07. Beantwoording technische vragen jaarrekening

Technische vragen Jaarrekening 2021 & Voorjaarsnota 2022

Inhoudsopgave 1.

2.

Technische vragen GemeenteBelangen .......................................................... 3 1.1

Jaarrekening 2021 ......................................................................... 3

1.2

Voorjaarsnota 2022 ........................................................................ 6

Technische vragen Boer & Burger Partij ......................................................... 8 2.1

3.

Technische vragen PvdA ........................................................................... 21 3.1

4.

7.

Jaarrekening 2021 ........................................................................ 25

Technische vragen ChristenUnie ................................................................. 27 6.1

Jaarrekening 2021 ........................................................................ 27

6.2

Voorjaarsnota 2022 ....................................................................... 29

Technische vragen VVD ............................................................................ 31 7.1

8.

jaarrekening 2021 ......................................................................... 24

Technische vragen CDA ............................................................................ 25 5.1

6.

Jaarrekening 2021 ........................................................................ 21

Technische vragen SP .............................................................................. 24 4.1

5.

Jaarrekening 2021 ......................................................................... 8

Jaarrekening 2021 ........................................................................ 31

Technische vragen D66............................................................................. 43 8.1

Voorjaarsnota 2022 ....................................................................... 43

1. Technische vragen GemeenteBelangen 1.1

Jaarrekening 2021

Vraag 1 Bij circa 90 % van de gebouwen kunnen we de meterstanden op afstand lezen. bij 10 % nog niet, om welke gebouwen gaat het? Een deel van die 10% gaat over gebouwen die technisch nog niet gemonitord kunnen worden vanwege technische problemen bij de netbeheerder Enexis. Daar wordt aan gewerkt. De rest gaat over pompgemalen en dergelijke. Vraag 2 Een aantrekkelijk en veilige buitenspeelruimte voor onze inwoners en bezoekers. alle speelvoorzieningen zijn gekeurd. Kunt u aangeven in percentages wat is goedgekeurd en wat is afgekeurd? Toestellen die zijn afgekeurd vormen een direct risico voor de veiligheid. Als dit het geval is, worden deze ontoegankelijk gemaakt. Hierna wordt gekeken of er een reparatie kan plaatsvinden. Is dit niet het geval, dan wordt het toestel verwijderd. De uitkomsten van de inspecties worden onderverdeeld in U1, U2 en U3. U1 betekent de hoogste urgentie (z.s.m. oplossen), en U2 en U3 hebben minder prioriteit, maar moeten binnen een aantal weken/maanden worden verholpen. De gemeente Midden-Groningen telt in totaal 1065 speeltoestellen. Op basis van de inspectie van april, kunnen we concluderen dat 1,3% (U1) acuut onderhoud nodig had. Van de 1065 toestellen waren er 206 toe aan kleine reparaties en onderhoud (U2 en U3), hetgeen ca. 20% betrof.

Aangezien het onderhoud en de inspecties een doorlopend proces betreft, zou dit percentage op dit moment afwijkend kunnen zijn. Vraag 3 2.1.6 Fysieke leefbaarheid. Staat aangegeven dat de kosten voor groenonderhoud toenemen. In welke mate nemen de kosten toe en welke factoren zorgen voor het toenemen van de kosten. Er wordt rekening gehouden voor de groenbranche met een prijsindexatie van 4% tot 6% in 2022 (gebaseerd op de consumentenprijsindex (CPI), die op dit moment bekend is tot en met november 2021, en op de loonsverhogingen volgens de cao per 1 maart en 1 september 2021, teruggerekend op jaarbasis). Onderstaande factoren spelen een belangrijke rol in de toenemende kosten: • Krapte op arbeidsmarkt – hogere personeelskosten • Stijgende brandstof en energieprijzen • Duurdere inkoop materiaal en materieel vanwege hoge inflatie.

3

Vraag 4 2.1.6 Fysieke leefbaarheid /kosten afval. Het doel is verdere afvalscheiding. Wat is hierin de kosten-batenanalyse. Wat kost het extra scheiden en wat levert het op? Op voorhand is daar niets over te zeggen. Wel of niet scheiden is afhankelijk van wet- en regelgeving en de inzamelplicht die daaruit volgt voor gemeenten. Daarnaast geldt dat gescheiden inzameling pas zin heeft als er ook specifieke verwerking is. Voorbeeld daarvan zijn luiers. Er is nog geen aparte verwerkingscapaciteit (luierrecycling) voor luiers, dus gescheiden inzamelen heeft geen zin. Dergelijke verwerkingscapaciteit is wel in ontwikkeling maar pas nadat bekend is wat de kostprijs is van verwerking en aparte inzameling kan er een kosten-baten analyse worden gemaakt. Een andere belangrijke sturing voor gescheiden inzameling is de zogenaamde producentenverantwoordelijkheid. Hierbij geldt dat de producent door wet- en regelgeving verplicht wordt om een inzamelsysteem op te zeten. Daartoe wordt geld gereserveerd door producten en daaruit wordt de gescheiden inzameling vergoed. Voorbeelden hiervan zijn de verwijderingsbijdrage voor elektrische apparatuur, de vergoedingenstructuur voor plasticmetaalverpakkingen en drankenkartons (PMD). Momenteel is er een producentenverantwoordelijkheid voor textiel in voorbereiding.

Vraag 5 2.2.4 Jeugd, staat dat we willen blijven investeren in voorzieningen voor ouders en kind. Uit de tabellen blijkt dat er geen deelnemers zijn in 2021. Klopt dit of zijn er geen cijfers door corona? Het is onduidelijk waar deze vraag precies betrekking op heeft. De vraagsteller heeft aangegeven dat deze vraag buiten beschouwing gelaten kan worden. Vraag 6 2.4 WMO oude taken. Wat voor indexatiecijfer is het uitgangspunt, inzake kostenstijging? De indexatie 2021 is 3%. Vraag 7 2.6 Jeugd. Waarom is er vanaf 2023 geen rekening gehouden (cq begroot op extra kosten jeugdzorg?) En waarop is de 2 % indicatiecijfer op gebaseerd? Deze vraag heeft wat meer betrekking op de Voorjaarsnota 2022, maar beantwoorden we hier graag. Op moment van opstellen van de begroting 2022 was een indexatie van 2% gebaseerd op een reële inschatting. Door de toenemende inflatie in de afgelopen periode is het huidige inflatiepercentage veel hoger. Voor 2023 en verder is geen rekening gehouden met toename lasten. Meerjarige effecten zijn onvoldoende te duiden, een structureel hoger benodigd budget ligt voor de hand. Het geprognotiseerd financieel resultaat zal daarmee nadelig worden geraakt. Voor het zomerreces verwachten we een eerste doorrekening te kunnen maken, die we mee willen nemen in de begroting 2023-2026.

Vraag 8 Waar is weerstandsratio van 1,92 naar 1,38 % op gebaseerd? Gezien de normale begrotingsomvang, zou dit zoals we hebben begrepen rond de 4,5 % moeten liggen normaliter. Met bijvoorbeeld 1 % extra inflatie (t.o.v. van de maximaal 5 % waar rekening mee is gehouden), betekend 1% ook 1 miljoen die uitgegeven kan worden en ratio wat dan sneller kan dalen. Wat is hierin de afweging geweest? In uw vraag worden een tweetal zaken door elkaar gebruikt. Enerzijds de weerstandsratio. Dat is de beschikbare weerstandscapaciteit (omvang algemene reserve) gedeeld door het totaal aan risico’s. Anderzijds benoemt u een percentage van 4,5% over de totale begrotingsomvang. Beide zijn twee

4

verschillende manieren om het gewenste benodigd weerstandsvermogen te benoemen. MiddenGroningen hanteert de weerstandsratio en niet een percentage over de totale begrotingsomvang. Voor wat betreft de weerstandsratio verwijst u naar de begroting 2022. Hierin zijn de getallen 1,92 (2022) aflopend naar 1,38 (2025) opgenomen. Op basis van de realisatie kunnen we constateren dat de weerstandsratio over 2021 uiteindelijk 1,8 bedraagt, zoals op pagina 143 nader staat toegelicht. Vraag 9 In de periode 2022-2025 is rekening gehouden met 79 miljoen herfinanciering en aanvullende financiering. Welke kosten /rentes moet hierbij worden uitgegaan? Is hierbij rekening gehouden met stijging rentes in de markt en wat voor invloed heeft dit op de meerjarenbegroting? Het bedrag van 79 miljoen is inderdaad het totaal van te verwachten op te nemen nieuwe leningen. Deels betreft het herfinanciering. De invloed op het totaalsaldo van de uitstaande leningen is 47 miljoen euro. De ontwikkelingen op de markt worden gevolgd en we constateren inderdaad dat de rentes stijgen. Er zal invloed zijn, maar deze is enigszins beperkt, doordat we “oude” leningen met hoge rentepercentages moeten vervangen door nieuwe leningen met soms nog lagere rentepercentages dan toen.

