impuls aan geven: initiatieven die samen met de gemeenschap zijn ontwikkeld en waarvan de waarde voor het dorp of regio al duidelijk is. Zo bouwen we voort op wat er al is, zonder inwoners opnieuw te belasten met langdurige trajecten. Dat voorkomt dubbel werk en extra uitvoeringskosten, terwijl de inzet van vrijwilligers en dorpsbelangen ook echt tot zichtbare resultaten leidt. Tegelijkertijd vinden we het belangrijk om bewoners en dorpsbelangen goed te betrekken bij de invulling, prioritering en verdeling van dit budget. Het Ambitiebudget: investeren in de toekomst Met Maatregel 14 willen we niet alleen de leefbaarheid van vandaag en morgen versterken, maar ook samen met onze dorpen zorgen dat het versterkingsgebied er ná 2030 merkbaar beter voorstaat. Het Ambitiebudget helpt ons daarbij. Dit budget maakt het mogelijk om te investeren in initiatieven die passen bij de lange-termijn-leefbaarheid van het versterkingsgebied. Daarnaast werken we, samen met inwoners, dorpsbelangen en regionale partners, aan strategische planvorming en ontwikkeling – zoals nu bijvoorbeeld al gebeurt rond de Damsterplas en het Roegwold.

Door nu al te investeren in deze gezamenlijke plannen vergroten we de kans om straks grotere aanvragen te kunnen doen bij aanvullende financieringsbronnen, zoals de sociale en economische agenda’s van Nij Begun. Zo kunnen we ambities in een vroeg stadium verder helpen en zorgen dat toekomstige middelen effectief en goed voorbereid kunnen worden ingezet. Het Ambitiebudget zorgt er daarmee voor dat we niet alleen nú investeren in leefbaarheid, maar ook gericht bouwen aan de toekomstbestendigheid van het versterkingsgebied.

Pagina:

4 van 6

Zaak:

1622390

Onderwerp:

Reactie op brief en inspraak van Dorpsbelangen over Maatregel 14

Uitvoeringskosten Voor de uitvoering van Maatregel 14 stellen we de gemeenteraad voor om 10 % te reserveren voor uitvoeringskosten. Dit percentage is in lijn met vergelijkbare programma’s, zoals het Nationaal Programma Groningen (7,5% – 15%). Deze middelen zijn bedoeld voor projectleiding, communicatie, begeleiding, participatie en verantwoording. We zullen deze kosten moeten maken om projecten uit te kunnen voeren, inwoners te betrekken en het geld goed en rechtmatig te kunnen besteden. Door deze uitvoeringskosten vooraf te ramen, zorgen we ervoor dat de dorpenbudgetten zoveel mogelijk beschikbaar blijven voor daadwerkelijke investeringen in de leefbaarheid. Mochten we gaandeweg merken dat de uitvoeringskosten lager (kunnen) uitvallen dan we nu begroten dan zal het niet benodigde deel ingezet worden voor concrete investeringen. Participatie: hoe we samen verdergaan De uitwerking van Maatregel 14 doen we samen met onze inwoners. Leefbaarheid ontstaat in de dorpen zelf; zij weten wat daar speelt, gedeeld wordt en belangrijk wordt gevonden. Daarbij willen we als gemeente aansluiten bij de inzet en betrokkenheid die er al is, en stap voor stap verder bouwen aan een goede samenwerking met inwoners en dorpsbelangen. Om dat goed te kunnen doen, willen we in deze eerste fase de begroting en financiële kaders vaststellen die nodig zijn voor de uitvoering.

