07. Bijlage 5 - Business Case Stichting context en onderbouwing keuze stichtingsvorm

Business Case – Structurele Borging van de Waterketendiensten via Stichting Waterketenbeheer Noord 1. Aanleiding De samenwerking in de waterketen van Groningen en Noord-Drenthe heeft de afgelopen jaren geleid tot de ontwikkeling van vier operationele diensten: Meten & Monitoren, Gemeentelijk Gegevensbeheer Noord (GBN), Waterketenkaart en het Neerslagdashboard. Deze diensten leveren concrete baten in kwaliteit, efficiëntie, kennisdeling en wettelijke naleving. De projectfase loopt af; een keuze is nodig voor duurzame borging.

2. Probleemanalyse De huidige organisatievorm is binnen het waterakkoord en projectmatig, zonder rechtspersoon, met: • Gebrekkige formele borging van personeel, ICT en financiën • Onevenwichtige inzet en risico’s tussen deelnemers • Onduidelijke mandaten. • Geen mogelijkheid tot formele contractsluiting Zonder structurele inbedding moeilijker schaalbaarheid en uiteindelijk mogelijk verlies van opgebouwde meerwaarde en continuïteit.

3. Doelstellingen • • • • •

Structurele borging van de vier operationele diensten Professionele, transparante en flexibele organisatievorm Heldere governance en financiële verantwoordelijkheid Mogelijkheid tot eigen personeel en ICT-infrastructuur Juridische rechtspersoonlijkheid voor inkoop, contracten en verantwoording

4. Alternatieven Optie

Omschrijving

Beoordeling

1. Stoppen

Diensten worden beëindigd

Onwenselijk: verlies van aantoonbare meerwaarde van de programma's en niet meer kunnen voldoen aan wettelijke verplichtingen

2. Huidige vorm voortzetten

Projectmatig, zonder rechtspersoon, via losse afspraken

Kwetsbaar, niet toekomstbestendig. Meerderheid van deelnemers wil af van de huidige werkwijze.

3. GR (BVO)

Formele publiekrechtelijke regeling

Bestuurlijk zwaar, complex bij aanpassing, lastig voor deelname waterbedrijven

4. Stichting (voorkeur)

Privaatrechtelijke uitvoeringsorganisatie zonder winstoogmerk

Slagvaardig, flexibel, juridisch zuiver, geschikt voor uitvoeringstaken

5. Nadere afweging Stichting of GR(BVO) Stichting

Gemeenschappelijke Regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie (GR(BVO))

Beschrijving: Een privaatrechtelijke rechtspersoon zonder leden, opgericht bij notariële akte. Gericht op een statutair doel, geen winstuitkering toegestaan.

Beschrijving: Een GR-vorm gericht op uitsluitend uitvoerende taken. Heeft rechtspersoonlijkheid maar minder beleidsruimte.

Voordelen:

Voordelen:

•

Flexibele inrichting van governance via statuten.

•

Sterke binding deelnemers.

•

Rechtspersoonlijkheid: zelfstandig contracten sluiten, personeel aannemen.

•

Toegang tot BTW CompensatieFonds (BCF)

•

Slagvaardig: Sturing en ontwikkeling binnen mandaat van deelnemers

•

Minder bestuurlijke complexiteit dan Gemeenschappelijk Openbaar Lichaam (één bestuur, geen dagelijks bestuur).

•

Mogelijkheid om invloed deelnemers te organiseren via benoemingsrechten bestuur/toezicht.

•

Gericht op uitvoering, dus efficiënt voor praktische taken.

• Btw-teruggave mogelijk. Nadelen:

Nadelen:

•

Minder directe binding van deelnemers: afspraken moeten via (private) contracten.

•

Niet zomaar nieuwe activiteiten mogelijk. Nieuwe ontwikkelingen vragen om een nieuw GR-besluit via de raden.

•

Financiële afhankelijkheid van bijdragen deelnemers.

•

Minder flexibel in de toekomst (beperkt tot uitvoerende taken).

•

Geen directe invloed van raden/algemene besturen.

•

Toezicht: provincie (Gedeputeerde Staten) kan besluiten vernietigen.

•

Geen toegang tot het BCF.