Dit wil niet zeggen dat er op termijn geen nadelig effect kan ontstaan vanwege de stijgende rente, maar het is nu te vroeg daar iets over te zeggen. De tijd van negatieve rentes (waarmee we afgelopen jaren wel enkele voordelen zagen ontstaan) lijkt achter ons te liggen. Indien sprake is van een substantiële wijziging in de rentelasten wordt dat gerapporteerd in de P&C-documenten en indien noodzakelijk gevolgd door een voorstel tot budgettaire aanpassing van de begroting. Vraag 10 Wat is de redenen dat het aantal kinderen wat wordt ondersteund maatwerkbudget, meer dan gehalveerd is? Terwijl het aantal mensen dat afhankelijk is van maatschappelijke organisaties niet is gedaald? We hebben succesvol een aantal fondsen aangeschreven waarvan we budget hebben ontvangen om kinderen te helpen, waaronder het Hazewinkelfonds. Hierdoor hoefden we dus geen beroep te doen op het maatwerkbudget. Daarnaast waren er in 2021 ook minder aanvragen. Vraag 11 Elektrische auto’s hebben op de balans een afschrijftermijn van 12 jaar. Wordt gezegd dat de accu een levensduur heeft van 8 tot 10 jaar. Is hier rekening mee gehouden? Accu’s elektrische auto’s staan ook los op de balans met een afschrijftermijn van 6 jaar. Gaat dit om vervangende accu's? De accu’s van onze huidige elektrische voertuigen hebben een levensduur van 6 jaar.

Deze zijn apart opgenomen omdat het voertuig een langere levensduur heeft. De afschrijvingstermijn van 6 jaar gaat inderdaad om het vervangen van de accu’s van onze huidige elektrische voertuigen. Vraag 12 Samenwerkingsverband Wedeka heeft een negatief resultaat, wat naar ratio onder de deelnemers wordt verdeeld, de vraag is wat voor komende jaren begroot is aan negatief resultaat? 2022

2023

2024

2025

2026

Exploitatietekort Wedeka

€ 7,1 miljoen

€ 7,2 miljoen

€ 6,9 miljoen

€ 6,6 miljoen

€ 6,3 miljoen

Verwacht aandeel tekort MG

€ 552.000

€ 525.000

€ 507.000

€ 479.000

€ 459.000

5

1.2

Voorjaarsnota 2022

Vraag 13 Verklaring van economie: lasten 390 - baten 243 een negatief saldo van 147.000 euro. Wat is hier de oorzaak van? De baten van € 243.000 betreft de verkoop van een bouwkavel in Harkstede. De lasten ten hoogte van € 390.000 betreffen diverse zaken: € 150.000 pont over Drents Diep, € 5.000 kosten i.v.m. verkoop bouwkavel Harkstede, € 54.000 bijstelling deelnemersbijdrage gemeenschappelijke regio Veiligheidsregio, € 162.000 bijstelling deelnemersbijdrage gemeenschappelijke regio Omgevingsdienst Groningen. € 19.000 onderhoud havens/waterwegen. Vraag 14 Begrotingswijziging 2022 -2025; Dorpen en wijken. Ondanks incidentele aanvullende (verhoging) voor Groen van 450.000 euro nog een negatief saldo van 113.000 euro. Wat is hier de oorzaak van? Uw raad vindt net als wij dat het openbaar groen in onze gemeente een extra impuls nodig heeft. Voor 2022 heeft uw raad hier €450.000 extra middelen voor beschikbaar gesteld. Deze extra middelen willen we ook echt buiten inzetten voor de gewenste impuls in de openbare ruimte. Het negatieve saldo van € 113.000 wordt veroorzaakt door andere ontwikkelingen en staat hier dus los van. Deze overige ontwikkelingen zijn: a. Het opvoeren van een budget van € 30.000 voor onderzoek naar de onteigening en doorverkoop van Joods vastgoed in de Tweede Wereldoorlog; b.

Werkzaamheden voor de OR gaan qua inzet ten koste van de beschikbare capaciteit van het team waartoe het OR-lid behoort. Er zijn afspraken gemaakt dat in die situatie een team wordt gecompenseerd. Binnen het programma Dorpen en Wijken geeft dat een last van € 35.000, maar hier staat een stelpost tegenover in programma 6; c. Bij langdurige ziekte is het mogelijk dat het desbetreffende team tijdelijk een extra budget krijgt ter voorkoming van achterstand in de werkzaamheden. Binnen dit programma is een budget beschikbaar gesteld van € 15.000. d. De overige € 33.000 aan mutaties hebben betrekking op een wijziging van de verdeling van de loonkosten binnen het programma, hetgeen overigens niet leidt tot nadelige gevolgen voor het saldo van de begroting omdat voor een gelijk bedrag binnen programma Bestuur een stelpost wordt verlaagd. Vraag 15 Wat is de geraamde impact van de visies Vrijetijdseconomie en verstedelingsopgave, daar we zelf een aantal investeringen moeten doen? Er wordt gewerkt aan een visie Vrijetijdseconomie met een uitvoeringsprogramma. Deze gaan we op geld zetten. Daarna komen deze via het college bij de raad voor besluitvorming. Verder wordt er gewerkt aan een concretere invulling van de Verstedelijkingsstrategie Regio Groningen Assen. Er is nu nog weinig te zeggen wat de financiële gevolgen voor gemeente Midden-Groningen zijn.

Vraag 16 Is het al mogelijk om bij benadering aan te geven wat mogelijk de investeringskosten kunnen zijn? We werken nog aan deze wensen. Voor een financiële vertaling is het nog te vroeg.

6

Vraag 17 Bestuur ondersteuning abonnement en porto kosten. Ten aanzien van de abonnementen 100.000 euro is er een roulatiesysteem binnen het gemeentehuis om de kosten te drukken? We hebben niet specifiek een roulatiesysteem ingericht. We hebben net een aanbesteding afgerond waarbij wij ook de vraag hebben gesteld om ons te helpen het abonnementenbestand te actualiseren en dubbele abonnementen te voorkomen. Ook is de nadruk gelegd om de abonnementen zoveel mogelijk digitaal af te nemen zodat meerdere personen van hetzelfde abonnement gebruik kunnen maken. Vraag 18 Wanneer is de raad akkoord gegaan met de investering van 600.000 euro voor de Knijpsbrug? Project Knijpsbrug en omstreken/ toekennen krediet is opgenomen in de voorjaarsnota 2021. Dit was het moment dat de raad akkoord is gegaan met de investering. De comptabele verwerking (van het investeringskrediet) is toen achterwege gebleven en wordt nu geregeld. Vraag 19 Het nieuwe werken digitalisering vallen deze kosten niet onder automatisering? Bij de begroting voor het Huis voor Cultuur en Bestuur is afgesproken dat de digitaliseringskosten uit de reserve voor het Huis van Cultuur en Bestuur worden betaald. De keuze hiervoor heeft ermee te maken dat in ons nieuwe gebouw meer digitaal gewerkt wordt.

Vraag 20 Was er überhaupt nog een reserve post voor het Huis van Cultuur en Bestuur? Zo ja, hoeveel bedraagt dit dan? Ja, in de jaarrekening is dit opgenomen op bladzijden 207/208. Het bedrag in de reserve per 31-122021 bedraagt € 1.718.000. Op deze reserve liggen diverse claims. Op pagina 207 en 208 zijn deze claims benoemd. In grote lijnen gaat het om nieuwbouw BWRI en de ontwikkeling van het centrum van Muntendam (oude gemeentehuis). Vraag 21 Wat was de reden dat de gemeente betaalde voor het bestemmingsplan voor een reguliere camping? In de vorige bestuursperiode (2018-2022) zijn (bestuurlijk) toezeggingen gedaan aan de betreffende ondernemer. Dit is een uitzondering op de bestaande uitgangspunten.

