08. Projectenboek 2021
Tekst van het document
PROJECTENBOEK RGA2021
INHOUD
Voorwoord ......................................................................................... 5 Deel 1 - 25 jaar RGA 25 jaar regionale samenwerking in Regio Groningen-Assen ................... 6 1996: Regiovisie Groningen-Assen 2030 ........................................ 8 1999: ‘Van visie naar uitwerking’ ................................................... 9 2004: ‘Samen sterk in het netwerk’ ............................................... 10 2009: ‘Van buiten naar binnen’ ..................................................... 11 2013: ‘Veranderde context, blijvend perspectief’ ............................. 12 2020: ‘Kwaliteitssprong voor de regio’ .......................................... 13 2021: ‘Jubileumjaar RGA ‘Samen voor een sterke regio’ ................... 14 Toekomst ................................................................................... 15 Wapenfeiten van 25 jaar regionale samenwerking ................................ 16 Deel 2 - Projectenboek ....................................................................... 18 RGA-Jubileumkaart ............................................................................ 18 Uitleg bij het Projectenboek ............................................................... 19 Projecten per deelnemer Assen ........................................................................................
20 Groningen .................................................................................. 22 Het Hogeland ............................................................................. 24 Midden-Groningen ...................................................................... 26 Noordenveld .............................................................................. 28 Tynaarlo .................................................................................... 30 Westerkwartier ........................................................................... 32 Projecten Regeling Regionale Projecten .............................................. 34 Groeningen ........................................................................................ 38 Bijlage 1 | Rijksbijdragen Mobiliteit ..................................................... 40 Bijlage 2 | Overzicht bijdragen per deelnemer ...................................... 44 Colofon ............................................................................................. 47
VOORWOORD
Leve de RGA! ‘Dat alles is zoals het is, dat komt door de geschiedenis’. Met deze ware woorden werd in 2006 de Canon van de Nederlandse geschiedenis gepresenteerd. Ze gaan ook op voor Regio Groningen-Assen (RGA), het bestuurlijk samenwerkingsverband dat in 2021 zijn 25-jarig bestaan vierde. Om het succes van de RGA en zijn krachtige positie in de regio te begrijpen, is het goed om terug te kijken naar de redenen die aan het ontstaan van de organisatie ten grondslag liggen. In deze jubileumuitgave van ons projectenboek gaan we in vogelvlucht van vroeger naar nu en staan we onderweg stil bij de belangrijkste wapenfeiten van de bestuurlijke samenwerking. In de bijlage staan alle projecten waar de RGA aan bijgedragen heeft of nog steeds aan bijdraagt per deelnemer gerangschikt. Dankzij cofinanciering met rijks- en Europese subsidies die via de RGA zijn aangevraagd en besteed, zijn er vele miljoenen euro’s méér in de regio terechtgekomen dan de deelnemers gezamenlijk hebben ingelegd. Een resultaat om met elkaar trots op te zijn! Ook bij de uitvoering van de huidige Toekomstagenda zal de RGA de rol van subsidieverdubbelaar blijven vervullen. Door het maken van gezamenlijke keuzes zorgen we er als gemeenten en provincies voor dat wonen, werken, vervoer en recreëren met elkaar in evenwicht zijn. Zo kan de hele regio Groningen-Assen zich nog beter ontwikkelen.
Dus leve de RGA - en op naar de volgende 25 jaar! Mirjam Wulfse Voorzitter Stuurgroep RGA
DEEL 1 - 25 JAAR RGA
25 jaar regionale samenwerking in Regio Groningen-Assen
S T E D E L I J K
N E T W E R K
De tijdlijn van de RGA begint in 1996, het
bleek er als volledig blanco gebied in te zijn
In 1992 verscheen de Notitie Ruimtelijke Plan-
tig samenwerkten. Toen Friesland zich uitein-
jaar waarin stedenbouwkundige Riek Bakker
opgenomen. Aanvullend onderzoek toonde
nen van de provincie Groningen, een voorloper
delijk terugtrok, beseften deze twee provincies
de door haar opgestelde Regiovisie Gronin-
aan dat Groningen-Assen wel dégelijk een sterk
van het nieuwe streekplan. Uit onderzoek naar
dat het verstandig was om hun samenwerking
gen-Assen 2030 presenteerde. Maar de aanzet
economisch kerngebied was. Bestuurders gin-
regionale interactiesystemen, bleken die rond
voort te zetten. De basis voor Regio Gronin-
voor die samenwerking ligt eigenlijk negen jaar
gen er vervolgens voor lopen. Den Haag wilde
Emmen en Groningen-Assen het sterkst te zijn.
gen-Assen is toen gelegd. Wat overigens ook
eerder bij de Notitie Ruimtelijke Perspectie-
best meedenken, maar, vroegen ze daar: hoe
Ook de T-structuur voor ruimtelijke ontwik-
meespeelde was een indertijd slepend debat
ven van de Rijks Planologische Dienst (1987).
zit Drachten er dan in? En Leeuwarden? Daarop
keling was het kansrijkst op Gronings-Drents
over (provinciegrensoverschrijdende) herin-
Dat was een discussienota voor de Vierde
werd Drachten aan het kerngebied toege-
grondgebied en werd aldus in de plannen
deling omdat de stad Groningen tegen zijn
Nota Ruimtelijke Ordening waarin een grote
voegd, de afspraken erover stonden in het Sig-
uitgewerkt. Inhoudelijk is de DAG-driehoek
fysieke grenzen aanliep. De vrijwillige samen-
focus werd gelegd op internationalisering en
naalrapport G-A-D. Zo kreeg de DAG-driehoek,
nooit goed van de grond gekomen. Tijdens het
werking binnen de RGA bleek hier uiteindelijk
op versterken van sterke punten. Begrippen als
zoals het gebied later is gaan heten, de status
bestuurlijk gesteggel hierover viel het op dat
een passend antwoord op te zijn.
mainports en stedelijke knooppunten werden
van stedelijk knooppunt in de Vierde Nota. Dit
de provincies Groningen en Drenthe eendrach-
hierin geïntroduceerd, maar Noord-Nederland
leidde ook tot exercities op regionale schaal.
‘Regiovisie
‘Van visie naar
‘Samen sterk in het
‘Van buiten naar
‘Veranderde con-
‘Toekomstagenda
‘Samen voor een
Groningen
uitwerking’,
netwerk’, geactuali-
binnen’, geactuali-
text, blijvend per-
Kwaliteitssprong
sterke regio,’ 25-jarig
-Assen 2030’ o.l.v.
uitvoeringspro-
seerde Regiovisie
seerde Regiovisie
spectief’, geactuali-
voor de regio’,
jubileum Regio
stedenbouwkundi-
gramma van de
seerde Regiovisie
geactualiseerde
Groningen-Assen
ge Riek Bakker
Regiovisie
1996 66
1999
Regiovisie
2003
2009
2013
2020
2021
S
S T E D E L I J K
N E T W E R K
1996 Regiovisie Groningen-Assen
1999 Regiovisie Groningen-Assen 2030: ‘Van visie naar uitwerking’
25 jaar RGA begint bij werk van Riek Bakker in 1996.
Daarnaast kenmerkt de visie zich door de ‘zichtbare
Zij leverde het eerste document waaronder de 2
verantwoordelijkheid’: bestuurders die aanspreek-
provincies en toen nog 15 gemeenten hun formele
baar zijn op inhoud en voortgang van projecten. Dat
handtekening zetten. In die 25 jaar volgden op deze
is een krachtig organisatorisch fundament onder de
Drie jaar later is de ontwikkelingsvisie uitgewerkt tot een document met ambitieuze en realiseerbare
visie verschillende evaluaties, herbezinningen en
samenwerking die het nu al 25 jaar volhoudt.
plannen, acties en taakstellingen. Ook is deze Regiovisie voorzien van een ondertekend uitvoeringscon-
adviezen maar met wel altijd als rode draad: door-
Kort en bondig is de Regiovisie samen te vatten
venant, waarmee de partijen de samenwerking hebben bekrachtigd. De Regiovisie werd ingebracht in de
gaan met samenwerken aan een sterke regio op de
in twee hoofddoelstellingen die in de jaren daarop
discussies rond de voorbereiding van de nationale Vijfde Nota voor de Ruimtelijke Ordening en secto-
thema’s wonen, economie, mobiliteit en ruimtelijke
worden uitgewerkt in een Uitvoeringsprogramma:
rale strategische nota’s. In de noordelijke visie ‘Kompas voor de Toekomst’ is de regio Groningen-Assen benoemd als één van de vijf noordelijke economische kerngebieden. Hiermee staat het stedelijk netwerk
kwaliteit, óver onze eigen grenzen heen. De keus is om dat niet in een geformaliseerde vorm te doen,
1. Benutten en uitbouwen van economische kansen.
op de kaart.
2. Versterken en benutten van de gebiedskwaliteit.
De ambities van 1999
want juist de vrijwilligheid en de motivatie vanuit het belang tekenen de kracht van de samenwerking.