•

Waterbedrijven moeten toestemming van het Rijk krijgen (Koninklijk Besluit).Bij gewenste aansluiting van waterbedrijven in de toekomst is dit complicerend

BTW/VPB:

BTW/VPB:

•

Btw-plichtig voor betaalde prestaties. BTW aftrek voor ingekochte prestaties

•

Geen VPB-plicht.

•

VPB-plicht omdat economische activiteiten worden verricht.

•

BTW wordt via BCF gecompenseerd. Of dat ook bij

deelname waterschappen geldt moet uitgezocht

6. De vier diensten en hun meerwaarde A. Meten & Monitoren • Gegevens over waterkwaliteit, overstorten, volumes en IBA’s, via centraal systeem (WISKI) • Helpt gemeenten bij beleidskeuzes en investering (casus Groningen: €20 miljoen besparing) • Voorkomt faalkosten, verbetert milieuprestaties, voorkomt onjuiste investeringsbesluiten. • Verplichtingen onder o.a. Omgevingswet en EU-richtlijn Stedelijk Afvalwater • Individuele variant is duurder (€25.000–€75.000/jaar extra), inefficiënt, en mist regionale analyses B. Gemeentelijk Gegevensbeheer Noord (GBN) • Ondersteunt gemeenten bij actuele, betrouwbare gegevens voor assetmanagement • Uniforme koppeling met landelijke standaarden (RIONED-GWSW, PDOK, CBS) • Voorkomt fouten, verkleint kwetsbaarheid en verlaagt ICT-kosten • Biedt back-up functie voor kleine gemeenten met beperkte capaciteit C. Waterketenkaart • Eén regionale kaart met actuele data over watergangen, rioolnetten, gemalen, peilen • Voldoet aan verplichtingen (Open Data, Omgevingswet, Stedelijk Afvalwater) • Maakt samenwerking en planvorming eenvoudiger (klimaatadaptatie, vergunningen, RO) • Alternatief (J&L kaart) is verouderd, per gemeente, niet openbaar en beperkt herbruikbaar D.

Neerslagdashboard • Realtime inzicht in neerslag en belasting rioleringsgebieden • Cruciaal bij calamiteiten en klimaatadaptatie • Financiële besparing door gezamenlijke aanbesteding: €30.000 per jaar Zie ook bijlage 2.

7. Baten en besparingen Categorie

Voorbeelden van baten

Financieel

Besparing op investeringen (casus Groningen), lagere ICT- en inhuurkosten

Operationeel

Efficiëntere inzet personeel, betrouwbare data, minder storingen

Beleidsmatig

Betere onderbouwing beleidskeuzes, uniforme rapportages, wettelijke naleving

Samenwerking

Regionaal overzicht, uniforme aanpak, kennisdeling, back-up capaciteit

8. Kosten en dekking Zie hiervoor begroting 2026

9. Risicoanalyse Risico

Maatregel

Uittreding deelnemer

Deelnameovereenkomst met opzegtermijn, afkoopregeling

Personeelsverloop of uitval

Stichting als werkgever, reservevorming, detachering waar nodig

Onvoldoende commitment

Governance via VD en DB, jaarplan en evaluatiecyclus

Onzekerheid fiscale aspecten

Fiscale toets vooraf, professioneel financieel beheer

10.

Voorgestelde oplossing

Oprichting van Stichting Waterketenbeheer Noord, met: • Een heldere splitsing van strategisch (waterketenakkoord), bestuurlijk (samenwerkingsovereenkomst) en operationeel (stichting) niveau • Professioneel beheer van personeel, ICT en data • Governance met een Vergadering van Deelnemers (VD) en Dagelijks Bestuur (DB) • Jaarlijkse begroting, verantwoording en evaluatie

Bijlage 1: Huidige verdeling van deelnemende partijen en de diensten Deelnemende partij

Deelnemers 2025 Algemene GBN samenwerkin g

M&M

WKK

DASH

Aa en Hunze Assen Eemsdelta Groningen Hogeland

deelnemer deelnemer deelnemer deelnemer deelnemer

deelnemer deelnemer deelnemer deelnemer

deelnemer deelnemer deelnemer deelnemer deelnemer

deelnemer deelnemer deelnemer deelnemer deelnemer

Midden Groningen

deelnemer

deelnemer

deelnemer

Noordeveld Oldambt

deelnemer deelnemer

deelnemer deelnemer

Pekela

deelnemer

deelnemer

Stadskanaal

deelnemer

deelnemer

Tynaarloo Veendam

deelnemer deelnemer

Westerkwartier Westerwolde

deelnemer deelnemer

deelnemer deelnemer deelnemer deelnemer bronhouder en deelnemer bronhouder en deelnemer deelnemer bronhouder en deelnemer bronhouder en deelnemer bronhouder en deelnemer deelnemer bronhouder en deelnemer deelnemer bronhouder en deelnemer