7

2. Technische vragen Boer & Burger Partij 2.1

Jaarrekening 2021

Vraag 1 Onder het kopje WMO (blz. 42) wordt gesproken van een wachtlijst. Hoe lang is deze wachtlijst? (In tijd, hoe lang moet men wachten op hulp). Mensen kwamen op de wachtlijst als er langer dan de wettelijke termijn van 8 weken gewacht moest worden. Er is uiteraard gekeken naar urgentie, deze werden gelijk op gepakt. Eind 2021 is er extra ingezet om de wachtlijst weg te werken. Sinds april 2022 is er geen wachtlijst meer voor de Wmo. Vraag 2 Op blz. 49 wordt er toch weer gesproken over 400 gezinnen met complexe problemen. Ik weet zeker dat dit er in 2019 300 waren. Hoe is het mogelijk dat dit aantal met 25% is gestegen? Bij de aanpak van de top 300 is een keuze gemaakt om de 20% duurste cliënten te onderzoeken. De 400 gezinnen hebben betrekking op de groep die structureel hulp ontvangt. Hierin zit een grote overlap, maar kan niet één-op-één met elkaar worden vergeleken. Vraag 3 Bullet 8 => Het aantal kinderen in de jeugdbescherming daalt. Met hoeveel dan? Dit is een fout in de tekst van de jaarrekening. Hoewel het streven was om het aantal te laten dalen, zaten er in 2021 drie extra jeugdigen in de jeugdbescherming (zie Thema 5: uitgangspunt 5). Vraag 4 Hoe kan het dat van de 43 adviesgesprekken maar 4 een aanvraag voor schuldhulpverlening hebben gedaan? Maar 4 in heel 2021? Deze cijfers geven geen volledig beeld van de werkelijkheid.

Bij aanvang van 2021 voerden preventiespecialisten de adviesgesprekken. Zij hielden bij hoeveel aanvragen er werden doorgeleid naar schuldhulpverlening. Begin 2021 is deze werkwijze verandert. Schulddienstverleners voeren nu een eerste ‘open’ kennismakingsgesprek. Dit gesprek kan eenmalig zijn (een adviesgesprek) of leiden tot een aanvraag. Deze opties worden sindsdien ook als dusdanig geregistreerd. Het aantal adviesgesprekken dat uiteindelijk tot een aanvraag schuldhulpverlening heeft geleid is sindsdien niet meer op deze wijze geregistreerd. Vraag 5 Totaal in 256 miljoen aan omzet. Uitgaven 247 miljoen. Resultaat 8 miljoen. Op zich hartstikke goed, compliment aan onze voorgangers. Een compliment is altijd prettig. Vraag 6 Vastgoedbeleid blz. 20: de volgende stap is het uitwerken van het beleid... welk beleid?? Deelprojecten? Kader? Geen concrete doelen en plannen. Het gaat hier om beleid omtrent vastgoed en voorzieningen. Het vastgoedbeleid stelt zaken vast voor huur, verhuur en gebruik van vastgoed, het beheer en strategisch management van het vastgoed. En vastgoed krijgt ook een plek in het voorzieningenbeleid zoals bijvoorbeeld in het beleid rondom sportvoorzieningen (reeds vastgesteld), waarin wordt aangegeven op welke manier vastgoed beschikbaar wordt gesteld voor sportdoeleinden.

In het vastgoed en voorzieningenbeleid (de deelprojecten) komt de uitwerking terug van de kaders die op 9 september 2021 door de raad is vastgesteld.

8

Vraag 7 Huis van cultuur enz. rookvrij maken?? Pag. 36.. is toch al lang rookvrij? Aantal rokers omlaag? Hoe weet je dat? Het gaat om de ruimte rondom het Huis van Cultuur en Bestuur. Door het college, de directie en de OR is besloten om een rookvrije zone in te richten rondom de ingangen van het Huis van Cultuur & Bestuur. Dit past bij het raadsbesluit van november om het Lokaal preventieakkoord vast te stellen. Hierin is het tegengaan van rookgedrag een van de belangrijkste speerpunten. Onlangs is daarom al een rookvrije zone bord geplaatst, de overige inrichting van de rookvrije zone volgt spoedig. De gemeente monitort het aantal rokers niet zelf. We weten wel dat het beperken van plekken om te roken leidt tot een afname van het aantal rokers. Sinds 2020 monitort het RIVM het aandeel rokers in de gemeente. https://www.rivm.nl/media/smap/rokers.html?gemeente=MiddenGroningen Vraag 8 Pagina 42 tarief huishoudelijke hulp.. hoe hoog is dat? Het tarief voor Huishoudelijke Hulp per 1 april 2022 bedraagt tussen de € 29,64 (HH1) en € 30,74 (HH2) per uur. Vraag 9 Pag. 49 nu weer 400 gezinnen met complexe problemen die 75% van het budget gebruiken.. moet toch anders kunnen.. hoeveel is dat budget voor jeugdzorg? In 2022 is het totale budget voor jeugdhulp € 26.123.836,00, waarvan € 900.000 pgb en €25.223.836,00 ZIN. Vraag 10 Blz. 58 kwaliteit Vve verhogen..

er zijn maar 5 partijen die hier aan meewerken.. er zijn veel meer aanbieders van kinderopvang in de gemeente. Waarom zijn die niet benaderd? Is een beetje een linke omdat ik ook kinderopvang doe.. maar in de 16 jaar dat ik dat doe ben ik nog nooit gevraagd door de gemeente om mee te denken Alle kinderopvang organisaties hebben een pedagogisch beleidsmedewerker en coach dat is verplicht. Vve uitbreiden naar meer aanbieders dan alleen de 5 van nu. Hoewel u geen technische vraag stelt, geven we u graag wat meer achtergrondinformatie. De vijf kinderopvangaanbieders bieden samen 230 VVE plekken. In onze gemeente hebben we ongeveer 200 doelgroep peuters. Er zijn bij de huidige aanbieders dus voldoende plekken. Met deze aanbieders heeft de gemeente een subsidierelatie voor het VVE-aanbod. Het klopt dat op alle kinderopvang coaching en pedagogisch beleid verplicht zijn. Voor de VVE kinderen zijn met ingang van 2022 extra eisen gesteld aan inzet van pedagogisch beleidsmedewerkers en coaches en de minimale urenomvang hiervoor. De aanbieders van VVE moeten dus boven op de minimale verplichting, aan extra eisen voldoen. Vraag 11 Ik weet zeker dat andere aanbieders van kinderopvang ook wel willen meedoen en dan bereiken we meer kinderen. Ik heb twijfels over die 70% die ze noemen Dit is geen technische vraag.

9

Vraag 12 Pag. 59 vier keer overleg met de aanbieders van VVE Waarom niet alle kinderopvang benaderen? Het gaat hier om de VVE overleggen in het kader van het Onderwijskansenbeleid. De overleggen vinden plaats binnen de subsidierelatie tussen gemeente en de kinderopvangorganisaties die VVE aanbieden. In deze overleggen agenderen we onderwerpen die te maken hebben met het volgen en verbeteren van de kwaliteit van het VVE aanbod en de subsidieafspraken hierover. Daarmee is de agenda en frequentie van overleg niet passend voor alle kinderopvang-aanbieders. Vraag 13 Pag. 61 5 ondersteuners op 8 kindercentra.. ik zal voor de grap een lijst maken van alle kinderopvang in de gemeente.. zijn er wel tegen de 100 denk ik Eveneens geen technische vraag, maar hierbij aanvullende informatie. De inzet van kind-ouder ondersteuners (voorheen jeugdondersteuner) komt voort uit het plan dat wij samen met scholen hebben gemaakt vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Het NPO is door het Rijk opgesteld om achterstanden ten gevolge van de coronacrisis aan te pakken. Met kindcentra bedoelen we de brede kindcentra met 1 of 2 scholen, kinderopvang en peuteropvang/VVE en eventuele andere voorzieningen. Onze gemeente heeft 15 kindcentra met hierin in totaal 23 scholen. Dit betekent dat meer dan de helft van de scholen een kind-ouder ondersteuner heeft.

De keuze voor de 8 locaties is gebaseerd op een hoge schoolweging – de betreffende scholen in deze kindcentra hebben gemiddeld meer doelgroepkinderen. De kind ouder-ondersteuners zijn in eerste instantie verbonden aan de scholen, maar werken in het kindcentrum met alle partijen rond het kind samen, ook met de kinderopvang. Vraag 14 Pag. 64 actuele leerling prognoses.. de nieuwe scholen zijn te klein.. hoe kan dat? De norm voor regulier primair onderwijs bedraagt 5,03m2/leerling, te verhogen met een vaste voet van 200m2. De criteria zijn opgenomen in de verordening onderwijshuisvesting; deze is op 23 december 2021 opnieuw vastgesteld door de gemeenteraad. Met deze verordening sluiten wij aan op de modelverordening van de Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG). In het nu nog lopende scholenprogramma is de scholen de kans geboden om beperkt groter (5%) te bouwen dan de norm. In de verordening onderwijshuisvesting hebben wij opgenomen (conform advies VNG) dat de prognoses (naast de standaard DUO-prognoses) niet ouder mogen zijn dan twee jaar. Wij hanteren in principe dus de DUO prognoses, maar vragen eens per 2 jaar een uitgebreidere en specifiekere prognose (incl. bijv. maatschappelijke ontwikkelingen/ wijkvernieuwing, bevolkingsopbouw) bij een extern bureau op.