- Gebundelde verstedelijking en evenwichtige stedelijke uitbreiding, leidend tot een samenhangend en gedifferentieerd aanbod van woon- en werkgebieden in balans met landschap, natuur en water; - Kwaliteitsverbetering van het bestaand stedelijk gebied van Groningen, Assen en Hoogezand-Sappe meer door revitalisering van woonwijken, stationsgebieden en de stadscentra; - Goede bereikbaarheid en doorstroming door ontwikkeling van hoogwaardig regionaal collectief vervoer, verkeersgeleidingssystemen en verbetering van de ringwegenstructuren; - Aansluiting op nationale en internationale netwerken via snelle verbindingen; - Instandhouden van het voorzieningenniveau in de hoofdkernen; - Handhaving en versterking van de kwaliteiten van het landelijk gebied met: • perspectief voor de landbouw, • behoud van de leefbaarheid, • versterking van een afwisselend landschap, • verbetering van de waterkwaliteit voor drinkwaterwinning, natuur en landbouw, • een functie van water en natuur voor recreatie en wonen bij steden en kernen.
8
Quick-Win-project Transferium Assen-Noord.
S T E D E L I J K
2009 Actualisatie van de visie: ‘Van buiten naar binnen’
N E T W E R K
In de evaluatie van 2008/2009 kwam naar voren dat er meer van buiten naar binnen gewerkt moest worden en dat een grotere betrokkenheid van de stakeholders nodig was. Dit was het startsein voor een economische agenda, een kwaliteitsimpuls voor het landschap en meer aandacht voor profilering. Daarnaast werd besloten om middelen vrij te maken om de positie van de niet-stedelijke gemeenten te versterken. In deze periode stelde het Rijk via Regioparkproject reconstructie haventje Roderwolde.
het Investeringsprogramma nog eens 12 miljoen euro beschikbaar voor cofinanciering van mobiliteitsprojecten. Hiermee is o.a. een netwerk van P+R-locaties aangelegd om Groningen en Assen tijdens grote infrastructurele werkzaam-
2004 Actualisatie van de visie: ‘Samen sterk in het netwerk’
10
In 2004 werd de Regiovisie voor het eerst funda-
voeringsprogramma’s en het programma
menteel inhoudelijk geactualiseerd. Onder het motto
‘Regiopark.’ Met de uitvoering van dit programma
‘grotere selectiviteit en verscheidenheid van kwali-
zijn overal in de regio bijzondere plekken in het
teiten’ werd sterker dan voorheen ingezet op het
landschap versterkt en bewaard gebleven. Op het
bundelen van wonen en werken in de zogeheten
gebied van mobiliteit kon de regio profiteren van
T-structuur die de regio kenmerkt en, parallel
het Investeringsprogramma 2005-2009 van het
daaraan, op het behouden van de natuurlijke en
toenmalige Ministerie van Verkeer en Waterstaat. In
landschappelijke gebiedskwaliteiten. Dit
totaal heeft het Rijk ruim 40 miljoen euro bijgedra-
resulteerde in regionale en lokale ontwerpopgaven
gen aan het Regionaal Mobiliteitsfonds voor de
zoals ‘Voorinvesteren in het landschap voor
financiering van Quick-Win-projecten.
toekomstige woningbouw’ en daaruit afgeleide uit-
heden in de nabije toekomst goed bereikbaar te houden.
Quick-Win-project Transferium Hoogkerk.
Regiobijdrage voor investeren in de Fraeylemaborg in Slochteren.
S T E D E L I J K
N E T W E R K
2013 Actualisatie van de visie: ‘Veranderde context, blijvend perspectief’ In 2013 had de economische recessie de regio Groningen-Assen in zijn greep. De nieuwbouw van woningen was stilgevallen, de verkoop van bedrijventerreinen en kantoren was teruggelopen en de werkloosheid was gestegen. Consumenten en bedrijven hielden de hand op de knip. De context was veranderd, maar de betekenis van de RGA en
2020 Actualisatie van de visie: ‘Kwaliteitssprong voor de regio’ Na de magere crisisjaren is de regio Groningen-As-
en economie. In de Toekomstagenda 2020-2025
sen in een periode van sterke economische groei be-
‘Kwaliteitssprong voor de regio’ effectueert de RGA
land. De toegenomen economische dynamiek rond
de bestuurlijke samenwerking op deze thema’s en
de steden Groningen en Assen vertaalt zich in drukte
voegt daar het thema ruimtelijke kwaliteit aan toe.
op de weg, de woningmarkt en de arbeidsmarkt.
Het netwerk Groeningen is daarvan al een zichtbaar
Steden en dorpen in de regio Groningen-Assen
resultaat. Duurzaamheid is geen apart benoemd
worden daardoor steeds afhankelijker van elkaar. Het
thema maar loopt als een rode draad door de vier
gezamenlijk opstellen van een verstedelijkingsstrate-
thema’s heen. Met de Regiomonitor wil de RGA een
gie voor de hele regio is een belangrijk vehikel voor
kennisbank opzetten voor datagedreven sturing.
de uitwerking van de RGA-thema’s wonen, mobiliteit
het perspectief voor de regio Groningen-Assen was blijvend. Nieuwbouw en uitbreiding van woningen, winkels en bedrijventerreinen was de komende jaren weliswaar minder aan de orde, maar samenwerken aan de verbindingen én
De stad Groningen maakt op het gebied van mobiliteit momenteel
de kwaliteit van stad en land misschien wel des te meer.
een grote transformatie door. Er wordt hard gewerkt aan de aan-
De komende jaren was het de kunst om met gerichte,
leg van de zuidelijke ringweg en het nieuwe hoofdstation. Voor de
samenhangende interventies en injecties meer met minder
organisatie Groningen Bereikbaar is het de uitdaging om de stad
te doen. Ook het landelijke mobiliteitsbeleid ademde deze
vanuit alle windstreken tijdens de werkzaamheden goed bereik-
geest: met het programma Beter Benutten werden projec-
baar te houden.
ten gerealiseerd waarmee bestaande wegen en infrastructuur slimmer gebruikt konden worden.
Natuurgebied Groeningen ligt op de laagveengordel van West-Groningen via Noord-Drenthe naar Midden-Groningen en loopt dwars door de regio Groningen-Assen. In 2020 is hiervoor het ‘Netwerk Groeningen’ opgezet. De komende jaren gaan de partners in dit netwerk, met ondersteuning van de RGA, dit bijzondere natuurgebied beschermen waar het moet en benutten waar het kan.
Regiobijdrage voor restauratie en
12
Facelift noordelijke stations: Station Zuidhorn.
inrichting kerk Klein Wetsinge.
S T E D E L I J K
Toekomst
N E T W E R K
De ambities van de RGA na de laatste actualisatie zijn
Verstedelijkingsstrategie
neergelegd in de Toekomstagenda 2020-2025 ‘Kwali-
De Verstedelijkingsstrategie voor de regio Gronin-
teitsprong voor de regio.’ We lichten er hier twee uit:
gen-Assen is een aanzet voor de nieuwe Regiovisie. Met deze strategie, die op het ambtelijk en bestuurlijk
2021 Jubileumjaar RGA: ‘Samen voor een sterke regio!’ In het tweede coronajaar bestond de RGA 25 jaar.
scherpt. Onder de titel ‘Let’s regio!’ stonden we stil
Onder normale omstandigheden zouden we hier
bij 25 jaar regionale samenwerking, tijdens het inspi-
met verschillende netwerkactiviteiten aandacht aan
ratiefestival Let’s Gro in het Forum Groningen. We
hebben besteed, maar corona maakte het onmo-
kijken terug op een prachtige middag met mooie
gelijk om dergelijke bijeenkomsten te organiseren.
woorden die de sprekers over de regionale samen-
Toch is het ons gelukt om het jubileum met twee
werking spraken. Koen Schuiling, Jan Kleine, Nynke
activiteiten luister bij te zetten. De eerste was het
Jutten, Riek Bakker, Leen Verbeek, Roeland van der
maken van een speciale RGA-jubileumkaart van de
Schaaf en Karin Dekker gaven daarmee glans aan
regio met daarop de belangrijkste verbindingen en
ons jubileum. De RGA kaart en onze jubileumactivi-
‘highlights’ uit de afgelopen jaren.
teiten staan op de jubileumpagina 25 jaar RGA op
De tweede activiteit was tóch een klein feestje,
onze website.
Regiovisie 2025 -2050
platform van de RGA wordt vormgegeven, hebben we
De huidige Regiovisie heeft een reikwijdte tot 2030.
een nieuwe stap gezet in de samenwerking. In 1988
De komende jaren gaan we daarom aan de slag met
was het nog het top-down rijksbeleid dat de aanzet
het formuleren van een nieuwe Regiovisie voor de
gaf tot regionale samenwerking. Tegenwoordig is
regio Groningen-Assen. Op dit moment is de in 1999
het precies andersom en heeft het Rijk de regio om
vastgestelde Regiovisie 2030 nog van kracht. Het
informatie van onderop gevraagd om gezamenlijk een
wordt dan ook tijd om opnieuw de verre horizon te
verstedelijkingsstrategie voor de regio uit te werken.
verkennen zodat we daar met beleid op kunnen anti-
Het Rijk is zelfs mede-opdrachtgever. Zo zie je maar
ciperen. We willen hierin een aantal ambities uitwer-
waar een kwart eeuw aan regionale samenwerking toe
ken voor Groningen-Assen als dé metropoolregio van
leiden kan.
Noord-Nederland, met optimale verbindingen, een aantrekkelijk woon- en werkmilieu in een omgeving van een hoogwaardige ruimtelijke kwaliteit.
Verstedelijkingsstrategie Regio Groningen-Assen Compleet Coöperatief Complementair
kort voordat de maatregelen weer werden aange-
14 versie 6 juli 2021 2:13 p.m.