Waterbedrijf Groningen Water Maatschappij Drenthe Waterschap Hunze&Aas

deelnemer

bronhouder en deelnemer bronhouder en deelnemer

deelnemer

deelnemer

deelnemer

deelnemer deelnemer deelnemer deelnemer

deelnemer deelnemer deelnemer deelnemer deelnemer deelnemer deelnemer deelnemer deelnemer

deelnemer deelnemer

deelnemer

Waterschap deelnemer deelnemer Noorder Zijlvest Bronhouders zijn deelnemers van Data Space Groningen

deelnemer

Bijlage 2: De waarde van de waterketen-projecten Doel 2 en 3– Verbeteren kwaliteit en verminderen kwetsbaarheid: Meten en Monitoren Trekkers

Kees van Nes (projectleider) en André Hammenga (technoloog)

Waarop gebaseerd

Het hebben van een regionaal meet- en monitoringssysteem waarmee alle meetdata van zowel de rioleringswerken als van de zuivering technische werken in onze regio centraal wordt ingezameld in een data-analyse-systeem. De data wordt vervolgens gecontroleerd en gevalideerd zodat met zuivere en juist data wordt gewerkt. En na deze stap worden de gegevens door een waterketentechnoloog geanalyseerd en geïnterpreteerd. Het Meet- en Monitoringssysteem geeft de unieke mogelijkheid om als partners gezamenlijk te werken onder leiding van deskundigen aan verbetering van de waterketen. Drinkwaterverbruik gegevens (op buurtniveau) geven de mogelijkheid om verkeerde rioolaansluitingen op te sporen (afvalwater of regenwaterriolering). De analyse mondt uit in adviezen aan de verschillende gemeenten en waterschappen voor het verbeteren van de kwaliteit van de meetgegevens en om de werking van de keten binnen de zuiveringskring te optimaliseren. Ook de gevolgen van nieuwe opgaven van bijvoorbeeld klimaatadaptatie worden in het systeem inzichtelijk gemaakt. Regio: alle gemeenten, waterschappen en drinkwaterbedrijven (alleen inbreng drinkwatergegevens) participeren. Een begeleidingsgroep bestaande uit waterprofessionals en ICT-deskundigen wordt frequent geïnformeerd door het projectteam van Hunze en Aa’s.

De financiële administratie wordt verzorgd door de waterregisseur en de Vereniging van Groninger gemeenten.

Succesfactoren

Schaal van samenwerking

Te boeken winst/ resultaat

Planning globaal

Geraamde kosten Dekking

Inzicht in het verbeteren van de kwaliteit van de data. Inzicht in de praktische werking ten opzichte van het theoretische model. Inzicht in de waterbalans in een zuiveringskring. Inzicht in de juiste werking van pompen, gemalen en overstorten. Advisering aan gemeenten en waterschappen zodat de juiste investering wordt gedaan met vermijding van faalkosten. Milieutechnische verbeteringen: verminderen energiekosten pompen, verminderen riool overstorten, verbeteren werking R.W.Z.I., opsporen verkeerde aansluitingen. Inzicht in de (rest)capaciteit van de riolering gelet op de gevolgen van hevige regenval. 2020 en verder: proactieve advisering over inzicht in werking, optimalisatie en calamiteiten 2021 Alle deelnemers zijn aangesloten 2021 onderzoek mogelijkheid opsporen verkeerde rioolaansluitingen m.b.v. drinkwatergegevens. 2024 Evaluatie project € 308.000,- excl. Btw per jaar; Looptijd 5 jaar, vanaf 1 juli 2018; daarna evaluatie. Projectfinanciering waterketen samenwerking :80% gemeenten (w.v. 25% vast en 75% variabel m.b.v. aantal rioleringsaansluitingen) 20% waterschappen

1. Omschrijving Meten en Monitoren in het bestuursakkoord.

Samen

Zelf doen door gemeenten

Meerkosten zelf doen

Dagelijks wordt de data uit de hoofdpost van de gemeenten overgenomen in het Data-analysesysteem Wiski. De data wordt vervolgens gevalideerd in Validatietools en apart met vlag weer opgeslagen in Wiski. De vlag geeft aan of de waarden Valide, Invalide of Twijfelachtig zijn.