Deze twee prognoses leggen wij dan naast de actuele leerlingaantallen om een zo goed mogelijke voorspelling van de leerlingaantallen te kunnen doen. Formele teldatum voor leerlingen in het basisonderwijs is 1 oktober. Het blijven prognoses. De daadwerkelijke ontwikkelingen kunnen anders zijn, bijvoorbeeld door meer instroom van gezinnen met kinderen in onze gemeente. Dit zien we met de komst van een aantal nieuwbouwwijken waarin gezinnen van buiten onze gemeente zich gevestigd hebben. Vraag 15 Pag. 69 16 kinderen in het maatwerk budget ? En de kosten zijn dan ook gehalveerd?? Dat is juist. Het maatwerkbudget hoefde in 2021 minder snel ingezet te worden waardoor de kosten ook lager uitvallen. De kosten in 2021 waren ongeveer € 20.000. Het jaar daarvoor €35.000.

10

Vraag 16 Pag. 77 toeslagen.. weten de ouders de gemeente te vinden? Is er niet veel wantrouwen aangezien de gemeente ook overheid is? Alle ouders krijgen ondersteuning van de gemeente aangeboden. Begin 2021 kregen de gemeenten het verzoek contact op te nemen met alle gedupeerde inwoners om ondersteuning aan te bieden. In Midden-Groningen zijn ouders per brief en telefoon op deze mogelijkheid gewezen. Medio 2021 heeft de belastingdienst deze taak overgenomen. Vanaf dat moment wijst de belastingdienst gedupeerde ouders op de mogelijkheid tot gemeentelijke ondersteuning. Wanneer ouders wantrouwend zijn ten opzichte van de gemeente is stichting lotgenotencontact beschikbaar om als tussenpersoon te fungeren. Tot op heden zijn er geen ouders geweest die van deze mogelijkheid gebruik hebben gemaakt. Wij staan momenteel in contact met deze stichting om de mogelijkheid en het draagvlak voor het organiseren van een aantal lotgenotenavonden te onderzoeken. Vraag 17 Pag. 78 beschermd wonen zijn er kwaliteitseisen?? Ja, er is een kwaliteitshandboek voor Beschermd Wonen waar alle zorgaanbieders aan moeten voldoen. Vraag 18 Pag. 82 wat een verschil in begroting en wijzigingen in de begroting.. bij onderwijs 2.5 miljoen positief.

Kunnen we als gemeente van dit geld het onderwijs ondersteunen met een invalpool zodat kinderen niet om de haverklap naar huis gestuurd worden als de leraar ziek is? Of meer ondersteuning? Inkomensregelingen wijzigingen logisch ivm corona Onderdeel onderwijs slaat met name op niet realiseren kosten binnen scholenprogramma, dus onderwijshuisvesting. Die kosten volgen in 2022 en worden gedekt vanuit bijdragen die we niet voor iets anders mogen inzetten. Jeugdzorg 1.2 miljoen in de min.. Wmo nieuwe taken?? Wat zijn die taken? Ook grote budget wijzigingen Vanaf 2007 is de gemeente verantwoordelijk voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). In 2015 is deze wet samen met de Jeugdwet en Participatiewet vernieuwd (de decentralisaties). Hierdoor kreeg de gemeente binnen de Wmo nieuwe taken erbij. Deze nieuwe taken zijn: • Begeleiding • Dagbesteding • Clientondersteuning • Beschermd wonen Vraag 19 Pag. 90 geen gemeentelijke bedrijventerrein visie.. dus klus voor dit jaar Dit is een opmerking of constatering. Vraag 20 Pag. 91 detailhandel.. er staan veel winkelpanden leeg.. ook in hoge Meeren.. ook Kerkstraat Martenshoek enz. Ombouwen naar woningen? En kunnen wij eisen stellen dat dat netjes gebeurt? Kijk naar het postkantoor op de Kerkstraat ziet er niet uit. Maar de juwelier in Sappemeer is juist heel mooi verbouwd.

Hotel de boer is ook zo'n ramp De mogelijkheden die wij hebben in het stellen van eisen dat een transformatie netjes gebeurt, is mede afhankelijk van de bestemming die al is toegestaan op de locatie. Op het moment dat een woonbestemming reeds mogelijk is, is een omgevingsvergunning voor bouwen vereist. Op dat moment moet de aanvrager voldoen aan de eisen van het bouwbesluit. De eisen die wij vanuit de

11

gemeente kunnen stellen, zijn dan verder beperkt. Het is hierbij afhankelijk hoeveel woningen na transformatie worden gerealiseerd. Op het moment dat de woonbestemming nog niet is toegestaan moet de Omgevingsvergunning ook de afwijking van het bestemmingsplan regelen. Dan toetsen wij ook of voldaan wordt aan redelijke eisen van welstand, stedenbouwkundige eisen, parkeernormen etc. Als aan alle vereisten wordt voldaan, wordt een omgevingsvergunning verstrekt. Bij een interne verbouwing, zonder verandering van de buitenkant van een gebouw, is er geen welstandstoets. We hebben op dat moment geen invloed op het bestaande uiterlijk van een pand. Juridisch ingrijpen is dan pas mogelijk bij een overtreding: als het pand ‘in ernstige strijd met redelijke eisen van welstand’ is. En dat is niet snel. Vraag 21 Recreatie.. spoorbrug is te laag.. signaal ondernemers.. en diepte zuidlaardermeer in de gaten houden. Graag visie over zuidlaardermeer Dit is een wens, opmerking of constatering. Vraag 22 Pag.93 mobiliteit graag concreet plan voor openbaar vervoer aangezien station Oost dicht is en er geen openbaar vervoer is in Sappemeer Op 28 april 2022 heeft het College schriftelijke vragen van de Fractie Gemeentebelangen MiddenGroningen beantwoord, waarbij twee vragen betrekking hadden op het in 2020 gesloten treinstation Sappemeer-Oost. Hieronder leest u een samenvatting van de beantwoording.

De sluiting van het station Sappemeer-Oost was zeer tegen de zin van het College, onder meer vanwege de beperkte alternatieven. Het meest voor de hand liggende alternatieve station is Hoogezand-Sappemeer. Dit station ligt op 1700 meter afstand van Sappemeer-Oost. Vervoersalternatieven zijn er in de vorm van de OV-Fiets waar men een gratis abonnement op kan nemen. De bedoeling is om het aantal deel- of OV-fietsen met 8-12 stuks uit te breiden. Ook Stadsvervoer HS rijdt met lijn 515 via dit station. Het klopt dat het gebruik van de Stadsbus opgezette tijden geen alternatief is, bijvoorbeeld niet op de zondag. Tot slot kan men op dit station gebruik maken van de Hub-taxi. Daarnaast was er sprake van een pilot met een onbemande shuttle die niet heeft plaatsgevonden omdat de techniek op dit moment nog niet zover is. Mocht de techniek wel zover zijn kan opnieuw overwogen worden een vorm van autonoom vervoer in te zetten. Vraag 23 Pag. 95 ambitie 600 hectare aan zonnepanelen 310 is vergund.. ambitie bijstellen!! Dit is geen technische vraag. Vraag 24 Pag. 97 overzicht snap ik niks van.. er is meer geld verdiend met bedrijventerrein en grond exploitatie maar toch is de een negatief en de andere positief.. raar.. De baten en lasten worden apart verantwoord. Voor het product bedrijventerreinen is het voordeel per saldo € 1.060.000.

Dit is het resultaat van € 2.877.000 hogere lasten en € 3.937.000 hogere baten. Een min getal in de laatste kolom bij de lasten is negatief (nadeel) en een min getal bij de baten is positief (voordeel). Voor het product grondexploitaties is het nadeel per saldo € 568.000. Zie ook de toelichting op pagina 98. Vraag 25 Pag. 100 rapport cmo stamm zou ik graag inzien Rapport is bijgevoegd. Het vervolg van dit onderzoek (naar bedrijven in Midden-Groningen) wordt overigens in 2022 uitgevoerd.

