07. Raadsbrief financiële participatie bij zonneparken

Raadsbrief

Datum:

14 maart 2022

Verzenddatum:

16 maart 2022

Behandeld door:

Dennis van der Haar en Harry Flap

Mailadres:

dennis.vanderhaarC~midden-groningen.nl

Zaak:

763676

Portefeuillehouder:

Peter Verschuren

Onderwerp:

Raadsbrief financiële participatie bij zonneparken

Geachte leden van de raad,

In deze brief brengen wij u op de hoogte van de tijdelijke uitwerking van het beleid `Zonneparken Midden-Groningen'. Deze brief heeft betrekking op het maatschappelijk rendement van zonneparken, waar lokaal eigendom ook onderdeel van is. De nadruk ligt echter op de financiële participatie bij zonneparken in Midden-Groningen. Op 28 november 2019 is de beleidsnotitie `Zonneparken Midden-Groningen' vastgesteld door de gemeenteraad van Midden-Groningen. In de notitie staat dat maatschappelijk draagvlak bijdraagt aan de kansrijkheid van het ontwikkelen van duurzame energie en dat daarbij zowel omgevingsparticipatie als financiële participatie/compensatie een voorwaarde is. Om de omgevingsparticipatie te borgen is een uitgebreide maatwerkmethode opgesteld, deze wordt nu toegepast bij meerdere initiatieven. Hieronder staat onze werkwijze samengevat. Het gaat hierbij over gedeeld lokaal eigendom, de alternatieven hiervan en hoe deze maatschappelijk rendement kunnen opleveren voor MiddenGroningen. Maatschappelijk rendement Onder maatschappelijk rendement verstaan we dat er waardevermeerdering wordt gerealiseerd voor het gebied, de leefbaarheid en de omwonenden op het gebied van duurzaamheid. Door lokaal eigendom of als dit niet lukt door financiële compensatie.

Wij vinden het van belang dat niet alleen initiatiefnemers profiteren van de zonneparken maar dat de omgeving ook mee profiteert. Als het creëren van lokaal eigendom niet lukt is compensatie essentieel om de maatschappelijke uitvoerbaarheid in een ruimtelijke procedure te borgen.

gemeente Midden-Groningen

Pagina:

2 van 5

Datum:

14 maart 2022

Zaak:

763676

Bepaalde zonneparken zullen, na inspanning, niet met gedeeltelijk lokaal eigendom of 50% medeeigenaarschap uit de omgeving worden ontwikkeld. Indien dit niet haalbaar is, dan is er een tweede optie voor `lokale participatie' als achtervang. De ontwikkelaar moet in dat geval een bijdrage leveren aan het nog op te richten gebiedsfonds. De hoogte en de looptijd van de bijdrage aan het gebiedsfonds staan hieronder nader toegelicht. De gepresenteerde werkwijze is opgesteld in overleg met de provincie en buurgemeenten. Voorgesteld wordt om de werkwijze, zoals ook is uitgelicht in de leidraad (bijgevoegd als bijlage 1), te doorlopen voor de huidige aanvragen en verzoeken voor zonneparken die in behandeling zijn. In deze bijlage is tevens onderbouwd op welke manier deze fondsbedragen tot stand gekomen zijn en waarom een looptijd van 15 jaar gehanteerd wordt. Fondsbedragen Er wordt gerekend met een bijdrage gebaseerd op het opgestelde vermogen in MWp (megawattpiek) per jaar, over een looptijd van 15 jaar. Grote zonneparken leveren vanwege de schaalvoordelen meer winst per MWp op dan de kleinere) parken. Daarom wordt er gerekend met een staffel. Wij gaan ervan uit dat, indien er geen sprake is van lokaal eigendom, er een substantieel deel van de winst ten goede komt van de doelen die gesteld zijn in de leidraad.