Dagelijks wordt om middernacht de data van de objecten van de vorige dag opgeslagen in de hoofdpost van de gemeente. De hoofdpost geeft de waarden in tabelvorm en grafiek weer. Om inzicht te krijgen in de werking moet je alle objecten één voor één bij langs. Dit is tijdrovend en gebeurd niet. Er is geen controle op juistheid van de data. Gemeenten reageren in het algemeen alleen op alarmen en doen geen data-analyse. Sommige gemeenten besteden ook de alarm afhandeling uit. Ervaring leert dat niet alle alarmen even adequaat worden afgehandeld. Gemeenten hebben geen tijd om afwijkingen te signaleren. Het overleg zien ze als een welkome aanvulling. De meeste gemeenten geven aan eerder afwijkende informatie te willen ontvangen en vaker in gesprek te gaan. Er is behoefte aan meer verdiepende analyses.

Voor het beoordelen van de data is specialistische kennis nodig. Voor een goede analyse van objecten (50 - 80 objecten) is minimaal 3-4 uur per week nodig. Indien afwijkingen te laat worden opgemerkt kan dit leiden tot schade aan pompen of hoger energieverbruik.

Rioolsystemen en het transport naar de rioolwaterzuivering zijn gemeentegrens overstijgend. Inzicht in de volledige werking van het transportsysteem per zuiveringskring kan alleen in de samenwerking worden verkregen.

De werking van het rioolsysteem in z’n totaliteit kan door derden door modellering worden verkregen. Een dergelijke berekening is onderdeel van het Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) en wordt 1x per 5 jaar uitgevoerd. Voor grotere gemeenten wordt dit per kern gedaan. Een modelberekening is incidenteel en kost ca. € 10.000 - € 15.000. Lekke riolen of teruglopende overstorten zijn niet inzichtelijk. Hierdoor hoger energieverbruik.

Alarmen van storingen worden niet opgeslagen in Wiski. Wel wordt gesignaleerd als een object geen data verzameld of niet met de hoofdpost communiceert. B.v. bij een lege accu van de gemaalcomputer of een foutmelding in de communicatie. Om de 8-10 weken wordt met de een gemeenten of waterschap gesproken over de werking van hun stelsel. Met name de toptien van de afwijkingen. Afspraken worden vastgelegd in Trello. Ook wordt de planning van aanpassingen aan objecten besproken. Er is geen tijd voor verdiepende analyses. O.a. neerslag is aan Meten en Monitoren toegevoegd. Dit geeft de mogelijkheid om automatisch afwijkingen en kengetallen te bepalen. Deze worden in een dashboard weergegeven. De waterbalans geeft permanent per zuiveringskring een overall inzicht in de werking van het rioolsysteem. De werking van de objecten wordt weergegeven in een dashboard.

Gemeenten hebben geen dashboard en inzicht met prestatie indicatoren e.d.

Door het niet adequaat afhandelen van alarmen kunnen meer storingen ontstaan of er wordt vaker en langdurig overgestort op oppervlaktewater, met milieuvervuiling als gevolg. Kost wat extra tijd van de rioolbeheerder, echter krijgt daardoor wel gerichte informatie om de juiste maatregelen te treffen en storingen te voorkomen. Er is behoefte aan meer diepgaande analyses van de werking van het afvalwatersysteem. Zelf hebben ze daarvoor geen tijd.

Toelichting gebruik Meten en Monitoren. Meten en Monitoren maakt gebruik van het data-analysesysteem genaamd Wiski van het Duitse bedrijf Kisters. Het is een pakket dat wereldwijd wordt gebruikt. Dagelijks wordt de informatie van de Telemetrie Hoofdposten van 14 gemeenten en de twee Waterschappen opgehaald. Vervolgens wordt de ruwe meetdata in een Validatiesysteem gevalideerd en met een vlag teruggezet in het wiski systeem. De vlag geeft aan of de meting valide, twijfelachtig of invalide is. De metingen worden vervolgens weergegeven in een dashboaord. Wekelijks wordt met één of twee gemeenten de afwijkingen besproken.