S T E D E L I J K
N E T W E R K
Wapenfeiten van 25 jaar samenwerking in de RGA
ding wordt sinds 2013 ook gewerkt binnen het Economisch
medegebruik. In totaal hebben tot 2015 73 projecten een
Platform dat bijeenkomsten door en voor het regionale
bijdrage toegekend gekregen van in totaal zo’n 14 miljoen
bedrijfsleven organiseert. Doel hierbij is om het bedrijfsleven
euro. Er zijn wandel- en fietspaden aangelegd, landgoederen
mee werklocaties en netwerken met elkaar in contact worden gebracht. Succesvolle voorbeelden hiervan zijn Health
Thema Ruimtelijke kwaliteit: Verbeterde kwaliteit van stad en land Het programma Regiopark was bedoeld voor
projecten op het gebied van landschap, natuur en recreatief
Het succes van de samenwerking kan voor een
daarvan het gevolg was. Door te sturen op aantallen
een agenderende rol te geven in de invulling van het thema
en karakteristieke boerenerven hersteld, stads- en dorpsran-
deel worden afgemeten aan de vele projecten
werd de onderlinge concurrentie tegen gegaan en
Economie.
den aangepakt, waterlopen teruggebracht en bezoekerscen-
en programma’s die er in de afgelopen 25 jaar in
konden verliezen beheersbaar worden gehouden.
RGA-verband zijn uitgevoerd. De cofinanciering en
Sinds 2018 is de woningmarkt weer aangetrokken en
bestuurlijke afspraken erover liepen via de RGA.
is er vandaag de dag zelfs sprake van een overspan-
Door deze activiteiten heeft de RGA voor bestuur-
nen woningmarkt. Om ook de kwalitatieve ontwikke-
ders, volksvertegenwoordigers en ambtenaren
lingen in kaart te brengen, heeft de regio een aantal
4
en – programma’s uitgevoerd die de regio goed bereikbaar
doen op deze regeling. Het idee moet aansluiten bij een
een praktisch en herkenbaar gezicht gekregen. De
woningbehoefte- en woningmarktonderzoeken
houden, ook tijdens de uitvoering van grote infrastructure-
of meer van onze thema’s, op voorwaarde dat ze urgent
samenwerking heeft geleid tot een gemeente- en
uitgevoerd. Deze onderzoeken hebben onder andere
le werken zoals de aanleg van de zuidelijke ringweg rond
zijn, een regionaal doel dienen en voldoen aan de criteria
provinciegrensoverschrijdende, integrale aanpak van
laten zien dat er tot 2030 nog een woningbehoefte
de stad Groningen. Er ligt inmiddels een HOV-netwerk
samenwerking, ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid. De
wonen, werken, mobiliteit en landschap. We belich-
is van 21.000 woningen en in de periode 2030-2040
van hoogwaardig openbaar vervoer, in combinatie met de
afgelopen jaren heeft de RGA 6,7 miljoen euro bijgedragen
ten de wapenfeiten van 25 jaar RGA.
van nog eens 15.000 woningen. Deze aantallen
P+R-terreinen in de regio (inmiddels in totaal zo’n 5000
aan 55 projecten. De regeling is in 2020 aangepast en heet
liggen aan de basis van de Verstedelijkingsstrate-
parkeerplaatsen) met o.a. voorzieningen voor fietsen en
nu Regeling Regionale Projecten (ReP).
(Co)financiering: Rijksgeld naar de regio
gie, die de RGA op verzoek van Rijk en gemeente
elektrische voertuigen, zodat deze locaties goede overstap-
In de Toekomstagenda van de RGA is ruimtelijke kwaliteit
De RGA heeft geïnvesteerd in het verzilveren
Groningen voor de hele regio Groningen-Assen ont-
plekken zijn en ketenmobiliteit wordt gestimuleerd. De RGA
als nieuw thema toegevoegd. Groeningen is een van de
van gezamenlijke kansen, in het oplossen van
wikkelt. Het doel is om de komende 20 jaar 35.000
heeft ook fors geïnvesteerd in het fietspadennetwerk, met
eerste dragers van dit thema. Het project wordt uitgevoerd
gezamenlijke problemen en in het met elkaar om-
woningen te bouwen in de regio, in goede afstem-
doorfietsroutes, waaronder ‘De Groene As’ tussen Gro-
op én draagt de naam van de laagveengordel die van west
gaan als partners in plaats van concurrenten. Daar-
ming met de RGA-thema’s.
ningen en Assen. Ook vervult de RGA steeds meer een rol
tot oost via Noord-Drenthe door de regio loopt. In 2019 is besloten om het project als ‘Netwerk Groeningen’ onder de
Thema Economie: Regionale afstemming
coördinatorschap van het Noord-Nederlandse programma
vleugels van de RGA Groeningen tot ontwikkeling te bren-
bedrijventerreinen en verbinding
Slim en Groen onderweg. Hierin werken de drie noordelij-
gen. Kijk voor verdere informatie op de website Groeningen.nu.
In 2012, midden in de recessie, zijn afspra-
ke provincies, vier grote gemeenten én het Rijk samen aan
het verbeteren van de kwaliteit van de regio. Dankzij
3
als aanspreekpunt binnen Noord-Nederland, zoals met het
ken gemaakt over een regionale voorraad bedrijven-
slimme en schone mobiliteit. De ambitie is om mobiliteit in
dit multiplier-effect zijn in 25 jaar tijd miljoenen
terrein. Door de behoefte niet per gemeente maar
2035 zo veel als mogelijk emissievrij te laten zijn. Daarvoor
euro’s meer geïnvesteerd in de regio dan het bedrag
regionaal te bepalen, kon de benodigde voorraad
wordt samengewerkt op de thema’s logistiek, smart mobility
dat de deelnemers in al die jaren hebben ingelegd.
flink worden teruggebracht. Van de grofweg 600
en deelmobiliteit. In 2019 heeft de RGA de website logis-
2
ha bedrijventerreinen - harde én zachte plannen -
tieknoord.nl gelanceerd, waarop kennis en successen wor-
Thema Wonen: Regionale afstemming
is toen 200 ha afgeboekt en 200 ha in de ‘ijskast’
den gedeeld. Ook zijn er in de regio 16 iVRI’s (intelligente
woningbouw en Verstedelijkingsstrategie
gezet. Door met elkaar dit proces in te gaan kon de
verkeersregelinstallaties) geplaatst, die het verkeer slimmer
De RGA heeft haar waarde getoond in de
pijn verdeeld worden. Daarbij werd afgesproken dat
en efficiënter kunnen afwikkelen bij verkeerslichten. Door
regionale afstemming van woningbouw. De afspra-
gemeenten alleen na onderling overleg bedrijventer-
middel van monitoren en het uitvoeren van netwerkanalyses
ken zijn gemaakt in 2012, midden in de economische
rein aan de voorraad toe konden voegen. Dit werd
en onderzoeken wordt iedere paar jaar in regionaal verband
crisis. Aanleiding was de forse daling in de ver-
vastgelegd in het Regionaal instemmingsmodel.
onderzocht in hoeverre het regionale mobiliteitsbeleid nog
1
door zijn we erin geslaagd om rijksmiddelen van substantiële omvang naar onze regio te halen. Ook hebben wij een gezamenlijk beroep gedaan op Europese middelen, waarmee wij konden investeren in
16
Hub Roden en IturnIT (tegenwoordig Basicly). Aan verbin-
5
Economie heeft in de regio een verbindende functie waar-
koop van woningen en de overprogrammering die
tra gerealiseerd. Na 2015 werd de Regeling Regionale en Thema Mobiliteit: Goede bereikbaarheid van
Innovatieve Projecten in het leven geroepen. Voor projecten
stad en regio
die bijdragen aan de kracht van de regio Groningen-Assen,
In RGA-verband zijn vele mobiliteitsprojecten
kunnen organisaties en inwoners van de regio een beroep
past bij de maatschappelijke en economische ontwikkelingen.
DEEL 2 - PROJECTENBOEK
25 jaar
Uitleg bij het Projectenboek
REGIO GRONINGEN-ASSEN 2021
RGA
Samen voor een sterke regio
Projecten
euro heeft meegefinancierd in bereikbaarheidsprojecten in
De kaart hiernaast is gemaakt in het kader van het 25-jarig
de regio Groningen-Assen. In bijlage 1 staat het volledige
jubileum van de RGA en geeft een beeld van de regio anno
overzicht aan rijksbijdragen. In het hierna volgende projec-
2021. Sinds het begin van de samenwerking in 1996 zijn er
tenoverzicht per gemeente zijn de investeringen verdeeld in
meer dan 200 projecten in RGA-verband uitgevoerd. Veel
het totaalbedrag en het bedrag dat vanuit het Regiofonds
van deze projecten staan weergegeven op de kaart. Een
is bijgedragen (inclusief de rijksbijdragen die via de RGA
volledig overzicht van alle projecten per deelnemende ge-
worden uitgekeerd).
meente staan in het hierna volgende overzicht. Meer informatie Financieringsbronnen
De medewerkers van de RGA geven met alle plezier een
De financiering van de projecten komt deels uit het Regio-
toelichting op de projecten en bedragen in dit Projecten-
fonds, deels uit eigen middelen van gemeenten en deels
boek. Zij zijn bereikbaar via het secretariaat van de RGA:
uit Rijksbijdragen. De RGA is het aanspreekpunt voor het
050 - 3164289. Een mailtje sturen kan ook:
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, dat met de
info@regiogroningenassen.nl.