12

Vraag 26 Kunnen de inwoners de klachtenfunctionaris vinden? En is dat laagdrempelig? En splitsen in formeel en informeel lijkt me goed Klacht is meteen zo officieel De contactgegevens van de klachtenfunctionaris zijn in ieder geval via de website https://www.midden-groningen.nl/klacht-indienen goed te vinden. Daarnaast zijn de medewerkers van het Contactplein volledig op de hoogte zodat er via telefonisch contact en/of baliebezoek een goede doorverwijzing kan plaatsvinden. Vraag 27 Democratie platform consul?? Wat is dat?? CONSUL is een e-democratie platform. Participatie in de zuiverste vorm met of door de inwoners. Hiervoor is ook een presentatie beschikbaar (van 10 min) die meer zegt dan woorden. Deze presentatie is in een eerder stadium ook gehouden bij het college en raad. Momenteel wordt nagedacht over de invulling om dit ook voor de huidige raad te organiseren. Vraag 28 Pag. 102 online strategie.. vergeten we de ouderen niet? Waarom wordt de bibliotheek niet genoemd in dit stuk? Lijkt me een super partner om mensen te helpen met digitale problemen Ouderen (een ook niet aan leeftijd gebonden andere doelgroepen die moeite hebben met digitale voorzieningen) worden zeker niet vergeten in onze dienstverlening. Ten alle tijden blijft gelden dat onze inwoner zijn eigen kanaal kan kiezen.

De samenwerking met de bibliotheek is inmiddels gestart via het Informatiepunt Digitale Overheid, waar onze inwoners de mogelijkheid hebben langs te komen tijdens het spreekuur. In de diverse klantcontacten die wij hebben verwijzen we door naar dit initiatief. Vraag 29 Pag. 104 heb ik de presentatie van laatst nog niet vergeleken met deze cijfers.. geen tijd voor.. ik wil melden dat ik daar een discrepantie zag in de cijfers. Heb het ook genoemd maar liet het er in die vergadering maar bij zitten.. wil wel graag uitleg. Niet helemaal duidelijk is welke vraag hier gesteld wordt of op welke cijfers gedoeld wordt op pagina 104, maar voor uitleg over of toelichting op cijfers zijn we altijd beschikbaar. Vraag 30 Pag. 112 verpauperde panden.. voortgang j Kerkstraat?? Binnen het project Verpauperde panden van het lokaal programmaplan Hart voor Midden-Groningen (NPG) zijn de eerste brieven naar eigenaren gestuurd om met hen in gesprek te komen hoe de situatie op te lossen. Dit betreft de eerste 10 panden die het hoogte scoren op de lijst. De eerste gesprekken met de eigenaren hebben plaatsgevonden. Ten aanzien van de Kerkstraat, gaan wij ervan uit dat u het hoekpand Kerkstraat/Meint Veningastraat bedoeld. Hiervoor zijn de verschillende mogelijke vervolgstappen in beeld gebracht.

Met de eigenaar wordt een afspraak gepland om te bekijken hoe tot een oplossing gekomen kan worden, al dan niet via de juridische weg. Vraag 31 Pag. 123 gemeentelijke woonlasten zijn we duurder dan gemiddeld bij de WOZ en eenpersoons Dit is geen vraag, maar een constatering.

13

Vraag 32 Pag. 136 waar gaat toeristenbelasting naar toe?? Toeristenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel. Dit zijn inkomsten van de gemeente waar geen directe dienstverlening en/of bestedingsverplichtingen tegenover staan. Vraag 33 Pag. 139 staan de kosten voor het opruimen van gedumpt afval ook ergens? Illegaal gedumpt afval is op te splitsen in twee stromen namelijk afval dat in de openbare ruimte wordt gedumpt en afval dat anoniem bij ondergrondse afvalcontainers wordt geplaatst: de zogenaamde bijplaatsingen. De dumpingen in de openbare ruimte kosten op jaar basis ca.€15.000. Bijplaatsingen worden in de reguliere lediging meegenomen en de hoeveelheid is niet apart meetbaar. Die kosten zijn niet inzichtelijk. Vraag 34 Woonlasten op 2 na duurste gemeente.. Pekela nog duurder terwijl het sociale en economische lage gemeente is net als wij.. dus laag inkomen maar hoge lasten Hoe is het vergeleken met de rest van Nederland? Landelijk komen we in 2021 op de 218e plaats in de rankschikking van goedkoop naar duur. De gegevens van 370 gemeenten (en participanten in herindelingsgemeenten) zijn hierin meegenomen. Bron: COELO Atlas van de Lokale Lasten 2021. Vraag 35 Pag. 151 ik mis de starterslening en komt die 246.000 voor de verbouwing van de sint anthoniusschool terug in de begroting van 2022? In de tabel op pagina 151 zijn de startersleningen (borgstelling door: SVN/ Gem.

Midden-Groningen) opgenomen. De raad heeft op 28 april 2022 het krediet van € 246.000 beschikbaar gesteld en de desbetreffende begrotingswijziging vastgesteld. Dit krediet wordt geactiveerd en de desbetreffende kapitaallasten worden vanaf het jaar 2023 in de begroting opgenomen. (NB: volgens de kadernota afschrijvingsmethodieken worden kapitaallasten 1 jaar na realisatie in de begroting verwerkt). De kapitaallasten worden overigens gedekt door een huurvergoeding. Vraag 36 Pag. 164 regiovisie graag meer informatie op later tijdstip Dit is een constatering. Vraag 37 Pag. 167 278.00 verdampt riool werkt niet goed.. aannemer aansprakelijk stellen?? De aannemer kan niet aansprakelijk worden gesteld omdat dit al 10 jaar geleden is aangelegd. Vraag 38 Pag. 172 graag inventarisatie van alle gronden van de gemeente welke geschikt voor inbreiding?? Voormalig schoolgrond Kolham Westerbroek enz. Helmersterrein De inventarisatie van vrijkomende schoollocaties is voorhanden. De voorbereidingen zijn getroffen om de invulling van deze locaties programmatisch op te pakken. Veelal is invulling met woningbouw de eerste optie.

Dit betreft de volgende locaties: Peuterspeelzaal Olleke Bolleke, Poststraat 20, Siddeburen Kinderopvang (Mennohoes), Hereweg 280, Meeden CBS de Parel, Middenweg 1, Muntendam Chr Basissch De Wegwijzer, Hoofdweg 200, Slochteren Slochterborgje, Twee Kerspelenweg 5, Slochteren OBS Oetkomst, Hoofdweg 42, Kolham

14

-

Rutger Kopland School, Singellaan 10, Siddeburen St Antoniusschool, Middenstraat 27a, Sappemeer Theo Thijssenschool, Boswijkslaan 2, Sappemeer +Gymzaal Gymzaal Theo Thijssen, Boswijkslaan 2b, Sappemeer +Gymzaal Het Ruimteschip + gymzaal, Astronautenlaan 33, Hoogezand Nico Bulderschool + gymzaal, Zonneweg 4, Hoogezand de Achtbaan / de Schakel + gymzaal, Multatulistraat 28, Hoogezand de Achtbaan II / Tweemaster + gymzaal, Aalbersestraat 2, Hoogezand St Gerardus Majella, Talmastraat 2, Hoogezand OBS De Kinderboom, Zuiderweg 44, Slochteren OBS de Mieden, Hereweg 210, Meeden OBS Oetkomst + kinderopvang, Hoofdweg 42, Kolham Basisschool De Wegwijzer, Kerkstraat 15, Zuidbroek Jan Ligthart School, Oudeweg 74, Westerbroek.

Ingebracht in project integrale visie Muntendam: Gemeentehuis Muntendam, Kerkstraat 2, Muntendam Jeugdsoos Muntendam El Bimbo, Julianaplein 1a, Muntendam Dependance Muntendam, Nieuweweg 1, Muntendam OBS Burgemeester Verkruisen, Mahatma Gandhiweg 1, Muntendam Voormalig Europaschool, Troelstralaan 8, Muntendam Locatie voormalige Ruitershorn, Helder Cameraweg 1, Muntendam. Vraag 39 Alle balansen bestuderen kost veel meer tijd dan de paar dagen die ik nu niet heb! Veel te weinig tijd!! Is mening, geen vraag. Vraag 40 Wat kost slopen uw gebouw? Ik snap niks van alle getallen.. geen tijd om goed te bestuderen pagina 192 De kosten voor de sloop van het UWV-gebouw bestaat niet sec uit alleen sloopkosten. Het pand kent ook een boekwaarde en deze dient afgewaardeerd te worden op het moment dat het pand wordt gesloopt, omdat het pand dan niet meer bestaat. Deze afwaardering dient in het jaar te gebeuren dat het pand is gesloopt en dus zijn die kosten (€ 507.000) in 2021 genomen. Daarmee kon de grond onder Kerkstraat 38a worden ingebracht in de ontwikkeling van het Stadshart, tegen de kosten zoals dit in de SOK met Geveke is afgesproken (€ 82.000). Vanuit de provincie krijgen wij daarnaast voor de totaal ontwikkeling van het centrum een bijdrage. Deze “inkomsten” zijn naast de totale sloopkosten (dus inclusief afboeken boekwaarde) van de Kerkstraat 38a gezet. Vraag 41 Pag.

