Document · PDF

06. Gemeente Midden-Groningen - Accountantsverslag 2025

Raadsvergadering 25 juni 2026, gemeente Midden-GroningenBij agendapunt: Jaarstukken 2025 (R)11.240 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

8 alinea's met “jaarstukken”: 45 46 200 218 506 518 536 550

Gemeente Midden-Groningen

Accountantsverslag 2025

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak

Aanbiedingsbrief

Aan de gemeenteraad van de gemeente Midden-Groningen Gorecht-Oost 157 9603 AE Hoogezand Betreft: Accountantsverslag 2025 Datum: 11 juni 2026 Kenmerk: 2025-216 Geachte leden van de raad, Wij hebben de controle van de jaarrekening 2025 van uw gemeente Midden-Groningen afgerond. Met dit accountantsverslag informeren wij u over onze belangrijkste controlebevindingen.

en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle

De jaarrekening 2025 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van gemeente Midden-Groningen. Bij deze jaarrekening zijn wij voornemens een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld te verstrekken. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging. Wij hebben het concept van dit accountantsverslag besproken met de gemeentesecretaris, de directeur bedrijfsvoering, de concerncontroller en met de financieel strateeg. Graag lichten wij dit rapport ook toe aan de leden van de auditcommissie tijdens de vergadering op 11 juni a.s.

Interne beheersing

Met hartelijke groet,

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Foutenevaluatie H.F.G. (Henk) van den Top RA Partner en extern accountant modus audit

Bijlagen

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen

Bestuurlijke afhandeling Bestuurlijke afhandeling

Openbaarmaking

De bestuurlijke afhandeling van de jaarstukken bestaat uit de volgende stappen: het college van burgemeester en wethouders behandelt in de betreffende vergadering de jaarstukken, met inbegrip van de jaarrekening, en stelt de jaarstukken daarmee vervolgens op. Op dat moment ontstaan formeel de jaarstukken. De gemeenteraad behandelt vervolgens de jaarstukken en stelt deze vast. Er zit enige tijd tussen de verzending van de conceptstukken aan de raad en de vergadering waarin de vaststelling van de jaarstukken plaatsvindt. Mochten in de periode tot de vaststelling van de jaarrekening omstandigheden blijken die aanpassing van de jaarrekening noodzakelijk maken, dan moet een dergelijke aanpassing nog worden gemaakt. Dat geldt ook in geval de jaarrekening om andere redenen gewijzigd wordt alvorens tot vaststelling wordt overgegaan. Wij verzoeken de gemeente in deze gevallen met ons in contact te treden om gezamenlijk de noodzakelijke vervolgstappen te bespreken.

Bij de jaarstukken hoort de controleverklaring die wij dateren op 11 juni 2026, de datum waarop de jaarstukken in de auditcommissie worden besproken. Wij geven toestemming om onze controleverklaring zonder persoonlijke handtekening te openbaren in de jaarrekening, mits de opgemaakte jaarrekening ongewijzigd blijft. Openbaarmaking van de controleverklaring is slechts toegestaan tezamen met de jaarstukken. Hiervoor gebruikt u een exemplaar zonder ons waarmerk. De gewaarmerkte versie van de jaarrekening is uitsluitend voor uw eigen archief. Als u de jaarstukken en de controleverklaring opneemt op internet, dient u te waarborgen dat de jaarstukken goed zijn afgescheiden van andere informatie op de internetsite. Afscheiding kan bijvoorbeeld plaatsvinden door de jaarstukken in niet-bewerkbare vorm als een afzonderlijk bestand op te nemen of door een waarschuwing op te nemen indien de lezer de jaarstukken verlaat ("u verlaat de beveiligde, door de accountant gecontroleerde jaarrekening").

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Bestuurlijke afhandeling

Inhoudsopgave

Bestuurlijke afhandeling

De kernpunten van onze controle

Onze controleaanpak

Financiële positie en resultaat

Bevindingen eindejaarscontrole

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen Onafhankelijkheid Disclaimer (beperking gebruik rapportage)

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen

De kernpunten van onze controle

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Bestuurlijke afhandeling

De kernpunten van onze controle

Bestuurlijke afhandeling

Onderwerp

Toelichting

Inhoudsopgave

Strekking van de controleverklaring

Wij zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring te verstrekken inzake de getrouwheid van de jaarrekening 2025 van de gemeente Midden-Groningen. Onderdeel hiervan is de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording. Tevens verklaren wij dat de in de SiSa-bijlage opgenomen specifieke uitkeringen getrouw en rechtmatig zijn verantwoord.

Resultaat 2025 en vermogenspositie

Over 2025 is een voordelig gerealiseerd resultaat van € 8,8 miljoen behaald. Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten bedraagt € 11,4 miljoen, met een per saldo toevoeging aan reserves van € 2,6 miljoen. Het eigen vermogen is hiermee toegenomen tot € 63,5 miljoen ultimo 2025 (2024: € 52,1 miljoen), hetgeen neerkomt op 18,2% van het balanstotaal (2024: 15,6%). De vermogenspositie is de afgelopen jaren verbeterd en de signaalwaarde voor de solvabiliteitsratio (verhouding eigen vermogen / totaal vermogen) van de VNG om minimaal 20% te realiseren komt voor gemeente Midden-Groningen steeds dichterbij.

Controleverschillen

Tijdens onze controle hebben wij geen van materieel belang zijnde ongecorrigeerde afwijkingen geconstateerd. De door ons gerapporteerde bevindingen zijn niet materieel en staan een goedkeurend oordeel niet in de weg.

Kwaliteit van de interne beheersing

Wij hebben geen significante tekortkomingen in de administratieve organisatie of interne beheersing geconstateerd die van invloed zijn op ons oordeel. Uit onze interimcontrole (boardletter 2025) blijkt dat de basis van de interne beheersing op orde is. Onze belangrijkste observaties hebben wij opgenomen in de boardletter.

Rechtmatigheidsverant woording

Het college heeft in de jaarrekening 2025 een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen en verklaard rechtmatig te hebben gehandeld. Daarbij is een verantwoordingsgrens gehanteerd van 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan reserves (€ 6,4 miljoen). Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is opgesteld en dat de gemelde onrechtmatigheden de vastgestelde grens niet overschrijden.

Signalen van fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik

Tijdens de controle hebben wij aandacht besteed aan frauderisico’s en het risico van het omzeilen van interne beheersmaatregelen. Wij hebben gerichte werkzaamheden uitgevoerd, onder meer op memoriaalboekingen en schattingen. Tijdens onze controle zijn geen aanwijzingen van fraude, misbruik of oneigenlijk gebruik naar voren gekomen.