Als een initiatief lokaal eigendom heeft wordt dit aandeel in mindering gebracht op de compensatie. Mocht er twijfel zijn over de businesscase van een ontwikkelaar, dan kan deze door een externe deskundige nagerekend worden. Voordat de omgevingsvergunning kan worden aangevraagd moeten de afspraken zijn vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. Wanneer een park is aangesloten en stroom gaat leveren begint het moment waarop de ontwikkelaar een financiële bijdrage levert aan het gebiedsfonds. De te hanteren fondsbedragen staan in onderstaand schema vermeld. Vermo en zonne ark 0-5 MW 6-10 MW 11-20 MW 21-50 MW > 50 MW

Ver oedin er MW er 'aar Alleen lokaal ei endom € 1.500,€ 2.500 € 3.000, € 5.000, -

Wanneer bij een plan voor een zonnepark meekoppelkansen aanwezig zijn - te denken valt aan ontwikkeling van natuur of realisatie van nieuwe infrastructuur -wat ten goede komt aan de lokale omgeving, bestaat de mogelijkheid om een korting te geven op de bijdrage aan het gebiedsfonds. Deze korting is gebaseerd op de reeds gedane investeringen. Daarom moet per verzoek bepaald worden wat de hoogte is van de korting die gegeven kan worden. Wat resulteert in maatwerk per aanvraag wanneer er potentiële meekoppelkansen in en rond het plangebied aan de orde zijn.

gemeente Midden-Groningen

Pagina:

3 van 5

Datum:

14 maart 2022

Zaak:

763676

Ontwikkelingen RES en fondsbedragen In het kader van de RES 2.0 (Regionale Energie Strategie) wordt naar uniformer beleid en onderlinge afstemming tussen gemeenten gestreefd in de regio. Het is van groot belang dat er als lokale overheden samengewerkt wordt zodat de overheden qua beleid en te hanteren modellen op een lijn zitten ten opzichte van onderhandelingspositie van de ontwikkelaars. Door de provincie Groningen wordt nader onderzoek verricht naar de revenuen van (bestaande) zonneparken en de hoogte van de fondsbedragen. Wanneer er aanleiding voor is om de bovenstaande formule op basis van de uitkomsten van dit onderzoek te herzien, zal dit overeenkomstig worden aangepast. Wanneer er sprake is van een herformulering zal deze enkel van toepassing zijn op nieuwe ontwikkelingen van zonneparken -waarbij nog geen samenwerkingsovereenkomsten zijn overlegd - en niet op de reeds gerealiseerde parken of lopende aanvragen. Een herziening van de formule en de algemene toepassing van deze formule in de regio zal de eventuele concurrentiepositie tussen gemeenten en mogelijk misbruik daarbij door ontwikkelaars tegen gaan. Deze tijdelijke uitwerking van het beleid geldt alleen voor lopende zonnepark aanvragen. Specifiek voor twee zonnepark aanvragen, die zich in een vergevorderd stadium bevinden.

Deze uitwerking blijft dus van toepassing totdat er sprake is van (vastgesteld) gezamenlijk gewenst en geuniformeerd beleid voor de RES regio vanuit de provincie Groningen. Op dit moment is nog niet exact te overzien voor welke periode deze fondsbedragen en de bijkomende werkwijze van toepassing blijven. Wel is volkomen duidelijk dat deze uitwerking van het beleid een tijdelijk karakter heeft. Het is namelijk op dit moment punt van discussie of de gevraagde bijdragen op langere termijn voortdurend aansluiting vinden op de instroom van de opbrengsten vanuit het zonnepark in de richting van de ontwikkelaar. Het staat buiten kijf dat dit onderdeel op termijn anders vormgegeven zal worden. Ontwikkelingen RES en oprichting gebiedsfonds In RES verband wordt de komende tijd nader onderzocht welke mogelijkheden er zijn om op een passende wijze een dergelijk gebiedsfonds in te richten en hoe deze op te zetten. Een onderzoeksen adviesbureau zal deze opdracht in 2022 uitvoeren. De gemeente zal hier ook bij aangehaakt zijn. In zijn algemeenheid kunnen we stellen dat de gemeente voornemens is de middelen in te zetten voor verduurzamings- en/of leefbaarheidsdoeleinden. Naar verwachting zullen de uitkomsten van dit onderzoek de gemeente inzicht verschaffen over de onderstaande punten.