193 infrastructuur diverse kindercentra?? Betaalt de gemeente dat?? De gemeente geeft uitvoering aan het convenant aardbevings- en toekomstbestendige scholenbouw Groningen. Daaronder zijn begrepen diverse kindcentra. Voor de uitvoering stelt uw raad investeringskredieten beschikbaar waarin ook kosten van infrastructuur begrepen zijn. Uitvloeisel van het convenant is dat de gemeente in kosten wordt gecompenseerd. Op pagina 193 zijn zowel de kosten als de baten vermeld (€ 1,3 miljoen), per saldo 0.

15

Vraag 42 Graag zou ik van het college willen weten wat men concreet heeft gedaan om de voorzieningen die van belang zijn voor het dagelijks leven zo dicht mogelijk bij de mensen te brengen en te zorgen dat deze goed bereikbaar zijn. In mijn beleving zijn er steeds meer voorzieningen weggetrokken uit met name het buitengebied. Dit is geen technische vraag. Vraag 43 2.1.1 Pagina 19 punt 1: Er is afgesproken met de raad dat de bewonersorganisaties vanaf 2023 subsidie krijgen. Deze subsidie zou vanaf 2023 geharmoniseerd worden. Wordt hier per 1 januari 2023 bedoeld? Betekent dit “gelijke monniken gelijke kappen” of wordt dit naar grootte en samenstelling van een dorp berekend? We hebben met de raad afgesproken hoe (en niet dat) bewonersorganisaties vanaf 2023 subsidie krijgen. Daarmee wordt inderdaad 1 januari 2023 bedoelt. Het gaat om een subsidie die jaarlijks verstrekt wordt. Het betreft het harmoniseren van de instandhoudingssubsidie welke elk dorp-, en wijkbelang jaarlijks ontvangt. Harmoniseren betekent voor deze subsidie dat elk dorp of wijk een bedrag van € 3.000 ontvangt, ongeacht de grote of samenstelling van een dorp. Een volgende stap wordt om wijken en dorpen aan te wijzen waar zoveel aan de hand is dat het logisch is dat ze meer subsidie of inzet krijgen. Tot die tijd blijven die extra subsidies zoals ze nu zijn.

Dit is in uw raad besproken in de vergadering van 23 december 2021 aan de hand van de raadsbrief ‘harmoniseren dorps- en wijkbudgetten’. Vraag 44 Pagina 19 punt 2: Weer kom ik het woord “harmoniseren” tegen en ik wil graag van het college weten wat dit concreet inhoudt. Harmoniseren betekent voor de instandhoudingssubsidie dat elk dorp of wijk een bedrag van €3.000 ontvangt, ongeacht de grote of samenstelling van een dorp. Een volgende stap wordt om wijken en dorpen aan te wijzen waar zoveel aan de hand is dat het logisch is dat ze meer subsidie of inzet krijgen. Tot die tijd blijven die extra subsidies zoals ze nu zijn. Vraag 45 Pagina 19 punt 3: Wat wordt er verstaan onder “zeggenschap’? Op welke manier zijn de inwoners van zo’n wijk betrokken in de plannen? Delen de inwoners deze stelling? En zo ja hoe heeft de gemeente deze informatie opgehaald? Zeggenschap op pagina 19. Pt. 3 betekent dat een dorp of wijk zelf invulling geeft aan hun eigen dorps- of wijkplan. Als gemeente bieden wij de wijk-, en dorpen aan om een plan te maken maar of een wijk-, of dorp dit wil en de wijze waarop bepalen de inwoners zelf. De gemeente ondersteunt, faciliteert en sluit aan met de gemeentelijke opgaves in een wijk of dorp.

Vraag 46 Pagina 100 punt 3: Welke instrumenten zijn er concreet aangereikt? Wat doet de gesprekscoach? Zijn er al procesverbeteringen naar boven gekomen en zo ja, welke? Hoe wordt deze uitkomst gecommuniceerd naar de inwoners? De instrumenten die aangereikt zijn, betreffen o.a. de kwaliteitscriteria, naluisteren van de gesprekken (samen met de coach), het aanreiken van gesprekstechnieken e.d., academy’s geven teambreed. Voor het opnemen van de gesprekken wordt gebruik gemaakt van OmniPCXrecord. De gesprekscoach luistert een steekproefsgewijze selectie van de opgenomen gesprekken na. Beoordeeld deze aan de hand van de ontwikkelde kwaliteitscriteria. Deze uitkomsten worden per kwartaal besproken met de medewerker. Daar waar nodig wordt er gecoacht op de

16

gesprekstechnieken en duur van de gesprekken. Dit alles om de kwaliteit en afhandelingsduur van de gesprekken te verbeteren. Er zijn procesverbeteringen gerealiseerd m.b.t. het voeren van gesprekken. De feedback die gegeven werd door de beller was over het geheel gezien positief. Dit is echter niet gemonitord i.v.m. het ontbreken van de benodigde systematiek. Richting de bewoners wordt er alleen melding gemaakt via een ingesproken bericht aan het begin van het telefonisch contact, dat de gesprekken worden opgenomen i.v.m. kwaliteitsdoeleinden. Vraag 47 Pagina 100 punt 4: Wanneer in 2022 verwacht men een operationeel geborgd proces te realiseren? Hoe ziet dit eruit? Een soort stappenplan? Er wordt op dit moment gewerkt aan de uitwerking rond het thema bondgenootschap. Globaal proces: • Juni: evaluatie met Beroepseer (organisatie die de leergang Ambtelijk Vakmanschap heeft aangeboden). Met Beroepseer en aantal deelnemers aan de leergang en ophalen wat wenselijk is voor vervolg voor (welke) medewerkers Midden-Groningen.

• Augustus: doelgroep vaststellen en aanbod inkopen en leeromgeving inrichten • Kwartaal 4: leergang aanbieden aan eerste doelgroep, leergang evalueren en vervolg bepalen Vraag 48 Pagina 100 punt 6: Team Communicatie: wat waren die vijf pijlers? En hoe ziet het vervolgplan eruit? Midden-Groningen wil een wederkerige dialoog creëren tussen onze inwoners, ondernemers en de gemeente. Dit vindt plaats via doorlopende en pro-actieve berichtgeving op onze communicatiekanalen (mededelingen in de Regiokrant, website, social media) die binnen een bepaald thema passen. We ontwikkelen hiervoor jaarlijks een zogeheten contentkalender. De berichten zijn hierdoor naar actualiteit en relevantie toe te passen en krijgen daardoor meer context en kader. De pijlers voor 2022 zijn: • Zout strooien • Afval scheiden • Groenonderhoud • Contact met de inwoners • Actief opzoeken van inwoners Voor 2023 stellen we nieuwe thema’s op die we eind 2022 bepalen aan de hand van dan spelende onderwerpen en kwesties. Vraag 49 2.5.2 Pagina 110 “Bouw Programma Midden Groningen”: Ik vind € 968.200, - (bijna een miljoen) heel erg veel geld voor het maken van een plan.