programma’s Regionaal Mobiliteitsfonds, Beter Benutten en Vervolg Beter Benutten sinds 2004 bijna 40 miljoen
S T E D E L I J K
Spin-off-projecten
N E T W E R K
PROJECT OMSCHRIJVING
Natura 2000-gebied
P+R/Hub Bushalte/buslijn HOV-netwerk
Stedelijk gebied
Treinstation/spoorlijn
Bedrijventerrein
Doorfietsroute
0
1818
TOTALE INVESTERING
REGIOFONDS-BIJDRAGE (INCL. RIJKSBIJDRAGEN)
Bus op de vluchtstrook A28/N34
Aanbrengen van een uitwijkhavens, verlichting, signalering en bebording
2014
€ 1.015.754
€ 475.754
Bus op de vluchtstrook A7
Aanbrengen van een uitwijkhavens, verlichting, signalering en bebording
2014
€ 2.200.000
€ 880.000
Routefonds GAE
Het ontwikkelen van nieuwe verbindingen vanaf Groningen Airport Eelde
2019
€ 10.000.000
€ 2.500.000
DRIS-maatregelen
Het plaatsen van reisinformatiepanelen in de regio
2017
€ 4.740.036
€ 1.100.000
Intendant Koningsas
Het ontsluiten van de groengebieden tussen de woonkernen voor de stedelijke recreant
2010
€ 130.000
€ 130.000
Groeningen
Het ontwikkelen van een aanpak voor behoud en versterking van ecologische waarden
2019
€ 247.150
€ 86.500
Facelift noordelijke stations
Het upgraden van alle treinstations aan de regionale spoorlijnen
2018
€ 4.000.000
€ 2.400.000
Spoorverbinding Groningen-Veendam
Het verbeteren van de OV-as Groningen-Hoogezand-Sappemeer-Veendam
2014
€ 13.879.708
€ 2.220.753
Verkenning Laagveengordel
Het aanpakken van verschillende landschappelijke opgaven
2014
€ 108.823
€ 108.823
Totaal
€ 36.321.471
€ 9.901.830
Natuurgebied/Vogelkijkhut
Landbouw, open landschap Watergebied
JAAR GEREED
1
2
3
5km
ASSEN
GEMEENTE
PROJECT OMSCHRIJVING
20
N E T W E R K
TOTALE INVESTERING
REGIOFONDS-BIJDRAGE (INCL. RIJKSBIJDRAGEN)
Transferium Assen-Noord
Het aanleggen van knooppunt Marsdijk/Wegvak Peelo
2008
€ 22.745.494
€ 7.000.000
Knooppunt Assen West
Het aanleggen van een hoofdontsluiting en het verdubbelen van Europaweg West
2009
€ 17.755.240
€ 4.599.803
Fietsroute Plus Assen-Vries
Het aanleggen van Doorfietsroute Assen-Vries
2011
€ 1.630.000
€ 541.122
Aanleg fietspad oude schoolpad Zeijen
Het herstellen en aanleggen van fietspad oude schoolpad Zeijen
2011
€ 496.480
€ 72.866
Bereikbaarheid busstation Assen
Het verbeteren van de bereikbaarheid van busstation Assen
2013
€ 986.151
€ 120.000
Fietspad Spoorbaan, Assen aan de Aa
Het aanleggen van ontbrekende schakels aan het fietspad Spoorbaan
2015
€ 224.218
€ 32.000
Florijnas
Het versterken en bevorderen van het openbaar vervoer en de fiets voor de bereikbaarheid van Assen
2019
€ 155.000.000
€ 13.400.000
Norgervaart
De doorstroming van het openbaar vervoer van en naar Friesland en Norg/Roden en de verkeersveiligheid van de fietser verbeteren
2023
€ 2.438.043
€ 1.000.000
Arboretum Assen
Het aanleggen van beplanting, fietspad, uitkijktoren en bruggen
2009
€ 292.600
€ 118.000
Aanleg beekdal Messchen, fase 1
Het aanleggen van fietspaden, wandelpaden, natuurspeelplaats en het herstellen van beekdal Messchen
2013
€ 1.998.800
€ 496.400
Toegangspoort Drentsche Aa
Het realiseren van Toegangspoort Drentsche Aa
2015
€ 873.573
€ 179.956
Landgoed Amelte
Het aanleggen/herstellen van fiets- en wandelpaden op Landgoed Amelte
2017
€ 971.074
€ 516.000
Bosbeek/Nijlandsloop
Het realiseren van een ecologische en recreatieve verbinding tussen het Asserbos en het Drentsche Aa-gebied
2019
€ 3.240.000
€ 500.000
Totaal
€ 208.651.673
€ 28.576.147
Bijdrage gemeente Assen aan het Regiofonds € 21.432.747 (periode 2000-2021)
S T E D E L I J K
JAAR GEREED
GRONINGEN
GEMEENTE
S T E D E L I J K
N E T W E R K
PROJECT OMSCHRIJVING Dorpsplein Ten Boer P+R Europapark Fietspad Noordlandsdrift Haltes Reitdiepplein Transferium Haren Transferium Hoogkerk Busbaan Koeriersterweg Fietsbrug Aduarderdiep Fietspad Eemskanaal Noordzijde Fietspad Gr - Zuidlaardermeer N360 Ten Boer Fietsbrug Plataanlaan Station Europapark Busdoorstroming Europaweg Aansluiting Europapark Bereikbaarheid Transferium Haren HOV-as West Herprofilering fietspad langs Meerweg Uitbreiding Transferium Haren Dorpsentree Ten Boer Verkeersmanagement Ring Groningen Kwaliteitsverbetering OV-N360 Stationsgebied Haren Groningen Spoorzone Baggeren vaarroute Verzoamelstee Buurderij Oost- en Onnerpolder Intendant Koningsas Bezoekerscentrum Reitdiep Herstel Huis Glimmen
Het herinrichten van het dorpsplein in Ten Boer Het aanleggen van P+R Europapark Het aanleggen van fietspad Noordlandsdrift Het aanleggen van bushaltes bij het Reitdiepplein Het wijzigen van de hoofdontsluiting icm de aanleg van een bedrijvenpark en transferium Het aanleggen van de bus toe- en afrit in combinatie met het P+R terrein Hoogkerk Het aanleggen van de busbaan Koeriersterweg Het plaatsen van Fietsbrug Aduarderdiep Het aanleggen van een fietspad tussen Ruischerbrug - Garmerwolde Het realiseren van fietspad Duinkerkenbrug – Dr. Ebelsweg Planstudie N360 Het aanleggen van een fietsbrug over het Reitdiep Het ontwikkelen en oprichten van Station Europapark Het verbeteren van de busdoorstroming bij de Europaweg Het aansluiten van de P+R Europapark op de Europaweg Het reconstrueren van de westelijke aansluiting A28 op de Meerweg in Haren Het aanleggen van de HOV-as West Het herinrichten van het fietspad langs de Meerweg Het uitbreiden van de P+R Haren Het verbeteren van de kwaliteit van het busverkeer op het tracédeel Ten Boer-Groningen Het optimaliseren van de doorstroming op het wegvak Julianaplein – Europaplein Het verbeteren van het OV-gebruik voor de regio Het upgraden van het Stationsgebied Het realiseren van het vernieuwd hoofdstation Groningen Centraal Het baggeren van de vaarroute Noord Willemskanaal - Paterswoldsemeer Het behouden van de leefbaarheid in de
gemeenten Bedum, Ten Boer en Winsum Het opzetten van een samenwerking binnen de Buurderij Het ontsluiten van de groengebieden tussen de woonkernen voor de stedelijke recreant Het realiseren van bezoekerscentrum en kijkboerderij Reitdiep Het uitvoeren van herstelwerkzaamheden op het landgoed Glimmen
TOTALE REGIOFONDS-BIJDRAGE INVESTERING (INCL. RIJKSBIJDRAGEN)