Op basis daarvan kan bepaald worden welke constructie wij zullen hanteren voor de oprichting van het gebiedsfonds. Keuzes om tot de definitieve constructie te komen hebben onder andere betrekking op de onderstaande twee thema's: Beheer gebiedsfonds en governance structuur: 1. Regie gemeente in gebiedsfonds en/of oprichting onafhankelijk separaat instituut; 2. Gebiedsfonds voor de gehele gemeente of een instantie per zonnepark;

gemeente Midden-Groningen

Pagina:

4 van 5

Datum:

14 maart 2022

Zaak:

763676

3. Wel of geen invloed van inwoners en andere organisaties bij de totstandkoming van het gebiedsfonds; Inzet ingekomen middelen: 4. Gemeentebreed: voor alle inwoners en/of lokaal: specifiek voor de direct omwonenden in een gegeven radius ten opzichte van het zonnepark; 5. Ten behoeve van welke ontwikkelingen/initiatieven; 6. Bepalen van de verdeelsleutel van de opbrengsten. Voordat de twee zonneparken die zich nu ver in de procedure bevinden daadwerkelijk een financiële bijdrage gaan leveren aan het gebiedsfonds, zal het gebiedsfonds gereed en operationeel zijn. Na het verlenen van de vergunning volgt er nog een periode van minimaal 2 jaar waarin deze zonneparken geplaatst zullen gaan worden. Wanneer een park is aangesloten en stroom gaat leveren begint het moment waarop de ontwikkelaar een financiële bijdrage levert aan het gebiedsfonds. Kader: Omgevingswet en vervolg Binnen het project Invoering Omgevingswet wordt ook nagedacht over de procedures voor omgevingsvergunningen. De afhandeling van vergunningen voor (grootschalige) zonneparken zal daarbinnen ook een plek krijgen. De voorgestelde werkwijze zal uiterlijk bruikbaar zijn totdat de Omgevingswet in werking treedt of totdat er sprake is van (vastgesteld) gezamenlijk gewenst en geuniformeerd beleid voor de RES regio vanuit de provincie Groningen.

Tot slot zou dit de aanleiding zijn tot het feit dat de organisatie van de samenwerkingsovereenkomst anders vormgegeven moet worden.

Conclusie Wanneer grootschalige zonneparken worden gerealiseerd is een voorwaarde in het beleid dat er sprake is van gedeeltelijk (50%) lokaal eigendom. Indien dit niet aan de orde is, moet de ontwikkelaar een bijdrage leveren aan het gebiedsfonds. Dit gebiedsfonds ziet toe op financiële ondersteuning van (soortgelijke) verduurzamings- en/of leefbaarheidsinitiatieven in de gemeente. De hoogte en de looptijd van de bijdrage aan het gebiedsfonds is bekrachtigd door het college van burgemeester en wethouders. De financiële bijdragen vanuit de zonneparken komen ten goede aan verduurzamings- en/of leefbaarheidsinitiatieven in de gemeente. Zodat er naast ruimtelijke druk en (sociale) impact ook een maatschappelijk rendement verkregen kan worden. De opbrengsten van het zonnepark worden op deze manier gedeeld met en verdeeld onder de inwoners. Bovendien compenseert de ontwikkelaar hiermee de winsten met de lokale gemeenschap, zodat zij ook kunnen profiteren van het zonnepark in hun directe omgeving.

gemeente Midden-Groningen

Pagina:

5 van 5

Datum:

14 maart 2022

Zaak:

763676

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Midden-Groningen

i

~~/~

A. Hoogendoorn, Burgemeester

Bij lage: Bijlage 1: Leidraad maatschappelijk rendement zonneparken Midden-Groningen (inclusief hoogte fondsbedragen)

gemeente Midden-Groningen