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Bestuurlijke afhandeling

De kernpunten van onze controle

Bestuurlijke afhandeling

Onderwerp

Toelichting

Inhoudsopgave

Belangrijke schattingen in de jaarrekening

De jaarrekening bevat schattingsposten met inherente onzekerheden. De belangrijkste schattingen hebben betrekking op de waardering van grondexploitaties, voorzieningen en afwaarderingen van materiële vaste activa. Wij hebben vastgesteld dat de door het college gehanteerde aannames en schattingen redelijk, consistent en in overeenstemming met het BBV zijn.

Verantwoording specifieke uitkeringen

Wij hebben de SiSa-bijlage 2025 gecontroleerd conform de Nota verwachtingen accountantscontrole. Voor de 48 specifieke uitkeringen zijn geen fouten of onzekerheden geconstateerd die de geldende rapporteringsgrenzen overschrijden.

Dataveiligheid en IT

In 2025 is de cloudtransitie van het financieel systeem (Key2Financiën) afgerond. Wij hebben de beheersing van deze transitie beoordeeld en constateren dat de betrouwbaarheid en continuïteit van de financiële informatievoorziening adequaat zijn geborgd. In het kader van artikel 2:393 BW hebben wij geen bijzonderheden geconstateerd. Wel adviseren wij bij toekomstige IT- en verandertrajecten de doorlopen stappen, besluitvorming en controles explicieter vast te leggen. Daarnaast is aandacht nodig voor de verdere implementatie van BIO-2 en NIS2. Onze belangrijkste observaties hebben wij opgenomen in de boardletter.

Verslaggeving en WNT

Wij hebben vastgesteld dat de jaarrekening 2025 is opgesteld overeenkomstig het BBV. De overige informatie is consistent met de jaarrekening en de door ons verkregen controle-informatie. Tevens hebben wij vastgesteld dat de WNT-verantwoording juist en volledig is opgenomen.

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen

ONZE CONTROLEAANPAK EN UITKOMSTEN DAARBIJ

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling

Onze controle aanpak en uitkomsten daarbij (1/3) Doel en reikwijdte van onze controle

Een risicogerichte benadering

Met de opdrachtbevestiging van 8 oktober 2025 heeft u ons de opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2025. De doelstelling van de controle is het afgeven van een controleverklaring bij de jaarrekening van gemeente MiddenGroningen.

Voor de jaarrekeningcontrole 2025 onderkennen wij een aantal aandachtspunten, die een verhoogd (bruto) risico met zich mee (kunnen) brengen op een materiële fout in uw jaarrekening en die een mogelijke impact op de bedrijfsvoering kunnen hebben. Opname van een risicogebied of aandachtspunt in deze opsomming betekent niet dat sprake is van risico’s die zich daadwerkelijk voordoen, maar zijn enkel bedoeld om aan te geven dat wij hier tijdens onze controle (extra) aandacht aan zullen besteden.

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak

De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle.

De risicogebieden zijn hieronder weergegeven:

en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Tijdens de uitvoering van de oorspronkelijke controleplanning hebben zich geen wijzigingen van materieel belang in de reikwijdte voorgedaan. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2025 voldoende voor de doelstelling van onze controle.

Materialiteit De wijze waarop wij de materialiteit bepaald hebben, sluit aan op de maximaal toe te passen marges voor de accountantscontrole. In het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (het Bado) is deze vastgesteld op 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen reserves.

Foutenevaluatie

Bijlagen

De bij onze controle van de jaarrekening 2025 toegepaste goedkeuringstolerantie bedraagt € 6,4 miljoen, afgerond naar beneden. Ongecorrigeerde bevindingen die de rapporteringstolerantie (€ 320.000, 5% van de materialiteit) overschrijden, nemen wij op in onze foutenevaluatie.

✓ Vanuit de controlerichtlijnen dienen wij specifiek aandacht te besteden aan de mogelijkheid die het management heeft om specifieke controlemaatregelen te omzeilen. Dit risico is niet uniek voor uw gemeente. Belangrijke voorbeelden zijn de memoriaalboekingen (handmatige (correctie)boekingen) en posten die gezien hun aard schattingselementen in zich hebben. ✓ De voortgang en status van de (noodzakelijke en gewenste) verbeteringen met betrekking tot de kwaliteit van de interne beheersing in relatie tot de af te geven rechtmatigheidsverantwoording door het college. ✓ De verantwoording en waardering van voorzieningen in relatie tot de aanwezigheid van actuele onderbouwingen. ✓ De naleving van de (Europese) aanbestedingsregels. ✓ De waardering van de grondexploitatie; ✓ De opname van gegevens in de wet normering topinkomens (WNT) verantwoording.

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling

Onze controle aanpak en uitkomsten daarbij (2/3) De rechtmatigheidsverantwoording

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle

In de jaarrekening 2025 legt het college voor de derde keer verantwoording af over een drietal rechtmatigheidscriteria die niet expliciet blijken uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht.

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen

Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 6,4 miljoen. Wij hebben de inhoud, uitvoering en conclusies van uw gehanteerde controleplan beoordeeld. Wij zijn van mening dat de rapportage en de uitkomsten daarbij passend zijn bij de diepgang die wordt gevraagd in een rechtmatigheidscontrole.

Het college heeft in de rechtmatigheidsverantwoording correct gemeld dat de aangetroffen onrechtmatigheden de grens niet overschrijden. Voor de bevindingen ten aanzien van de controle op uw rechtmatigheidsverantwoording verwijzen wij u naar “Bevindingen controle”.

De jaarrekening voldoet aan het BBV Verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de baten en lasten van gemeente Midden-Groningen. Daarnaast vereisen zij van het college het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, die vaak, vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken, inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van gemeente MiddenGroningen zijn uiteengezet in de jaarstukken 2025. Wij hebben het door het college toegepaste proces voor belangrijke verslaggevingsgrondslagen geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij hebben de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving beoordeeld. Wij zijn van mening dat de verslaggevingsgrondslagen en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent zijn gebruikt: de jaarstukken voldoen aan het BBV (Besluit begroting en verantwoording).

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen

Onze controle aanpak en uitkomsten daarbij (3/3) Goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid Naar aanleiding van onze jaarrekeningcontrole resteren er geen van materieel belang zijnde ongecorrigeerde afwijkingen. Door ons gerapporteerde bevindingen zijn niet materieel (dus hebben geen invloed op de strekking van onze controleverklaring). Ook de overige bevindingen zijn naar onze mening vooral van belang voor uw beoordeling van de jaarstukken en de verdere kwaliteitsverbetering van de administratieve organisatie en interne beheersing. Wij zijn van oordeel dat de jaarrekening 2025 (inclusief de rechtmatigheidsverantwoording) van gemeente Midden-Groningen een getrouw beeld geeft van het eigen vermogen op 31 december 2025 en het resultaat over 2025. Hierbij geldt als voorwaarde dat de door ons gecontroleerde jaarrekening ongewijzigd door de raad wordt vastgesteld.