2006 2008 2008 2009 2010 2010 2010 2010 2010 2011 2011 2012 2012 2014 2014 2014 2015 2015 2015 2016 2016 2019 2019 2023 2008 2008 2009 2010 2010 2011 Verhogen natuur- en belevingswaarde Piccardthofplas Het vergroten van de natuurwaarde en de belevingswaarde van het gebied Piccardthofplas 2011 Groningen, hoofdstad van de smaak Het organiseren van evenementen ten behoeve van Hoofdstad van de smaak 2012 Centrumplein Ten Boer Het aanleggen van een speelvoorziening en een voetpad 2013 Damsterdiepgebied Het versterken van cultuurhistorische landschappelijk terreinen in het Damstergebied 2013 Kleinschalige landschapselementen fase I Het herstellen en terugbrengen van karakteristieke landschapselementen 2013 Herstel natte landschapselementen fase 1 Het herstellen en aanleggen van acht dobben 2013 Herstel eendenkooi Huis te Glimmen Het herinrichten van de eendekooi en speelweide 2013 TRIP Paterswoldsemeer Het realiseren van toeristische recreatieve infrastructuur nabij het Paterswoldsemeer 2014 Stadsweg Het vergroten van de toegankelijkheid en beleving van het landelijk gebied 2015 Structuurvisie Meerweg Het ontwikkelen van de structuurvisie Meerweg 2015 Uitvoering 1e fase inrichtingsplan Leegkerk-Dorkwerd Het instandhouden en versterken van de duurzame kwaliteit van het landschap 2016 Pilot landschap onderhouden we samen Participatie van vrijwilligers en bewoners bij
landschapsonderhoud 2017 Kleinschalige landschapselementen fase II Het aanleggen, herstellen en onderhouden van de karakteristieke haag- en houtwalelementen 2017 Entree Meerweg Het herinrichten van de Meerweg 2021
€ 332.000 € 1.603.447 € 152.580 € 90.000 € 6.102.286 € 10.557.535 € 2.700.000 € 1.766.825 € 41.396 € 420.162 € 189.804 € 1.939.235 € 40.388.252 € 4.243.319 € 3.000.722 € 904.919 € 8.581.935 € 858.042 € 3.575.930 € 1.230.498 € 1.237.822 € 2.680.000 € 7.800.000 € 204.500.000 € 110.000 € 562.193 € 115.815 € 130.000 € 2.812.150 € 310.000 € 91.354 € 265.000 € 66.637 € 231.491 € 265.815 € 92.766 € 78.096 € 4.592.000 € 189.721 € 295.923 € 170.576 € 84.598 € 270.684 € 2.975.000
€ 33.200 € 1.000.000 € 50.000 € 72.000 € 1.600.000 € 2.400.000 € 1.920.000 € 407.729 € 10.725 € 110.164 € 50.000 € 200.000 € 10.700.000 € 425.000 € 900.000 € 250.000 € 2.600.000 € 386.120 € 192.254 € 592.544 € 318.873 € 602.000 € 1.200.000 € 34.000.000 € 28.000 € 75.000 € 6.375 € 130.000 € 900.000 € 50.000 € 18.021 € 30.000 € 29.987 € 64.318 € 64.722 € 11.596 € 31.238 € 229.000 € 38.500 € 44.388 € 69.083 € 30.000 € 104.241 € 790.000
Totaal
€ 318.606.528
€ 62.765.078
Bijdrage gemeente Groningen aan het Regiofonds € 37.100.647 (periode 2000-2021)
22
JAAR GEREED
HET HOGE LAND
GEMEENTE
PROJECT OMSCHRIJVING
24
N E T W E R K
TOTALE INVESTERING
REGIOFONDS-BIJDRAGE (INCL. RIJKSBIJDRAGEN)
Groningen-Winsum N361
MER-studie wegverbinding Groningen-Winsum-Mensingeweer
2005
€ 168.000
€ 50.000
Boterdiep Zuidwolde
Het herinrichten van het Boterdiep in Zuidwolde
2008
€ 776.547
€ 38.931
Fietspad Harssenbosch
Het aanleggen van fietspad Harssenbosch
2011
€ 164.033
€ 20.300
Doorfietsroute Bedum-Groningen
Het aanleggen van Doorfietsroute Bedum-Groningen
2015
€ 2.553.818
€ 1.320.835
Herinrichting Onderdendamsterweg
Het herinrichten van de Onderdendamsterweg
2016
€ 2.578.881
€ 700.000
Station Bedum
Het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van het stationsgebied
2016
€ 522.000
€ 300.000
Bus/treinknooppunt station Winsum
Het aanleggen van 30 parkeerplaatsen bij het Transferium in Winsum
2016
€ 47.466
€ 10.917
Spoorlijn Roodeschool-Eemshaven
Het verlengen van de spoorverbinding Roodeschool-Eemshaven
2018
€ 25.000.000
€ 50.000
Wierdenland
Het verhuizen van Museum Wierdenland naar een nieuwe locatie
2008
€ 1.013.261
€ 75.000
Verzoamelstee
Het behouden van de leefbaarheid in de gemeenten Bedum, Ten Boer en Winsum
2008
€ 562.193
€ 75.000
Fietspad Ter Laan-Fraamklap
Het aanleggen van fietspad Ter Laan-Fraamklap
2009
€ 130.000
€ 25.271
Natuurgebied Noord-/Zuidwolde
Het aanleggen van twee natuurterreintjes met wandelommetjes tussen Noord- en Zuidwolde 2009
€ 159.647
€ 17.500
Gebiedsplan de Woldstreek
Het opstellen van een inrichtingsplan
2013
€ 85.358
€ 37.500
Herstel boerenerven Middag-Humsterland
Het herstellen en herinrichten van de boerenerven in het gebied Middag-Humsterland
2013
€ 455.629
€ 90.000
Klein Wetsinge
Het restaureren en inrichten van de kerk in Klein Wetsinge
2015
€ 972.642
€ 233.434
Aduarderzijl
Het herinchten van Aduarderzijl
2015
€ 228.554
€ 100.000
Herstel en versterken wierden Middag-Humsterland
Het herstellen en versterken van de wierden in Middag-Humsterland
2016
€ 388.254
€ 168.948
Versterking recr. Infrastructuur Reitdiepgebied
Het inrichten van 250 ha EHS, kavelruil, het aanleggen van wandelpaden en de restauratie van Wetsingerzijl
2018
€ 3.798.000
€ 414.000
Centrumplein Bedum
Het herinrichten van het centrumplein in Bedum
2008
€ 558.904
€ 100.000
Centrumplan Bedum
Het versterken van de leefbaarheid van het centrum in Bedum
2018
€ 5.838.000
€ 700.000
Totaal
€ 46.001.186
€ 4.527.636
Bijdrage gemeente Het Hogeland aan het Regiofonds € 2.922.277 (periode 2000-2021) S T E D E L I J K
JAAR GEREED
MIDDEN-GRONINGEN
GEMEENTE
S T E D E L I J K
26
N E T W E R K
PROJECT OMSCHRIJVING
JAAR GEREED
TOTALE INVESTERING
REGIOFONDS-BIJDRAGE (INCL. RIJKSBIJDRAGEN)
Fietspad Zuidlaardermeer
Het aanleggen van fietspad Zuidlaardermeer
2007
€ 6.075.093
€ 60.000
Hoogezand-Sappemeer
MER-kosten ontwerpopgave Hoogezand-Sappemeer
2008
€ 100.000
€ 50.000
Fietspad Meenteweg
Het aanleggen van fietspad Meenteweg Schildwolde
2011
€ 712.048
€ 234.976
Doorfietsroute De Vosholen
Het aanleggen van Doorfietsroute de Vosholen fase 3
2013
€ 677.069
€ 203.121
Frequentieverhoging regionaal spoor
Onderzoek verkenning OV-knoop Hoogezand
2013
€ 10.800
€ 3.600
Spoorverbinding Groningen-Veendam
Het verbeteren van de OV-as Groningen - Hoogezand-Sappemeer - Veendam
2014
€ 13.879.708
€ 2.220.753
Fietsroute Plus Woldweg - Foxholstermeer
Het aanleggen van Fietsroute Plus Woldweg - Foxholstermeer
2015
€ 293.567
€ 88.070
Transferium Hoogezand-Sappemeer
Het aanleggen van P+R Hoogezand-Sappemeer
2015
€ 45.526
€ 6.800
Bushalte Hoge Meeren z.z.
Het realiseren van een bushalte nabij winkelcentrum Hooge Meeren Hoogezand
2015
€ 34.360
€ 8.750
Fietspad Wolfsbarge
Het aanleggen van een fietspad voor rondje Zuidlaardermeer
2011
€ 76.099
€ 25.000
Fraeylemaborg
Het toegankelijker maken van het verhaal v/d Fraeylemaborg + Expositie
2012
€ 642.004
€ 97.208
Revitalisering 7 dorpsommetjes prov Gr.