Een voorbeeld waarmee faalkosten voorkomen kunnen worden zit in de dagelijkse validatie van de meetgegevens met de informatie over afwijkingen en kengetallen per meetreeks en object, die middels een dashboard inzichtelijk voor de deelnemers zijn. Het betreft honderden afwijkingen die worden geconstateerd. Met inzicht in die afwijkingen kan er sneller ingegrepen worden en zo voorkomen worden dat vervolgschade gaat ontstaan. Daarnaast wordt wekelijks met één of twee deelnemers de bevindingen besproken. De meest urgente afwijkingen en de top 10 worden doorgenomen.

Een paar voorbeelden: -

Als een pomp te vaak aan en uit schakelt, kan er schade aan de pomp of aan de aansturing ontstaan. Vanaf 1 januari tot 21 mei zijn bij 43 objecten te hoge schakelingen (> 6 keer per uur) gemeten. Op basis hiervan zijn instellingen gewijzigd.

-

Als een pomp geheel of gedeeltelijk verstopt is ontstaat er verschil in draaitijd of debiet. Bij een flinke regenbui kan dit leiden tot onnodig overstorten van het stelsel op oppervlaktewater. Bij 32 rioolgemalen was de draaitijd invalide. Dit komt ook regelmatig voor bij bergbezinkbassins. Als deze niet tijdig wordt leeggepompt is de berging in het riool onvoldoende en stort sneller over. Bij 78 bergbezinkbassins is de gemeten waterhoogte invalide. Dit kan ook het ontbreken van het meetsignaal zijn.

2. Een pomp kan bij droog weer 24 uur per dag blijven draaien. In de hoofdpost van gemeente of waterschap geeft dit geen alarm. Validatietools signaleert dit wel. De waterketenkaart zoals benoemd in het bestuursakkoord. Doel 2 en 3– Verbeteren kwaliteit en verminderen kwetsbaarheid: Waterketenkaart Trekkers

André Hammenga (projectleider)

Waarop gebaseerd

Voor iedere gemeente in Groningen en Noord-Drenthe is een “Waterkaart” gemaakt waarop alle waterobjecten zijn weergegeven. De watergegevens van het waterschap en de gemeente komen op de deze kaart samen. Bij het vormgeven van deze kaart werden de waterzaken voor de partners over en weer inzichtelijk en konden fouten worden hersteld. Met behulp van deze waterkaart zijn de waterprofessional in staat de totale werking van het watersysteem helder en duidelijk te doorzien en worden problemen en verstoringen eenvoudiger en sneller opgelost. Water houdt zich echter niet aan organisatiegrenzen en er zijn veel meer interne (bijvoorbeeld ruimtelijke ordening, wegenbeheerder) en externe (Het Rijk, de provincie, inwoners, bedrijven) partijen die de informatie op deze waterkaart willen gebruiken. Bijvoorbeeld voor het doen van vergunningaanvragen, de klimaatmaatregelen of planologie. De Omgevingswet vraagt om tijdige en toegankelijke gegevensverstrekking op basis van actuele gegevens. Ook moet de informatie voor de uitwisseling met derden voldoen aan landelijke normen en standaarden. In aansluiting op landelijke ontwikkelingen met betrekking tot het uitwisselen van data (BAG, BGT, PDOK, Klimaatatlas), de toepassing van nieuwe technieken voor open datastructuren en de risico’s voor cybercriminaliteit is een nieuw project gestart.

De waterkaarten voegen we samen in een “regionale waterketenkaart”. We zorgen ervoor dat de bronhouders (gemeenten en waterschappen) regelmatig aangepaste en nieuwe gegevens leveren, zodat de actualiteit en de betrouwbaarheid is gewaarborgd. Tevens zullen de gegevens moeten voldoen aan de landelijke standaarden (GWSW/Aquo), zodat we dezelfde taal spreken. Bijvoorbeeld, we spreken op de kaart allemaal over een “rioolgemaal” en niet over een “rioolpompstation” of een “rioolpersgemaal”. Op termijn kunnen de gegevens van het project “Meten en Monitoren” worden toegevoegd aan de waterketenkaart zodat deze informatie op een snelle en toegankelijke manier wordt uitgewisseld. Voor de uitwisseling en samenvoegen van de waterkaart tot een waterketenkaart werken we samen met het Gegevens Knooppunt Groningen (GKG), dit is een ander regionaal initiatief. Het GKG borgt een veilige en betrouwbare uitwisseling én schept de unieke mogelijkheid om de watergegevens te combineren met andere data: bodem, geluid, energie en de uitgevoerde klimaat stresstesten. Het GKG wordt momenteel gedragen door een groot aantal bronhouders in de provincie Groningen en naar verwachting neemt dit aantal de komende jaren toe. De partners die (nog) geen bronhouder zijn noemen we participanten en zij doen alleen mee voor het thema waterketenkaart.