FINANCIËLE POSITIE EN RESULTAAT

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling

2. Financiële positie en resultaat (1/5) Het vermogen van de gemeente is toegenomen

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat

Op grond van het BBV worden resultaatvorming en resultaatverdeling strikt van elkaar onderscheiden. Dit betekent dat alle baten en lasten eerst volledig tot uitdrukking moeten komen in het overzicht van baten en lasten. Rechtstreekse mutaties van baten of lasten in het eigen vermogen zijn niet toegestaan. Wijzigingen in het eigen vermogen vinden uitsluitend plaats via de resultaatbestemming. Over het boekjaar 2025 is een positief saldo van baten en lasten gerealiseerd van € 11,4 miljoen. Gedurende het jaar is per saldo € 2,6 miljoen aan de reserves toegevoegd. Hiermee komt het uiteindelijke gerealiseerde resultaat over 2025 uit op € 8,8 miljoen voordelig. Dit resultaat is afzonderlijk opgenomen onder het eigen vermogen op de balans.

Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen

In het overzicht hiernaast hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2025 18,2% van het balanstotaal (ultimo 2024: 15,6% van het balanstotaal) en is ten opzichte van voorgaand jaar licht toegenomen.

Dit betekent dat het eigen vermogen meer is toegenomen (€ 11,4 miljoen) dan uw schulden in 2025 (€ 1,3 miljoen). De belangrijkste redenen hiervoor zijn: • De aflossing van externe geldleningen: -/- € 8,5 miljoen. • Afname van crediteuren op balansdatum: -/- € 6,3 miljoen. • Toename van de voorzieningen op balansdatum: + € 5,3 miljoen. • De toename van de ontvangen voorschotbedragen voor het uitvoeren van projecten: + € 11,1 miljoen.

De toename in voorzieningen is met name het gevolg van de storting ten aanzien van de APPA wethouders (+ € 3,0 miljoen) en de stijgingen in de voorzieningen ten aanzien van: • Egalisatievoorzieningen: + € 2,0 miljoen. • Voorzieningen voor toekomstige verplichtingen: € 0,9 miljoen. De vooruitontvangen voorschotten van overheidslichamen betreffen gelden voor projecten c.q. SiSa-regelingen die de gemeente nog moet uitvoeren (zoals ten aanzien van gaswinning en Nationaal Programma Groningen (NPG)). Bedragen (x € 1 miljoen)

2025

2024

2023

2022

Eigen vermogen per 1 januari

€

52,1

€

51,6

€

44,1

€

31,8

Tussentijdse resultaatbestemming

€

2,6

€

-4,2

€

-8,2

€

-4,9

Gerealiseerd resultaat

€

8,8

€

4,7

€

15,7

€

17,2

Gerealiseerd saldo baten en lasten

€

11,4

€

0,5

€

7,5

€

12,3

Eigen vermogen per 31 december

€

63,5

€

52,1

€

51,6

€

44,1

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling

2. Financiële positie en resultaat (2/5) Het gerealiseerde resultaat is positief

Het overzicht van baten en lasten

Het gerealiseerde resultaat wordt bepaald door het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten, gecorrigeerd voor de gedurende het boekjaar toegepaste resultaatbestemmingen. Deze tussentijdse resultaatbestemmingen bestaan uit door de gemeenteraad vastgestelde stortingen in en onttrekkingen aan reserves.

Uit het overzicht van baten en lasten over 2025 blijkt een voordelig gerealiseerd totaalsaldo van € 11,4 miljoen. Na verwerking van de mutaties in de reserves bedraagt het gerealiseerde resultaat over 2025 € 8,8 miljoen voordelig.

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak

Het gerealiseerde resultaat weerspiegelt daarmee zowel het financiële verloop van het boekjaar als de effectwerking van eerdere bestuurlijke besluitvorming.

en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle

Exploitatieresultaat (x € 1 miljoen) Totale baten

€ 333,2

Totale lasten

€

321,8

Gerealiseerd totaal saldo baten en lasten

€

11,4

Af: Stortingen in reserves

€

-12,6

Bij: Onttrekkingen aan reserves

€

10,0

Saldo mutaties reserves

€

-2,6

Gerealiseerd resultaat

€

8,8

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen

De begroting vormt voor de gemeente hét instrument voor financiële en beleidsmatige sturing en bevat de door de gemeenteraad vastgestelde kaders waarbinnen het college uitvoering geeft aan het beleid. In de primitieve begroting 2025 werd uitgegaan van een nihil resultaat, waarbij per saldo € 1,8 miljoen aan de reserves zou worden onttrokken. In de loop van het jaar heeft de gemeenteraad diverse begrotingswijzigingen vastgesteld. Als gevolg hiervan kwam het bijgestelde begrote resultaat uit op € 5,9 miljoen, exclusief per saldo € 2,3 miljoen aan dotaties aan de reserves. Het uiteindelijke gerealiseerde resultaat over 2025 ligt hiermee € 5,5 miljoen boven de gewijzigde begroting. In de programmaverantwoording heeft het college per programma op hoofdlijnen toegelicht waardoor de afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging zijn ontstaan. De rechtmatigheid van deze begrotingsafwijkingen is nader uiteengezet in de paragraaf bedrijfsvoering.

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak

2. Financiële positie en resultaat (3/5) Solvabiliteit (VNG signaalwaarde 20% (minimum)) De solvabiliteitsratio van gemeente Midden-Groningen blijft in de periode 2022–2025 structureel onder de VNG-signaalwaarde van 20%. Zowel begroot als werkelijk is sprake van een geleidelijke stijging, waarbij de werkelijke solvabiliteit in alle jaren hoger uitkomt dan begroot. Ondanks deze positieve ontwikkeling blijft de absolute omvang van het eigen vermogen beperkt in verhouding tot het balanstotaal. Dit is goed verklaarbaar, vanwege de Rijksmiddelen die gemeente MiddenGroningen heeft ontvangen voor de afwikkeling van het aardbevingsdossier.

Solvabiliteit

20%

25%

20%

15%

10%

2022

2023

2024

2025

-1%

Grondexploitatiequote

2022

2023

2024

2025

Begroot

Werkelijk

Signaalwaarde (neutraal)

en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Grondexploitatiequote (VNG signaalwaarde 20%) De grondexploitatiequote ligt in alle jaren ruimschoots onder de VNG-signaalwaarde van 20%. Zowel begroot als daadwerkelijk is de grondpositie beperkt van omvang in verhouding tot de totale baten. In 2025 stijgt de waarde, en de verwachting is dat deze waarde komende jaren zal blijven stijgen.

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Netto schuldquote (VNG signaalwaarde 90%) De netto schuldquote blijft in alle jaren ruim onder de VNG-signaalwaarde van 90%. De werkelijke schuldquote ligt aanzienlijk lager dan begroot en vertoont bovendien een dalende trend richting 2025.