Het realiseren van 7 wandelroutes
2012
€ 51.961
€ 16.133
Herstel sluis Haansvaart
Het herstellen van sluis Haansvaart
2013
€ 136.863
€ 41.059
Versterken recr. Infrastructuur EHS Midden-Groningen fase I
Het aanleggen van een knuppelpad met bijkomende recreatieve voorzieningen in Roegwold
2015
€ 134.753
€ 40.426
Versterken recr. Infrastructuur EHS Midden-Groningen fase II
Het aanleggen van een knuppelpad met bijkomende recreatieve voorzieningen in Roegwold
2015
€ 730.545
€ 222.816
Versterking groene dorpslint Duurswold
Het versterken van de ruimtelijke kwaliteit van het landschap en de woonomgeving
2015
€ 320.280
€ 72.500
Stadshart Hoogezand
Het versterken van de regionale functie van het Stadscentrum van Hoogezand-Sappemeer
2017
€ 10.723.544
€ 3.000.000
Herinrichting Slochterhaven
Het ontwikkelen van het centrumgebied van Slochteren
2018
€ 2.355.000
€ 700.000
Totaal
€ 36.999.219
€ 7.091.212
Bijdrage gemeente Midden-Groningen aan het Regiofonds € 9.579.899 (periode 2000-2021)
NOORDENVELD
GEMEENTE
S T E D E L I J K
28
N E T W E R K
PROJECT OMSCHRIJVING
JAAR GEREED
TOTALE INVESTERING
REGIOFONDS-BIJDRAGE (INCL. RIJKSBIJDRAGEN)
Centrumhalte Roden
Het aanleggen van een centrumhalte in Roden
2006
€ 710.000
€ 568.000
Leek-Roden
Het opstellen van een ontwerpopgave fase 1 Leek-Roden
2007
€ 50.000
Opwaardering Qliner-haltes
Het opwaarden van Qliner-haltes
2010
€ 193.132
€ 129.000
Busbaan Peizermaden
Het aanleggen van de busbaan Peizermaden
2012
€ 2.957.736
€ 1.059.893
Programma Infra/OV Leek-Roden
Het realiseren van Hoogwaardig Openbaar Vervoer in Leek en Roden
2020
€ 12.055.000
€ 1.205.000
Haventje Roderwolde
Het reconstrueren van het haventje in Roderwolde
2006
€ 449.092
€ 37.410
EVZ Fochterloërveen - Slokkert
Het aanleggen van een Ecologische verbindingszone Fochteloërveen-Slokkert
2009
€ 167.217
€ 78.826
Fietspaden Veenhuizen en Fochteloërveen
Het aanleggen van fietspaden in Veenhuizen en het Fochterloërveen
2010
€ 976.800
€ 293.040
Albertsbaan
Het herinrichten van de Albertsbaan
2017
€ 1.623.969
€ 196.445
Leek-Nietap
Het revitaliseren van het centrum Leek-Nietap
2017
€ 428.168
€ 107.042
Revitalisering knapzakroutes
Het realiseren van 11 knapzakroutes
2011
€ 139.472
€ 29.848
Versterken beekherstel Oostervoortsediepje
Het voor publiek beleefbaar maken van de ingerichte beekdallen Oostervoortsediepje
2012
€ 100.195
€ 20.340
IGS, natuur, landschap en recreatie
Het realiseren van de Structuurvisie Leek-Roden
2012
€ 125.361
€ 31.340
Veenhuizen, Kolonie in Beeld
Het versterken van het beeld van het dorp Veenhuizen
2012
€ 3.924.292
€ 405.570
Veenhuizen, sluis 3
Het restaureren van sluis 3 in Veenhuizen
2012
€ 464.929
€ 46.013
Ter Hansouwe
Het restaureren van Huis ter Hansouwe
2013
€ 1.454.598
€ 206.250
Zwartendijkster schans Een
Het herstellen van de Zwartendijkster Schans in Een
2013
€ 25.582
€ 10.350
Brinkenplan Noordenveld
Het verbeteren van de brinken
2014
€ 107.680
€ 44.670
Investeringsprogramma Landschap Leek- Roden
Het opstellen van visies voor kwaliteitsverbetering van de landgoederenzone Nienoord-Terheijl-Mensinge
2019
€ 4.330.000
€ 1.395.000
Ontwikkelingsvisie Leekstermeer
Het realiseren van recreatieve voorzieningen bij het Leekstermeer
2014
€ 597.817
€ 226.000
Pilot landschap onderhouden we samen
Samenwerking van vrijwilligers en bewoners m.b.t. landschapsonderhoud
2017
€ 84.598
€ 30.000
Uitvoering kwaliteitsimpuls dorps- en stadsranden
Begeleiding voor Rondje Rand Leek-Nietap
2017
€ 15.319
€ 7.659
Investeringsprogramma Landschap Leek- Roden
Het opstellen van visies voor kwaliteitsverbetering van de landgoederenzone Nienoord-Terheijl-Mensinge
2019
€ 4.330.000
€ 1.395.000
Vitaal Veenhuizen
Het opstellen van een productontwikkelingsprogramma voor Veenhuizen
2014
€ 602.408
€ 100.000
TOTAAL
€ 35.863.364
€ 7.672.696
Bijdrage gemeente Noordenveld aan het Regiofonds € 5.844.569 (periode 2000-2021)
TYNAARLO
GEMEENTE
PROJECT OMSCHRIJVING
JAAR GEREED
TOTALE INVESTERING
REGIOFONDS-BIJDRAGE (INCL. RIJKSBIJDRAGEN)
Fietspad Zuidlaardermeer
Het aanleggen van fietspad Zuidlaardermeer
2007
€ 6.075.093
€ 60.000
Fietsroute rotonde Meerweg - Paterswolde
Het aanleggen van de rotonde Meerweg - Paterswolde
2015
€ 874.979
€ 437.440
Transferium Zuidlaren
Het aanleggen van Transferium Zuidlaren
2008
€ 336.376
€ 300.000
Doorfietsroute Assen - Vries
Het aanleggen van Doorfietsroute Assen-Vries
2011
€ 1.630.000
€ 541.122
Doorfietsroute Eelde - De Punt
Het aanleggen van Doorfietsroute Eelde - de Punt
2012
€ 1.220.005
€ 760.000
Fietspad Okkeveen
Het aanleggen van fietspad Okkeveen
2008
€ 413.657
€ 70.000
Baggeren vaarroute
Het baggeren van de vaarroute Noord Willemskanaal - Paterswoldsemeer
2008
€ 110.000
€ 28.000
Inventarisatie landschapselementen Tynaarlo
Pilot voor de inventarisatie onderhouden landschap
2009
€ 9.587
€ 4.314
Herstel particuliere landschapselementen
Het tegengaan van de verrommeling van het Esdorpenlandschap
2013
€ 364.014
€ 91.003
Toegangspoort Noord
Aanleg van een toegangspoort ten behoeve van voorlichting en educatie over het gebied
2013
€ 431.205
€ 43.120
Landgoederengordel Noord-Drenthe, fase I
Het inrichten/herstellen van elf landgoederen
2014
€ 638.346
€ 261.377
Realisatie ecologische verbindingszone Ter Borch
Het realiseren van twee ecologische verbindingen in Ter Borch
2014
€ 6.605.838
€ 1.196.000
Inrichting Zeegserloopje
Het inrichten van de ecologische verbindingszone Zeegserloopje
2015
€ 673.721
€ 95.658
Het Hoge Hert
Het realiseren van een uitkijktoren in de Onlanden
2018
€ 681.000
€ 306.000
Brink Zuidlaren
Het herinrichten van de Brink Zuidlaren
2015
€ 1.071.240
€ 97.830
Groene buffer Peizermaden
Het realiseren van een groene buffer tussen stad en land in de Peizermaden
2015
€ 872.788
€ 165.830
Versterken recr. Infrastr. Onlanden fase I en II
Het aanleggen van een waterberging en recreatieve voorzieningen in de Onlanden
2015
€ 4.542.051
€ 1.159.120
Revitalisering dorpscentra Paterswolde
Het revitaliseren van het centrum van Paterswolde
2015
€ 888.848
€ 142.216
Revitalisering dorpscentra Vries
Het revitaliseren van het centrum van Vries
2017
€ 521.619
€ 160.137
Revitalisering dorpscentra Eelde
Het revitaliseren van het centrum van Eelde
2018
€ 4.061.570
€ 397.447
Totaal
€ 32.021.939
€ 6.316.615
Bijdrage gemeente Tynaarlo aan het Regiofonds € 6.901.055 (periode 2000-2021)
S T E D E L I J K
30
N E T W E R K
WESTERKWARTIER
GEMEENTE
S T E D E L I J K
32
N E T W E R K
PROJECT OMSCHRIJVING
JAAR GEREED
TOTALE INVESTERING
REGIOFONDS-BIJDRAGE (INCL. RIJKSBIJDRAGEN)
N355 Zuidhorn
MER studie omlegging Zuidhorn-Noordhorn
2006
€ 121.360
€ 50.000
Fietspad Niehove Aalsum
Het aanleggen van fietspad Niehove - Aalsum
2009
€ 410.500
€ 80.000
Opwaarden Qliner haltes
Het opwaarderen van Qlinerhaltes in Leek
2010
€ 367.231
€ 170.680
Doorfietsroute Zuidhorn - Groningen
Het aanleggen van Doorfietsroute Zuidhorn - Groningen
2008
€ 4.700.000
€ 1.600.000
Parkeervoorziening Zuidhorn
Het realiseren van parkeervoorzieningen in Zuidhorn
2011
€ 2.202.089
€ 100.000
Fietspad Oostindie
Het aanleggen van fietspad Oostindie
2011
€ 314.255
€ 116.193
Fietspad Zuidhorn - Den Horn
Het aanleggen van fietspad Zuidhorn - Den Horn
2012
€ 315.356
€ 157.678
Centrumhalte Leek
Het aanleggen van een centrumhalte in Leek
2012
€ 200.000
€ 100.000
Programma Infra/OV Leek-Roden
Het realiseren van Hoogwaardig Openbaar Vervoer in Leek en Roden
2019
€ 12.055.000
€ 2.425.000
Doorontwikkeling P+R Zuidhorn
Optimalisatie stationsweg, aanleg busperrons, aanpak wegaansluiting Hooiweg-Rijksstraatweg en uitbreiding van de parkeer- en fietsvoorziening
2019
€ 3.290.977
€ 675.000
Leek-Roden
Het opstellen van een ontwerpopgave fase 1 Leek-Roden
2007
€ 50.000
Ontwikkelingsvisie Zuidhorn-Gn
Het bieden van een samenhangend kader voor begeleiding en toetsing van initiatieven in het gebied
2010
€ 60.000
€ 25.000
Wooncentrum Zuidhorn
Het aanleggen van de verbinding tussen het woonzorgcentrum en dorpscentrum in Zuidhorn
2011
€ 3.600.000
€ 100.000
Leek-Roden
Het opstellen van een ontwerpopgave fase 2 Leek-Roden
2011
€ 88.300