Voor de uniforme uitwisseling van gegevens is het noodzakelijk dat iedere gemeente en waterschap de brongegevens heeft gestandaardiseerd volgens landelijke standaarden (GWSW en AQUO) en ter beschikking stelt via een

Succesfactoren

Schaal van samenwerking

Te boeken winst/ resultaat

Planning globaal Geraamde kosten Dekking

zogenaamde (open) webservices portaal. Het is van belang dat iedere gemeenten en waterschap in de eigen bronbestanden de gegevens op een voldoende hoog kwaliteitsniveau heeft of gaat brengen (bijvoorbeeld door het regionale project gezamenlijk gegevensbeheer). De informatie op de kaart regelmatig wordt geactualiseerd (dagelijks, maandelijks of per kwartaal). Regio: alle gemeenten en waterschappen. Een regionale projectgroep bestaande uit waterprofessionals werkt aan de waterketenkaart. Gemeenten kunnen zo nodig externe ondersteuning inhuren. Een drietal sub werkgroepen werkt aan deelonderwerpen: Standaardisatie GWSW/Aquo, Keuze en inrichting Open data portaal en kenniskring water (wat vraagt de klant aan informatie). Inzicht in de totale werking en samenhang (ondergronds en bovengronds) van het watersysteem. Integrale afstemming tussen bronhouders, Informatiebron inwoners en input voor bedrijven, Input voor het maken van stedelijke en ruimtelijke plannen. Input voor Inzicht in stresstesten en input voor klimaatmaatregelen. Informatie voor ruimtelijke ordening, (grensoverschrijdende) waterhuishouding in zowel stedelijk als landelijk gebied, inzicht in het rioolstelsels en bemalingsgebieden, inclusief de overstorten, de rioolpersleidingen en rioolgemalen. Regulier beheer € 27.500,- excl. Btw per jaar voor projectleiding. € 45.000,- excl.

btw per jaar voor samenwerking met GKG Projectleiding: regionale financiering waterketen samenwerking. Samenwerking GKG: participanten.

Toelichting waterketenkaart. Door rioolbeheerders van gemeenten geven regelmatig aan dat ze de Waterketenkaart niet gebruiken, omdat ze de waterkaart van J&L kunnen raadplegen. Het klopt dat de Waterkaart van J&L wat meer info bevat, zoals b.v. factsheets van de rioolstelsels. Daarom goed om de verschillen met de Waterketenkaart nog es aan te geven. De waterkaart van J&L heeft wellicht aan de basis gestaan, maar is geen onderdeel van onze samenwerking in de waterketen. De kaart is eigendom van adviesbureau J&L Datamanagement en is per gemeente ingericht, niet openbaar en de data kan niet worden gedownload. Verder wordt deze ca. 1 keer per vijf jaar bijgewerkt en is de basis van de SSW’s die J&L voor een aantal gemeenten uitwerkt (in pdf overigens). Dat gemeente en waterschappen hier voor hun werk gebruik van maken is op zich niks mis mee. J&L gebruikt de kaart ook voor het opstellen van een SSW. De data van J&L is ook de basis voor het opnemen van data in het bronbestand van de gemeenten, tenminste als de gemeenten van J&L gebruik maken. Met de Waterketenkaart bevat de informatie die we via open dataportalen van RIONED (GWSW), het Waterschapshuis (Gegevens Knoppunt Waterschappen) en PDOK van het kadaster delen. Op deze wijze wordt het voor derden mogelijk om zonder kennis van GIStechnieken inzicht te krijgen in water en riool gerelateerde informatie.