Foutenevaluatie

Bijlagen

Structurele exploitatieruimte (VNG signaalwaarde 0%) De structurele exploitatieruimte is gedurende de hele periode licht positief, zowel begroot als gerealiseerd, en beweegt zich net boven de VNG-signaalwaarde van 0%. Dit betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken, maar dat de beschikbare ruimte beperkt is.

Nettoschuldquote

Structurele exploitatieruimte

95%

25%

70%

15%

45%

20%

-5%

2022

2023

2024

2025

2022

2023

2024

2025

Begroot

Werkelijk

Signaalwaarde (>0% is voldoende)

Signaalwaarde (neutraal)

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

2. Financiële positie en resultaat (4/5) Duiding van begroting en realisatie De begroting vormt voor gemeente Midden-Groningen een belangrijk sturingsinstrument en biedt de gemeenteraad het kader waarbinnen financiële en beleidsmatige keuzes worden gemaakt.

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Door de begrote baten en lasten te vergelijken met de gerealiseerde cijfers ontstaat inzicht in de voorspellende waarde van de begroting en de mate waarin de financiële uitvoering aansluit bij de gestelde ambities. Uit de grafieken blijkt dat in de periode 2022–2025 de gerealiseerde lasten structureel lager zijn dan begroot. Deze onderschrijding neemt in de loop van de jaren toe. De baten blijven eveneens achter bij de begroting, maar in mindere mate dan de lasten. Per saldo resulteert dit in een gerealiseerd saldo van baten en lasten dat in alle jaren hoger uitvalt dan begroot. Dit is met name zichtbaar in 2024 en 2025, waarin een beperkt of negatief begroot saldo omslaat in een duidelijk positief gerealiseerd resultaat.

De uitkomsten wijzen op een voorzichtige begrotingsopzet, maar in alle jaren wijkt de begroting niet meer dan 10% af van de realisatie (en dat geldt zowel voor de realisatie in lasten als voor de realisatie in baten).

Foutenevaluatie

Bijlagen

Structurele onderschrijding van de lasten kan wijzen op een verschil tussen financiële planning en feitelijke uitvoering en moet daarom goed worden gemonitord. Wij adviseren daarom aandacht te blijven houden voor de oorzaken hiervan, zodat de begroting haar sturende en voorspellende functie verder kan versterken.

Lasten | Begroting vs. realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen) €350 €300

94%

93% 95%

92%

€250 2022

2023 Begroting

2024

2025

Realisatie

Baten | Begroting vs. realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen) €350 €300

96% 99%

95%

97%

€250 2022

2023 Begroting

2024

2025

Realisatie

Saldo van baten en lasten | Begroting vs. realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen) €15 €10 €5 €€(5) €(10) €(15)

2022

2023

Begroting

2024

Realisatie

2025

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak

2. Financiële positie en resultaat (5/5) Ratio weerstandscapaciteit

De ratio weerstandscapaciteit daalt Het weerstandsvermogen wordt bepaald door de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de door de gemeente geïnventariseerde risico’s. Uit de grafieken blijkt dat de ratio weerstandscapaciteit in de periode 2022–2025 afneemt. Na een piek in 2023 daalt de ratio in 2024 en 2025 verder, maar blijft deze ruimschoots boven de norm van 1,0. Dit betekent dat gemeente Midden-Groningen op dit moment beschikt over voldoende weerstandscapaciteit om de onderkende risico’s op te vangen.

3,50 3,00 2,50 2,00 1,50 1,00 0,50 2022

en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen

Beschikbare weerstandscapaciteit neemt toe

Per saldo laten de ontwikkelingen zien dat gemeente Midden-Groningen beschikt over een voldoende robuust weerstandsvermogen, maar dat de verhouding tussen beschikbare en benodigde capaciteit aandacht vraagt. Het is van belang de ontwikkeling van risico’s en de bijbehorende weerstandscapaciteit blijvend te monitoren, zodat de financiële weerbaarheid ook op de langere termijn gewaarborgd blijft.

2024

2025

Ratio weerstandscapaciteit

De beschikbare weerstandscapaciteit stijgt gedurende de gehele periode, wat wijst op een versterking van de financiële buffer van de gemeente. Tegelijkertijd neemt ook de benodigde weerstandscapaciteit evenredig toe. De stijging van de benodigde weerstandscapaciteit duidt op een toename of herwaardering van (financiële) risico’s binnen de gemeente. Denk hierbij aan toename van risico’s ten aanzien van de grondexploitatie alsmede bijvoorbeeld de risico’s die gepaard gaan met deelneming in de Warmtecompagnie (WC).

2023

Weerstandscapaciteit (x € 1 miljoen) 25,00 20,00 15,00 10,00 5,00 2022

2023

2024

Benodigde weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit

2025

BEVINDINGEN EINDEJAARSCONTROLE

Aanbiedingsbrief

BEVINDINGEN EINDEJAARSCONTROLE (1/9)

Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Kernpunten

Evaluatie samenwerking De controle van de jaarstukken 2025 was de eerste controle voor modus audit. Dat betekent ook gewenning aan de nieuwe samenwerking. Wij hebben bij de controle van de jaarrekening de volledige en constructieve medewerking van uw organisatie gehad.

Evaluatie rechtmatigheidsverantwoording Onze controleaanpak

Onze controleaanpak en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen

Voor dit boekjaar heeft het college een rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening en een toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering opgenomen. In dit onderdeel van het accountantsverslag evalueren wij deze rechtmatigheidsverantwoording in 2025. Verantwoording Op basis van de jaarstukken 2025 zijn er bevindingen lager dan de verantwoordingsgrens van 2% (€ 6,4 miljoen). Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 2,7 miljoen bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde grens van € 6,4 miljoen. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen baten en lasten alsmede de balansmutaties van € 2,7 miljoen is € 0,4 (investeringskredieten) acceptabel op basis van door de raad vastgestelde afspraken. De bevindingen komen voort uit het begrotingscriterium en het voorwaardencriterium, specifiek de naleving van de Europese aanbestedingsregels. Het college stelt dat zij in 2025 rechtmatig heeft gehandeld. Wij onderschrijven deze conclusie.

Begrotingscriterium In de rechtmatigheidsverantwoording is sprake van een begrotingsonrechtmatigheid: •

Overschrijding van investeringskredieten 0,4 miljoen.

Deze afwijking is opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Voorwaardencriterium Het normenkader voor de rechtmatigheidscontrole bevat onder andere de Europese aanbestedingswetgeving. Dit is onderdeel van het voorwaardencriterium in de rechtmatigheidsverantwoording. Om vast te stellen of de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is, hebben wij tevens aan de hand van uw spendanalyse gecontroleerd of het bedrag in de rechtmatigheidsverantwoording volledig is. Hierbij hebben wij vastgesteld dat er voor afgerond € 2,3 miljoen mee gaat als onrechtmatig ten aanzien van het voldoen aan de Europese aanbestedingswetgeving. Deze afwijking is opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. M&O-criterium Er zijn geen afwijkingen boven uw rapporteringsgrens geconstateerd op het gebied van Misbruik en Oneigenlijk gebruik (M&O). Dit heeft u terecht gemeld in de paragraaf bedrijfsvoering.