Waar is dit geld concreet naartoe gegaan? Dit staat als “afgerond” dus er komen verder geen kosten bij om het programma te blijven ondersteunen, bij te sturen etc.? Vooruitlopend op het Programmaplan NPG heeft de raad op 23 mei 2019 ingestemd met het indienen van de eerste drie NPG -projecten: Dorpsproces Overschild, Beleving en Verhaal Overschild en de organisatiekosten verbonden aan het programmaplan. Voor het tot stand komen van een lokaal programma is integraliteit en realisatie van perspectief een voorwaarde. Om te

17

komen tot een programma(plan) is eerst gewerkt aan een kader. Een kader op grond waarvan keuzes gemaakt konden worden. Een kader waarop we ook het participatieprincipe van toepassing wilden laten zijn. Dit alles heeft –ook vanwege het interactieve proces- veel ambtelijke inzet gevergd, alsmede externe expertise. Vanuit het NPG is daarvoor een bedrag van € 880.000 (ex btw) beschikbaar gesteld, € 968.200 incl. btw. Het beschikbaar gestelde bedrag (ex btw) is in 2019 en 2020 volledig besteed en daarmee afgerond. In onderstaande tabel is dat gespecificeerd. Post

Begroting (voorjaar 2019)

Realisatie 2019 en 2020

€ 200.000

€ 355.736

Inzet programmateams

€ 270.000

€ 174.148

Externe expertise

€ 220.000

€ 265.968

Facilitering raadswerkgroep

€ 20.000

inclusief

Participatie en communicatie (uren en faciliteiten)

€ 40.000

€ 65.135

Onvoorzien en organisatieopslag 15%

€ 130.000

€ 19.013

Totaal

€ 880.000

€ 880.000

Programmaleiding en kwartiermaken inclusief uitwerken en aanvragen van de eerste projecten

Na vaststelling van het lokaal programmaplan “Hart voor Midden-Groningen” is binnen de organisatiestructuur van de gemeente een programmateam “NPG” tot stand gekomen. De kosten hiervan worden volledig gedragen vanuit de NPG-projecten. Vraag 50 Pagina 111/112 “Herstructurering Hoogezand Noord”: Is er voldoende opgehaald bij de bewoners om tot een “gedragen” plan te komen? Hoeveel buurtbewoners zijn hierbij betrokken geweest? Wat heeft men gedaan om de mensen te bereiken (brief/ krant/digitaal?). Zowel de planvorming als het proces om input op te halen, loopt nog. We zijn in 2021 begonnen met koffiekarren in de wijk om met zoveel mogelijk mensen in contact te komen. Als vervolg op de koffiekarren waar ca. 100 bewoners op af kwamen, is eind februari 2022 een avond georganiseerd met bewoners die tijdens de koffiekarren-actie hadden aangegeven te willen meedenken in de wijkvernieuwing. Op deze avond waren ca. 25 bewoners aanwezig. In april ’22 is een bewonersavond georganiseerd over De Houtmanstraat (ca. 15 bewoners aanwezig). Op dit moment werkt de gemeente een aantal inrichtingsvoorstellen uit, die we hopelijk nog voor de zomervakantie weer kunnen bespreken met de bewoners. In mei’22 is met de Parkcommissie en de Bewonersorganisatie Noorderpark (SBON) gesproken over het park. Bij dit overleg was ook de Cruyff Foundation vertegenwoordigd.

Zij zijn enthousiast om iets in Noorderpark te doen, ze willen graag samen de gemeente een proces met de wijk/ gebruikers/ scholen / verenigingen organiseren waarin de behoeften aan beweging / sport / samenzijn naar boven worden gehaald met oog voor langdurige en intensieve wijk- gebruikersbetrokkenheid. Op 4 juli wordt een avond georganiseerd met gebruikers van het Park: jonge en oudere bewoners, de buurtsportcoaches, Kwartier Zorg en Welzijn, de school, de parkcommissie, de SBON en de Cruyff Foundation om de wensen voor het park op te halen. In april ‘22 is een eerste nieuwbericht over de wijkvernieuwing huis-aan-huis verspreid in Noorderpark. Een 2e nieuwbericht wordt nog voor de zomervakantie verspreid. Kortom: met verschillende middelen wordt geprobeerd zoveel mogelijk wijkbewoners actief te betrekken.

18

Vraag 51 Ontwikkelbedrijf (M15) pagina 115: Er staat dat dit project is vertraagd en de einddatum is verschoven naar 1 juli 2025? Wat is de reden hiervan? De werving van de projectleider is later gestart dan voorzien. Dit heeft gevolgen gehad voor de startdatum van het project. De projectleider is per 1 juli 2021 aangesteld. Dit is de reden voor de wijziging van de start en einddatum van het project. Vraag 52 Hulpteam Overschild M16 pagina 115: Zeer mooi resultaat! Wij zijn ook heel erg blij met dit mooie resultaat en onderzoeken nu in hoeverre de ervaringen met het Hulpteam Overschild ook ingebracht kunnen worden in andere trajecten. Vraag 53 Verbeteren Veiligheid Midden- Groningen pagina 116/117: Welke tools worden hiervoor gebruikt? Wat doet de veiligheidsregisseur? Is dit programma in samenwerking en ter ondersteuning van de politie? De Veiligheidsregisseur is gestart op 1 januari 2022. In de aanvraag bij het NPG is kern van de functie omschreven als een verbinder die samen met inwoners werkt aan weerbaarheid. Zij start met inwoners acties om probleemsituaties te voorkomen en op te lossen. Verder zorgt zij voor bestuurlijk preventief en curatief handelen in de wijk en voorkomt zo dat criminaliteit een voet aan de grond krijgt.

In de aanvraag is ook aangegeven de Veiligheidsregisseur de kans krijgt om deze nieuwe functie door te ontwikkelen op basis van wat zij tegenkomt in de wijk en in de samenwerking met anderen. Er zit dus nog ruimte in de exacte taakinvulling. Het project Verbeteren Veiligheid Midden-Groningen rondt na de zomer de eerste fase (= de voorbereidingsfase) af. Deze fase heeft een aantal resultaten, waaronder: • • • •

Een onderzoek naar het veiligheidsbeeld in Midden-Groningen Een nadere invulling van de functie Veiligheidsregisseur Een keuze voor de buurten waar het project gaat starten Een actieplan voor een wijkaanpak voor de komende jaren om de veiligheid en leefbaarheid te vergroten.

U wordt over alle vier punten na de zomer uitgebreid geïnformeerd. Vervolgens start de uitvoeringsfase waarin de Veiligheidsregisseur in de wijk aan de slag gaat. In de eerste plaats samen met inwoners, maar ook samen met de politie en andere organisaties in de wijk zoals het opbouwwerk, jongerenwerk en de sociale teams. Zij zijn overigens allen betrokken bij de totstandkoming van de resultaten in deze eerste fase. Vraag 54 Waarbij de vraag over pagina 415 over de woz waarde voor mij eigenlijk niet gesteld hoeft te worden aangezien onze gemiddelde ozb nu al hoger ligt (zie pagina 457). Geen vraag maar opmerking. Vraag 55 Op pagina 26 zag ik dat de energie labels in kaart gebracht zijn. Wat ik mij afvraag is of er ook een begroting is van de kosten die gemaakt moeten worden om de laatste panden ook naar energie labels c te krijgen? De c-labelling (voor 2023) geldt alleen kantoorgebouwen. Team Gebouwenbeheer is op dit moment bezig om een strategisch verduurzamingsplan op te stellen waarbij het complete gebouwenareaal geprioriteerd verduurzaamd gaat worden.

19

Vraag 56 Pagina 350. Diverse vergunningen om naar de 600 hectare zonnepanelen om land te komen. Hoeveel hectare moet nog vergeven worden? Kunnen we dit nog tegenhouden? En kan er niet meer ingezet worden op het project “zon op daken”? Dit is geen technische vraag. Vraag 57 Pagina 415. €100.000,00 lager gemiddelde WOZ-waarde dan gemiddeld. Klopt dit wel? Deze informatie komt van de website www.waarstaatjegemeente.nl en is juist. De WOZ-waarde van woningen in de gemeente Midden-Groningen ligt inderdaad beduidend lager dan het gemiddelde in Nederland. Vraag 58 Pagina 452. Zijn de kosten voor het opruimen van illegaal gedumpt afval ook bekend? Deze zijn volgens mij nodig om het totaalbeeld compleet te krijgen. Illegaal gedumpt afval is op te splitsen in twee stromen namelijk afval dat in de openbare ruimte wordt gedumpt en afval dat anoniem bij ondergrondse afvalcontainers wordt geplaatst: de zogenaamde bijplaatsings. De dumpingen in de openbare ruimte kosten op jaar basis ca.€15.000. Bijplaatsings worden in de reguliere lediging meegenomen en de hoeveelheid is niet apart meetbaar. Die kosten zijn niet inzichtelijk. Vraag 59 Pagina 533. Hoe kan het zijn dat de planontwikkelkosten voor de Verlengde Veenlaan in Slochteren zo hoog uitpakken? €2.366.000,00 euro vind ik veel geld. Ook in verhouding met andere projecten.