De informatie is openbaar, voldoet aan de standaard, wordt regelmatig geactualiseerd (per maand of jaar) en is door iedereen te downloaden. Daarmee voldoet de Waterketenkaart aan de landelijke verplichting om de informatie op orde te hebben, te delen volgens de standaard afspraken en voor iedereen ongevraagd beschikbaar te stellen. Ook in het kader van de Omgevingswet en de EU-richtlijn stedelijk afvalwater. De Waterketenkaart is voor gemeenten en waterschappen een drive om de riool- en waterinformatie op orde te hebben en landelijk te delen. Je wilt als organisatie daarin niet achterlopen. We hebben de Waterketenkaart ondergebracht bij Data Space Groningen, omdat de beide waterschappen en de meeste gemeenten daarvan bronhouder zijn. Op zich zou dit ook bij het Waterschapshuis kunnen worden ondergebracht (een publieke organisatie). Dit laatste hebben we onderzocht, echter het Waterschapshuis is nu nog niet zover dat ze alles willen overnemen. Daarnaast hebben de Waterschappen nog lang niet alle informatie in het Gegevens Knooppunt Waterschappen staan.

3. Gegevenbeheer Noord. Doel 2 en 3– Verbeteren kwaliteit en verminderen kwetsbaarheid: Gezamenlijk gegevensbeheer Trekkers

Dries Jansma (projectleider)

Waarop gebaseerd

Betrouwbare informatie vormt de basis voor de juiste beslissingen. Zo kan onjuiste informatie leiden tot slechte keuzes en beslissingen en tot extra kosten. Het hebben van een actuele, betrouwbare en complete (ABC) informatie van het rioleringsareaal is het fundament van het werken van de rioolbeheerder, het Meet- en Monitoringssysteem en de Waterketenkaart. De rioolbeheerder heeft deze gegevens nodig voor het bepalen van zijn onderhoudsstrategie en renovatie en vervangingsbeslissingen (assetmanagement) Het Meet en Monitoringssysteem verliest aan waarde wanneer daar geen ABC-gegevens mee gemoeid zijn. En de Waterketenkaart is onbetrouwbaar als de kaartgegevens niet kloppen. De uitwisseling van ABC-gegevens in het landelijke format (GWSW en DAMO) is verder een speerpunt in het Addendum van het bestuursakkoord water. ABC-gegevens bij elke gemeente mondt uit in adviezen aan de rioolbeheerder voor renovatie, onderhoud en tijdige vervanging van rioleringsonderdelen. Het GWSW proof maken van de rioleringsgegevens zorgt voor professionele uitwisseling met de Waterketenkaart en het Meten en Monitoringssysteem. Ook de gevolgen van nieuwe opgaven van bijvoorbeeld klimaatadaptatie worden opgepakt omdat er betrouwbare hydraulische berekeningen worden uitgevoerd.

Succesfactoren

Schaal van samenwerking

Te boeken winst/ resultaat

Planning globaal

Geraamde kosten Dekking

Een overgroot deel van de gemeenten is aangesloten of overweegt aan te sluiten. Het projectteam werkt dagelijks samen aan de Duinkerkenstraat 45 in Groningen. De resultaten zijn succesvol. De komende tijd wordt overlegd met gemeenten in hoeverre de samenwerking wordt uitgebreid. De financiële administratie wordt verzorgd door GegevensBeheer Noord en de gemeente Eemsdelta Een actueel, betrouwbaar en compleet databestand van het rioleringsareaal. Een databestand dat uitwisselbaar is met databestanden van andere organisaties. Inzicht werkwijze andere gemeenten met betrekking tot keuzen in onderhoud en vervangingsstrategie zodat gekozen kan worden voor het optimum. Onafhankelijke adviezen over onderhoud, renovatie en vervanging en daarbij potentieel grote besparing ten opzichte van ongewijzigde werkwijzen. Betrouwbare input voor waterketenkaart en meet- en monitoringssysteem. Effectieve inzet van schaars personeel in projectteam GGB en optimaal gebruik maken elkaar kennis en ervaring. 2025 en verder: meer taken en gemeenten bedienen, naast het Databeheer ook het tekenen van overstortpaspoorten, maatregelpakketten opstellen, beoordelen riolering en Gis werkzaamheden uitvoeren op verzoek van gemeenten € 90.000,- excl. btw per jaar voor algemene kosten van het project. Afname/vergoeding uren projectteamleden buiten beschouwing gelaten. Projectfinanciering door deelnemende gemeenten.