Aanbiedingsbrief

BEVINDINGEN EINDEJAARSCONTROLE (2/9)

Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak

Bijzondere waardevermindering | Materiele vaste activa De materiële vaste activa zijn beoordeeld conform het BBV en de geldende financiële verordening. De waardering vindt plaats tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs, verminderd met afschrijvingen, bijdragen van derden en duurzame waardeverminderingen. In 2025 is er voor € 2,3 miljoen (2024: € 609 duizend) afgewaardeerd (naast de reguliere afschrijvingen. Wij gaan hier nader op in: Afwaardering vrijkomende schoollocaties Er is een afwaardering van € 1,3 miljoen verantwoord voor de sloop van aangehouden gebouwen van gemeente Midden-Groningen. Deze afwaardering is juist toegepast.

en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle

Afwaardering voormalig Agrifirm terrein Voor gronden en terreinen is een afwaardering van € 0,9 miljoen opgenomen. Dit is het gevolg van de circa 50% afwaardering van de het voormalig Agrifirm terrein, omdat circa 50% buiten gebruik is gesteld. De verwerking is consistent en conform de geldende verslaggevingsregels opgenomen in de jaarstukken

Interne beheersing

Lening uitgegeven gelden | Financiële vaste activa

Overige onderwerpen

De financiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen nominale waarde, rekening houdend met eventuele voorzieningen wegens oninbaarheid. Indien sprake is van een duurzaam lagere realiseerbare waarde, dient afwaardering of een voorziening te worden getroffen.

Foutenevaluatie

•

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

• Bijlagen

Bijlagen

•

De netto boekwaarde van de financiële vaste activa is gestegen van € 12,9 miljoen ultimo 2024 naar € 17,2 miljoen ultimo 2025. Deze stijging wordt veroorzaakt door nieuw verstrekte leningen (met name onder de overige langlopende leningen en leningen aan verbonden partijen). De voorzieningen zijn per saldo afgenomen, wat duidt op een iets lagere risicodruk binnen de portefeuille.

Lening aan Stichting Exploitatie Maatschappij Golfbaan Duurswold Binnen de financiële vaste activa is specifiek aandacht besteed aan de lening aan deze stichting. De lening heeft per 31-12-2025 een boekwaarde van € 1,8 miljoen. In het boekjaar 2025 hebben zich geen aflossingen, afwaarderingen of mutaties in voorzieningen voorgedaan met betrekking tot deze lening. In 2026 heeft de eerste aflossing plaatsgevonden en is de rente ook conform afspraken voldaan door de stichting. De lening is gehandhaafd tegen nominale waarde, aangezien op basis van de beschikbare informatie geen aanleiding bestond voor een afwaardering. Echter stellen wij vast dat er nog geen sprake is van een leningsovereenkomst, maar hierover is de gemeente nog in gesprek met de stichting. Wij adviseren hieraan prioriteit te geven. De verwerking is consistent en conform de geldende verslaggevingsregels opgenomen in de jaarstukken

Grondexploitatie Actualisaties grondexploitaties De balanspost met de belangrijkste schattingselementen in de jaarrekening van de gemeente Midden-Groningen betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitaties). Deze balanspost heeft een balanswaarde per ultimo 2025 van circa € 2,8 miljoen. Ondanks de geringe omvang is deze post van belang vanwege de significante schattingselementen die samenhangen met het ramen van de nog te realiseren baten en lasten. Ultimo 2025 bedragen de nog te realiseren opbrengsten circa € 51,6 miljoen en de nog te maken kosten circa € 39,9 miljoen. De gerealiseerde baten en lasten vormen, samen met de boekwaarden, de basis voor de waardering van de grondexploitaties in de jaarrekening en daarmee voor het resultaat per complex.

Aanbiedingsbrief

BEVINDINGEN EINDEJAARSCONTROLE (3/9)

Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat

Grondexploitatie (vervolg) De gemeente heeft in de jaarrekening 2025 de balanswaardering gebaseerd op de geactualiseerde Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG 2026), waarbij rekening is gehouden met actuele inzichten ten aanzien van kosten, opbrengsten en risico’s. Uit de actualisatie blijkt dat de bruto boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie in 2025 is afgenomen ten opzichte van voorgaand jaar, onder meer als gevolg van afsluiting van een aantal grondexploitaties en gerealiseerde verkopen. Door een sterkere afname van de verliesvoorzieningen is de balanswaarde van de grondexploitaties per saldo echter toegenomen ten opzichte van ultimo 2024. Bedragen (x € 1 miljoen) Bouwgronden in exploitatie (bruto boekwaarde)

Ultimo 2024

Mutatie

Ultimo 2025

€ 10,4

€ -3,6

€ 6,8

€ 8,6

€-4,6

€ 4,0

Bevindingen controle

Voorziening verlieslatende grondexploitaties

Belangrijkste aandachtspunten waardering grondexploitaties Als onderdeel van onze controle op de waardering van de bouwgronden in exploitatie hebben wij een risicoanalyse uitgevoerd gericht op de kans op een materiële afwijking in de waardering. Hierbij zijn onder meer betrokken de actuele boekwaarden, de geprognosticeerde eindresultaten, de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten en het voortgangspercentage per exploitatie. Een belangrijk inherent risico bij grondexploitaties betreft het risico dat onvoldoende of niet-tijdig een verliesvoorziening wordt gevormd voor verlieslatende complexen. Ontwikkelingen in de grondexploitaties In 2025 zijn meerdere grondexploitaties afgesloten, waardoor ultimo 2025 sprake is van een afname van het aantal lopende grondexploitaties. Op basis van onze risicobeoordeling zijn met name de complexe en financieel omvangrijke exploitaties Stadshart, Rengerspark, Stadsentree Hoogezand, Verlengde Veenlaan en Vosholen fase 2 deelplan 2 als aandachtspunt in de controle aangemerkt.

Interne beheersing

Bouwgronden in exploitatie (netto boekwaarde)

€ 1,8

€ 1,0

€ 2,8

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen

Tussentijdse winstneming Voor grondexploitaties met een positief verwacht resultaat past de gemeente de Percentage of Completion-methode (PoC) toe. Op basis van deze methode is in 2025 per saldo € 0,3 miljoen aan tussentijdse winst verantwoord. De mutatie in de boekwaarden wordt met name verklaard door het saldo van investeringen, verkopen en winstnemingen. Wij hebben vastgesteld dat de toegepaste winstnemingen in overeenstemming zijn met het geldende verslaggevingsstelsel en consistent zijn toegepast.