Hebben wij als gemeente een eigen planontwikkeling of huren wij deze extern in? Als dit gedaan wordt door het ODG zou ik graag van hen zien hoe dit gekomen is. De benodigde stand van de verliesvoorziening van project Verlengde Veenlaan bedraagt per eind 2021 € 2.366.000. Aan de voorziening moest € 77.000 worden toegevoegd door het saldo van hogere plankosten (negatief effect) en hogere grondopbrengsten (Positief effect). Dit bedrag heeft betrekking op de totale grondexploitatie, niet alleen op de planontwikkelkosten. De oorzaak van het tekort van dit plan is gelegen in het feit dat gekozen is voor een substantiële verdunning van het plan. Dit heeft grote gevolgen voor sterk verminderde opbrengsten terwijl de kosten op hetzelfde niveau blijven. Dit heeft niets te maken met externe inhuur en de ODG heeft hier geen rol in. Vraag 60 Blz. 87 tweede punt bij wat we gedaan hebben: waarom is landbouw van ondergeschikt belang in dit verhaal? Dit is geen technische vraag. Vraag 61 Blz. 90 aangegeven wordt dat het goed is voor de werkgelegenheid! Maar het probleem is voornamelijk dat we het werk niet klaarkrijgen door tekort aan personeel. Dit is een opmerking of constatering.

20

3. Technische vragen PvdA 3.1

Jaarrekening 2021

Vraag 1 Welk effect heeft de prijs van een huis op de hoogte van de lasten voor inwoners? Als alle huizenprijzen met hetzelfde % stijgen heeft dit toch geen effect? Met de lasten voor inwoners bedoelt u -zo wij veronderstellen- de woonlasten. Op pagina 139 van de jaarrekening is dat toegelicht. Voor het vergelijk van de woonlasten (onderdeel OZB) wordt uitgegaan van de gemiddelde WOZ-waarde. Een toegenomen WOZ-waarde (door stijgende huizenprijzen) leidt bij hantering van dezelfde OZB-tarieven van het huidig belastingjaar tot een hogere OZB-last voor de inwoner. Vraag 2 Het verschil tussen het rekeningresultaat (8.966) en de prognose najaarsnota (2.191) is aanzienlijk. Welke verbeteringen worden ingezet om dit een volgende keer te voorkomen? We stellen de begroting bij op meerdere momenten in het jaar. De laatste prognose over 2021 deden we met de slotbegrotingswijziging (december) en de decembercirculaire (maart 2022). Zo actualiseerden we de prognose uit de najaarsnota. De ontwikkelingen na de najaarsnota hebben per saldo een omvang van c.a. 6,8 miljoen. Een niet onbelangrijk aantal ontwikkelingen kunnen niet of moeilijk worden beïnvloed, zoals: het verschijnen van een decembercirculaire in het kader van de algemene uitkering van het gemeentefonds, een beschikking in september/oktober m.b.t.

de kosten van bijstand (BUIG-uitkering) en het beschikbaar komen van informatie van de Stad Groningen over de afwikkeling van Beschermd Wonen. Hiermee kan ruim 4,8 miljoen worden verklaard. De resterende 2 miljoen zijn per saldo mutaties uit informatiebronnen die door onszelf kunnen worden beïnvloed en worden gerapporteerd in de P&C-documenten. Vraag 3 Op sport wordt 800.000 overgehouden, zonder overheveling naar 2022. Ondertussen krijgen wij signalen van sportverenigingen dat activiteiten/investeringen niet kunnen plaatsvinden, waarvan de gemeente aangeeft dat er geen budget voor is. Worden deze signalen herkent? En welke activiteiten hebben niet plaatsgevonden waardoor dit overschot is ontstaan? Zoals in de toelichting op pagina 11 is opgenomen zijn de ontvangen middelen bedoeld om de BTW op investerings- en exploitatiekosten van de budgetten die aan sport zijn gerelateerd te compenseren. Compenseren omdat dit deel van de kosten niet onder het reguliere BtwCompensatie-Fonds (BCF) dan wel de Wet op de Omzetbelasting valt. Het is dus geen kwestie van “overhouden” maar compensatie van kosten die niet declarabel zijn. De door u veronderstelde discrepantie tussen de ontvangst van deze middelen en het achterblijven van activiteiten/investeringen is er niet.

Vraag 4 Vorderingen debiteuren Hoe is het voordeel van 450.000 ontstaan? Wordt het kasstelsel gehanteerd? Of zijn er minder oninbare debiteuren afgeboekt dan andere jaren? Kunt u een specificatie geven van het verloop van de afgelopen jaren? Hoe het voordeel is ontstaan is toegelicht op pagina 12 van de jaarrekening. Het betreft hier overigens de debiteuren-bijstand. De gemeente hanteert (verplicht) in tegenstelling tot de rijksoverheid het lasten- batenstelsel. Uw vraag gaat over twee verschillende onderwerpen: het verloop van de debiteurenbetalingen en het verloop van de getroffen voorziening “dubieuze debiteuren sociale zaken”. Het verloop van de voorziening in het jaar 2021 kunt u vinden op pagina

21

215 van de jaarrekening. Dit geldt ook voor het verloop van voorgaande jaren die zijn opgenomen in de betreffende jaarstukken. Wij houden geen meerjarig verloopoverzicht bij. Vraag 5 De totale lasten Jeugd zijn 1.100.000 hoger dan verwacht. Ziet men dit beeld in de gehele regio? Landelijk? Of is het specifiek voor MG? En zo ja: hoe kan dit? Via de dashboard Sociaal Domein worden de uitgaven periodiek gemonitord. Over 2021 is zowel regionaal als landelijk het beeld dat de uitgaven stijgen. Het beeld van Midden-Groningen bevestigd dat. Er wordt meer inzet gepleegd binnen de ruimte die de indicatie biedt. Over de jaren heen zien we een stijging in de kostprijs per cliënt en een steeds wat hogere verzilveringsgraad. Die is weliswaar in 2020 onderbroken vanwege corona. Maar in 2021 lijkt er sprake te zijn geweest van een inhaaleffect. Vraag 6 Staatje op pagina 14. Wat is die 175? Euro? Miljoen? Hoe matcht het met de tekst? Cijfers zijn in duizendtallen. Dus 175 is 175.000. Het staatje beoogt aan te geven dat per saldo, exclusief het effect van de nieuwe CAO, het totaal aan begrootte lasten voor lonen + inhuur niet is overschreden. Een saldo dus van c.a. 175.000. Als het effect van de nieuwe CAO wel wordt meegerekend dan is er een overschrijding van 700.000.

De toelichtende tekst geeft de spanning aan tussen het uitvoeren van de activiteiten die financieel zijn vertaald in de programmabegroting – en onderliggende projecten en de daar voor benodigde ambtelijke inzet. Waar het wringt wordt gebruik gemaakt van inhuur binnen de beperkingen van de budgettaire ruimte. Vraag 7 De 150.000 voor abonnementen en porto. Hoe kan dit? Specificatie? Bij porto verwachten wij juist een daling door het digitaal versturen van post in plaats van op papier. Ook bij abonnementen op kranten en tijdschriften. In hoeverre gebeurt dit en wat is verder mogelijk? De verhoging van de budgetten is geen verrassing. Al enige jaren blijkt dat deze begrotingsposten fors werden overschreden. Niet door nieuwe activiteiten, maar door in het verleden consequent te laag ramen. Hierdoor worden effecten van een efficiënter werkproces d.m.v. digitalisering ook niet zichtbaar. Zoals in de paragraaf “Bedrijfsvoering” pagina 133 is gesteld is in 2021 gestart met verbeteringen in de facilitaire organisatie en dienstverlening. Een efficiënter inkoopbeleid en digitalisering van producten is daar onderdeel van. In 2022 loopt deze ontwikkeling door. Vraag 8 70% van de doelgroep is VVE aangeboden.

Hoeveel heeft gebruik gemaakt? Waarom niet 100% aangeboden? Wat waren de cijfers van voorgaande jaren? Stijgt de doelgroep en de deelname? Er hebben in 2021 ongeveer 145 kinderen gebruik gemaakt van voorschoolse educatie. In 2020 waren dit er circa 155 en in 2019 circa 160. Het aantal beschikbare plekken in de gemeente is hoger: ca. 230 plekken. Dat kinderen niet allemaal gebruik maken van het aanbod heeft verschillende redenen. Ouders kiezen er soms zelf voor om geen gebruik te maken van het aanbod omdat ze hun kind bij de gastouder laten, of omdat ze het aantal dagdelen te veel vinden (4 dagdelen). In dat laatste geval maken kinderen wel gebruik van het maar voor minder uren (=lager geregistreerd gebruik). De doelgroep zal iets stijgen omdat de GGD ruimer indiceert (ook factoren als bijvoorbeeld armoede worden meer meegewogen). De daadwerkelijke deelname is in 2020 en 2021 echter iets gedaald. Dit wordt ten dele verklaard door de coronapandemie. We verwachten dat de deelname vanaf 2022 weer zal gaan stijgen.