Dat is een bestuurlijke stap van college en raad, waarin wordt bepaald hoe de middelen worden verdeeld en onder welke voorwaarden ze kunnen worden ingezet. Het vaststellen van deze kaders is een gebruikelijke stap binnen onze werkwijze en past bij het participatiebeleid van de gemeente. Daarmee ontstaat een stevige basis om in de volgende fase samen verder te werken aan de inhoudelijke invulling. De komende maanden en jaren willen we samen aan de slag. Maatregel 14 vraagt nadrukkelijk om participatie en wij zijn van mening dat dit ook essentieel is voor de besteding van deze middelen. Inwoners, dorpsbelangen en andere lokale belanghebbenden betrekken we bij de besteding van de budgetten, de planvorming en wat er aanvullend nodig is om de leefbaarheid in het versterkingsgebied een plus te geven. Zo zorgen we er samen voor dat de beschikbare middelen goed terechtkomen en zichtbaar verschil gaan maken in de dorpen. Kortom: De gemeenteraad gaat over de verdeling van de extra middelen die vanuit Maatregel 14 naar de dorps- en wijkplannen gaan. De dorpen gaan over de invulling van deze middelen. Tot slot We waarderen de betrokkenheid en inzet die dorpen en inwoners al hebben getoond bij het maken van plannen voor hun leefomgeving. Dankzij die inzet ligt er een goede basis waarop we kunnen voortbouwen.

Met de kaders die nu worden vastgesteld, kunnen we straks gericht samen met de dorpen investeren in projecten die de leefbaarheid merkbaar verbeteren. Daarmee zetten we een volgende stap van kaders naar uitvoering – samen met dorpsbelangen en andere lokale partners. We hopen met deze brief meer duidelijkheid te hebben gegeven over de aanpak en het vervolg van Maatregel 14 binnen onze gemeente. Mocht er nog iets onduidelijk zijn, dan gaan we daar

Pagina:

5 van 6

Zaak:

1622390

Onderwerp:

Reactie op brief en inspraak van Dorpsbelangen over Maatregel 14

graag over in gesprek. U kunt daarvoor contact opnemen met Daan van Gulik, projectleider Maatregel 14 (daan.vangulik@midden-groningen.nl/ 06-51440357). We kijken ernaar uit om samen met u verder te werken aan plannen die bijdragen aan een sterke, leefbare gemeente.

Met vriendelijke groet, namens het college van burgemeester en wethouders, E. Offereins Wethouder Deze brief is digitaal vervaardigd en daarom niet ondertekend.

Pagina:

6 van 6

Zaak:

1622390

Onderwerp:

Reactie op brief en inspraak van Dorpsbelangen over Maatregel 14

Bijlage 1: Dorpenbudget per dorp Versterkingsgebied ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja ja Boven A7 Deels Boven A7 Boven A7 Boven A7 Deels Boven A7 nee nee nee nee nee nee nee nee nee nee nee nee nee nee nee nee nee nee nee nee nee nee

Dorp/wijk Froombosch Hellum Lageland (Luddeweer) Noordbroek Overschild Schildwolde Siddeburen Slochteren Steendam Tjuchem Woudbloem Scharmer Sappemeer Noordoost Harkstede Kolham Zuidbroek Boswijk (HZ) De Dreven (HZ) Foxham en Foxhol Gorecht en (Centrum) Kielwindeweer Kropswolde Margrietpark Martenshoek Meeden Meerwijck Muntendam Noorderpark (HZ) Oosterpark (HZ) Spoorstraat-Kieldiep (HZ) Vosholen (HZ) Waterhuizen (Westerbroek) Westerpark Woldwijck Zuiderpark (HZ) Borgercompagnie Tripscompagnie Kalkwijksterlint

Bedrag in versterkingsgebied Bedrag boven A7; geen versterking Bedrag onder A7

5.107.000 2.011.250 3.826.500

Inwoners Budget 830 416.000 560 362.000 235 297.000 1875 625.000 510 352.000 1665 583.000 3260 902.000 2290 708.000 185 287.000 270 304.000 105 271.000 480 96.000 3340 494.500 3040 608.000 1375 275.000 3585 537.750 1770 177.000 675 67.500 1530 153.000 4995 499.500 860 86.000 385 38.500 1925 192.500 705 70.500 1705 170.500 1250 125.000 4730 473.000 3375 337.500 945 94.500 2180 218.000 2680 268.000 900 90.000 945 94.500 5200 520.000 760 76.000 60 25.000 230 25.000 140 25.000 61120 10.944.750