Afsluitend Wij hebben kunnen vaststellen dat de waardering van de grondexploitaties in de jaarrekening 2025 van de gemeente Midden-Groningen, inclusief de verwerking van winstnemingen en verliesvoorzieningen, in alle van materieel belang zijnde aspecten aanvaardbaar is.

Aanbiedingsbrief

BEVINDINGEN EINDEJAARSCONTROLE (4/9)

Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen

Voorzieningen Voorziening gerelateerd aan APPA wethouders De APPA (Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers) regelt de inkomensvoorziening en het pensioen voor wethouders na aftreden. De voorziening APPA-wethouders is toegenomen van € 4,2 miljoen ultimo 2024 naar € 7,2 miljoen ultimo 2025, een stijging van € 3,0 miljoen. Deze toename houdt direct verband met de Wet toekomst pensioenen en de verplichting om de pensioenverplichtingen van (oud-)wethouders uiterlijk per 31 december 2027 over te dragen aan het ABP.

Voorziening gerelateerd aan egalisatie van kosten De egalisatievoorziening is gestegen van € 6,9 miljoen ultimo 2024 naar € 10,6 miljoen ultimo 2025, een toename van € 3,7 miljoen.

In 2025 heeft de gemeente Midden-Groningen een aanvullende dotatie aan de voorziening verantwoord om deze in lijn te brengen met de geactualiseerde overdrachtswaarde. De verwerking van deze mutatie is conform de geldende verslaggevingsregels doorgevoerd en in lijn met stellige uitspraak van de commissie BBV ‘Q&A voorzieningen voor pensioenaanspraken politieke ambtsdragers’.

De stijging van de egalisatievoorziening vraagt om voortdurende monitoring, om te borgen dat sprake blijft van egalisatie en niet van structureel uitstel van onderhoud.

Door ProAmbt is in dit kader een actuariële berekening opgesteld van de opgebouwde pensioenrechten en de hiervoor benodigde voorziening van de gemeente Midden-Groningen voor het deel dat is verzekerd bij ASR. Op basis van de door het ministerie van BZK verstrekte aanwijzingen is hiervoor een voorziening getroffen. Het in de brief genoemde bedrag bedraagt € 2,6 miljoen. Op dit moment ontbreekt echter een corresponderende vordering, aangezien met ASR nog geen concrete en formele afspraken zijn gemaakt over de functionarissen die in deze berekening zijn opgenomen. Er is geen onderliggend contract waaruit een afdwingbaar recht voortvloeit. Vanuit het voorzichtigheidsprincipe is daarom geen vordering opgenomen in de jaarrekening. Deze omstandigheid leidt tot een onzekerheid ten aanzien van de uiteindelijke overdrachtsafwikkeling, welke wij hebben benoemd in dit accountantsverslag, maar niet wegen als onzekerheid in onze controleverklaring.

Deze stijging wijst op: • verdere opbouw van dekking voor periodieke en onregelmatige uitgaven (bv. uitstel van investeringen). • een actief gebruik van het matching-principe om lasten gelijkmatig over de jaren te verdelen.

Voorziening gerelateerd aan toekomstige vervangingsinvesteringen De voorziening voor toekomstige vervangingsinvesteringen ten aanzien van riolering is afgenomen van € 10,9 miljoen ultimo 2024 naar € 10,0 miljoen ultimo 2025, een daling van € 0,9 miljoen. Deze daling wordt veroorzaakt, doordat: • Er in 2025 geen dotatie heeft plaatsgevonden, omdat er op basis van het vastgestelde WRP plan voldoende middelen aanwezig zijn in deze voorziening om geplande en onvermijdelijke vervangingsopgaven van kapitaalgoederen te realiseren. Door middelen tijdig te reserveren (en dus te ‘sparen’), borgt de gemeente dat vervangingen en toekomstige investeringen hiervoor niet leiden tot plotselinge druk op de exploitatie of noodzaak tot het aantrekken van externe financiering.

Aanbiedingsbrief

BEVINDINGEN EINDEJAARSCONTROLE (5/9)

Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat

Sociaal domein Binnen het sociaal domein van Midden-Groningen laten de lasten voor Jeugd en Wmo over de periode 2022–2025 een stijgende ontwikkeling zien. Tegelijkertijd laten de cijfers zien dat de afwijkingen tussen begroting en realisatie, uitgedrukt in percentages, vanaf 2024 verbeteren, wat duidt op toenemende grip en realistischer ramingen. Het sociaal domein omvat een breder palet aan activiteiten dan uitsluitend Jeugd en Wmo. Hieronder vallen onder meer ook participatie (Participatiewet), inkomensondersteuning (waaronder bijstand en minimaregelingen), schuldhulpverlening en aanverwante regelingen. Ten aanzien van deze onderdelen hebben wij geen specifieke bevindingen geïdentificeerd in het kader van onze controle. Om deze reden wordt in deze analyse verder uitsluitend ingegaan op Jeugd en Wmo.

Bevindingen controle

Ontwikkelingen ten aanzien van de ontwikkeling jeugdwet

Lasten Jeugdwet | Ontwikkeling begroting & realisatie (x € 1 miljoen)

Interne beheersing

€50

+ % 6,0

+ % 13,0

+ % 6,0

De stijging in realisatie jaar op jaar nam toe van 6% in 2022 naar 13% in 2023 en 2024, maar daalde in 2025 weer naar 6%. Dit wijst erop dat de stijging van de Jeugduitgaven zich stabiliseert, maar nog altijd blijft stijgen. Werkzaamheden ten aanzien van jeugdwet Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht aan de controle van de jeugdwet: • Aansluiting tussen financiële administratie en de onderliggende bronregistraties. • Analyse van de ontwikkeling van lasten, met aandacht voor afwijkingen tussen begroting en realisatie en de achterliggende oorzaken hiervan. • Toetsing van de prestatielevering van de bestedingen, waaronder naleving van relevante wet- en regelgeving en gemeentelijke kaders. • Afstemming van de gemeentelijke lasten met ontvangen productieverantwoordingen van zorgaanbieders, conform het geldende accountantsprotocol Jeugdwet. • Evaluatie van schattingen en aannames, waaronder de randvoorwaarden waarmee de gemeente aantoont dat zij de prestatielevering, waarvoor zij zelf verantwoordelijk is, voldoende heeft vastgesteld.

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

€40

€30

€20

Bijlagen

2022

2023

2024

2025

*) De lichte staven zijn begrotingen, de donkere realisaties. De stijging in percentages is berekend ten aanzien van realisatie jaar t-1.

Uitkomsten ten aanzien van de jeugdwet Wij hebben de volgende bevindingen opgenomen in de foutenevaluatie: • € 845 duizend onzekerheid vanuit de controle uitgevoerd door de accountant van het RIGG. • € 450 duizend onzekerheid door het ontbreken van aantoning prestatielevering bij één zorgaanbieder, die niet via het RIGG wordt bekostigd. Wij nemen deze bevindingen mee in de weging ten aanzien van het getrouwheidsoordeel. Zie hiervoor hoofdstuk Foutenevaluatie.