€ 44.150
Dorpsplein Holtplein Zuidhorn
Het herinrichten van het plein en parkeergelegenheid in Zuidhorn
2012
€ 162.009
€ 66.600
Natuurbeleving natuurgebied het Stort
Het oprichten van een uitkijktoren
2013
€ 60.447
€ 27.202
Herstel boerenerven Middag-Humsterland
Het herstellen en herinrichten van de boerenerven in Middag-Humsterland
2013
€ 455.629
€ 90.000
TRI Landgoederenzone Nienoord
Het realiseren van de toeristische recreatieve infrastructuur Nienoord
2014
€ 3.564.266
€ 765.940
Schakel landgoed Nienoord- centrum Leek-Nietap
Het aan laten sluiten van het schakelpunt op Langoed Nienoord en centrum Leek-Nietap
2014
€ 972.279
€ 29.562
Nieuw Wonder van Aduard
Het zichtbaar maken van de kloostergeschiedenis van Aduard
2015
€ 286.428
€ 120.000
Herstel en versterken wierden Middag-Humsterland
Het herstellen en versterken van wierden in Middag-Humsterland
2016
€ 388.254
€ 168.948
Uitvoering kwaliteitsimpuls dorps- en stadsranden
Begeleiding voor Rondje Rand Leek-Nietap
2017
€ 15.319
€ 7.659
Ontwikkelingsvisie Leekstermeer
Het realiseren van recreatieve voorzieningen bij het Leekstermeer
2014
€ 597.817
€ 226.000
Leeksterveld
Het realiseren van groenvoorzieningen voor het bedrijventerrein Leeksterveld
2009
€ 2.657.701
€ 100.000
Herstructurering dorpscentrum Zuidhorn
Het realiseren van een kwalitatief hoogstaande herstructurering in het centrum van Zuidhorn
2014
€ 3.943.128
€ 700.000
Leek-Nietap
Het revitaliseren van het centrum Leek-Nietap
2017
€ 428.168
€ 107.042
Wandelnetwerken Westerkwartier en Middag-Humsterland
Het inrichten van twee startlocaties voor wandelroutes
2019
ntb
€ 5.000
Totaal
€ 41.256.513
€ 8.107.654
PROJECTEN
REGIONALE
S T E D E L I J K
34
PROJECT OMSCHRIJVING
JAAR GEREED
TOTALE INVESTERING
REGIOFONDS-BIJDRAGE (INCL. RIJKSBIJDRAGEN)
Kunstmanifestatie Drenthe
Het organiseren van een Kunstmanifestatie Into Nature
2016
€ 1.300.000
€ 150.000
Slimme MVO-app
Het ontwikkelen van een app voor bedrijven/organisaties op het gebied van duurzaamheid in Assen
2018
€ 131.460
€ 36.300
Arboretum Assen
Het ontwikkelen van een app voor het Arboretum
2018
€ 30.000
€ 15.000
Facilitair Centrum Interzorg
Het oprichten van een Facilitair Centrum
2019
€ 250.000
€ 100.000
Jumping Jack
Theatervoorstelling over Jack Middelburg op het TT-circuit
2019
€ 1.200.000
€ 130.000
Reconditionering OVL-masten
Pilot voor het hergebruiken van oude openbare verlichtingmasten
2020
€ 227.279
€ 50.000
E-ntelligence
Het terugdringen van het energieverbruik in een naoorlogse wijk in Assen
2021
€ 365.000
€ 100.000
Aan de andere Kant
Een voorstelling over de Moluks-Nederlandse geschiedenis
2020
€ 920.000
€ 75.000
Drone Festival
Open-air Drone Festival van Europa op TT Circuit Assen
2020
€ 180.000
€ 20.000
Smart Campus Zernike
Het verbeteren van de kwaliteit, het gebruik en de efficiëntie van de infrastructuur op ICT-gebied
2018
€ 150.000
€ 50.000
Energy Barn
Het realiseren van een nieuwe ontmoetingsplek, kennisuitwisseling en energietransitie
2018
€ 740.000
€ 200.000
Noord-oosthoek Hoornsemeer
Het geven van een kwaliteitsimpuls aan de NO-hoek Hoornsemeer
2019
€ 1.985.000
€ 300.000
Riolering Euvelgunne
Het onderzoeken van bestaande gemengde rioolstelsels op bedrijventerreinen om deze te vormen tot meer klimaatbestendige en duurzame stelsels
2020
€ 250.000
€ 125.000
Basicly
Het aantrekkelijk maken van de ICT-sector bij jongeren
2017
€ 865.000
€ 230.000
The Indietopia Accelerator
Het oprichten van een fonds om gamedevelopers te stimuleren producten voor de markt te ontwikkelen
2019
€ 515.000
€ 200.000
Spraakmakend Media
Het ontwikkelen van een talentenprogramma voor jongeren in de creatieve industrie
2019
€ 170.250
€ 22.037
Matchmaker Innovatie
Het ontwikkelen van een app met als doel om bedrijven te ondersteunen om snel de best passende innovatiepartner te selecteren
2019
€ 196.790
€ 50.000
Social Startup Accelarator
Het begeleiden van start-ups van idee tot solide onderneming
2019
€ 139.000
€ 21.500
Platform Impact Noord
Het stimuleren van sociaal ondernemerschap in de regio
2019
€ 126.000
€ 39.200
Woldwijk
Het tot ontwikkeling brengen van duurzame initiatieven voor het gebied Woldwijk
2019
€ 341.000
€ 150.000
Feest! In Oost en West
Het herbestemmen van de kerk tot permanente museale locatie in Garmerwolde
2019
€ 1.894.000
€ 295.000
De Noorderlingen
Start-up programma voor studentondernemers die willen groeien met hun bedrijf
2019
€ 1.000.000
€ 50.000
De Groene Stoel
Restaurant/leerbedrijf waar vluchtelingen een stageplek krijgen en een opleiding volgen tot horeca-assistent
2020
€ 212.500
€ 50.000
Top Dutch Solar Racing
Het bouwen van een zonneauto om mee te racen in Australie
2019
€ 1.200.000
€ 150.000
PlukN
Een voedselbos in het Westpark van Groningen
2019
€ 106.000
€ 45.000
Move Your World
Jongeren komen onder begeleiding van studenten óf young professionals vanuit hun eigen ideeën en talenten in actie voor hun omgeving
2022
€ 35.392
€ 17.696
Klimaatproeftuin Zernike
Ontwikkeling van een nieuwe proeftuin voor het onderzoeken en testen van innovaties voor regionale en integrale klimaatadaptatievraagstukken
2023
De Tirrel
Proceskosten voor het oprichten van een multifunctioneel gebouw
2019
€ 260.000
€ 65.000
De Poolse Bruid
Theatervoorstelling
2019
€ 271.300
€ 20.000
N E T W E R K
Vervolg tabel op volgende pagina
JAAR
TOTALE
REGIOFONDS-BIJDRAGE
GEREED
INVESTERING
(INCL. RIJKSBIJDRAGEN)
PROJECT
OMSCHRIJVING
Rustpunt Overschild
Het herbestemmen van de monumentale kerk van Overschild
2020
€ 795.597
€ 278.000
Kultuureiland
Het ontwikkelen van een duurzaam en langjarig kunst- en cultuurproject nabij de Damsterplas 2020
€ 1.176.120
€ 425.000
Challenge the future
Voorleggen van vraagstukken aan kinderen en jongeren vanuit het bedrijfsleven
2020
€ 39.570
€ 19.785
Collectie Veenhuizen
Het doorontwikkelen van 12 projecten in Veenhuizen
2016
€ 184.500
€ 48.000
Natuur-en landschapsboerderij
Het ontwikkelen van een dagrecreatieve attractie in Norg
2019
€ 409.000
€ 100.000
Moutainbikeroutes Noordenveld
Het aanleggen van vijf mountainbikeroutes in Norg
2020
€ 300.000
€ 50.000
Health Hub Roden
Het realiseren van een fysieke hub op het gebied van gezondheid
2020
€ 10.848.000
€ 559.000
Veenlijn
Ontwikkelen van producten, waarmee je het landschap op een nieuwe manier kan ervaren
2020
€ 94.265
€ 23.500
Groeningen
Het ontwikkelen van een aanpak voor behoud en versterking van ecologische waarden
2019
€ 247.150
€ 86.500
De eerste wijk Veenhuizen
Een project met een maatschappelijke en economische impact op een historische plek, het Eerste Gesticht van de Maatschappij van Weldadigheid in Veenhuizen
2022
€ 366.000
€ 128.100
Living Lab
Het herontwikkelen van de Rijksluchtvoortschool
2019
€ 600.000
€ 150.000
Poort tot de Onlanden
Een ruimtelijke kwaliteitsimpuls voor de Onlanderij
€ 2.069.705
€ 246.235
Zero Emissie Vliegen
Haalbaarheidsstudie naar zowel de technische als economische haalbaarheid als het belang van (waterstof-)elektrisch vliegen voor de regio Noord-Nederland
2021
€ 156.750
€ 37.000
Innovatieboerderij Zuidhorn
Het realiseren van een fysieke plaats voor activiteiten van de gebiedscoöperatie
2020
€ 1.100.000
€ 330.000
Westerkwartier Paardenkwartier
Het realiseren van een aantrekkelijk hippisch vestigingsklimaat in Noord-Nederland
2022
€ 322.000
€ 112.700
Proeftuin Westerkwartier in Beeld
Bezoekersinformatie inzichtelijk maken door middel van spacetime layers
2023
€ 65.000
€ 25.000
Landgoederen Eelde-Paterswolde
Het realiseren van recreatieve voorzieningen voor de landgoederen Eelde-Paterswolde
2018
€ 540.553
€ 150.000
Versterken en Ontwikkelen Impact Ecosysteem
Verder ontwikkelen van het regionale ecosysteem in samenhang met de communityen voeren van een regionale agenda voor impact-ondernemerschap
2022
€ 391.375
€ 131.825
Theatrale ontdekkingstocht naar MoluksNederlandsegeschiedenis in kamp Westerbork
Gekoppeld aan de theatervoorstelling AAN DE ANDERE KANT een aanvullend jongeren- en 2023 educatieprogramma opgesteld op basis van verhalen van oud-bewoners van Kamp Schattenberg (1951-1971).