Aanbiedingsbrief

BEVINDINGEN EINDEJAARSCONTROLE (6/9)

Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak

Sociaal domein (vervolg) Ontwikkelingen ten aanzien van de ontwikkeling Wmo Ook bij de Wmo is sprake van een stijgende begroting, van € 24 miljoen in 2022 naar € 30 miljoen in 2024 en 2025. De gerealiseerde lasten stegen van € 25 miljoen in 2022 naar € 29 miljoen in 2024 en 2025. De procentuele stijging is bij de Wmo sterk verminderd: van 14% in 2022 naar 5% in 2023, 9% in 2024 en uiteindelijk slechts 1% in 2025. Dit wijst op een duidelijke verbetering in de financiële beheersing in het meest recente jaar.

Lasten Wmo | Ontwikkeling begroting & realisatie (x € 1 miljoen)

en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle

+ % 14,0

+ % 5,0

+ % 9,0

+ % 1,0

€30

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen

€20 2022

2023

2024

2025

*) De lichte staven zijn begrotingen, de donkere realisaties. De stijging in percentages is berekend ten aanzien van realisatie jaar t-1.

Werkzaamheden ten aanzien van Wmo Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht aan de controle van de Wmo: • Aansluiting tussen financiële administratie en de onderliggende bronregistraties. • Analyse van de ontwikkeling van lasten, met aandacht voor afwijkingen tussen begroting en realisatie en de achterliggende oorzaken hiervan. • Toetsing van de prestatielevering van de bestedingen, waaronder naleving van relevante wet- en regelgeving en gemeentelijke kaders. • Afstemming van de gemeentelijke lasten met ontvangen productieverantwoordingen van zorgaanbieders, conform het geldende accountantsprotocol Wmo. • Evaluatie van schattingen en aannames, waaronder de randvoorwaarden waarmee de gemeente aantoont dat zij de prestatielevering, waarvoor zij zelf verantwoordelijk is, voldoende heeft vastgesteld. Uitkomsten ten aanzien van de Wmo Wij hebben de volgende bevindingen opgenomen in de foutenevaluatie: • € 755 duizend onzekerheid door het ontbreken van aantoning prestatielevering bij één zorgaanbieder. Wij nemen deze bevinding mee in de weging ten aanzien van het getrouwheidsoordeel. Zie hiervoor hoofdstuk Foutenevaluatie.

Aanbiedingsbrief

BEVINDINGEN EINDEJAARSCONTROLE (7/9)

Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Diverse correcties in presentatie

WNT-verantwoording

In de totstandkoming van de jaarrekening hebben wij diverse presentatiefouten gesignaleerd. Deze betroffen onder meer fouten in de presentatie en toelichting van het voorzieningen. De correcties zijn door gemeente Midden-Groningen opgevolgd.

De Wet normering topinkomens (WNT) is in werking getreden met ingang van 1 januari 2014. De WNT regelt niet alleen de openbaarmaking van topinkomens in de publieke en semipublieke sector, maar stelt ook maxima aan de hoogte van de bezoldiging van topfunctionarissen en tevens aan de ontslagvergoedingen.

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak

De opgenomen correcties hebben ertoe geleid dat de jaarrekening nu aansluit bij de onderliggende administratie, de juiste systematiek van resultaatbestemming toepast en voldoet aan de geldende verslaggevingsvoorschriften. Met de doorgevoerde aanpassingen is de transparantie en betrouwbaarheid van de financiële informatie verbeterd.

en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen

Schattingen De jaarrekening bevat posten die onderhevig zijn aan schattingen waarbij subjectiviteit en complexiteit een rol kunnen spelen. Vanwege de inherente onzekerheid die met deze posten samenhangt moet de gemeente oordeelsvorming toepassen. Wij hebben voor deze inschattingen het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten ontwikkelt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en in overeenstemming met het verslaggevingsstelsel.

Met ingang van 1 januari 2013 is bij wet vastgelegd dat rechtspersonen of organisaties die volledig of in aanzienlijke mate uit publieke middelen zijn gefinancierd beloningen van topfunctionarissen openbaar dienen te maken, ook als deze de in de wet gestelde maximale bezoldiging over 2025 van € 246.000 niet te boven gaat.

Daarnaast dienen gemeenten niet topfunctionarissen met een bezoldiging boven de toepasselijke WNT norm individueel te verantwoorden in de WNT verantwoording. Deze verplichting kan, afhankelijk van de feitelijke arbeidsverhouding, ook van toepassing zijn op personen die werkzaamheden verrichten op basis van een (functioneel) dienstverband in de zin van de WNT. Met ingang van boekjaar 2018 dienen ook de ontvangen vergoedingen die bij andere WNT plichtige instellingen zijn ontvangen te worden verantwoord in de WNT-verantwoording. Aangezien het voor ons niet mogelijk is de volledigheid vast te stellen van de dienstbetrekkingen en de ontvangen vergoedingen, is in het WNT-controleprotocol opgenomen dat wij de anticumulatiebepaling niet hoeven te controleren. In onze controleverklaring is dit ook als zodanig toegelicht. De naleving van de anticumulatiebepaling maakt derhalve geen onderdeel uit van de controle van de accountant.

Aanbiedingsbrief

BEVINDINGEN EINDEJAARSCONTROLE (8/9)

Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Cloudtransitie financieel systeem

Continuiteitsveronderstelling

In verslagjaar 2025 is de transitie van Key2Financiën naar de cloudomgeving afgerond. De functionaliteit van de applicatie is hierbij ongewijzigd gebleven, terwijl de hosting en het technisch beheer zijn overgebracht naar een SaaS-omgeving.

In het kader van de jaarrekeningcontrole beoordelen wij ook het vermogen van de organisatie om de activiteiten in de komende twaalf maanden voort te zetten. Elementen die we in deze beoordeling betrekken zijn onder meer de vermogenspositie, de begroting voor het komende boekjaar, de afhankelijkheid van eigen inkomsten, de risico’s die u zelf identificeert en uiteraard ook de risico’s die wij als uw accountant signaleren.

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat

In het kader van de jaarrekeningcontrole hebben wij aandacht besteed aan de beheersing van deze transitie, waaronder de inrichting en werking van autorisaties, de datamigratie, de continuïteit van de dienstverlening en de werking van relevante beheersmaatregelen. Op basis van onze uitgevoerde controlewerkzaamheden constateren wij dat de transitie zorgvuldig is uitgevoerd en dat de betrouwbaarheid en continuïteit van de financiële informatievoorziening adequaat zijn geborgd. Ten aanzien van de cloudtransitie van Key2Financiën zijn geen bevindingen te melden.

Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen

In het kader van de controle op de juiste uitvoering van de transitie merken wij wel op dat het voor de toetsbaarheid achteraf aanbeveling verdient om bij dergelijke trajecten de doorlopen stappen, besluitvorming en uitgevoerde controles explicieter vast te leggen.

Naast ontwikkelingen in de regelgeving voor accountants leiden de hogere inflatie, de energieprijsontwikkeling en de reactie van de decentrale overheden hierop, tot een andere beoordeling van continuïteitsrisico’s. Om die reden vragen wij uw aandacht voor deze beoordeling. U hebt in de grondslagen aangegeven dat er geen directe indicaties bestaan om op korte termijn taken of activiteiten te beëindigen en u bent van mening dat de continuïteit gezekerd is. Wij kunnen ons met deze stellingname verenigen.

Aanbiedingsbrief

BEVINDINGEN EINDEJAARSCONTROLE (9/9)

Bestuurlijke afhandeling

Verantwoording specifieke uitkeringen

Inhoudsopgave

Ter beperking van de verantwoordingsdruk verstrekt het Rijk specifieke uitkeringen die via het stelsel van Single Information Single Audit (SiSa) door gemeenten worden verantwoord.

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

De verantwoordingsinformatie over deze regelingen is opgenomen in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening van de gemeente Midden-Groningen. In afwijking van de overige onderdelen van de jaarrekening strekt de controleverklaring zich bij de jaarrekening 2025 voor deze bijlage niet alleen uit tot de getrouwheid, maar tevens tot de rechtmatigheid van de daarin verantwoorde bestedingen. De SiSa-bijlage bevat nagenoeg uitsluitend financiële informatie. In de afgelopen jaren is het aantal SiSa-regelingen aanzienlijk toegenomen, hetgeen heeft geleid tot een hogere verantwoordingsdruk voor gemeenten. Hoewel het kabinet het voornemen heeft uitgesproken het aantal specifieke uitkeringen substantieel te verminderen, blijkt uit de huidige beleidsuitwerking dat deze afbouw gefaseerd en beperkt plaatsvindt. In 2026 worden slechts enkele regelingen omgezet en blijft een groot deel bestaan, waarbij verdere reductie pas in latere jaren wordt voorzien en mede afhankelijk is van nadere besluitvorming.

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen

Het aantal in de jaarrekening 2025 van de gemeente Midden-Groningen te verantwoorden specifieke uitkeringen bedraagt 48 (2024: 46).

De controlevoorschriften voor de SiSa-bijlage zijn opgenomen in de Nota verwachtingen accountantscontrole. Hierin staat onder meer de wijze waarop de controle moet worden ingestoken beschreven en zijn specifieke rapporteringsgrenzen voorgeschreven, te weten per specifieke uitkering: • € 12.500 als de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan € 125.000. • 10% indien de omvangsbasis groter is dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk is aan € 1,0 mln. • € 125.000 indien de omvangsbasis groter is dan € 1,0 mln. Wij hebben geen fouten of onzekerheden geconstateerd met betrekking tot de SiSa-bijlage 2025 van de gemeente MiddenGroningen die deze grenzen overschrijden. In de bijlage bij dit accountantsverslag nemen we de verplichte tabel op. Deze tabel dient aan het ministerie van BZK ter beschikking te worden gesteld.

INTERNE BEHEERSING

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Bestuurlijke afhandeling

Interne beheersing

Bestuurlijke afhandeling Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Foutenevaluatie

Bijlagen

Wij communiceren over de interne beheersing in de Boardletter Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole over het boekjaar 2025 hebben wij, in het kader van onze interimcontrole, werkzaamheden verricht met betrekking tot de opzet en het bestaan van de administratieve organisatie en de interne beheersing. Deze werkzaamheden zijn primair gericht op de risico’s die van belang zijn voor de controle van de jaarrekening en de rechtmatigheidsverantwoording. De bevindingen uit deze interimcontrole zijn opgenomen in de boardletter 2025 en met het college en de auditcommissie besproken. In de boardletter signaleren wij aandachtspunten die bijdragen aan het verder versterken van de interne beheersing. Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording De gemeente heeft in de afgelopen jaren verdere stappen gezet in de doorontwikkeling van de interne controle, mede in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording. Het interne controleplan en de bijbehorende werkprogramma’s vormen hiervoor een goede basis. Tegelijkertijd zien wij mogelijkheden om de interne beheersing verder te versterken door meer uniformiteit in de uitvoering, betere vastlegging van deelwaarnemingen en expliciete conclusievorming. Dit draagt bij aan de reproduceerbaarheid en aantoonbaarheid van de uitgevoerde controles.

IT-omgeving en afhankelijkheid van externe leveranciers De IT-omgeving van de gemeente is complex en kent een grote afhankelijkheid van externe leveranciers en cloudoplossingen. De gemeente is gestart met de voorbereiding op de implementatie van een Information Security Management System (ISMS) in het kader van BIO-2 en NIS2. Hoewel de basis op orde is, constateren wij dat de aantoonbaarheid van beheersmaatregelen op het gebied van toegangsbeheer, wijzigingsbeheer en leveranciersmanagement verdere aandacht vraagt. Deze aandachtspunten hebben niet geleid tot concrete incidenten, maar zijn relevant voor het toekomstbestendig inrichten van de informatiebeveiliging en continuïteit van de bedrijfsvoering. Afsluitend Wij constateren dat het college de gesignaleerde aandachtspunten herkent en actief werkt aan verdere verbetering van de interne beheersing. Op basis van onze interimcontrole hebben wij geen bevindingen geconstateerd die van invloed zijn op de reikwijdte of aanpak van onze jaarrekeningcontrole 2025.

OVERIGE ONDERWERPEN

Aanbiedingsbrief

Aanbiedingsbrief Bestuurlijke afhandeling

Bestuurlijke afhandeling Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Kernpunten

Kernpunten Onze controleaanpak

Onze controleaanpak en resultaat Financiële positie

Financiële positie en resultaat Bevindingen controle

Bevindingen controle

Overige onderwerpen (1/3) Actualiteiten Wijziging wet- en regelgeving BBV en Bado Per 2025 zijn er belangrijke wijzigingen doorgevoerd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) en de Kadernota rechtmatigheid. Deze wijzigingen hebben directe gevolgen voor de inrichting van de financiële verantwoording, de interne beheersing en de accountantscontrole binnen gemeenten.

Handreiking duurzaamheidsrapportage en verantwoording De recente handreiking voor decentrale overheden biedt hiervoor een praktisch kader, gebaseerd op de Europese CSRD-richtlijn en het ESG-raamwerk. De focus ligt op het formuleren van relevante doelen, het meten en rapporteren van prestaties, en het stapsgewijs uitbreiden van de rapportage. Uniformiteit en aansluiting bij bestaande databronnen (zoals het CBS) zijn daarbij essentieel.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17118226/1