€ 48.000
€ 10.000
Herenboeren
Een coöperatie die zich richt op het zelf de regie hebben over de productie van hun eten
2022
€ 602.040
€ 202.040
Groene parels van het Noorden (fase II)
Herstel van drie landgoederen in het Gorecht, de landgoederen en/of buitenplaatsen met elkaar verbinden en beleefbaar maken
€ 292.008
€ 58.402
Business developer medische technologie
Door het aanstellen van een business developer medische technologie de regio verder versterken
€ 300.000
€ 75.000
Enne Jans Heerd
ontwikkelen van de monumentale boerderij Enne Jans Heerd & de omliggende wierde Maarhuizen tot een publieke en toekomstbestendige plek
€ 748.883
€ 300.000
Liberation Route
Aansluiting van de regio Groningen-Assen op de internationale Hiking Trail Liberation Route Europe
€ 110.000
€ 50.000
Totaal
€ 36.867.487
€ 6.352.820
GROENINGEN S T E D E L I J K
38
N E T W E R K
PROJECT OMSCHRIJVING
JAAR GEREED
TOTALE INVESTERING
REGIOFONDS-BIJDRAGE
Groeningen belevingskaart
Papieren en interactieve online kaart welke het Groeningen-verhaal optimaal onder de aandacht brengt
2022
€ 20.000
Fietspad en natuurontwikkeling Roodehaan
Een belangrijke verbinding tussen mens en natuur tussen de stad en het buitengebied
2022
€ 200.000
€ 40.000
Gebiedsontwikkeling Zuidelijk Westerkwartier
Project recreatieve inrichting De Drie Polders en project Route Oude Riet
€ 3.090.000
€ 95.000
Roegbainderspad
Een culturele natuurroute door ‘t Roegwold
2022
€ 135.272
€ 67.636
Miscanthusteelt
Aanplant van Miscanthus om te komen tot hernieuwbare en volledig biologische eindproducten
€ 218.240
€ 75.000
Totaal
€ 3.643.512
€ 297.636
BIJLAGE 1
jecten uit het Investeringsprogramma 2005-2009.
Sinds 2004 is er vanuit het Rijk via een drietal pro-
In 2008 is er in twee tranches nog eens 12 miljoen
gramma’s mee geïnvesteerd in de verbetering van
beschikbaar gesteld. Deze maatregelen vallen onder
de bereikbaarheid. De totale Rijksbijdrage bedroeg
het zogeheten Quick Win-programma. In twee fasen
bijna 40 miljoen euro. Het betreft het Regionaal
is in totaal a 12 miljoen geïnvesteerd in deze regio.
Transferium Hoogkerk
Mobiliteitsfonds, Beter Benutten en Vervolg Beter
Het Rijk stelde als voorwaarde dat minimaal hetzelf-
Benutten.
de bedrag vanuit de regio in deze maatregelen werd geïnvesteerd.
S T E D E L I J K
N E T W E R K
Project
Projectkosten
Bijdrage
Gereed
a 10.560.000
a 5.000.000
2011
Dynamisch gebruik busbaan Peize - Groningen
a 2.960.000
a410.000
2013
Verbetering Bereikbaarheid transferium Haren
a 900.000
a 450.000
2014
1.Regionaal Mobiliteitsfonds
Permanente uitbreiding transferium Haren
a 3.670.000
a 430.000
2016
In 2004 is vanuit het (toenmalige) ministerie van
Busdoorstroming Europaweg
a 4.240.000
a 2.120.000
2015
Busontsluiting Europapark (P3) op Europaweg
a 3.000000
a 1.500.000
2014
Bereikbaarheid busstation Assen
a 990.000
a 500.000
2013
Derde fase HOV-as West
a 8.580.000
a 1.580.000
2016
a 34.910.000
a 12.000.000
Verkeer en Waterstaat een rijksbijdrage van a 10 miljoen beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van pro-
Tabel 1 Quick Win-projecten 1e tranche: € 10 miljoen Project
Totaal
Projectkosten
Bijdrage
Gereed
Fietsbrug Aduarderdiep
a 1.800.000
a 900.000
2010
In tabel 2 staan alle projecten die een Quick Win-bijdrage hebben ontvangen. De regionale bijdrage bedraagt
Fietsroute-plus Eelde-Paterswolde/Groningen
a 1.500.000
a 800.000
2009
in totaal iets meer dan a 20 miljoen. De resterende dekking is ook afkomstig van het Rijk.
a 22.700.000
a 7.000.000
2009
Fietsroute-plus Vries-Assen
a 1.700.000
a 500.000
2011
HOV-as West
a 2.700.000
a 1.900.000
2011
a 65.000.000
a 10.700.000
2014
Kwaliteitsverbetering Europapark
a 1.400.000
a 1.000.000
2009
Opwaarderen Qlinerhaltes Roden
a 200.000
a 100.000
2010
Opwaarderen Qlinerhaltes Leek
a 400.000
a 200.000
2010
Centrumhalte Leek
a 200.000
a 100.000
2012
Centrumhalte Roden
a 700.000
a 600.000
2006
Transferpunt Zuidlaren
a 300.000
a 300.000
2008
a 19.300.000
a 4.600.000
2009
€ 117.800.000
€ 28.700.000
Transferium Assen-Noord/Marsdijk
Station Europapark
Transferium Assen-West/Kloosterveen Totaal
40
Tabel 2 Quick Win-projecten 2e tranche: € 12 miljoen
Rijksbijdragen Mobiliteit
2. Beter Benutten
sproken om de stad bereikbaar te houden. De slimme
mijdingen. De doelstelling van het vervolgprogramma
Het programma Beter Benutten is een samenwerking
verkeerslichten (iVRI’s) die op drukke kruispunten
Beter Benutten is in de spits een reistijdvermindering
tussen Rijk, regionale overheden en het bedrijfsleven
zijn geïnstalleerd, zorgen voor een snellere doorstro-
van 10 procent van deur tot deur. De nadruk in het
Assen Slim Bereikbaar
in twaalf regio’s met als hoofddoel het verminderen
ming van het verkeer. GB toetst en ontwikkelt nieuwe
vervolgprogramma wordt vooral gelegd op maatrege-
Werkgeversgerichte aanpak, beïnvloeding reisgedrag,
van de files met 20% op knelpunten in de spits. Het
ideeën via de Denk- & Doetank op haalbaarheid en
len die reizigers in staat stellen op een slimme manier
aanleg ontbrekende schakel fietsnetwerk.
doel van Beter Benutten is op een andere of slimme
effectiviteit (bottom up). Zo is er via truckspotting
snel op de plaats van bestemming te komen. Een be-
wijze om te gaan met investeren in de bereikbaarheid
een netwerk opgebouwd met logistieke partijen, zijn
langrijke rol is weggelegd voor Intelligente Transport
Groningen Bereikbaar
in plaats van slechts inzet op capaciteitsbegroting.
de venstertijden in de binnenstad aangepast en wor-
Systemen (ITS).
Werkgebruikersaanpak, werkgeversaanpak, communicatie, bereikbaarheidsinitiatieven.
den die straks digitaal gehandhaafd, is er in Eelde een De inzet is er mede op gericht de steden Groningen
goederenhub gerealiseerd en is via supermarktlogis-
4. Slim en Groen Onderweg
en Assen goed bereikbaar te houden bij de uitvoering
tiek het Open Trip Model opgeleverd.
Vanaf 2018 wordt door het Rijk het beleid dat tot
Goederenvervoer
van grote infrastructurele projecten, zoals de aanleg
De organisatie Assen Slim Bereikbaar heeft de aan-
uitdrukking kwam in het programma Vervolg Beter
Truckspotten, logistieke efficiency, stads-, bouw- en
van de FlorijnAs in Assen en de ombouw van de Zui-
leg van de Florijnas aangepakt om met werkgevers
Benutten aangevuld met beleid over veiligheid, duur-
supermarktlogistiek.
delijke Ringweg vanaf 2018. Ook worden er maatre-
alternatieven voor de auto te stimuleren. Vooral pro-
zaamheid, omgevingskwaliteit en SMART mobility.
gelen genomen om de groeiende vraag naar de trein
beer- en aanschafregelingen voor e-bikes waren zeer
In verband daarmee is door Noord-Nederland een
Openbaar Vervoer
en de bus op te vangen. Het gaat onder andere om
succesvol.
programma opgesteld ‘Slim en groen onderweg’ dat
Extra buscapaciteit, productinformatie, communicatie.
door bestuurders van het Rijk en Noord-Nederland
het integraal aanbieden van reizigersinformatie, het
S T E D E L I J K
42
Ingezet wordt op de thema’s:
zorgen voor een samenhangend netwerk van P+R
Fietsmaatregelen en OV
is vastgesteld. Met dit programma is gestart met een
Fiets
locaties, verkeersmanagement en de toepassing van
Parallel aan de communicatiecampagnes en werkge-
bredere kijk op bereikbaarheid. Het Rijk faciliteert dit-
Monitoring Fiets, slimme routes Zernike, aanleg
intelligente transportsystemen.
versaanpakken is met Beter Benutten geïnvesteerd in
programma met bijna a 12 miljoen aan bijdragen. Voor
Doorfietsroute Helperzoom Haren-Groningen, aanleg
fietsmaatregelen en het OV. Tussen Groningen en Ha-
2022 wordt overleg gevoerd voor een rijksbijdrage
Doorfietsroute Noord-Willemskanaal.
Het Rijk trekt 8,6 miljoen euro uit voor maatregelen
ren zijn twee fietsroutes gerealiseerd om het gebruik
van ruim a 3 miljoen. In totaal gaat het dus om a 15